new5 free

اثربخشی آموزش فراشناخت وذهن¬آگاهی بر نگرش‌های زیست محیطی، رفتارشهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی

59.000تومان

توضیحات

دانلود و مشاهده قسمتی از متن کامل پایان نامه :

دانشگاه پیام نور

دانشکده علوم انسانی

مرکز تحصیلات تکمیلی

رساله جهت دریافت درجه دکترای تخصصی(Ph.D)

رشته روان­شناسی عمومی

گروه روان­شناسی

اثربخشی آموزش فراشناخت وذهن­آگاهی بر نگرش‌های زیست محیطی، رفتارشهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی

 

…………….

استادان راهنما:

دکتر مجید صفاری نیا و دکتر احمد علیپور

استاد مشاور :

دکتر علیرضا آقا یوسفی

دی­ماه 1393

 

 

چکیده

هدف پژوهش­ حاضر بررسی و مقایسه اثربخشی آموزش­های ذهن آگاهی و فراشناخت بر نگرش‌های زیست محیطی، رفتار شهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی معلمان می­باشد. جامعه آماری کلیه معلمان شاغل به تحصیل در دانشگاه فرهنگیان شهر بجنورد بودند که تعداد 90 نفر به­صورت نمونه­گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب و در سه گروه 30 نفری شامل دو گروه آزمایش­ (آموزش ذهن آگاهی و فراشناخت) و یک گروه کنترل قرار گرفتند. از آموزش ذهن­آگاهی مبتنی بر افزایش رابطه (MBRE) و آموزش مهارت­های اجتماعی بارویکرد فراشناخت (MASST) برای دوره­های آموزشی استفاده شد. برای سنجش متغییرهای مستقل در مراحل پیش­آزمون، پس­آزمون وپیگیری از پرسش­نامه نگرش‌های زیست محیطی تامپسون و برتون (1990)، پرسش­نامه رفتار شهروندی سازمانی پودساکف و همکاران (1994) و مقیاس بهزیستی اجتماعی کییز (1998) استفاده شد. تحلیل نتایج به روش تحلیل واریانس با اندازه­گیری مکرر نشان داد که آموزش­های ذهن­آگاهی و فراشناخت بر نگرش‌های زیست محیطی، رفتار شهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی معلمان اثر مثبت داشته است(05/.>P). بنابراین می­توان گفت آموزش­های فوق در حوزه اجتماعی نیز اثرات مثبتی دارند و با ارائه این آموزش­ها می­توان اثرات مفید اجتماعی و محیطی را در بین افراد ایجاد کرد.

کلمات کلیدی: ذهن­آگاهی، فراشناخت، نگرش زیست محیطی، رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی

فهرست مطالب

   عنوان                                                                                                          صفحه

فصل اول. 10

کلیات تحقیق.. 10

1-1- مقدمه. 11

1-2- بیان مساله. 13

1-3- اهمیت وضرورت.. 24

1-4- هدف­های پژوهش… 27

1-5- فرضیه­های پژوهش… 28

1-6- تعریف متغییرهای پژوهش… 29

فصل دوم. 33

پیشینه تحقیق.. 33

2-1- مقدّمه. 34

2-2- تعریف ذهن آگاهی.. 37

2-3- آموزش ذهن آگاهی.. 42

2-4- انواع مداخلات مبتنی بر ذهن آگاهی.. 44

2-4-1- ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس… 44

2-5- اثرات فردی و اجتماعی ذهن آگاهی.. 50

2-5-1- تنظیم هیجانی.. 51

2-5-2- انعطاف پذیری.. 52

2-5-3- اثرات بین فردی.. 54

2-6- تعریف فراشناخت.. 54

2-7- تأثیر فراشناخت بر شناخت.. 59

2-8- دیدگاه­های فراشناخت.. 61

2-8-1-  دیدگاه فلاول. 61

2-8-2- نظریه بیکر و براون. 67

2-8-3- نظریه پاریس و کراس… 68

2-9- فراشناخت  ویادگیری اجتماعی.. 70

2-10- آموزش مهارت­های اجتماعی از طریق فراشناخت(MASST-R) 73

2-11- مقایسه فراشناخت و ذهن آگاهی.. 75

2-12- مبانی نظری بهزیستی اجتماعی.. 79

2-13- نظریه بهزیستی اجتماعی کییز. 83

2-14-کیفیت زندگی و بهزیستی اجتماعی.. 94

2-15- مبانی نظری رفتار شهروندی سازمانی.. 97

2-16- دیدگاه­های مختلف در مورد رفتار شهروندی سازمانی(OCB) 102

2-16-1- دیدگاه ارگان در رفتار شهروندی سازمانی.. 103

2-16-2- دیدگاه گراهام در رفتار شهروندی سازمانی.. 106

2-16-3- دیدگاه پودساکف در رفتار شهروندی سازمانی.. 109

2-17- عوامل تأثیرگذار بر رفتار شهروندی سازمانی.. 112

2-18- نگرش‌های زیست محیطی.. 115

2-19- تاریخچه نگرش‌های زیست محیطی.. 117

2-20- محیط گرایی: انواع و دیدگاه­ها 119

2-20-1- دیدگاه آرن نیس… 119

2-20-2 -دیدگاه اریردن: محیط محوری و فن محوری.. 120

2-20-3- دیدگاه مرچنت: خود محوری و محیط محوری.. 121

2-20-4 – دیدگاه ترنر. 122

2-20-5- دیدگاه تامپسون و برتون. 123

2-21- توسعه پایدار و نگرش‌های زیست محیطی.. 124

2-22- آموزش و سواد زیست محیطی.. 125

2-23- هویت محیطی.. 127

فصل سوم. 142

روش تحقیق.. 142

3-1-جامعه آماری.. 143

3-2-نمونه گیری.. 143

3-3-طرح تحقيق.. 144

3-4-آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر رفتار اجتماعی.. 145

3-5-آموزش مهارت­های اجتماعی با رویکرد فراشناختی.. 145

3-6-ابزارهای پژوهش… 146

3-7-روش تجزیه وتحلیل داده ها 148

فصل چهارم. 150

یافته های تحقیق.. 150

4-1– مقدمه. 151

4-2– تجزیه و تحلیل داده‌ها 151

4-3– تجزیه و تحلیل توصیفی داده‌ها 152

44– تجزیه و تحلیل استنباطی داده‌ها 155

45– بررسی و مقایسه اثر بخشی دو روش آموزشی بر نگرش‌های زیست محیطی   157

4-6– تحلیل و مقایسه اثر بخشی دو روش آموزشی بر رفتار شهروندی سازمانی.. 162

4-7- تحلیل و مقایسه اثر بخشی دو روش آموزشی بر بهزیستی اجتماعی معلمان. 167

فصل پنجم. 173

نتیجه گیری.. 173

5-1- نتیجه­گیری و بحث.. 174

5-2- محدودیت­ها 187

5-3- پیشنهادات.. 188

منابع: 190

پیوست­ها. 210

 

 

فهرست جدول­ها

 

  عنوان                                                                                                                         صفحه

جدول شماره 2-1: شاخص­های بهزیستی اجتماعی با توجه به سطوح تحلیل منبع: كییز و شاپیرو،2004. 86

جدول4-2:  شاخص‌های توصیفی زیر مقیاسهای بهزیستی اجتماعی دو گروه آزمایش و گروه کنترل. 153

جدول4-3: شاخص‌های توصیفی نگرش‌های زیست محیطی دو گروه آزمایش و گروه کنترل. 154

جدول 4-4- تحلیل واریانس متغییرهای وابسته تحقیق در پیش آزمون در گروه‌ها 156

جدول 4-5- نتایج فرض کرویت موچلی برای نگرش‌های  زیست محیطی در گروهها 157

جدول 4-6- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات درون آزمودنی‌ها در نگرش‌های زیست محیطی.. 158

جدول 4-7- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات بین آزمودنی‌ها در نگرش زیست محیطی.. 159

جدول 4-8- مقایسه میانگین‌های اصلاح شده نگرش زیست محیطی در دو گروه آزمایش و گروه کنترل. 159

جدول 4-9- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه میانگین­های گروه­های آموزش وکنترل. 160

جدول 4-10- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه زیرمولفه­های نگرش­های زیست محیطی.. 161

جدول 4-11- نتایج فرض کرویت موچلی برای رفتارشهروندی سازمانی درگروهها 162

جدول 4-12- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات درون آزمودنی‌ها در رفتارشهروندی سازمانی.. 163

جدول 4-13- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات بین آزمودنی‌ها در رفتارشهروندی.. 163

جدول 4-14- مقایسه میانگین‌های اصلاح شده رفتارشهروندی سازمانی در گروه­ها 164

جدول 4-15- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه میانگین­های گروه­ها رفتار شهروندی سازمانی.. 165

جدول 4-16- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه زیر مولفه­های رفتار شهروندی سازمانی.. 166

جدول 4-17- نتایج فرض کرویت موچلی برای بهزیستی اجتماعی در دو گروه آزمایش و گواه 167

جدول 4-18- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات درون آزمودنی‌ها در بهزیستی اجتماعی.. 168

جدول 4-19- نتایج آزمون تحلیل اندازه گیری مکرر اثرات بین آزمودنی‌ها در بهزیستی اجتماعی.. 169

جدول 4-20- مقایسه میانگین‌های اصلاح شده بهزیستی اجتماعی در بین گروه­ها 169

جدول 4-21- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه میانگین­های گروه­ها در بهزیستی اجتماعی.. 170

جدول 4-22- نتایج آزمون تعقیبی توکی برای مقایسه زیرمولفه­های بهزیستی اجتماعی.. 171

 

 

 

 

 

 

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1-  مقدمه

از زمان ظهور روانشناسی به عنوان یک علم، رویکردهای نظری مختلفی جهت توصیف[1]، تبیین و پیش بینی[2] فرایندهای روان­شناختی و رفتار انسان مطرح شد و به پیروی از این رویکردها روش­ها و فنون درمانی مختلفی جهت ارائه مداخلات مورد نیاز به ویژه در زمینه آموزش و درمان تهیه شد نگاه روان­شناسی امروزی به پدیده­های روان­شناختی، نگاهی است چند بعدی و التقاطی. مفهوم ذهن آگاهی[3] و فراشناخت[4] به­ویژه از نظر رویکردهای آموزشی[5] و درمانی مبتنی بر این مفهوم از این قاعده مستثنی نیستند (گلپور، سلیمانی، 1392).

به واسطه تمرين­ها و تكنيك­هاي مبتني بر ذهن آگاهي فرد نسبت به فعاليت­هاي روزانه خود آگاهي پيدا مي­كند، به كاركرد اتوماتيك ذهن در دنياي گذشته و آينده آگاهي می­يابد و از طريق آگاهي لحظه به لحظه[6] از افكار، احساسات و حالت­هاي جسماني بر آنها كنترل پيدا می­كند و از ذهن روزمره و اتوماتيك متمركز بر گذشته و آينده رها مي­شود. آموزش ذهن آگاهی مستلزم یادگیری فراشناختی واستراتژی­های رفتاری جدید برای متمرکز شدن روی توجه و جلوگیری از افکار خودکار و باعث گسترش افکار و نگرش‌های جدید وکاهش هیجانات ناخوشایند[7] ودرنتیجه ایجاد رفتارهای جدید است. همین که فرد در ذهن آگاهی آموزش دید، می­تواند آن را در طی انواع فعالیت­ها به کار گیرد. ذهن آگاهی باعث می­شود هر فعالیتی که فرد در آن درگیر است به چشم انداز وسیعی در فهم وجود خودش منجر شود و افراد را قادر می­کند به موقعیت­ها با تفکر پاسخ دهند و تکانشی[8] عمل نکنند (کارجد، 2003) .

همچنین مفهوم دیگری که با ذهن آگاهی همپوشی[9] دارد فراشناخت می باشد. شناخت بخش مرکزی فردیت انسان است. در منظر روان­شناسی شناخت[10] عبارتنداز: دریافت[11]، پردازش[12]، نگهداری[13] و انتقال[14] اطلاعات، فراشناخت فعالیتی است كه كنش­های مربوط به چهار عنصر یادشده را در بر می­گیرد و بر آن­ها نظارت دارد (سیف، 1380).

چنانکه ازتوضیحات فوق در مورد فراشناخت و ذهن آگاهی استنباط می­شود بین دو مقوله فراشناخت و ذهن آگاهی از لحاظ نظری شباهت­های فراوانی دیده می­شود. از جمله در مورد مفاهیمی مانند، نظارت، کنترل و ارزیابی که می­توانند در تغییر نگرش و رفتار افراد نقش مهمی داشته باشند. بنابراین می­توان انتطار داشت که افراد با آموختن ذهن آگاهی در زمینه­های اجتماعی به خلق مثبت و بهزیستی اجتماعی بیشتری برسند. هم­چنین درموقعیت­های شغلی و شهروندی رفتارهای فرانقشی مفیدی از خود نشان دهد و با افزایش سوگیری مثبت نسبت به محیط زندگی و محرک­های محیطی، نگرش زیست محیطی مثبت­تری کسب کنند.

 

1-2-بیان مساله

در جوامع امروزی با رشد سریع تکنولوژی و افزایش پیوندهای اجتماعی ظهور مسایل و مشکلات فردی و اجتماعی مانند؛ آسیب­های فردی و اجتماعی[15]، معضلات زیست محیطی[16] و مسایل شهروندی نیز افزایش یافته است. بسياري از مشكلات عديده جامعه امروز، بازتاب مسائل و ناهنجاري‌هاي[17] فردي است كه در جامعه ظهور و بروز كرده است. اين ناهنجاري‌ها ريشه در ضعف تربيتي است كه در اصلي‌ترين نهاد اجتماع ـ خانواده ـ وجود دارد و همزمان با رشد فرد، در همه سطوح جامعه ـ تا سطح دولت‌ها ـ حركت مي‌كند و تسري مي‌يابد (سروستانی، 1387).

مسأله اجتماعي[18] ، عبارت از وضعیتی است که به نظر تعداد افراد جامعه؛ چه آنان که درگیر مسأله‌اند، یا افراد دیگر که مبتلابه مسأله نیستند، مایه سختی  تلقی شود، هرچند امکان بهبود داشته باشد. مسأله اجتماعی، هم شامل موقعیت عینی[19] و هم تفسیر ذهنی[20] از وضعیت اجتماعی است، که جامعه را در حالت بحرانی قرار می‌دهد (گولد[21] و همکاران، 1384).

شناخته شدن مسائل اجتماعي از سوي مردم، بعد ذهني مسأله اجتماعي را تشكيل مي‌دهد و محدود كردن مسأله اجتماعي به آن، باعث از دست دادن آن دسته از مسائل اجتماعي مي‌شود كه مردم آنها را درك نمي‌كنند ولي عملا  به علت اختلاف ميان واقعيت اجتماعي و ارزش‌هاي اجتماعي[22] در يك زمينه مشخص­- بعد عيني مسأله اجتماعي- مي‌توان گفت كه مسأله اجتماعي وجود دارد (مرتون[23]، 1387). عوامل اجتماعی به عنوان مؤثرترین عناصر در بروز و پیدایش مسئله و آسیب‌های اجتماعی نقش اساسی دارند. زیرا فرد، خانواده و جامعه یک مثلث را تشکیل می­دهند که اختلالات رفتاری در هریک از آن­ها سبب ایجاد آسیب‌ها و پیدایش مسئله بسیاری در جامعه می‌گردد (ستوده، 1385).

انسان در زندگی اجتماعی[24] و در تعامل با دیگران است که خود را می­شناسد و از وجود خود آگاه می­شود. اما خودآگاهی[25] او ابعاد دیگری نیز دارد که در رابطه او با محیط­های گوناگون و پیچیده شکل میگیرد، مانند محیط روانی و فیزیولوژی، محیط طبیعی، محیط اجتماعی، محیط فرهنگی که ازآنها متاثر می­شود. به همین علت خودآگاهی او شامل دایره­های متعددی است، مانند آگاهی از وجود خودش، آگاهی از تعلقش به گروه، قشر یا ملیت خاص، آگاهی او از این که به شهر، منطقه یا جغرافیای طبیعی خاصی تعلق دارد. اما چگونگی تعامل انسان با این محیط­های گوناگون، به مقدار زیادی، ناخودآگاهانه است و میزان و چگونگی روابط متقابل و تاثیر و تاثر انسان با این محیط­ها برای او روشن نیستند (هانت[26]، 1987). بنابراین، لزوم آموزش مهارت‌های شناختی، اجتماعی، محیطی در زندگی فرد مطرح می‌شود. این‌که چگونه و با چه‌ کیفیتی در جمع حضور یابد و رفتارهای گروهی‌ متناسب و مقبولی را از خود بروز دهد و آگاهی بیشتری در زمینه­های مختلف کسب کند. سه مفهوم رفتار شهروندی سازمانی[27]، بهزیستی اجتماعی[28] و نگرش‌های زیست[29] محیطی هرکدام جنبه هایی از آگاهی انسان در محیط اجتماعی را بیان می­کنند و می­توان گفت وجه مشترک همه آنها آگاهی یا شناخت می­باشد.

باتمان و ارگان[30] (1983) برای اولین بار اصطلاح رفتار شهروندی سازمانی (OCB) را وضع کردند و آن را این گونه تعریف نمودند: رفتار فردی که داوطلبانه[31] است، بطور صریح یا ضمنی  توسط سیستم رسمی پاداش برانگیخته نشده­است، و کارایی سازمان را افزایش خواهد داد. هم­چنین تمایل کارکنان به انجام رفتارهایی که فراتر از الزامات رسمی نقش و جایگاه­شان می­باشد نیز به عنوان یکی از عناصر اصلی تشکیل دهنده رفتار شهروندی سازمانی شناخته شده­است در دنیای پر رقابت کنونی، سازمان­ها پیوسته در جستجوی شیوه­های جدیدی برای حداکثر کردن عملکرد و تلاش کارکنان­شان هستند. با وجود افزایش استفاده از تکنولوژی اطلاعات، بازهم در عملکرد کارایی سازمان شکاف وجود دارد. اکنون قویاً این اعتقاد وجود دارد که عملکرد کارایی سازمان تا حدود زیادی به تلاش کارکنان که فراتر از الزامات تعریف شده، نقش می­باشد بستگی دارد.

سازمان­ها به ویژه سازمان­ها در کشورهای جهان سوم که نیازمند جهشی عمده در کارآمدی می­باشند بایستی زمینه را به گونه­ای فراهم کنند که کارکنان و مدیران­شان با طیب خاطر تمامی تجربیات، توانایی­ها و ظرفیت­های خود را در جهت اعتلای اهداف سازمانی[32] بکار گیرند. این امر میسر نخواهد شد مگر آنکه اصول و قواعد مربوط به رفتار شهروندی سازمانی شناسایی و بسترهای لازم برای آموزش و پیاده سازی اینگونه رفتارها فراهم گردد(همان منبع).

مفهوم دیگری که به آگاهی اجتماعی فرد مربوط می­شود، بهزیستی اجتماعی است. کییز[33] (1998) بهزیستی اجتماعی را به عنوان گزارش شخصی افراد از کیفیت ارتباطات آنها با دیگران تعریف می‌کند. مدل چند وجهی کییز و شاپیرو[34](2004) از بهزیستی‌ اجتماعی شامل پنج جنبه می‌شود که میزان کارکرد بهینه‌ افراد را در عملکرد اجتماعی آنها معلوم می‌کند. پنج عنصر یا جنبه‌ بهزیستی اجتماعی از نظر کییز، یعنی پیوستگی[35]‌، یکپارچگی[36]، پذیرش[37]، مشارکت[38] و شکوفایی[39] تا اندازه‌ای به سلامت روان مربوط هستند. از نظر او شناخت و پذیرش دیگران، عنصر پذیرش و ارزش فرد به عنوان یک شریک اجتماع‌ عنصر تشریک مساعی و سرانجام باور به تحول مثبت اجتماعی عنصر شکوفایی بهزیستی اجتماعی‌ است. این عناصر می‌توانند وحدت اجتماعی، تشریک مساعی، پیوند اجتماعی[40] و حس ظرفیت برای‌ رشد مداوم جامعه و میزان راحتی افراد را در پذیرش دیگران ارزیابی کنند و در مجموع وجود یا عدم وجود سلامت روان را مطرح می‌کنند (کییز، 2005).

بعد دیگری ازآگاهی که امروزه با سرعت زیاد تکنولوژی و صنعت به کنترل و نظارت مداوم نیاز دارد، نگرش‌های زیست محیطی می باشد. مفاهیمی چون شناخت نگرش ورفتار به شدت به یکدیگر مرتبط هستند. چالش­های پیش روی روان­شناسی حفاظت از محیط زیست[41] قابل توجه هستند. یکی از کمک­های اساسی روان­شناسی به نگهداری از محیط زیست را می­توان کمک به تأکید بر قابلیت­های انسان و به کارگیری آن دانست. ما به لحاظ روان­شناختی از طرق بسیاری با دنیای زندۀ بزرگتر پیوند داریم. شاید این به شیوه­هایی که حتی ما از آن آگاه نیستیم (از قبیل مزایای مرتبط با بهداشت روان[42] که از صرف وقت در طبیعت حاصل می­شود یا یک حس غیرقابل نام­گذاری اما نیرومند نسبت به یک مکان)، یا به طرقی که ما کاملاً از آن آگاهیم (مانند زمانی که از یک نوع هویت محیطی برخورداریم که برای تعاملات اجتماعی ما از اهمیت قابل توجه برخوردار است)، اتفاق بیافتد (کلایتون به نقل از؛ صفاری­نیا و همکاران، 1390).

در حوزه رفتارهای زیست محیطی[43] بیشتر از هر موضوع دیگر در مورد نگرش زیست محیطی مطلب و پژوهش انجام شده داریم. بسیاری ازمردم به خاطر نگرش‌های خود حتی جان خود را نیز از دست می دهند. طرفدار حفظ محیط زیست و هوای پاک بودن، طرفدار بازیافت مواد[44] و کنترل جمعیت[45] بودن همه نمونه­هایی از نگرش افراد می­باشد.

همان­طور که ملاحظه می­شود سه مفهوم رفتارشهروندی، بهزیستی اجتماعی و نگرش‌های زیست محیطی هرکدام جنبه­هایی از آگاهی انسان در محیط اجتماعی را بیان می­کنند و می­توان گفت وجه مشترک همه آنها آگاهی یا شناخت می­باشد. برای کنترل ، تغییر و یا ایجاد هرکدام از این مفاهیم آشنایی با مهارت­های ذهنی یا شناختی و فراشناختی امری ضروری به نظر می­رسد. در دیدگاه یادگیری شناختی، به واسطه­های شناختی در شکل­گیری نگرش­ها تاکید شده است. در این دیدگاه­ها به کیفیت استدلال، تفکر، نحوه پردازش اطلاعات، آموزش مهارت­ها برای تغییر و ایجاد نگرش­ها و پردازش شناختی توجه شده است. طبق این رویکرد شیوه­هایی چون آموزش، آگاهی دادن، تعهد، توافق و تاثیر رفتاری برای تغییر نگرش ارائه شده­اند. بنابراین می­توان از آموزش­های مختلف برای ایجاد و تغییر رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی و نگرش‌های زیست محیطی استفاده کرد. که در این پژوهش به بررسی اثر بخشی دو روش فراشناخت و ذهن آگاهی خواهیم پرداخت. زیرا تحقیقات گذشته نشان داده­اند که این دو روش در زمینه تغییر و اصلاح شناخت­ها و یادگیری مطالب اثرات مفیدی داشته­اند. همچنین هر دو روش از مولفه های مشترکی چون خود تنظیمی[46] و خودکنترلی استفاده می­کنند. در حالی­که تفاوت­هایی در روش­ها و راهبردها با هم دارند (ولز[47]، 2005).

 فراشناخت اصلاحی است که اولین بار توسط فلاول[48] (1976) به کار رفت تا دانش فرد در مورد فرایندهای شناختی و اینکه چگونه می­توان از آنها برای دستیابی به یک هدف یادگیری به طور مطلوب استفاده کرد، اشاره دارد. درسال­های اخیرتاکید زیادی برآموزش با هدف پیش­برد مهارت­های فراشناختی[49] و ترغیب فعالیت­های فراشناختی در بین افراد شده­است. یادگیری “راهبردهای شناختی” و “فرا شناختی” را در بر می­گیرد. راهبردهای شناختی به راهبردهایی که افراد برای یادگیری به خاطرسپاری، یاد­آوری و درک مطلب از آنها استفاده می­کنند اشاره دارد. این راهبردها هم برای تکالیف ساده و حفظ کردنی و هم برای تکالیف پیچیده­تر که به درک و فهم نیازمندند کاربرد دارد (بمبوتی[50]، 2008). فراشناخت یک مفهوم چند وجهی است. این مفهوم دربرگیرنده دانش (باورها)، فرایندها و راهبردهایی است که شناخت را ارزیابی، نظارت[51] یا کنترل می­کند (موسس و بیرد[52]، 2002). بیشتر فعالیت­های شناختی به عوامل فراشناختی بستگی دارند که برآنها نظارت دارند و کنترل­شان می­کنند. علاوه براین، اطلاعاتی که از نظارت فراشناخت منشعب می­شوند اغلب به صورت احساسات ذهنی تجربه می­شوند که می­توانند بر رفتار اثر بگذارند. با توجه به تعاریف می­توان دریافت که مهارت­های فراشناختی به عنوان یک پردازشگر اطلاعات، نظم دهنده، مهار کننده و نظارت کننده سایرجنبه­های شناختی محسوب می­شود. راهبردهای فراشناختی‌، تدابیری هستند برای نظارت بر راهبردهای شناختی و هدایت آنها راهبردهای فراشناختی عمده را می‌توان در سه دسته قرار داد:

1- راهبردهای برنامه‌ریزی[53]‌: شامل تعیین هدف برای یادگیری و مطالعه تحلیل‌ چگونگی برخورد با موضع یادگیری و انتخاب راهبردهای یادگیری مفید است.

2- راهبردهای کنترل و نظارت[54]‌: ارزشیابی یادگیرنده از کار خود برای آگاهی یافتن‌ از چگونگی پیشرفت خود، مانند نظارت بر توجه به هنگام خواندن یک متن، از خود سؤال پرسیدن به هنگام مطالعه.

3- راهبردهای نظم‌دهی[55]: این راهبردها، باعث انعطاف‌پذیری در رفتار یادگیرنده‌ می‌شوند و به او کمک می‌کنند تا هر زمان که برایش ضرورت داشته­باشد، روش و سبک یادگیری خود را تغییر دهد (سیف، 1380). برنامه‌ریزی، نظارت و نظم‌دهی، سه مهارت اساسی هستند که به ما اجازه می‌دهند دانش فراشناختی را برای تنظیم تفکر و یادگیری به کار بریم (وولفولک[56]، 2001).

مجهز کردن افراد به مهارت­ها و راهبردهای فراشناختی، آنان را قادر می­سازد با افزایش آگاهی در مورد رفتار شهروندی سازمانی، بهزیستی اجتماعی و نگرش‌های زیست محیطی و سپس کنترل ونظارت مناسب برآنها، خواسته ها و انتظارات عدیده موقعیت­ها ی سازمانی، شرایط اجتماعی و زیست محیطی را برآورده سازند.

مفهوم دیگری که به آگاهی شناختی، اجتماعی ومحیطی انسان کمک می­کند ذهن آگاهی می باشد. ذهن آگاهی به عنوان فرآیند توجه کردن به تجارب لحظه به لحظه و همچنین به عنوان ترکیب خودتنظیمی توجه با نگرش کنجکاوانه، پذیرا بودن، و پذیرش تجارب فرد توصیف شده است. همچنین چنانکه کابات زین[57] (2003) می گوید ذهن آگاهی به معنای توجه کردن به طریقی خاص، معطوف به هدف، در زمان حال و بدون قضاوت و پیشداوری است. از طریق تمرین ذهن آگاهی فرد می آموزد که در لحظه، از حالت ذهنی خود، آگاهی داشته و توجه خود را به شیوه­های مختلف متمرکز کند.

منطق ذهن آگاهی، حفظ مهارت­هاست که به شخص این امکان را می دهد که به صورت هدفمند از هدایت خودکار[58] که طی فرایند نشخوار فکری عادت شده شکل می­گیرد، رها شود. بدین ترتیب توجه فرد به واقعیت در لحظه جلب می شود واحتمال بازنمایی گسترده برای حل مساله پدید می آید (خوش لهجه، 1390).

آموزش ذهن آگاهی مستلزم یادگیری فراشناختی واستراتژی­های رفتاری جدید برای متمرکز شدن روی توجه وجلوگیری از افکار خودکار وباعث گسترش افکار ونگرش‌های جدید و کاهش هیجانات ناخوشایند و در نتیجه ایجاد رفتارهای جدید است (کارجد[59]، 2003). هم اینکه فرد در ذهن آگاهی آموزش دید، می تواند آن را در طی انواع فعالیت­ها به کار گیرد. ذهن آگاهی باعث می شود هر فعالیتی که فرد در آن درگیر است به چشم انداز وسیعی در فهم وجود خودش منجر شود و افراد را قادر می­کند به موقعیت­ها با تفکر پاسخ دهند و تکانشی عمل نکنند.

تمرین­های ذهن­آگاهی منجر به سوگیری مثبت[60] می­شوند. سوگیری مثبت یک فرآیند ارزیابی شناختی است که با استفاده از آن، افراد هم به محرک­های مثبت تر توجه می­کنند و هم محرک­های خنثی[61] را بیشتر با واژه­های هیجانی مثبت ارزیابی می­کنند. چندین تئوری شرایطی را توصیف کرده­اند که در آن افراد ممکن است سوگیری مثبت را تجربه کنند. وقتی که انگیزه فرد کمتر به طرف آینده متمرکز شود و بیشتر مبتنی بر زمان حال باشد، افراد به گونه ای مثبت تر به طرف همه محرک­ها جذب می­شوند. سوگیری مثبت، توجه به محرک­های موجود در زمان حال را افزایش می­دهد و به این ترتیب محرک­هایی که قبلاً خنثی ارزیابی می­شدند، به گونه­ای مثبت ارزیابی می­شوند (خوش لهجه، 1390).

از جمله آموزش­هایی که می­تواند در این زمینه­ها مفید باشد آموزش ذهن آگاهی مبتنی بر افزایش رابطه[62] (MBRE) است که توسط کارسون[63] و همکاران (2004) طراحی شده می­تواند در ارتقاء وتغییر مثبت و ارتقاء نگرش­ها و رفتارهای زیست محیطی مفید باشد. تحقیق نشان داده است که درمان ذهن آگاهی به عبارت دیگر ذهن آگاهی مبتنی بر کاهش استرس[64] (MBSR) و ذهن آگاهی مبتنی برشناخت درمانی[65] (MBCT) می تواند درد را کاهش داده، علائم را کم کند، و سلامت جسمانی کلی را در جمعیت­های بالینی با وضعیت­های سلامتی مختلف افزایش دهد (کارمدی و بیر[66]، 2008، نگتسان[67] و همکاران، 2010). مراقبه ذهن آگاهی با کاهش سوء مصرف مواد و الکل (چیسا و سراتی[68]، 2010)، کاهش اضطراب (سیرس و کراس[69]، 2009)، افسردگی، نگرانی  و استرس (دلگادو[70] و همکاران، 2010) در جمیعیت­های غیر بالینی همراه بوده است.

 همچنین آموزش مهارت­ها اجتماعی با رویکرد فراشناختی[71] (MASST)  شینکر[72] و همکاران (2002) نیز در حل مسایل اجتماعی و محیطی اثر گذار است. دیره و بنی جمالی (1388) توسعه راهبردهای شناختی و فراشناختی را لازمه ادراک خود کارآمدی[73] می­دانند.  اثر بخشی آموزش راهبردهای فراشناختی بر اضطراب امتحان (ابولقاسمی و همکاران، 1388) خود کار آمدی (خرازی، 1387، یوسف زاده، 1391) افزایش عزت نفس تحصیلی (زارعی و همکاران، 2012) هشیاری و خود کنترلی (نولن و مورگان[74]، 2000) تایید شده است. مهارت­هاي اجتماعي رفتارهایي هستند كه فرد را قادر به تعامل مؤثر و اجتناب از پاسخ­هاي نامطلوب نموده و بيانگر سلامت رفتاري اجتماعي افراد هستند. اين مهارت­ها ريشه در بسترهاي فرهنگي و اجتماعي داشته و شامل رفتارهایي نظير پيش­قدم شدن در برقراري روابط جديد، تقاضاي كمك نمودن و پيشنهاد براي كمك به ديگران است (گرمارودي و وحدانی، 1385).

 بنابراین می­توان انتظار داشت که افراد با آموختن ذهن آگاهی در زمینه­های اجتماعی به خلق مثبت و بهزیستی اجتماعی بیشتری برسند. همچنین درموقعیت­های شغلی وشهروندی رفتارهای فرانقشی مفیدی ازخود نشان دهند و با افزایش سوگیری مثبت نسبت به محیط زندگی و محرک­های محیطی، نگرش زیست محیطی مثبت تری کسب کنند. با توجه به اینکه اکثر پژوهش­های انجام شده قبلی در حوزه فراشناخت بیشتر معطوف به یادگیری وآموزش بوده است، دراین پژوهش جنبه­های جدیدتری از اثرات و فایده­های مهارت­های فراشناخت مانند بهزیستی اجتماعی، ذهن آگاهی و نگرش‌های زیست محیطی به طور نوآورانه­ای دراین پژوهش مورد ارزیابی قرار می گیرند. هم­چنین در مورد ذهن آگاهی هم می­توان گفت اکثر پژوهش­های قبلی بر فایده­های فردی تمرینات ذهن آگاهی پرداخته­اند. اما در این پژوهش جنبه­های اجتماعی و بین­فردی ذهن آگاهی را مورد سنجش قرار می­گیرد که کمتر مورد توجه بوده­اند.

 

1-3-اهمیت  و ضرورت

منابع:

  آذربایجانی، مسعود (1387). روانشناسی اجتماعی با نگرش به منابع اسلامی چاپ سوم،  تهران: سمت.

 ابولقاسمی، عباس؛ گلپور، رضا؛ نریمانی، محمد و قمری، حسین (1388). بررسی رابطه باورهای فراشناختی مختل با موفقیت تحصیلی دانش­آموزان دارای اضطراب امتحان؛ مطالعات تربیتی و روانشناسی، 10(3):5-20.

 احمدوند، زهرا. حیدری نسب،لیلا. شعیری، محمد رضا (1391). تبیین بهزیستی روانشناختی بر اساس مؤلفه­های ذهن آگاهی روانشناسی سلامت، ، دوره 1، شماره 2، ، صفحه 60-69.

 ارونسون، الیوت (1386). روان‌شناسی اجتماعی، حسین شكركن، تهران، رشد، ، چاپ چهارم، ص 139 تا 145.

 اسلامی، حمید (1387). رفتار شهروندی سازمانی. تدبیر شماره 187 آذر ماه..

 افشار، زهرا (1380). مقایسه میزان استفاده از راهبردهای فراشناختی در دانش­آموزان پسر نارساخوان و عادی در دوره ابتدایی. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی .

 برک، لورای (1386). روانشناسی رشد (از لقاح تا کودکی). ترجمه یحیی سید محمدی. جلد اول. تهران. نشر ارسباران.

 بری، جان (1380). محیط زیست و نظریه اجتماعی، حسن پویان و نیره توکلی، چاپ اول، زیبا.

 توسلی، غلامعباس (1382). مشارکت اجتماعی در شرایط جامعه آنومیک، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

 تلخابی، محمود (1385). شیوه­های تدریس حافظه دانش آموزان­، مجله رشد تکنولوژی آموزشی، شماره 5 ،صص(10-8) .

 جلالي، داريوش. آقايي، اصغر. طالبي، هوشنگ و مظاهري، محمدعلي (1393). اثربخشي آموزش شناختي مبتني بر ذهن آگاهي متناسب با فرهنگ ايراني و آموزش شناختي رفتاري بر استرس شغلي كاركنان شركت­هاي خدمات رسان فصلنامه مشاوره شغلي و سازماني، شماره 18.

 جونز، ادواردئی (1985). تحولات عمده در روان‏شناسی اجتماعی در خلال پنج دهه گذشته، روان‏شناسی اجتماعی از آغاز تاکنون، ترجمه محمد تقی منشی طوسی، آستان قدس، 1371، ص 241.

 جین، کات (1384). ارتقا سلامت. ترجمه، داوود شجاعی، تهران:  شهراب.

 حاج حسيني، حمیده، شبيري، محمد، فرج الهي، مهران، (1389)، نيازسنجي و تعيين اولويت‌هاي آموزشي دانش‌آموزان مقطع متوسطه در زمينه محيط زيست و توسعه پايدار، فصلنامه، علمي و پژوهشي، علوم و تکنولوژي در محيط زيست، دوره دوازدهم، شماره يک، بهار، صفحات 179 تا 194.

 حیدری، غلام حسین. غنایی، زیبا (1387). “هنجاریابی پرسش­نامه بهزیستی اجتماعی”، روان‌شناسی و علوم تربیتی» اندیشه و رفتار شماره 7 ، ص31 تا 40.

  حبیبی ، مجتبی (1392). اثر بخشی درمان ذهن آگاهی بر ارتقاء کیفیت زندگی سوءمصرف‌کنندگان مواد مخدر، دوره 2، شماره 5، ، صفحه 63-81..

 خدایاری، زهرا (1386). فراشناخت چیست، ماهنامه رشد تکنولوژی آموزشی، شماره 2، ص(9-6) .

 خرازی، کمال (1387). بررسی رابطه بین اهداف پیشرفت، خود کارآمدی و راهبردهای فراشناختی. مجله روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه تهران، 38(3) 87-69.

 دیره، عزت؛ بنی جمالی، شکوه السادات (1388). بررسی سهم عوامل انگیزشی بر استفاده از راهبردهای شناختی و فراشناختی در فرایند یادگیری؛ مطالعات روانشناختی؛ دوره پنجم(3).47-62.

 رجبی،غلامرضا .ستوده ناور(1390).تأثير شناخت درماني گروهي مبتني بر حضور ذهن بر کاهش افسردگي و افزايش رضايت زناشويي در زنان متأهل مجله دانشگاه علوم پزشکي گيلان،، دوره بيستم شماره 80، صفحات:91-80..

 رحمانی، خدامراد (1380). بررسی رابطه باورهای انگیزشی و راهبردهای خود تنظیمی باپیشرفت تحصیلی در درس تاریخ و ریاضی در میان دانش آموزان نابینا و بینا مقطع راهنمایی شهر شیراز، پایان نامه کارشناسی ارشد.

 رشیدی، آیدا. گنجی، حمزه (1392). اصول ومبانی مایندفولنس، نشر ساولان، تهران.

 زمانی مقدم، افسانه. سعیدی، مهدیه (1392). بررسی تأثیر آموزش محیط زیست بر ارتقای دانش، نگرش و مهارت معلمان مقطع ابتدایی منطقه 12 آموزش و پرورش تهران، محیط زیست وتوسعه پایدار. دوره 1، شماره 3، صفحه 19-30.

 سام­آرام، عزت الله (1388). بررسی بهزیستی اجتماعی وامنیت اجتماعی. انتظام اجتماعی، اول9-22.

 ستوده، هدایت‌الله (1385). آسیب‌شناسی­اجتماعی، تهران: آوای نور، چاپ شانزدهم، ص53.

 سجادی، حمید (1386). شاخصهای سلامت اجتماعی. اطلاعات سیاسی_اقتصادی 244،258-232

 سروستانی، رحمت‌الله (1387). آسیب‌شناسی اجتماعی، تهران: سمت، چاپ دوّم، ص4.

 سگال، زیندل؛ تیزدل، جان؛ ویلیامز، مارک (2002). راهنمای عملی درمان شناختی مبتنی بر ذهن آگاهی، پروانه محمد خانی(1384)،تهران: بی جا.

 سیف،علی اکبر(1380).روانشناسی پرورشی.تهران:آگاه.

 شیخی، محمدتقی؛(1381). جامعه‌شناسی مسائل اجتماعی و مددکاری اجتماعی، تهران:  حریر، 1381، چاپ اول، ص40-43.

 صالحی عمران، ابراهیم. آقامحمدی، علی (1387). بررسی دانش، نگرش و مهارت­های زیست محیطی معلمان، روان‌شناسی و علوم تربیتی دوره جدید، پاییز – شماره 95، ص 91 تا 118.

 صدیق سروستانی، رحمت ا… (1386). آسیب شناسی اجتماعی (جامعه شناسی انحرافات اجتماعی) انتشارات سمت.

 ضرابی، اصغر و مهری اذانی (۱۳۸۰). توسعه پایدار در جهان صنعتی و در حال توسعه، تهران، مجله رشدآموزش جغرافیا، شماره ۵۹.

 طالب زاده، هادی (1386). رابطه میان دانش فراشناختی اخلاق با استدلال اخلاقی، فصلنامه تعلیم و تربیت، شماره 93.

 عباباف، زهره (1387). مقایسه راهبردهای شناختی و فراشناختی دانش آموزان دوره متوسطه به تفکیک سطح توانایی، رشته تحصیلی و جنسیت و ارا ئۀ پیشنهادهایی در حوزه برنامه درسی. فصلنامۀ نوآوری­های آموزشی، شمارۀ 25 ، سال هفتم.119-150.

 عباسپور، مجید (۱۳۸۶)، انرژی، محیط زیست و توسعه پایدار تهران: دانشگاه صنعتی شریف.

 عبدالله تبار، علیرضا کلدی، حسین محققی(1388).بررسی سلامت اجتماعی دانشجویان. رفاه اجتماعی , سال هشتم شماره31. 171-189.

 عبدوس، میترا. (1380) بررسی تاثیرآموزش راهبردهای فراشناختی برپرورش خلاقیت دانش اموزان؛ پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه الزهرا.

 غفاري، فرهاد. رفيعي، حسن (1389). اثربخشي آموزش خانواده با استفاده از تئوري سيستمي بوئن بر تمايزيافتگي و كاركرد خانواده­هاي داراي فرزند معتاد، خانواده‌ پژوهي، سال 6، شمارة 22، صص 227 تا 239.

 فاضلی، محمد و جعفرصالحی، سحر (۱۳۹۲)، «شکاف نگرش، دانش و رفتار زیست‌محیطی گردشگران»، فصلنامه مطالعات گردشگری، شماره ۲۲، تابستان، صص: ۱۳۷-۱۶۱٫.

 فردوسی، سیما. مرتضوی، شهرناز. رضوانی، نعیمه (1386). بررسی رابطه بین دانش زیست‌محیطی و نگرش‌ها با رفتارهای محافظت از محیط فصلنامه شناخت. بهار  شماره 53 .ص 253 تا 266.

 فولاد چنگ، محبوبه (1384). بررسی تأثیر آموزش فراشناختی برپیشرفت تحصیلی درس ریاضی. فصلنامه نو آوری های آموزشی.شماره14. 149-162.

 قورچیان، نادرقلی (1378). نظریه های یادگیری ونظریه فراشناخت در فرایند یاددهی – یادگیری، تهران: تربیت.

 کاظمی، حمید. کشاورزیان فهیمه (1391). نقش فراشناخت وحل مساله در پیش بینی بهزیستی روانشناختی؛ رویکردهای نوین آموزسی، سال هفتم،1 (15) ،91-106 .

 کدیور، پروین(1382). روانشناسی تربیتی. تهران: انتشارات سمت.

 كریمی، یوسف (1385). روان‌شناسی اجتماعی، تهران: ارسباران، ، چاپ چهاردهم، ص 39 و 41.

 کریمی، یوسف (1388). نگرش و تغییر نگرش . تهران : نشر ویرایش .

 کاویانی،حسین؛جواهری،فروزان ؛ بهیرایی،هادی (1384). بررسی اثربخشی شناخت درمانی مبتنی بر ذهن آگاهی در کاهش افکار خودآیند منفی، نگرش ناکارآمد، روان‌شناسی و علوم تربیتی تازه های علوم شناختی، بهار، شماره 25 . 49 تا 59.

 کجباف، محمدباقر و آذرگون، حسن (1389). اثربخشی آموزش ذهن آگاهی برنگرش ناکارآمد افکار خودایند در بین دانشجویان مجله روانشناسی،سال چهاردهم شماره 1،. 94-79.

  کرین، ربکا (1390). شناخت در مانی مبتنی برذهن آگاهی، مترجم خوش لهجه، انیسی، بعثت.

 کرمی، بختار؛ کرمی، ازاد، هاشمی، نظام (1392). اثر بخشی آموزش راهبردهای شناختی وفراشناختی بر خلاقیت، انگیزه پیشرقت و خودپنداره تحصیلی. ابتکار وخلاقیت در علوم انسانی، دوره دوم؛ شماره، 4 .

 کلایتون، سوزان؛ مایرز، جین (1390). روانشناسی حفاظت از محیط زیست؛ مترجمان؛ صفاری نیا، مجید؛ عبداللهزاده، حسن؛ مفاخری، عبدالله؛ نیک صفت، ابراهیم؛ یوسفپور،ناهید، تهران: ارجمند.

 کیا دربند سری، غزال (1379). بررسی دو روش فراشناختی خود­آموزی وتدریس دو جانبه بر مهارت درک خواندن دانش­آموزان نارساخوان پایه چهارم ابتدایی شهر تهران­. پایان نامه کارشناسی ارشد چاپ نشده­، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی .

 گرمارودي، غلامرضا؛ وحداني نيا، مريم سادات (1385). سلامت اجتماعي: بررسي ميزان مهارت هاي اجتماعي دانش آموزان، فصلنامه پژوهشکده علوم بهداشتی، دوره پنجم، شماره دوم.

 گلپور، رضا؛ سلیمانی، اسماعیل (1392). ذهن آگاهی رویکردی نو در درمان اختلالات روانی، کرج: نشر جهاد دانشگاهی.

 گلپور ، رضا ؛ امینی، زرار محمد (1391). اثربخشی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر افزایش ابراز وجود و کاهش اضطراب امتحان؛ روانشناسی مدرسه، دوره 1، شماره 3، 82-100.

 گولد، جوليوس و كولب، ويليام (1384). فرهنگ علوم اجتماعی، گروه مترجمان، تهران: مازيار، چاپ دوم، ص774.

 لارنس، پرون (1381). روان­شناسی شخصیت، نظریه وتحقیق؛ محمد جعفر جوادی وپروین کدیور .تهران: نشر آییژ.

 لامارش، لوک؛ بدار، لوک و ژوره دزیل (۱۳۸۱). روانشناسی اجتماعی.ترجمه دکتر حمزه گنجی، تهران: ساوالان.

 لوزیک، دانیل (١٣٨٣). نگرشی نو در تحلیل مسائل اجتماعی، ترجمه‌ی سعید معید‏فر، تهران: امیرکبیر.

 متحدی، علیرضا (1386). بررسی مقایسه‌ای فراشناخت و انگیزش تحصیلی در دانش‌آموزان دختر و پسر شهری و روستایی. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شیراز.

 متولی، سید محمد (1376). بررسی تاثیر آموزش راهبردهای فراشناختی برخواندن درک مطلب وسرعت یادگیری دانش آموزان اول دبیرستان های دخترانه شهرستان فردوس، پایان نامه دانشگاه علامه .

 محمد امینی، زرار (1386). بررسی رابطه باورهای فراشناختی با سلامت روانی و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان پسر شهرستان اشنویه. فصلنامۀ نوآوریهای آموزشی، شمارۀ19 ، سال ششم.141-154.

 مرتون، رابرت (1387). مشكلات اجتماعي و نظريه جامعه‌شناختي، مترجم نوين تولايي، تهران، انتشارات اميركبير.

 معصوميان، سميرا، شعيري، محمدرضا، هاشمي،  سيد مسعود (1392). تاثير درمان كاهش استرس مبتني بر ذهن آگاهي بر كيفيت زندگي بيماران؛ فصلنامه بيهوشي و درد،، سال چهارم، شماره 1،   صص 25-37.

 مک اندرو، فرانسیس تی (۱۳۸۷). روان شناسی محیطی، مترجم؛ غلام رضا محمودی. تهران: انتشارات زربافت اصل، چاپ اول.

 مقیمی، سیدمحمد (1384).رفتار شهروندی سازمانی؛ از تئوری تا عمل: فصلنامه فرهنگی مدیریت، سال سوم، شماره یازدهم، زمستان ، صص ۴۸-۱۹.

 میردامادی، محمود، اسماعیلی، سعید، باقری و رکانه، علی ( 1386). بررسی میزان آگاهي دانش‌آموزان دوره متوسطه شهر از حفاظت محيط زيست، علوم و تکنولوژي در محيط زيست، دوره دوازدهم، شماره يک، بهار،صفحات 201 تا 216.

  نريمانی، محمد. آرياپوران، سعيد. ابوالقاسمی، عباس. احدی بتول (1389). مقايسه اثربخشی آموزش‌های ذهن آگاهی و تنظيم هيجان بر سلامت روان جانبازان شيميايی، مجله روانشناسی بالینی؛  دوره 2, شماره 4.

 نیرو، محمد. حسین نژاد، غلامرضا. عسکری، مجید (1391). مقایسه اثربخشی آموزش محیط زیست بر اساس نظریه هوش­های چند گانه گاردنرو شیوه سنتی، پژوهش­های ترویج و آموزش کشاورزی، سال پنجم،1.

 هزارجریبی، جواد (1391). آناتومی رفاه اجتماعی. تهران: جامعه و فرهنگ.

 یوسف زاده، محمد رضا؛ یعقوبی، ابوالقاسم؛ رشیدی، معصومه؛ تاثیر آموزش مهارتهای فراشناختی بر خود کارامدی دانش­آموزان دختر دوره متوسطه؛  روان­شناسی مدرسه، 1(3)133-118.

 Anderson, M.L.Perlis, D.R Logic, (2005). self-awareness and self-improvement: The metacognitive loop and the problem of brittleness Journal of Logic and Computation 15, Issue 1, 21-40.

 Ansari, Mohammad Ismail. Radmehr, Reza. Shalikar, Mahdi,(2012). Analysis the Relationship between Cultural Intelligence and Transformational Leadership, International Journal of Business and Social Science  Vol. 3 No. 14.

 Appelbaum, S ., Bartolomucci, N., Beaumier, E ., Boulanger, J ., Corrigan, R ., Dore, I ., Girard, C., and Serroni, C.(2004). “Organizational citizenship behavior : a” case study of culture, leadership and trust management decision Vol.42 No.1 , pp13-40.

 Atkinson, R.C. & R.M. Shiffrin (1968). “Human Memory: A Proposed System and its Control Processes”; In K. E. Spence & I. T. Spence (Eds.);Psychology of Learning and Motivation ; New York: Academic, Vol. 2, pp. 89-195.

 Baer, R. A., Smith, G. T & Allen, K. B. (2004). Assessment of mindfulness by self-report: The KentuckyInventory of Mindfulness Skills. Assessmen, 11(3), 191-206.

Baer,R.A. (2003). Mindfulness training as a clinical intervention: A conceptual and empiricalreview. Clinical Psychology: Science and Practice,10,125–143.

Bannert M, Hildebrand M, Mengelkamp C.(2008). Effects of a metacognitive support device in learning environments. Computers in Human Behavior.

Bass, B. M. (1985). “Leadership and performance beyond expectations”, New York: Free Press.

Bateman, T. S. , & Organ, D. W. (1983). “Job satisfaction and the good soldier:The relationship between affect and employee citizenship”. Academy ofManagement Journal, 26, 587-595.

Beckman, P. (2002). Strategy instruction. Eric Digest.

Belmont, I. M. & E. C. Butterfield (1969); “The Relations of Short-Term Memory to Development and Intelligence”; In L. C. Lipsitt & H. E. Reese (Eds.); Advances in Child Development and Behavior; New York: Academic, Vol. 4, pp. 28-82.

Bennis, W. G., and Nanus, B. (1985). “Leaders: the strategies for taking charge”, New York: Harper & Row.

 Bienstock, C., Demoranville, W. C., and Smith, K. R. (2003). “Organizational citizenship behavior and service quality”, journal of services marketing, Vol .17 No.4، pp. 357-378.

 Bembenutty, Hefer, (2008).Self-Regulation of Learning and Academic Delay of-Gratification: Gender and Ethnic Differences among College Students, Journal of Advanced Academics, v18 n4 p586-616.

Biegel, G. M., Brown, K. W., Shapiro, S. L., & Schubert, C. M. (2009). Mindfulness-based stress reduction for the treatment of adolescent psychiatric outpatients: A randomized clinical trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 77, 855–866.

 Bishop, S. R. (2002). What do we really know about mindfulness-based stress reduction?Psychosomatic Medicine, 64, 71–83.

Bishop, S., Lau, M., Shapiro, S., Carlson, l., Anderson, N., Carmody, J., … Devins, G. (2004). Mindfulness: A proposed operational definition. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3), 230–241.

 Borkowski, T. G. & N. Muthukrishna (1992); Moving Metacognition into the Classroom: “Working Models and Effective Strategy Teaching”; In M. Pressley, K. R. Harris & J. T. Guthrie (Eds.); Promoting Academic Competence and Literacy in School; Sandiego, CA: Academic, pp. 477-501.

 Boyle T.J, Nicol J.D.(2003). Using classroom communication systems to support interaction and discussion in large class settings. Association for Learning Technology Journal (ALT-J), 11(3), 43-57.

 Brown, A. L. (1978); “Knowing When, Where and How to Remember: A Problem of Metacognition”; In R. Glaser (Ed.); Advances in Instructional Psychology; Hillsdale, N J: Lawrence Erlbaum Associates, Vol.1, pp. 77-165.

 Brown, A. L.(1978); “Knowing When, Where and How to Remember: A Problem of Metacognition”; In R. Glaser (Ed.); Advances in Instructional Psychology; Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, Vol.1, pp. 77-165.

 Blakey, E., & Spence, S. (1990). Developing metacognition. Eric Reproduction Services No. ED327218. Retrieve http://www.eric.ed.gov/PDFS/ED327218.

 Burke, S., and Collins, K.M. (2001). “Gender differences in leadership styles and management skills”, Women in Management Review, Vol. 16, No.5.pp 244-256.

 Callaghan, Lisa (2008).Social Well-Being inExtra Care Housing: AnOverview of the Literature.pssru,discussion paper ,2528.

 Castro, C.B., Armario, E.M., and Ruiz, D.M. (2004). “The influence of employee organizational citizenship behavior on customer loyalty”, International journal of Service industry management, Vol.15 No.1, pp 27-53.

   Cardaciotto, L. A. (2005). Assessing mindfulness: The develop of a bi _dimensional measure of awareness and acceptance Doctoral dissertation. University of Drexel, USA

 Carighead, W. E., (2003) Behavioral & cognitive Behavioral psychotherapy. In G. Stricker & T. A. Widiger (vol. Eds.) & I. B. Weiner (Editor in chief) Handbook of psychology vol. 8, Clinical Psychology. NJ: Jone Wiley, & Sons.

 Casey,  P,  J.,  &  Scott,  k.  (2006)  .Environmental  concern  and  behavior  in  an  Australian  sample  within  an ecocentric – anthropocentric framework. Australian Journal of Psychology, 58(2), pp.57-67.

 Carr, M., J. Alexander & T. Folds-Bennett (1994); “Metacognition and Mathematics Strategy use”; Applied Cognitive Psychology, 8, pp. 583-595.

 Carmody, J., & Baer, R. A. (2008). Relationships between mindfulness practice and levels of mindfulness, medical and psychological symptoms and well-being in a mindfulness-based stress reduction program. Journal of Behavioral Medicine, 31, 23–33.

 Castro, C. B., Armario, E. M., and Ruiz, D. M. (2004). “The Influence of Employee Organizational Citizenship Behavior on Customer Loyalty”, International Journal Of Service Industry Management, Vol. 15, No.1, pp. 27-37.

 Chambers, R., Lo, B. & Allen, N. B. (2008). The impact of intensive mindfulness training on attentional control, cognitive style, and affect. Cognitive Therapy and Research, 32,303–322.

 Chen, M. f. (2006). “The relationship among transformational leadership, organizational commitment and organizational citizenship behavior – a study of network department in a telecommunication company”, www.sciencedirect.com.

 Chiesa, A., & Serretti, A. (2010). A systematic review of neurobiological and clinical features of mindfulness meditations. Psychological Medicine: A Journal of Research in Psychiatry and the Allied Sciences, 40, 1239–1252.

 Chris D. Frith (2012).The role of metacognition in human social interactions Philos Trans R Soc Lond B Biol Sci. 2012 August 5; 367(1599): 2213–2223.

 Cicognani . Elvira& Pirini, Claudia & Keyes, Corey & Joshanloo, Mohsen & Rostami, Reza & Nosratabadi, Masoud, (2007), Social Participation, Sense of Community and Social Well Being: A Study on American, Italian and Iranian University Students, Springer Science+Business Media B.V.pp97-112.

 Clelland NA, Gould PM & Parker EA (2007). Searching for evidence: what works in Indigenous mental health promotion? Health Promotion Journal of Australia 18(3):208–16.

 Cohen, Aaron & Kol, Yardena (2004). “ professionalism and organizational citizenship behavior “ an empirical examination among Israeli nurses , journal of managerial psychology , Vol.19 No.4.

 Corsini, S. A. (1971); “Memory: Interaction of Stimulus and Organismic Factors”; Human Development, 14, pp. 227-235.

 Cozolino, L. (2006). The neuroscience of human relationships: Attachment and the developing social brain. New York: Norton.

 Cubukcu F.(2009). Metacognition in the classroom. Procedia Social and Behavioral Sciences .1 .559–563.

 Davidson, J. E., R. Deuser & R. J. Sternberg (1994); “The Role of Metacognition in Problem Solving”; In J. Metcalf &. A. P. Shimamura (Eds.); Metacogmition: Knowing About Knowing; Cambridge: MA: MIT Press, pp. 207-226.

 Delgado, L. C., Guerra, P., Perakakis, P., Vera, M. N., del Paso, G. R., & Vila, J. (2010).Treating chronic worry: Psychological and physiological effects of a training programme based on mindfulness. Behaviour Research and Therapy, 48, 873–882.

 Dekeyser. M., Raes. P., Lejssen, M. L., Saraand, D. D. (2008). Mindfulness  skills and interpersonal behavior. Personality and Individual Differences, 44(5), 1235-1245.

 Dodge, R., Daly, A., Huyton, J., & Sanders, L. (2012). The challenge of defining wellbeing. International Journal of Wellbeing, 2(3), 222-235.

 Duncan, B. L., Miller, S. D., Wampold, B. E. Hubble, M. A. (2009). The heart and soul of change: Delivering what works in therapy. Washington, DC: American Psychological Association.

 Ebrahimpour, H. & Zahed, A. & Khaleghkhah, A. & Sepehri, M. B. (2011). “A survey relation between organizational culture and organizational citizenship behavior”, Procedia social and behavioral sciences, Vol.30, pp.1920-1925.

 England, R. W. (1998) Measurement of social well-being: alternatives to gross domestic product.  Ecological Economics, 25 (1), 89-103.

 Ericsson, K. A. & H. A. Simon (1980); “Verbal Reports As Data”; Psychological Review; 87, pp. 215-251.

 Farb, N. A. S., Anderson, A. K., Mayberg, H., Bean, J., McKeon, D., & Segal, Z. V. (2010). Minding one’s emotions: Mindfulness training alters the neural expression of sadness. Emotion, 10, 25–33.

 Fennell. J. V. Melanie. (2004). Depression, Low self-esteem and mindfulness. Behaviour Research and Therapy, 42, 1053-1067.

   Flavell.J.H.(1988).Cognitive development(2th edition).prentice-hall.

   Flavell, J. H. & H. M. Wellman (1977); “Metamemory”; In R.V. Kail, J. R. & Y.W. Hagen (Eds.); Perspectives on the Development of Memory and Cognition; Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates.

 Flavell, J. H. (1979); “Metacognition and Cognitive Monitoring: A New Area of Cognitive – Development Inquiry”; American Psychologist, 34, pp. 906-911.

 Florek, Magdalena (2011). “No place like home: Perspectives on place attachment and impacts on city management”. Journal of Town & City Management 1 (4): 346–354.

 Francis JL, Penn DL (2001).The relationship between insight and social skill in persons with severe mental illness. J Nerv Mental Dis; 9:109-122.

 Fredrickson, B. L., Cohn, M. A., Coffey, K. A., Pek, J., & Finkel, S. M. (2008). Open hearts build lives: Positive emotions, induced through loving-kindness meditation, build consequential personal resources. Journal of Personality and Social Psychology, 95,1045–1062.

 Foley, E., Baillie, A., Huxter, M., Price, M., & Sinclair, E. (2010). Mindfulness-based cognitive therapy for individuals whose lives have been affected by cancer: A randomized

controlled trial. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 78, 72–79.

 Grossman, P. (2008). On measuring mindfulness in psychosomatic and psychological research. Journal of Psychosomatic Research, 64, 405–408.

 Hacker, D. J., J. Dunlosky & A. C. Graesser (1998); Metacognition in Educational Theory and Practice; Mahwah. NJ: Erlbaum.

    Hagen,J.W. & P.R. Kingsley (1968); “Labeling Effects in Short – Term Memory”; Child Development, 39, pp. 113-121.

 Hall, A. T., Zinko, R. P., Alexia A. F., and Gerald R. (2009). “Organizational citizenship behavior and reputation: mediators in the relationships between accountability and Job performance and satisfaction”, Journal of Leadership & Organizational Studies Volume 15 Number 4, pp 381-392.

 Hansla,  A.,  Gamble,  A.,  Juliusson,  A.,  &  Garling,  T.(2008).  The  relationships  between  awareness  of consequences, environmental concern, and value orientations. Journal of Environmental Psychology, 28, pp 1-9.

    Hart, U. T. (1965); “Memory and the Feeling – of Knowing Experience”; Journal of Educational Psychology, 56, pp. 208-216.

 Harton- Deutsch. L. Sars & Horton. M. Janell. (2003). Mindfulness: overcoming intractable confilit. Archives of Psychiatric Nursing . 17(4), 186-193.

 Helliwell, J. & Putnam, RD.  ( 2005)  The social context of well- being.  In FA Huppert, B Keverne & N Baylis (eds). The Science of Well-being.  Oxford: Oxford University Press.

 Henry .L.A.(2002) .Working Memory Performance in Children With and Without Intellectual Disabilities . American Journal on Mental Retardation: Vol. 107, No. 6, pp. 421–432.

 Herzong,A.R :ofstedal, M.B &Wheeler, L .M (2002), Social Engagement and its Relationship to health , clinical Geriatric Medicine, 18(3),ix.

 Higgs, M. (2003).”How can we make sense of leadership in the 21st century”, Leadership and Organization Development Journal, Vol.24, No.5, pp271-284.

 Hodson, R. (2002). “Management citizenship behavior and its consequences”, work and occupations, Vol .29 No.1، pp64-96.

 Holden, Andrew,(2000), Environment and Tourist, London and New York:

 Hunt,Elgin F.& David Colander(1987). Social Science. Six ed. Macmillan  Publishing Co.

 Inhelder, B. & J. Piaget (1958); The Growth of Logical Thinking From Childhood to Adolescence; New York: Basic Books.

 Jacobs,j .Paris,G .(1987).Children s Metacognition About Reading: Issues in Definition ,Measurement ,and Instruction.Journal of Educational Psychology.Vol22 ,(3&4),PP255-278 .

 Kabat-Zinn, J. (2003). Mindfulness- based interventions in context: Past, present, and future. Clinical Psychology: Science and Practice, 10, 144–156.

 Kamdar, D., McAllister, D. J., & Turban, D. B. (2006). ‘‘All in a day’s work’’: How follower individual differences and justice perceptions predict OCB role definitions and behavior. Journal of Applied Psychology, 91, 841–855.

 Katz, D. and Kahn, R. L. (1978). “The Social Psychology of Organizations”. New York, NY: Wiley.

 Kidder, D. L. (2002). The influence of gender on the performance of organizational citizenship behaviors. Journal of Management, 28, 629–648.

 Keyes, C. (2005). Mental illness and/or mental health? Investigating axioms of the complete state model of health. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 73(3), 539–548. http://dx.doi.org/10.1037/0022-006X.73.3.539

 Keyes, C. (2009). The nature and importance of positive mental health in America’s adolescents. In Gilman, R., Huebner, E., & Furlong, M. (Eds.). Handbook of positive psychology in schools. New York: Routledge.

 Keyes, C. L. M., Shmotkin, D., & Ryff, C. D. (2002). Optimizing well-being: The empirical encounter of two traditions. Journal of Personality and Social Psychology, 82, 1007–1022.

 Keyes, C. L. M. (1998). Social well-being.  Social Psychology Quarterly.2,121-140.

 Keyes, C. L. M. (2005). Mental illness and or mental health? Investigating axioms of the complete state Model of Health.  Journal of Consoling and clinical psychology, 73(3),539-548.

 Korkmaz, T., and Arpacı.Ebru. (2009. (“Relationship of organizational citizenship behavior with emotional intelligence”, Procedia Social and Behavioral Sciences vol 1, pp 2432–2435.

  Kluwe, R. H. (1982); “Cognitive Knowledge and ExecutiveControl: Metacognition” ;  In D. R. Griffin (Ed.), Animal Mind – Human Mind, New York: Springer – Verlag. , pp. 201-224.

 Larson, J. S. (1996). The World Health Organization’s definition of health  Social versus spiritual health. Social Indicators Research, 38, 181-192.

 LePine, J.A., Erez, A., & Johnson, D.E., (2002). The nature and dimensionality of organizational citizenship behavior: a critical review and meta-analysis. Journal of Applied Psychology; Vol. 87, PP.52-65.

 Lysaker PH, Carcione A, Dimaggio G,  et al. Metacognition amidst narratives of self and illness in schizophrenia: associations with neurocognition, symptoms, insight and quality of life. Acta Psychiatr Scand 2005; 112: 64-71.

 Lysaker PH, Yanos PT, Roe D. (2009)The role of insight in the process of recovery from schizophrenia: a review of three views. Psychosis,1:103-12.

 Markoczy L. & Xin, K. (2004). The virtues of omission in organizational citizenship behavior, Anderson Graduate School of Management: University of California.

 Mackenzie, S. B., podsakoff, P. M., and Rich, G. A. (2001). “Transformational and transactional leadership and salesperson performance”. Journal of academy of marketing science, 29،pp396- 410.

 Main M. (1991).Metacognitive  knowledge, metacognive monitoring, and singular (coherent) vs. multiple (incoherent) models of attachment: Findings and directions for future research, in: P. Harris, J. Steven-son-Hinde & C. Parkes, editors, Attachment across the life cycle. New York: Routledge; pp. 127-59.

 Martin Brune , Giancarlo Dimaggio and Paul H. Lysaker (2011) Metacognition and Social Functioning in Schizophrenia: Evidenc,  Mechanisms of Influence and Treatment Implications. Current Psychiatry Reviews, Vol. 7, No. 3.

 Markman, E. M. (1977); “Realizing that you Don’t Understand: A Preliminary Investigation”; Child Development, 48, pp. 986-992.

 McGuire, W.J. & McGuire, C.V. (1991). The content, structure and operation of thought systems. In R.S. Wyer Jr. & T.K. Srull (eds.): Advances in social cognition (vol. IV, pp. 1-78). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

 McKee, K. J., Harrison, G. and Lee, K. (1999) Activity, friendship and wellbeing inresidential settings for older people, Aging and Mental Health, 3 (2), 143-152.

 McNulty, James; Frank D. Fincham (2011). “Beyond Positive Psychology”. American Psychologist 67.

   Miller, G. A. (1953); “What Is Information Measurement?”; American Psychologist, 8, pp. 3-11.

 Moghimi, M. (2006). “Organizational citizenship behavior; from theory to appling, Journal of Management culture”, Vol. 4, No. 13, Pp19-48. (in Persian)

 Moses, L.J., & Baird, J.A.(2002).Metacognition. In R.A  Wilson& F.C. Keil (Eds.), The MIT encyclopedia of the cognitive sciences. Cambridge, MA: MIT Press.

  Neff, K. D. (2009). The Role of Self-Compassion in Development: A Healthier Way to Relate to Oneself. Human Development, 52, 211–214.

  Nielsen, T. M., Hrivnak, G. A., and Shaw, Megan. (2009). “Organizational citizenship behavior and performance”, the journal of Small Group Research, Vol, 40, No.5.

  Nolan, A. & Morgan, B. (2000). The role of metacognition in learning.  Journal  of

Educational Psychology, 50, 49-79.

 Nordland,  A.,  &Garvill,  J.  (2002).  Value  Structures and  behavior  toward  the  environment:  The  case of  lake  burder  in  Turkey.  Journal  of Environment and behavior. 34: 363-377.

 Organ, D.W.(1988), organizationl citizenshipe behavior : the good soldier syndrome , Lexington book, Lexington, MA.

Organ, W. P., Podsakoff, M. P., and Mackenzie, B. S. (2006).”Organizational citizenship behavior is nature antecedents and consequences”. A sage publication series.

 Ottavi P, D’Alia D, Lysaker P, Kent J, Popolo R, Salvatore G, Dimaggio G(2013).Metacognition-Oriented Social Skills Training for Individuals with Long-Term Schizophrenia: Methodology and Clinical Illustration. Clin Psychol Psychother. Jun 11. doi: 10.1002/cpp.1850.

  Paris ,G.& Cross ,R .(1988) .Developmental and Instructional Analyses of Children s Metacognition and Reading Comprehension.Journal of Educational Psychology .Vol80 , NO ,2, 131-142.

  Paris, S. G. & P. Winograd (1990): “How Metacognition can Promote Academic Learning and Instruction”; In B. F. Jones & L. Idol (Eds.) ; Dimensions of Thinking and Cognitive Instruction; Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum Associates, pp. 15-51.

 Podskoff, P. M., Mackenzie,  S., Moorman, R. & fett(1990) Transformational leader  behaviors and their effects on organizational behaviors, Theleadership Quarterly, 1,107-142.

 Podsakoff, P. M., and Mackenzie, S. B. (1997). “Impact of organizational citizenship behavior on organizational performance: A review and suggestions for future research”. Journal of Human Performance, Vol.10, pp.133-151.

 Podsakoff, M. P., Mackenzie, B. S., Puine, B. J., and Bachrach, G. D. (2000). “Organizational citizenship behaviors: a critical review of the theoretical and Empirical literature and suggestions for future research”. Journal of management, Vol. 26, pp 513 – 563.

 Ripley R  T  .(2010).  Organizational  training  and accountability:  examination  of  the  effects  of stakeholders  on  knowledge  gained  in  a  hospital setting.  Master  of  Industrial  and  Organizational Psychology at Northern Kentucky University.

 Ritchey, P. N. and Dietz, B. E. (2001) Clarifying the measurement of activity. Activities, Adaptation and Aging, 26 (1), 1-21.

 Rutledge.Rao p.k(2000) sustainable development: economics and policy، oxford، uk، black، p81.

 Safran, J.D., & Segal, Z.V. (1990). Interpersonal process in cognitive therapy. New York: Basic Books.

 Scardamalia, M. & Bereiter , C.(1996). Engaging students in a knowledge society. Educational leadership.54(3).6-10.

 Schraw G, Moshman D. Metacogntive theories. Educ Rev Psychol. 1995;7(4):351-71.

 Segal, Z. V., Williams, J. M. G., &  Teasdale, J. D.  (2002).Mindfulness-based cognitive therapy for depression. New York:Guilford.

 Sears, S., & Kraus, S. (2009). I think therefore I am: Cognitive distortions and coping style asmediators for the effects of mindfulness meditation on anxiety, positive and negative affect, and hope. Journal of Clinical Psychology, 65, 561–573.

 Segal, Z. V., Williams, M. G., & Teasdale, J. D. (2002). Mindfulness-based cognitive therapy for depression: A new approach to preventing relapse. New York, NY: Guilford Press.

   Skitka, L. J. (2002). Do the means justify the ends, or do the ends justify the means? Value protection model of justice. Reasoning. Personality and Social Psychology Bulletin, 28, 452-461.

  Sheinker. J .Whetstone. P. Holder. Ch. The International Journal of Learning, Volume 15, Issue 8, pp.205-212.

 Shapiro, S., Carlson, L., Astin, J., & Freedman, B. (2006). Mechanisms of mindfulness. Journal of Clinical Psychology, 62(3), 373–386.

 Smaldone, David (2006). “The Role of Time in Place Attachment”. Proceedings of the 2006 Northeastern Recreation Research Symposium: 47–56.

 Schultz, P. W., Shriver, C., Tabanico, J. J., & Khazian, A. M. (2004).Implicit connections with nature. Journal of Environmental Psychology , 24, 31–42.

 Shapiro, Adam& Keyes, Corey Lee.M,(2007), Marital Status and Social Well-Being: Are the Married Always Better Off? Springer Science+Business Media B.V.

 Shapiro S.L., Schwartz, G. E, & Bonner, G. (1998) Theeffects of mindfulness based stress reduction onmedical and premedical students. Journal of Behavioral Medicine, 21,581-599.

 Siegrist J.  (2005) Social reciprocity and health: new scientific evidence and policy implications.  Psychoneuroendocrinology, 30:1033-1038.

 Stathi, A., Fox, K. and Mckenna, J. (2002) Physical activity and dimensions of subjective well-being in older adults. Journal of Aging and Physical Activity, (1), 76-92.

 Steinbach, J. C. (2008). The Effect of Metacognitive Strategy Instuction on Writing Unpublished Doctoral Dissertation. Lexington, KY: The Graduate School of University of Kentucky.

 Teasdale, J. T ., Segal, Z. V ., Williams, J. M . G ., Ridgeway, V. A., Soulsby, J. M., & Lau, M. A. (2000).Prevention of relapse/recurrence in m ajor depression by mindfulness-based cognitive therapy.Journal of Consulting and Clinical Psychology , 68,615–623.

 Tipsord, J. (2009). The effects of mindfulness training and individual difference in mindfulness on social perception and empathy. Unpublished doctoral dissertation, University of Oregon,Portland, OR.

 Thomas, G. P. (2003). Conceptualisation, development and validation of an instrument for investigating the metacognitive orientation of science classroom learning environments:The Metacognitive Orientation Learning Environment Scale – Science (MOLES – S).Learning Environments Research, 6, 175–197.

 Thomas, G.P., & Kin Mee, D.A.(2005). Changing The Learninh Environment to enhance students’ metacognition in Hong Kong primary school classrooms. learning environments research .8: 221–243.

  Thompson, S. C; Barton, M. A. 1994. “Ecocentric and anthropocentric attitudes Journal of Environmental Psychology. 14, 149- 157.

 Turner .Lisa. (1998) .Relation of Attributional Beliefs to Memory Strategy Use in Children and Adolescents With Mental Retardation. American Journal on Mental Retardation: Vol. 103, No. 2, pp. 162–172 .

 Van Dam, N. T., Sheppard, S. C., Forsyth, J. P., & Earleywine, M. (2011). Self-compassion is a better  predictor  than  mindfulness  of  symptom  severity  and  quality  of  life  in  mixed anxiety  and depression. Journal of Anxiety Disorders, 25, 123-130.

 Van Dyne, L., Graham, J., and Dienesch, R. (1994(. “Organizational citizenship behavior; construct measurement and validation”. Academy of management, journal, 37, pp765- 802.

 Warr, P., Butcher, V. and Robertson, I. (2004) Activity and psychological well-being in older people. Aging and Mental Health,  (2), 172-183.Ritchey, L. H.,

 Warfield, J. W. (1974). Developing interconnected matrixes in structural modeling. IEEE Transcript on Systems, Men and Cybernetics, Vol. 4, No., PP. 51−81.

 Wells, A. (1999). A cognitive model of generalized anxiety disorder. Behavior Modification, 23,526–555.

  Wells A. (2005). Detached mindfulness in cognitive therapy: A metacognitive analysis and ten techniques. Journal of Rational-Emotive and Cognitive Behavior Therapy, eScholarID:1d12423.

 Wells, A., Fisher, P., Myers, S., Wheatley, J., Patel, T. & Brewin, C.R. (2009). Metacognitive Therapy in Recurrent and Persistent Depression: A multiple-baseline study of a new treatment. Cognitive Therapy and Research, 33(3), 291-300.

 Williams, J. M. G. (2010). Mindfulness and psychological process. Emotion, 10, 1–7.

 Woolfolk,A. (2001).Educational psychology(5th ed.) boston: Allyn an Bacon.

 World Health organization(WHO)1979, Health for all,Sr.No5.

 Zarei, E., Shokrpour, N., Nasiri, E. & kafipour, R.(2012). Self-esteem and Academic Success as Influenced by Reading Strategies. English Language Teaching, 5(2) 17-26.

پیوست­ها

پیوست 1

 

خلاصه راهنمای عملی آموزش ارتقاء رفتار اجتماعی مبتنی بر ذهن آگاهی

 

موضوع ودستورجلسه 1

موضوع

وقتی متوجه هدایت خودکار افکار می­شویم حضور ذهن پیدا می­کنیم. معطوف کردن توجه به قسمت­های مختلف بدن بهترین راه برای خروج از هدایت خود کار می­باشد که  اگاهی از هر لحظه را به ما می­آموزد.

دستورجلسه

 – خوش آمدگویی و تعیین اهداف اصلی

– معرفی شخصی مختصر

– مقدمه­ای بر ذهن آگاهی،

– تمرین مراقبه تنفس سه دقیقه­ای

– تخصیص تکالیف خانگی تنفسی ووارسی بدن .

– ارائه جزوه بهزیستی اجتماعی

 

موضوع و دستورجلسه2

موضوع

آموزش تن آرامی تمرکز ذهنی را بهبود می­بخشد ونجواهای ذهنی را آشکار می­کند. و منجر به کنترل بیشتر بر وقایع روزانه می­شود.

دستور جلسه

– آموزش مراقبه بدن10 تا 15 دقیقه: تن آرامی از انگشتان پا شروع شده و به همراه تنفس­های منظم شکمی به کل بدن منتقل می­شود.

– مراقبه همراه با هشیاری وتمرکز بر تجربه­های خوشایند اجتماعی.

– بازنگری تکالیف خانگی .

– تمرین جدا سازی افکار و احساسات.

– ارائه تکالیف خانگی هفته (تنفس سه دقیقه­ای و راه رفتن همراه با ذهن آگاهی).

موضوع و دستورجلسه3

موضوع

با آگاهی بیشتر بر تنفس و بدن، کنترل بهتری برافکار و احساسات خواهیم داشت. و در روابط اجتماعی عامدانه و مسلط عمل خواهیم کرد.

دستور جلسه

– تمرین 30 دقیقه­ای مراقبه بدن، تمرکز بر دستها، بازوان، قفسه سینه و سر و صورت به طور همزمان.

– صحبت گروهی در باره تکالیف و تمرین­های خانگی

 – تمرکز  بر تجارب خوشایند اجتماعی (انطباق، پذیرش، مشارکت، شکوفایی و انسجام اجتماعی)

 – تمرکز آموزشی روی سبک­های ارتباطی (برد- باخت، برد- برد)

– ارائه تکلیف هفتگی شامل تمرین تنفس منظم  به طور روزانه

– ارائه جزوه آموزشی رفتار شهروندی سازمانی

موضوع و دستورجلسه4

موضوع

تمرین­های ذهن آگاهی به فرد کمک خواهد کرد در محیط کاری بهتر عمل کرده و رفتارهای مثبت شغلی و شهروندی را افزایش دهد.

دستور جلسه

– 30 دقیقه تمرین مراقبه بدن ، تنفس منظم شکمی و تمرکز بر رفتارهای مثبت شغلی.

 -بحث گروهی درباره تمرین­ها و تکالیف خانگی

– تمرکز ذهنی روی نواحی وسیع­تر زندگی (یعنی کار) با توجه به تجربه­های افراد درمورد بهزیستی اجتماعی

ارائه تکالیف خانگی هفتگی شامل تمرین وارسی بدن و یادداشت برداری از تجربیات خوشایند کاری

 

موضوع و دستورجلسه5

موضوع

تسلط بر تن آرامی می­تواند محیط کاری را پر بارتر کند و رفتاري فراتر از نقش‌هاي رسمي از پيش تعيين شده توسط سازمان را درپی داشته باشد.

دستورجلسه

-30 دقیقه مراقبه بدن به صورت نشسته، همراه با توجه به معیارهای رفتار شهروندی سازمانی (جوانمردی، فضیلت مدنی، نوعدوستی، وجدان کاری و وفاداری)

– بحث گروهی تمرین­های خانگی

– ارائه تکالیف خانگی هفتگی شامل: تن آرامی روزانه

– ارائه جزوه نگرش‌های زیست محیطی

موضوع ودستورجلسه6

موضوع

  بدون شك، داشتن محيط زیست سالم براى زندگى يكى از نعمت‏هاى الهى و از امور مورد توجه مردم است.

دستور جلسه

تمرین 30 دقیقه مراقبه بدن ، تمرکز ذهنی روی نگرش‌های زیست محیطی باتوجه به نگرش‌های انسان­مدارانه ومحیط­مدارانه.

بحث در مورد تکالیف خانگی

ارائه تکالیف خانگی تمرین ذهن آگاهی با تنفس سه دقیقه­ای و تمرکز بر جنبه های مختلف محیط زیست

موضوع ودستورجلسه7

موضوع

طبیعت فرصتی را برای فکر کردن در مورد نقش خود به عنوان بخشی از یک کلیت بزرگتر- یک اکوسیستم به هم وابسته- فراهم می­آورد.

دستور جلسه

– تمرین 30 دقیقه­ای مراقبه بدن، و تمرکز ذهنی درباره مشکلات زیست محیطی موجود (رانندگی وآلودگی هوا مصرف مواد شیمیایی شوینده وسموم کشاورزی، افزایش میزان زباله وآسیب­های انسانی در مناطق گردشگری طبیعی .

– بازنگری در مورد تکالیف خانگی

– ارائه تکالیف خانگی هفتگی تن آرامی وتمرکز بر فعالیت­های اجتماعی و محیطی مثبت.

دستورجلسه8

تمرین 30 دقیقه­ای مراقبه بدن با تمرکز بر تجربیات کسب شده در دوره آموزشی.

– بازنگری وبحث گروهی در مورد مباحث آموزشی دوره.

– اجرای پس آزمون وخاتمه.

پیوست 2

راهنمای عملی آموزش مهارت­های اجتماعی با رویکرد فراشناختی

 

در ابتدای هرجلسه  افراد  کلاس  به گروه­های پنج نفری تقسیم و در کنار هم قرارمی­گیرند.

 

جلسه اول:  توصیف و ارزیابی خود

مدرس اصول اولیه خودآگاهی درمورد شناخت­ها­، هیجانات و رفتارها  را با ذکر مثال توضیح داده و اثرات مثبت کنترل،  تغییر و هدایت شناخت­ها را به بحث می­گذارد . سپس فرم حاوی سوالات زیر را به گروه­ها ارائه کرده نظر آنها را ارزیابی وجمع بندی می­کنیم.

هرتعداد صفتی که می­تواند شمارا توصیف کند حداکثر ده تا را در برگه بنویسید از توصیفات فیزیکی اجتناب کنید.

  • 2-     3-     4-    5-   6-   7-    8-       9-     10-

قسمت دوم : سوال کنید چگونه این صفات در شما ایجاد شده­اند.

چه تغییراتی می­توانستید در آن­ها ایجاد کنید.

برای هرکدام از ویژگی­های ذکرشده یک موقعیت مثال بزنید.

ویژگی :………………

موقعیت:…………………………………………

ویژگی :………………

موقعیت:…………………………………………

چه چیزی در مورد خودت در این جلسه یاد گرفتی؟

از کدام قسمت جلسه راضی نبودی چرا؟

 

جلسه دوم: آگاهی اجتماعی

مطابق فرم ویژگی­هایی را که می­خواهند درافراد جامعه ببینند را لیست کنند ویا ویژگی­های بهترین دوستانشان را ذکر کنید. دلیل آن را هم بیان کنند.

اگر خودشان آن­ها را ندارند چگونه می­توانند به آنها دست یابند.

آیا ویژگی­هایی که دوست دارید در بین افراد جامعه خود دیده­اید. اگر نه چرا؟

ویژگی­های جامعه خوب بله جامعه من دارد من دوست دارم آن راداشته باشم نه نمی­خواهم آن­ها را داشته باشم
       

 

جلسه سوم : بهزیستی اجتماعی

فعالیت­های اجتماعی که تابه حال داشته­اید ذکر کنید . چرا این فعالیت­های را انتخاب کرده اید .

اثرات این فعالیت­ها بر زندگی شخصی شما و دیگران چه بوده است . تاکنون در کدام انجمن یا گروه­های اجتماعی فعال بوده­اید؟ اثرات این فعالیت­هاچگونه بوده است؟

چه فعالیت­های دیگری می­توانستید جایگزین آنها کنید؟ آیا جامعه در مسیر درست از استعدادهای افراد استفاده می­کند؟ ما چه مسولیتی برای بهبود جهان اجتماعی وانسانی برای نسل­های آینده داریم؟

جلسه چهارم : رفتار شهروندی سازمانی

مدرس مقدماتی در مورد مولفه­ها رفتار شهروندی سازمانی با توجه به نطریه پودساکف و همکاران مطرح می کند و سپس فرم­هایی که سوالات زیر را دارند به گروه­ها ارائه می­شود تا به بحث و تبادل نظر پرداخته و یادداشت نمایند. در آخر نیز نظرات گروه­ها جمع بندی شده و مورد بحث قرار می­گیرد.

رفتارهای مثبت در محیط کارشما کدامند­؟ چه اثراتی دارند؟ برای افزایش آن چه باید کرد؟ درشرایط سخت کاری چه واکنشی مناسب خواهد بود؟

جلسه پنجم: بازنگری و بحث گروهی در مورد موضوعات کاری

 

 گروه­ها به سوالات زیر پاسخ داده و بحث می­کنند.

برای دفاع از محیط­کاری چه تلاش­هایی باید صورت گیرد؟ چه تغییراتی می­تواند کارایی سازمان را بالا ببرد؟ چه تلاش­هایی برای بهبود شرایط خدمت رسانی انجام داده­اید؟ اثر فعالیت­های داوطلبانه در محیط کار شما چیست؟

جلسه ششم : نگرش‌های زیست محیطی

مدرس مقدماتی در مورد انواع نگرش‌های زیست محیطی و اثرات آن بر محیط زیست باتوجه به نظریه تامپسون وبرتون مطرح می­کند و سپس با ذکر مثال­هایی از محیط زندگی و اهمیت حفظ آن ارائه می­دهد.

درنهایت فرم­های سوالات در بین گروه­ها توزیع شده و پس از تبادل نظر و جواب دادن جمع آوری شده مورد ارزیابی قرار می­گیرد.

ارتباط میان محیط زیست و انسان چگونه است ؟ چگونه رفتار انسان محیط را تحت تاثیر قرار می­دهد؟ نقش اعتقادات و باورهای افراد در محیط زیست چگونه است؟

جلسه هفتم: بحث گروهی در مورد موضوعات زیست محیطی

مدرس نگرش افراد را در موضوعات زیر بررسی می­کند و در نهایت نظر آنها را جمع بندی می­کند.

تولید کمتر زباله و باز یافت مواد ، راه­کارهای استفاده کمتر از انرژی ، استفاده درست از ماشین شخصی و تنظیم به موقع موتور و لاستیک آن، حفظ زیباشناختی محیط طبیعی اطراف .

چه مشکلات زیست محیطی اطراف ما وجود دارد. این مساله چگونه کیفیت آینده زندگی من و دیگران را تحت تاثیر قرار خواهد داد.

ما چه نوع سبک زندگی و محیط زیست می­خواهیم؟ من در­باره این مساله چه موضعی گرفته­ام؟ مدرسه و آموزگاران در راستای ارتقاء ارزشها و نگرش‌های زیست محیطی چه کارهایی می­توانند انجام دهند؟

جلسه هشتم:خاتمه

 ارائه توضیحات کلی درباره رفتارهای مثبت اجتماعی و نظر خواهی

ارائه خلاصه­ای از مباحث گذشته و جمع بندی

اجرای پس آزمون و خاتمه.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

پیوست3

نمونه فرم­های فعالیت کلاسی

شماره گروه (……..)

سوالات جواب
 

1- رفتارهای مثبت درمحیط کارشما کدامند؟چرا؟

 
 

2- برای افزایش آن چه باید کرد؟

 
 

3- چه تغییراتی می تواند کارایی سازمان را بالا ببرد؟

 

 

 

4- فعالیت­های داوطلبانه در محیط کار شما چیست ؟

 
 

5- آموزگار چگونه فعالیت­های اجتماعی مثبت را در دانش اموزان می­تواند ایجاد کند؟

 

سوالات جواب
1- چه مشکلات زیست محیطی اطراف ما وجود دارد؟  
2- چگونه نگرش انسان محیط را تحت تاثیر قرار می­دهد؟  
3- ارتباط میان محیط زیست وانسان چگونه است؟  

 

4-چه فعالیت زیست محیطی تا به حال داشته­اید؟  
5- مدرسه و آموزگار در راستای ارتقاء ارزش­ها ونگرش‌های زیست محیطی  چه کارهایی می­توانند انجام دهند؟  

 

 

 

 

پیوست 4

پرسش­نامه بهزیستی اجتماعی کییز

سوالات کاملا مخالف مخالف تاحدودی موافق موافق کا ملا موافق
1-من می توانم  از گذراندن اوقاتم در طبیعت صرفا به خاطر بودن در طبیعت لذت ببرم.          
2-من برای شادی به طبیعت گردی نیاز دارم.          
3-وقتی که ناراحتم در طبیعت احساس راحتی می کنم .          
4-محیط های طبیعی تخریب شده من راغمگین می کند.          
5-بودن درطبیعت بزرگترین کاهنده استرس است.          
6-ترجیح می دهم حیوانا ت وحشی درباغ وحش نگهداری شوند.          
7-طبیعت به خاطر خود ش ارزشمند است.          
8-یکی از مهم ترین دلایل برای حفظ محیط زیست مناطق جنگلی است          
9-گاهی اوقات حیوانات به نظر من تقریبا مانند انسان هستند.          
10-انسان ها به همان اندازه بخشی از اکوسیستم مانند دیگرحیوانات هستند.          
11-بدترین چیز در مورد از دست دادن باران جنگلی این است که گیاهان دارویی محدود خواهند شد.          
12-چیزی که من در مورد جنگل زدایی بیشترنگران می کند
این است که چوب به اندازه کافی برای نسل آینده نیست.
         
13-یکی از دلایل مهم برای حفظ تمیزی دریاچه ها و رودخانه این است که  مردم محلی برای لذت بردن از ورزش های آبی داشته باشند          
14-یکی از بهترین چیزها در مورد بازیافت این است که
موجب صرفه جویی در پول است.
         
15-توسعه پیوسته زمین یک ایده خوبی است که برای  زندگی با کیفیت بالا  باید حفظ شود.

 

         

پرسش­نامه نگرش‌های زیست محیطی تامپسون وبرتون فرم کوتاه

پرسش­نامه بهزیستی اجتماعی پودساکف

Efficacy of Training Mindfulness and Metacognitive to Environmental attitude, Organizational citizenship behavior, and Social well-being

Abstract:

The aim of this study is to compare the efficacy of training Mindfulness-based enhancement relationship and Metacognitive Approach to Social Skills Training to environmental attitude, organizational citizenship behavior, and social well-being of teachers. The population of all teachers who were studying at Farhangian University in BOJNURD. 90 people selected by cluster random sampling and division in three groups of 30 subjects including the experimental group Mindfulness and Metacognition, and control group. Mindfulness-based enhancement relationship and Metacognitive Approach to Social Skills Training was used for training. For measure the independent variables in the pre-test, post-test and follow up we used environmental attitudes questionnaire Thompson and Barton (1990), organizational citizenship behavior Podsakoff et al (2000) and the keyesian scale of social well-being (1998) was used. Analysis of variance with repeated measures showed that mindfulness and metacognition training had a positive effect on environmental attitudes, OCB and Social Well-being among the teachers (P<./05). So we can say that the mindfulness and metacognition training had a positive effect on the social life. This method can be used to provide environmental and social benefits to the people.

Keywords: Mindfulness, metacognition, environmental attitude, organizational citizenship behavior, social weli-being

Payame Noor Universitiy


Humanities science Faculty

Pardise Tahsilat Takmili


Thesis Submitted for the Award of Ph.D in
General Psychology
Department of Psychology


The Effectiveness of metacognitive skills and mindfulness thrainig on
environmental attitude, organizational citizenship behavior and social well-being


Abdollah Mafakheri

Supervisor


Dr Majid Safarinia and dr Ahmad Alipour

Advisor


Dr Ali Agha Yousefi

 

December 2014

[1] -Describe

[2] -Explain and Predict

[3] -Mindfulness

[4] -Metacognition

[5] -Educational Approaches

[6] -Moment to moment

[7] – Unpleasant emotions

[8] – Impulsive

[9] – Overlap

[10] -Cognition

[11] – Receiving

[12] – processing

[13] – storage

[14]– transmission

[15] – Personal and social trauma

[16] – Environmental problems

[17] – Abnormalities

[18] – Social Problem

[19] – Objective position

[20] – Subjective interpretation

[21] – Gould

[22] -Social values

[23] -Merton

[24] -Social Life

[25] -Self-awareness

[26] -Hunt

[27] -Organizational Citizenship Behavior

[28] -Social Well-being

[29] -Enveronmental Attitud

[30] -Bathman & Organ

[31] -Volunteer

[32]-Organizational goals

[33] -Keyes

[34] -Shapiro

[35] -Coherence

[36] -Integration

[37] -Acceptance

[38] -Participation

[39] -Actualization

[40] – Social Integration

[41] -Conservation Environmental psychology

[42] -Mental Health

[43] -Environmental behavior

[44] – Recycled Materials

[45]– Crowd Control

[46] -Self- regulation

[47] -Wells

[48] -Fallavel

[49] -Metacognitive skills

[50] -Bemboty

[51] -Monitoring

[52] -Moses & Baird

[53] -Planning Strategies

[54] -Control strategies and monitoring

[55] – Regulation strategies

[56] – wolforek

[57] – Kabat Zin

[58] – Automated Guided

[59] – Karged

[60] – Positive bias

[61] – Neutral stimuli

[62] – Mindfulness-Based Relationship Enhancement Training

[63] – Carson

[64] – Mindfulness-based stress reduction

[65] – Mindfulness-based Cognitive Therapy

[66] – Karmdy & Bear

[67] – Ngtsan

[68] – Chesa & Sraty

[69] – Seiras and cross

[70] – Delgado

[71] – Metacognitive approach to Social skills Training

[72] – Sheinker

[73] – Self-Efficacy

[74] – Nolen and Morgan

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “اثربخشی آموزش فراشناخت وذهن¬آگاهی بر نگرش‌های زیست محیطی، رفتارشهروندی سازمانی و بهزیستی اجتماعی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 10 = 13