new5
حراج!

ارزيابي شاخص هاي کيفيت زندگي شهري در کرمانشاه (مطالعه موردي منطقه2شهرداري کرمانشاه)

49.000تومان 39.000تومان

توضیحات

دانلود و مشاهده قسمتی از متن کامل پایان نامه :

 

                                         دانشگاه آزاد اسلامی

                           واحد کرمانشاه

دانشکده تحصیلات تکمیلی

 

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری (M.A)

 

عنوان

ارزيابي شاخص هاي کيفيت زندگي شهري در کرمانشاه

(مطالعه موردي منطقه2شهرداري کرمانشاه)

استاد راهنما

دکتر مسلم رستمی

 

نگارنده

…………………

بهمن 1393

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                    صفحه

 

فصل اول: کليات طرح تحقيق

مقدمه. 3

1- 1- بيان مسئله. 3

1-2- اهميت و ضرورت انجام تحقيق.. 5

1-3- مرور ادبيات و سوابق مربوطه. 6

1-4- اهداف (شامل اهداف كلي و كاربردي) 9

1-4-1- هدف کلي.. 9

1-5- کاربرد نتايج تحقيق.. 10

1-6- سؤالات تحقيق.. 10

1-7- فرضيه‏هاي تحقيق.. 10

1-8- مشكلات و محدوديتهاي تحقيق.. 10

1-9- تعاريف واژگان و مفاهيم. 11

1-9-1- محله. 11

1-9-2- شاخص ها 11

1-9-3- کيفيت… 11

1-9-4- کيفيت زندگي.. 11

1-9-5- شهر کرمانشاه 12

فصل دوم: مباني نظري

مقدمه. 14

2-1- پيدايش شهر و شهرنشيني.. 15

2-1- 1- مرحله اول دگرگوني و رشد شهرها سال1300 تا 1320. 15

2-1- 2- مرحله دوم دگرگوني و رشد شهرها سال 1320 تا 1341. 16

2-1- 3- مرحله سوم رشد شتابان شهر نشيني تا انقلاب اسلامي.. 17

2-1- 4- مرحله چهارم ادامه شدت شتابان شهرنشيني بعد از انقلاب اسلامي.. 17

2-2- فضاي شهري و ابعاد آن. 18

2-2-1- تأثير فضاهاي شهري بر وجوه مختلف يک شهر. 19

2-2-2- تاثير فضاهاي شهري بر سيما و کالبد يک شهر. 19

2-2-3- تاثير فضاهاي شهري بر وجوه فرهنگي و اجتماعي يک شهر. 20

2-3- فرايند بازساخت و شکل گيري مناطق کلانشهري.. 20

2-3-1- سنت زيبايي شناسي بصري در طراحي شهري.. 22

2-3-2- سنت ايجاد مکان شهري.. 22

2-4- تعريف کلان شهر. 23

2-4-1- تاريخچه پيدايش کلان شهر. 24

2-4-2- خصلت‌هاي کلان شهرها 24

2-4-2-1- سلطه عقلانيت و حسابگري در شهرها 24

2-4-2-2- پيچيدگي کلان شهرها 25

2-4-2-3- دلزدگي و يکنواختي.. 25

2-4-2-4- احتياط، محافظه کاري در کلان شهري.. 25

2-4-2-5- کلان شهر، مرکز تحول فرهنگ مدرن. 25

2-4-2-6- عدم تجانس و ناهمگوني شهرها 26

2-4-2-7- تراکم و آلودگي محيط.. 26

2-4-2-8- تأخر فرهنگي و عدم هماهنگي انسان و ماشين.. 26

2-5- تاريخچه پيدايش مفهوم كيفيت زندگي.. 26

2-5-1-كيفيت زندگي شهري.. 28

2-5-2- مفهوم کيفيت زندگي.. 30

2-6- نظريه هاي كيفيت زندگي.. 33

2-6-1- كيفيت زندگي ناشي از برخورداري.. 33

2-6-2- كيفيت زندگي ناشي از ارتباطات… 34

2-6-3- كيفيت زندگي ناشي از كيفيتِ بودن. 34

2-6-4- كيفيت زندگي شهري و برنامه ريزي.. 34

2-7- ديدگاه هاي کيفيت زندگي.. 36

2-7-1- مکتب ساختارگرايي.. 36

2-7-2- مکتب اصلاح گرايي.. 37

2-7-3- نظريات طراحان شهري معاصر در باب کيفيات محيطي.. 37

2-7-4- مدلهاي طبقه بندي کيفيت محيط شهري.. 38

2-7-4- 1- مدل لنگ: نيازهاي انساني.. 38

2-7-4-2- مدل اپليارد:  حالت هاي ادراك انساني.. 39

2-7-4- 3- مدل «کانتر» : مولفه هاي « مکان » 39

2-8- ابعاد اساسي در مدلهاي سنجش کيفيت زندگي شهري.. 39

2-8-1- کيفيت زندگي و ابعاد سه گانه آن. 41

2-8-2- شاخص هاي سنجش کيفيت زندگي شهري.. 43

2-9- برنامه ريزي.. 46

2-10- ديدگاههاي توسعه پايدار شهري با توجه به محيط زيست… 46

2-10-1- تعريف سازمان خواربار جهاني (فائو) 47

2-10-2- تئوريهاي توسعة منطقه‌اي.. 47

2-10-3- روش منطقه‌اي‌کردن. 48

2-10-4- مناطق همگن.. 48

2-10-5- مناطق عملکردي.. 49

2-10-6- مناطق برنامه‌ريزي.. 49

2-10-7- نظريه سيستمها 51

2-11- تعريف و مفهوم ارزيابي عملکرد محيط.. 51

2-11-1- مفهوم ارزيابي محيط.. 53

2-11-2- اهداف، عملکرد و معيارهاي ارزيابي.. 53

2-11-3- ارزشيابي محيط.. 54

2-11-4- مفهوم ارزشيابي.. 55

2-12- مديريت شهري و مشارکت مردمي.. 57

2-12-1- مشارکت و توسعه شهري.. 58

2-12-1-1- مفهوم مشارکت… 58

2-12-1-2- سطوح مشارکت… 59

2-12-1-3- ضرورت و اهميت مشارکت در توسعه. 60

2-13- نظريه برنامه‌ريزي ارتباطي.. 62

2-13-1- برنامه ريزي فضايي.. 63

2-13-2- ساختار فضايي.. 64

2-13-3- ساماندهي فضايي.. 64

فصل سوم: مواد و روش ها

مقدمه. 66

3-1- ويژگي‌هاي جغرافيايي کرمانشاه 66

3-1-1- ويژگي‌هاي کلي زمين شناسي و تکتونيکي زاگرس…. 68

3-1-2- ويژگيهاي توپوگرافي و ژئومورفولوژيکي شهر کرمانشاه 70

3-2- وضعيت منابع آبي استان كرمانشاه 71

3-2-1- وضعيت هيدرولوژي شهر کرمانشاه 72

3-2-1-1- رودخانه قره سو. 72

3-2-2- ويژگيهاي اقليمي وجوي.. 73

3-2-3- درجه حرارت و تغييرات آن. 74

3-2-4- بارندگي و ميزان آن. 75

3-2-5- باد. 77

3-2-6- تبخير. 78

3-2-7- تعداد روزهاي يخبندان. 79

3-3- مسائل زمين شناسي.. 79

3-3-1- خاک شناسي شهر کرمانشاه و اطراف آن. 79

3-3-2- آلودگي هوا 81

3-3-3- بررسي خصوصيات تکتونيکي زمين (وضعيت لرزه خيزي منطقه) 81

3-3-4- تأثير آب و هوا بر سيماي طبيعي و انساني استان. 82

3-5- ويژگيهاي انساني و تاريخي منطقه. 83

3-5-1- شهر کرمانشاه 84

3-5-2- جمعيت استان. 85

3-6- توسعه کالبدي کرمانشاه در دوران جديد شهرنشيني در ايران. 87

3-6-1- زندگي شهري.. 88

3-6-2- نژاد. 89

3-6-3- زبان گويش…. 89

3-6-3-1- گويش کردي کلهري.. 90

3-6-3-2- گويش کردي اورامي.. 90

3-6-3-3- گويش کردي سوراني.. 90

3-6-3-4- گويش لکي.. 90

3-7- هنرهاي سنتي کرمانشاه 90

3-7-1- گليم بافي.. 91

3-7-2- موج بافي.. 91

3-7-3- جاجيم بافي.. 92

3-7-4- قالي بافي.. 92

3-7-5- نمد مالي.. 92

3-8- وضعيت اقتصادي استان کرمانشاه‏ 93

3-8-1- صنعت و توليد. 93

3-8-1- مذهبي و فرهنگي.. 93

3-8-1- بهداشت و درمان ‏ 94

3-9- روش شناسي تحقيق.. 94

3-9-1- شرح كامل روش تحقيق بر حسب هدف، نوع داده ها و نحوه اجرا 94

3-9-2- بيان متغيرهاي مورد بررسي در قالب يک مدل مفهومي.. 94

3-9-3- روشهاي گردآوري داده ها 95

3-9-4- روش و طرح نمونه برداري.. 95

3-10- بررسي اعتبار و روايي ابزار اندازه گيري.. 96

3-10-1- روايي پرسشنامه. 96

3-10-2- پايايي پرسشنامه. 97

3-11- روش تجزيه و تحليل اطلاعات… 97

فصل چهارم: تجريه و تحليل داده ها

مقدمه. 100

4-1- اطلاعات و آمار توصيفي جامعة آماري.. 100

4-1-2- توزيع پاسخ‌دهندگان بر حسب سن.. 100

4-1-3- توزيع پاسخ‌دهندگان برحسب جنس…. 101

4-1-4- توزيع پاسخ دهندگان بر حسب شغل.. 101

4-1-5- توزيع پاسخ دهندگان برحسب ميزان تحصيلات… 102

4-1-6- توزيع پاسخ دهندگان برحسب مالکيت خانه (نوع سكونت ساختمان) 102

4-1-7- توزيع پاسخ دهندگان برحسب وضعيت تأهل.. 103

4-2- شاخص هاي سنجش…. 104

4-2-1- شاخص ها 104

4-3- يافته هاي استنباطي.. 105

4-3-1- شاخص هاي عيني کيفيت زندگي شهري.. 105

4-3-2- شاخص هاي ذهني کيفيت زندگي شهري.. 108

4-3-2- 1- شاخص هاي ذهني در بعد فيزيکي.. 109

4-3-2-2- شاخص هاي ذهني در بعد اقتصادي.. 109

4-3-2-3- شاخص هاي ذهني در بعد اجتماعي.. 110

4-3-3- مقايسه شاخص هاي ذهني کيفيت محيط شهري در ابعاد مختلف…. 111

4-4- بررسي عوامل مؤثر با استفاده از تحليل عاملي.. 111

4-4-1- روش تحليل عاملي.. 111

4-4-2- تحليل کاوشي عامل ها 113

4-4-3- اعتبار تحليل عاملي.. 115

4-4-4- تهيه ماتريس داده ها 116

4-4-5- محاسبه ماتريس همبستگي.. 116

4-4-6- استخراج عامل ها 116

4-4-7- چرخش عامل‌ها 118

4-4-8- نام گذاري عامل ها 119

4-4-8-1- عامل اول. 120

4-4-8-2- عامل دوّم. 120

4-4-8-3- عامل سوم. 121

4-4-8-4- عامل چهارّم. 122

 فصل پنجم: آزمون فرضيات و نتيجه گيري

مقدمه. 125

5-1- يافته هاي بدست آمده از فرضيه هاي پژوهش…. 125

5-1-1- فرضيه اول پژوهش…. 125

5-1-2- فرضيه دوم پژوهش…. 127

5-2- نتيجه گيري و پيشنهادها 128

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جدولها

عنوان                                                                                                             صفحه

جدول شماره(2-1): جنبه هاي كيفيت زندگي شهري در پژوهش هاي مختلف…. 32

جدول(2-2): شاخص هاي کيفيت زندگي شهري از ديدگاه صاحب نظران مختلف…. 45

جدول شماره (3-1):  وضع جوي شهر کرمانشاه برحسب ماه : سال 1390. 76

جدول شماره (3-2): آمار روزهاي همراه با گرد و خاک… 81

جدول شماره (3-8): مشخصات گسل هاي استان کرمانشاه 82

جدول شماره (3-4): جمعيت و متوسط رشد سالانه سال 1390. 86

جدول شماره (3-5):جنس و وضع سکونت  سال 1390. 86

جدول شماره (3-6): ميزان شهرنشيني (درصد)سال 1390. 86

جدول شماره (3-7):نسبت جنسي سال 1390. 86

جدول شماره (4-1) : توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه برحسب سن.. 100

جدول شماره (4-2) : توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه برحسب جنس…. 101

جدول شماره (4-3) : توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه برحسب شغل.. 102

جدول شماره(4-4) : توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه برحسب تحصيلات… 102

جدول شماره (4-5) : توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه برحسب مالکيت خانه. 103

جدول شماره (4-6) : توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه برحسب وضعيت تأهل.. 103

جدول شماره(4-6) اولويت بندي شاخص هاي عيني مختلف كيفيت زندگي شهري درمنطقه 2. 106

جدول شماره (4-7): ميانگين سطح کيفيت زندگي  شهروندان منطقه 2 شهرداري شهر کرمانشاه 107

جدول شماره (4-8) : ارزيابي شاخص هاي ذهني (فيزيکي) کيفيت شهري منطقه 2 شهر کرمانشاه 109

جدول شماره (4-10) : ارزيابي شاخص هاي (ذهني) اقتصادي کيفيت شهري منطقه 2 شهر کرمانشاه 110

جدول شماره (4-11) : ارزيابي شاخص هاي (ذهني) اجتماعي کيفيت شهري منطقه 2 شهر کرمانشاه 110

جدول شماره (4-12) : ارزيابي ابعاد شاخص هاي ذهني كيفيت محيط شهري در منطقه 2 شهر کرمانشاه 111

جدول شماره (4-13) : مهمترين متغيرهاي کيفيت زندگي شهري منطقه مورد مطالعه. 114

جدول شماره (4-14) : تست کاي دو و بارتلت شاخص هاي بررسي کيفيت زندگي شهري منطقه. 115

جدول شماره(4-15) : نتايج تحليل عوامل حول محور اصلي 30 شاخص انتخابي.. 117

جدول شماره (4-16): متغير هاي بارگذاري شده در عامل اول «کيفيت محيط فيزيکي» 120

جدول شماره (4-17) : متغير هاي بارگذاري شده در عامل دوّم «عوامل کيفيت اجتماعي شهر» 121

جدول شماره (4-18) : متغير هاي بارگذاري شده در عامل سوم « کيفيت حمل و نقل و ارتباطات» 121

جدول شماره (4-19): متغير هاي بارگذاري شده در عامل چهارم «كيفيت محيط اقتصادي» 122

جدول شماره (4-20) : متغيرهاي بارگذاري شده در عامل پنجم «كيفيت محيط فرهنگي» 122

جدول شماره (5-1) : ميانگين سطح کيفيت زندگي  شهروندان منطقه 2 شهرداري شهر کرمانشاه 126

جدول شماره (5-2) : ارزيابي ابعاد شاخص هاي ذهني كيفيت محيط شهري در منطقه 2 شهر کرمانشاه 128

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل­ها

عنوان                                                                                                       صفحه

شکل شماره (2-1) : اجزاي تشکيل دهندة کيفيت زندگي   29

شکل شماره (2-2) :  نمودار شاخص هاي کيفيت زندگي شهري.. 30

شكل شماره (2-3): كيفيت زندگي شهري انظر سانتس و مارتينز  33

شکل (2-4): فاکتورهاي موثر در کيفيت زندگي اجتماع (از ديد اکولوژي انساني) 40

شکل (2-5): ابعاد کيفيت زندگي شهري.. 41

شکل شماره (3-1): نقشه موقعيت جغرافيايي استان کرمانشاه 68

شکل شماره (3-2): نقشه توپوگرافي استان کرمانشاه 70

شکل شماره (3-3): نقشه شبکه منابع آبي استان کرمانشاه 71

شکل شماره (3-4): نقشه اقليم استان کرمانشاه 73

شکل شماره (3-5): نقشه هم دماي استان کرمانشاه 75

شکل شماره(3-6 ): نمودار بارندگي در شهر کرمانشاه در سالهاي 1388 الي 1391. 76

شکل شماره (3-7): نقشه ميزان بارش استان کرمانشاه 77

شکل شماره (3-8): نقشه هم تبخير استان کرمانشاه 78

شکل شماره (3-9): نقشه وضعيت لرزه خيزي استان کرمانشاه 82

شکل شماره (4-1): نمودار توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه بر حسب جنس…. 101

شکل شماره (4-2): نمودار توزيع پاسخ دهندگان به پرسشنامه بر حسب وضعيت تأهل.. 103

شکل شماره (4-3) : دياگرام تصميم گيري و مراحل تحليل عاملي.. 112

شکل شماره (4-4) : نمايش نمودار سنگريزه مقادير ويژة عوامل بصورت منحني نيمرخ دامنه اي.. 117

شکل شماره (4-5) : نمودار خوشه اي از عامل هاي نام گذاري شده 119

 

 

 

 

 

 

چکيده

کيفيت زندگي به عنوان مفهومي براي نشان دادن ميزان رضايتمندي فرد از زندگي و به عبارتي معياري براي تعيين رضايت و عدم رضايت افراد و گروه ها، از ابعاد مختلف زندگي است. کيفيت زندگي شهري يکي از مهمترين حوزه هاي مطالعات شهري در کشورهاي مختلف است. اين مهم به دليل اهميت روزافزون مطالعات کيفيت زندگي در پايش سياست هاي برنامه ريزي شهري و نقش آن به عنوان ابزاري کارآمد در مديريت و برنامه ريزي شهري است. بنابراين شهر به عنوان بستر زيست انسان شهرنشين، نيازمند تامين استانداردهايي است که در يک نگاه مي توان آن را استانداردهاي کيفيت زندگي ناميد. واژه کيفيت زندگي بيشتر با محيط طبيعي و شرايط خارجي زندگي افراد از قبيل آلودگي، کيفيت مسکن، جنبه هاي زيبايي شناسانه، تراکم، شيوع جرم و مانند اين ها مرتبط است. هدف اين پژوهش بررسي و ارزيابي کيفيت زندگي شهري در منطقه2 شهرداري کرمانشاه مي باشد. روش تحليل از نوع توصيفي– تحليلي است. براي گردآوري اطلاعات از روش کتابخانه اي و پيمايشي با استفاده از پرسشنامه و براي سنجش کيفيت زندگي در منطقه استفاده گرديده است. به منظور تحليل داده‌ها و آزمون فرضيات از روش‌ های آماري آزمون T-test تك نمونه اي و تحليل عاملي و نرم‌افزار SPSS بهره گرفته شد. كيفيت زندگي شهري معمولاً از طريق شاخص هاي ذهني حاصل از پيمايش و ارزيابي ادراكات و رضايت شهروندان از زندگي شهري و يا با استفاده از شاخص هاي عيني اندازه گيري مي شود. نتايج اين پژوهش نشان مي دهد که ميزان رضايت شهروندان از کيفيت محيط زندگي خود در ابعاد فيزيکي درحد مطلوبي قرار ندارد. در پايان نيز پيشنهاداتي جهت بهبود وضعيت اين منطقه ارائه گرديده است.

واژگان کليدي: کيفيت زندگي، محيط شهري، آزمون T-test، تحليل عاملي، منطقه 2 شهرکرمانشاه

 

 

 

 

 

 

فصل اول

کليات تحقيق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

امروزه اهميت محيط هاي مسکوني شهري به عنوان سکونتگاه هاي اصلي مردم، روز به روز در حال افزايش است. به طوري که اين محيط ها در وهله اول ابزار مهمي براي توسعه انواع شاخص هاي زندگي نظير سلامت، خانواده، کار يا فراغت و… را فراهم مي آورند. دوم اينکه، جمعيت زيادي در نواحي به شدت شهرنشين شده زندگي مي کنند و يا در آينده اي نزديک زندگي خواهند کرد که مي بايست به کيفيت محيط سکونت آنها توجه ويژه شود (رفيعيان،10:1391). کيفيت محيط نه تنها به حوزه برآورده سازي نيازهاي مادي انساني توجه دارد، بلکه تامين و ارتقاي ظرفيت هاي اجتماعي و توسعه اي اجتماعات براساس الگوهاي رفتار اجتماعي را در نظر دارد. بنابراين بهبود و ارتقاي کيفيت محيط مسکوني، به مثابه يکي از اهداف اصلي سياست گذاران و برنامه ريزان شهري در پايش سياست هاي عمومي تبديل شده است (خادم الحسيني و ديگران، 1389: 1) كيفيت محيط سکونت شهري معمولاً از طريق شاخص هاي ذهني حاصل از پيمايش و ارزيابي ادراكات و رضايت شهروندان از زندگي شهري و محيط سکونتي آنان؛ يا با استفاده از شاخص هاي عيني حاصل از داده هاي ثانويه، اندازه گيري مي شود؛ تا بدين وسيله سنجشي سيستماتيک در خصوص ميزان رضايتمندي و بهره مندي شهروندان از ويژگي هاي محيطي، اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و کالبدي محيط سکونت به دست آيد. برهمين اساس، در اين پژوهش برآنيم تا برنامه ريزي شهري را با مفهومي ميان رشته اي پيوند دهيم و از طريق افزايش ارتباط با شهروندان، تصويرذهني آنان را در خصوص کيفيت محيط سکونت شان جويا شويم. لذا ابتدا معيارها و مولفه هاي کيفيت محيط سکونت شهري با تاکيد بر تصوير ذهني شهروندان منطقه2 شهرداري کرمانشاه مورد بازشناسي قرار گرفته است.

 

1- 1- بيان مسئله

 

کيفيت محيط شهري سنجشي است براي ارزيابي شرايطي از محيط مسکوني که براي زندگي شهري حداقل مطلوبيت را به همراه دارد و از عوامل مؤثر بر آن مي توان از ميزان و نحوه خدمات رساني اجتماعي، چگونگي سلسله مراتب در کاربري هاي عمده و خدماتي شهر، امنيت اجتماعي در فضاهاي شهري، نحوه دسترسي به فضاهاي شهري، مکان قرار گيري کاربري ها و فضاهاي اصلي شهر در بستر شهر، محيط زيست شهري، عملکرد بخش هاي مختلف در شهر، فعاليت هاي در جريان در محيط شهري، توجه به هويت و فرهنگ بومي ساکنان و غيره را نام برد. دليل مهم براي چنين توجه اي به (مفهوم) کيفيت با توجه به برنامه ريزي و طراحي شهري به طور هم زمان و تعاملي از جمله راهكارهايي است كه مي تواند ارتقاي كيفيت عملكردي در فضاهاي شهري را محقق كند . پارامترهاي كيفيت محيط شهري براي بررسي نتايج مو رد انتظارطراحي از فرايند برنامه ريزي، پس از مقايسه نظريات مختلف و تحليل آن ها و لحاظ كردن وجوه اشتراك و افتراق ميان عناصر تشكيل دهنده كيفيت محيط شهري مانند نظريات جين جيكوبز، لينچ، بنتلي، دي اي تي آر، كرمونا و جان پانتر، در نهايت شش شاخص در نظر گرفته شد. اين شاخص ها عبارتند از نفوذپذيري[1] ، تنوع[2] ، ايمني و امنيت[3]، انعطاف پذيري[4]، همه شمول بودن[5] و سرزندگي[6]. كيفيت هاي محيط شهري مطابق با مدل كانتر از كيفيت هاي مربوط به كالبد، فعاليت و تصورات تشكيل مي شود. از امتزاج كيفيت هاي كالبدي و فعاليتي، كيفيت عملكردي پديد مي آيد (گلكار،1380: 56).  به هرحال ميان برنامه ريزان شهري و سياست گذاران درباره ي تدقيق معناي کيفيت زندگي، اجزاي منفردي که کيفيت زندگي را در بردارند (کيفيت زندگي از مجموع و تعامل آ نها بدست مي آيد) و روشي که از طريق آن برنامه هاي ويژه، کيفيت زندگي را بهبود مي بخشند، توافق اندکي وجود دارد. در عين حال درگزارشات و پروژه هاي برنامه ريزي شهري بسياري به مفهوم کيفيت زندگي شهري اشاره مي شود، چه به عنوان نتيجه و حاصل پروژه و چه به عنوان بررسي وضعيت موجود (لطفي، 68:1388 ).

استراتژي شهري بانک جهاني (1999) براي شهرهاي جهان سوم، بر روي چهار مشخصه اساسي قابليت سکونت، رقابت پذيري، حکمراني خوب و ورشکستگي ها متمرکز شده است؛ اين چهار عامل را نيز در افزايش رفاه ساکنين اين شهرها دخيل مي داند(باسخا و همکاران، 98:1389).  در جديد ترين رتبه بندي با توجه به شاخص کيفيت زندگي بين کشور هاي جهان درسال2014 متاسفانه کشور ايران در رتبه 51 جهان قرار گرفت که در جايگاه بسيار نامناسبي هم در قاره اسيا نيز قرار دارد. (رجوع شود به جدول رتبه بندي کشور هاي جهان از لحاظ شاخص هاي کيفيت زندگي سال2014 در سايت www.economic.com) و استان کرمانشاه درميان استانهاي ايران در سال 91با رتبه کيفيت زندگي 48/1- در رتبه کيفيت زندگي پايين قرار گرفته است و در ميان 25 استان مورد بررسي رتبه22 را به خود اختصاص داده است (موذن139:1391). به طور کلي، باتوجه به تحقيات ميداني و اطلاعات گرفته شده از شهرداري و مراجع زيربط و مقايسه آن با استاندارهاي معرفي شده از سوي منابع معتبر کيفيت زندگي در محله هاي منطقه 2شهرداري کرمانشاه، بنا به دلايل مختلف در سطح پاييني قرار دارد ولازم است تحقيقات جامعي در همه تخصص ها صورت گيرد تا جهت برنامه ريزي هاي توسعه شهري در خدمت مديران و برنامه ريزان شهري قرار گيرد.

1-2- اهميت و ضرورت انجام تحقيق

مطالعات کيفيت زندگي مي تواند به شناسايي نواحي مساله دار، عدم نارضايي مردم، اولويت هاي شهروندان در زندگي، تاثيرفاکتورهاي اجتماعي  جمعيتي بر کيفيت زندگي و پايش وارزيابي کارايي سياست ها و اترتژي ها در زمينه کيفيت زندگي کمک کند(صديقه لطفي،  66:1388) کيفيت زندگي از موضوعاتي است که امروزه در مطالعات شهري، از منظر علوم اجتماعي، روانشناسي، اقتصاد، مديريت، علوم سياسي و…. مورد توجه قرار گرفته است، کيفيت زندگي براي تعيين رضايت و عدم رضايت افراد و گروه ها از ابعاد مختلف زندگي است. امروزه کيفيت زندگي هدف اصلي تمام برنامه ريزي هاست که توسط انديشمندان و برنامه ريزان تهيه مي شود(قاليباف و همکاران، 31:1390).

ميزان کيفيت زندگي ساکنين شهرها با توسعه ي پايدار شهرها ارتباط تنگاتنگي دارد. توسعه ي پايدار، همه جوانب توسعه(محيط زيست، اقتصاد و اجتماع) در جامعه ي انساني را مورد تاکيد قرار مي دهند. باتوجه به پيچيدگي ذاتي شهرها و ابعاد مختلف تاثيرگذاري آن ها، شناخت عوامل اصلي و کليدي در جهت دستيابي به پايداري شهري ضروري به نظر ميرسد. در اين راستا، رضايتمندي شهرنشينان از وضعيت موجود شهرها، توجه به خواسته ها و نيازهاي آنان مي تواند مديران شهري را در دستيابي  به پايداري بيشتر شهرها به ويژه پايداري اجتماعي ياري رساند(حسين زاده دلير  و همکاران2:1388). شهر سالم با انسانهاي سالم معنا مي يابد و هر دو موجب به وجود جامعه اي سالم و پويا خواهند شد. شهرنشيني به عنوان يکي از عوامل مهم تاثير گذاربر سلامت فردي و اجتماعي شهروندان، محسوب مي شود به گونه اي که، سلامت انسان ها، تاحد زيادي تحت تاثير وضعيت اجتماعي اقتصادي و محيطي آنها و در گرو برنامه ها و اهدافي است که شهر براي آن ها در نظر گرفته است و ارتقاي سطح کيفيت زندگي شهري نيز، درگرو سلامت است. ارتقاي سطح سلامت، به مثابه محور توسعه جوامع پذيرفته شده و باتوجه به اهداف منشور اوتاوا، هدف نهايي همه دولت هاست. يافته هاي کيفيت زندگي مي تواند براي بازشناسايي استراتژي هاي سياسي قبلي و طراحي سياست هاي برنامه ريزي آينده استفاده شود. بهبود کيفيت زندگي در هر جامعه اي، يکي از مهمترين اهداف سياست هاي عمومي آن جامعه است(قدمي و معتمد1392 :50-33). مرور بر ادبيات تحقيق نشان مي دهد که توافق عمومي در ميان محققان، سياستگذاران و برنامه ريزان در خصوص نياز به مطالعه کيفيت زندگي در نواحي شهري وجود دارد. اين مطالعات غالبا وظايف کليدي از قبيل آگاه کردن شهروندان، گروه هاي اجتماعي و سياستگذاران از روند هاي کيفيت زندگي را بر عهده دارند. از اين رو، تحقيق انجام شده مي تواند اطلاعات مفيدي را در زمينه بهبود روش شناسي مطالعه کيفيت زندگي در نواحي منطقه 2 شهرداري کرمانشاه و برنامه ريزي توسعه به منظور ارتقاي کيفيت زندگي شهروندان شهر کرمانشاه را فراهم نمايد.

 

1-3- مرور ادبيات و سوابق مربوطه

تئوري ها و مطالعات تجربي كيفيت زندگي عمدتاً از جوامع غربي نشات گرفته اند. مطالعات كيفيت زندگي دركشورهاي در حال توسعه و به تبع آن در ايران به طورقابل توجهي كمياب هستند. در سال هاي اخير مقالاتي دراين زمينه در مجلات علمي داخل و خارج كشور منتشرشده است. دكتر اسفنديار زبردست به بررسي قلمرومسكن كيفيت زندگي و رضايت از زندگي درسكونتگاه هاي حاشيه كلانشهر تهران پرداخته است . دراين مقاله با استفاده از تحليل عاملي هفت قلمرو فرعي مسكن براي كيفيت زندگي همچون امكانات، كيفيت و استحكام مسكن شناسايي شده است. نتايج نشان مي دهد كه رابطه مستقيمي بين دلايل مهاجرت به سكونتگاه هاي حاشيه اي تهران و قلمروهاي فرعي مسكن كيفيت زندگي وجود دارد. در سال 1386 آقاي افشين کوکبي مقاله اي تحت عنوان معيارهاي ارزيابي کيفيت زندگي شهري در مراکز شهري (مطالعه موردي مرکز شهر خرم آباد) ارئه داد. به منظور اولويت بندي معيارها و زيرمعيارهاي موردنظر و همچنين مشخص كردن جايگاه مركز شهر خرم آباد در سلسله مراتب مراكز شهري به لحاظ سطح زندگي، از روش فرايند تحليل سلسله مراتبي مقايسه دودويي معيارها جهت اتخاذ تصميم نهايي استفاده شده است. نتايج مطالعات و ارزيابي بيانگر قرار داشتن مركز شهر خرم آباد در رده مراكز شهري با كيفيت زندگي شهري پايين بوده است.

در سال 1388 سرکار خانم صديقه لطفي مقاله اي تحت عنوان مفهوم كيفيت زندگي شهري: تعاريف، ابعاد و سنجش آن در برنامه ريزي شهري ارائه داده است و پژوهش ايشان به دنبال آن است تا ضمن بررسي ادبيات مطروحه دراين زمينه در سطح جهاني، تلاشي در زمينه شناخت تعاريف و پژوهش به دنبال آن است تا ضمن بررسي ادبيات مطروحه در اين زمينه در سطح جهاني، تلاشي در زمينه شناخت تعاريف و ابعاد اين مفهوم با تاكيد بر برنامه ريزي شهري داشته باشد. درادامه نيز با ذكرچند نمونه انجام شده در دنيا، به تحليل شيوه هاي سنجش اين مفهوم در برنامه ريزي شهري از يك طرف و لزوم اين سنجش از طرف ديگر مي پردازد.

در سال 1388آقاي اسماعيل علي اکبري و مهدي اميني مقاله اي تحت عنوان کيفيت زندکي شهري در ايران(1385-1365)  ارائه  داد که رشد شهر و شهرنشيني را به عنوان بازرترين ويژگي تحولات اجتماعي اقتصادي را مورد بررسي قرار داده اند. تحقيق آنها بر مبناي شاخص هاي عيني ميباشد که تغييرات سهم و سرانه با ضريب برخورداري جامعه شهري از شاخص هاي شش گانه مسکن، بهداشت، اموزش، ارتباطات، انرژي، و گردشگري ارزيابي شده و روش تحقيق کتابخانه اي باتوجه به يافته هاي تحقيق ضريب برخورداري جامعه شهري در بسياري از شاخص ها در دهه1365 تا 1385 کاهش يافته است.اما سرانه برخوداري ارتباطات و انرژي افزايش يافته است.

در سال 1389آقاي محمدرضا رضواني مقاله اي تحت عنوان توسعه و سنجش شاخص هاي كيفيت زندگي شهري(مطالعه موردي:  شهر نورآباد، استان لرستان) ارائه داده است که هدف مطالعه آن. توسعه و سنجش شاخص هاي كيفيت زندگي شهري در شهر نورآباد، استان لرستان با استفاده از شاخص هاي عيني و ذهني است. داده هاي مورد نياز با استفاده از پيمايش خانوارهاي شهري در شهر نورآباد جمع آوري شده و البته از برخي داده هاي ثانويه نيز بهره برداري گرديده است. روش هاي آماري از قبيل تحليل عاملي، تحليل رگرسيون چندگانه،T-test  و ANOVA براي سنجش كيفيت زندگي و تحليل و ارزيابي روابط آن با برخي از خصوصيات فردي استفاده شد. مقايسه نتايج كيفيت عيني و ذهني زندگي در شهر نورآباد نشان مي دهد كه25 درصد خانوارها در حالت بهزيستي و1/30درصددر حالت محروميت قرار دارند.

در سال 1389 سرکار خانم صديقه لطفي مقاله اي تحت عنوان تحليل ابعاد عيني و ذهني دسترسي به تسهيلات محله اي در کفيت زندگي شهري در شهر مراغه  انجام داده که هدف از اين تحقيق تحليل ابعاد عيني و ذهني کيفيت دسترسي به تسهيلات محل هاي و فضاهاي عمومي در سه بافت مختلف شهر مراغه بوده است.  روش تحقيق توصيفي_ تحليلي بوده که از نرم افزار GIS 9.3 و منطق فازي در تحليل ابعاد عيني و از مدل TOPSIS در تحليل ابعاد عيني استفاده شد. نتايج نشان  مي دهد که در محلات بافت جديد اختلاف زيادي بين ابعاد عيني و ذهني وجود دارد، ولي در محلات بافت قديم و روستايي اين اختلاف کاهش مي يابد.

در  سال1390 محمد باقر قاليباف و همکاران مقاله اي تحت عنوان ارزيابي کيفيت زندگي شهري(مطاله موردي: محله يافت آباد) انجام داده اند هدف اصلي اين تحقيق بررسي شاخص هاي مرتبط با کيفيت زندگي از ديد شهروندان محه يافت آباد شهر تهران مي باشد. روش تحقيق آن توصيفي _ تحليلي مبتني بر پرسشنامه است. نتايج تحقيق نشان مي دهد که وضعيت زندگي در منطقه مورد مطالعه در زمينه هاي محيطي، اقتصادي و اجتماعي از ديد جامعه نمونه مطلوب نبوده و تنها وضعيت حمل و نقل و ارتباطات از ديد جامعه نمونه در حد متوسطي ارزيابي شده است.

در سال 1391آقاي احمد موذن مقاله اي تحت عنوان بررسي کيفيت زندگي شهري مدلي براي سنجش و رتبه بندي استان ها ي ايران با استفاده از تحليل خوشه اي انجام داده است وهدف تعيين شاخص هاي نظري سنجش کيفيت زندگي عيني، ضمن ارايه مدلي براي سنجش کيفيت زندگي شهري در ايران برطبق تحليل آمارهاي موجود(تحليل ثانوي داده ها) و نيزبااستفاده ازتحليل خوشه اي، به رتبه بندي استان هاي ايران از لحاظ برخورداري از ميزان کيفيت زندگي پرداخته است.نتايج اين پژوهش نشان مي دهد، استان اصفهان با نمرة کيفيت زندگي 52/4 بالاتر از حد ميانگين، بالاترين رتبه (رتبه1) را در ميان استان هاي ايران به خود اختصاص داده است. استان ايلام نيز با نمرة58/3- زير حد ميانگين در کيفيت زندگي پايين ترين رتبه را رتبه(30) در اين خصوص داشته است.

در سال 1391مهرداد نوابخش مقاله تحت عنوان کيفيت زندگي شهري و برخي عوامل اجتماعي مؤثر بر آن در شهر کرمانشاه انجام داده است. هدف تحقيق بررسي تاثير برخي متغير هاي اجتماعي بر کيفيت زندگي در شهر کرمانشاه ميباشد که با استفاده از تحليل رگرسيون نشان داده شد که با توجه به ميانگين مشاهده شده کيفيت زندگي شهروندان شهر کرمانشاه 172است که با توجه به ميانگين مورد انتظار که177است. کيفيت زندگي شهروندان درسطح متوسط متمايل به پايين ارزيابي مي شود.

در سال 1392خانم پروانه شاه حسيني مقاله اي تحت عنوان تحليل شاخص هاي کيفيت زندگي شهري مورد: محله وردآورد منطقه 21 شهر تهران ارئه داد که در اين مقاله وضعيت و سطح کيفيت زندگي شهروندان محله وردآورد منطقه 21 شهر تهران، بر اساس شاخص هاي تاثير گذار بررسي شده است. از آنجا که شاخص هاي کيفيت زندگي متعدداند، براي اين محله شاخص هاي مناسبي درچند عنوان کلي که هر کدام داراي زير مجموعه هايي هستند مانند سرزندگي و هويت محل،آموزش، زيست محيطي، مسکن، حمل ونقل، دسترسي به خدمات، امنيت و اقتصاد طراحي وبراساس آن پرسشنامه مورد نظر تهيه شد. نتايج حاکي از آن است که سطح رضايت از شاخص کلي کيفيت زندگي شهري و همچنين تمامي شاخص هاي9گانه آن بين کم و متوسط مي باشد و در نهايت ضريب همبستگي نشان مي دهدکه ميان شاخص هاي کيفيت زندگي همبستگي وجود دارد و با بهبود وضعيت مسکن ودسترسي به خدمات مي توان به ارتقاء سطح کيفيت زندگي در محله وردآورد شهر تهران کمک کرد.

در سال1393 آقاي عليرضا خواجه شکوهي مقاله اي تحت عنوان ارزيابي و سنجش كيفيت زندگي و تأثير آن بر مشاركت شهروندان در امور شهري مورد شناسي: شهر مينودشت در اين پژوهش ابتدا كيفيت زندگي در ابعاد سلامت محيطي، اجتماعي، جسماني، رواني ( ابعاد ذهني) و همچنين كيفيت محيط شهري (ابعاد عيني) مورد ارزيابي و سنجش قرار گرفته و سپس رابطه كيفيت محيط و زندگي با ميزان مشاركت شهروندان در امور شهري مورد بررسي قرار گرفته است جامعه آماري اين پژوهش كليه سرپرستان خانوار شهر “مينودشت” مي باشد كه با بهره گيري از فرمول كوكران و با استفاده از روش نمونه گيري تصادفي ساده، تعداد 250 نمونه انتخاب و اطلاعات توسط پرسش نامه ي محقق ساخته، جمع آوري شده است. نتايج حاصل از پژوهش نشان مي دهد كه ابعاد سلامت اجتماعي و رواني بالاتر از حد متوسط و ابعاد سلامت محيطي و جسماني و همچنين كيفيت محيط شهري پايين تر از حد متوسط قرار دارند. همچنين نتايج آزمون آماري تحليل واريانس نشان داد كه افزايش كيفيت محيط و زندگي در شهر مي تواند به افزايش مشاركت شهروندان در امور شهري منجر شود و بين اين دو رابطه مستقيم و معنا داري وجود دارد.

همچنين مي توان به کتاب بسيار ارزشمند رويکرد ها و روش هاي سنجش کيفيت محيط مسکوني شهري که ترجمه و تحليل آقاي مجتبي رفيعيان و جمشيد مولودي اشاره کردکه در سال 1390چاپ شده است.

 

1-4- اهداف (شامل اهداف كلي و كاربردي)

 

1-4-1- هدف کلي

ارزيابي شاخص هاي کيفيت زندگي در منطقه2شهرداري کرمانشاه و ارائه مدل مفهومي جهت ارتقاي کيفيت زندگي محدوده مورد مطالعه.

ودر راستاي هدف کلي، اهداف فرعي نيز مطرح هستند که عبارنتد از:

  1. کمک به بهبود روش شناختي تحقيقات در زمينه کيفيت زندگي شهري
  2. ارائه سياستها و اقدامات و پيشنهادات موثر اجرايي در زمينه کيفيت زندگي محدوده مورد مطالعه
  3. شناسايي ابعاد کيفيت عيني و ذهني زندگي
  4. بررسي تاثير خصوصيات فردي، اجتمايي و اقتصادي بر کيفيت زندگي مردم محدوده مورد مطالعه
  5. ارزيابي شاخص هاي کيفيت ادراکي محيط شهري در محدوده مورد مطالعه
  6. بررسي تصوير ذهني مخاطبان از مفهوم کيفيت زندگي شهري در محدوده مورد مطالعه
  7. شناسايي چگونگي اولويت بندي کيفيت زندگي شهري محدوده مورد نظر از ديدگاه ساکنان

 

 

 

1-5- کاربرد نتايج تحقيق

در صورت داشتن هدف كاربردي، نام بهره‏ وران (سازمان‏ها، صنايع و يا گروه ذينفعان) ذكر شود : نتايج اين پژوهش بيش ازهر سازماني و ارگاني متوجه سازمان شهرداري کرمانشاه علي الخصوص منطقه2شهرداري مي شود البته سازمان هاي مردم نهاد نيز مي توانند از نتايج آن بهره مند شوند و در پايان مديران و برنامه ريزان شهري و مراکز تحقيقاتي نيز مي توانند براي بهره برداري از نتايج پژوهش اقدام نمايند.

 

1-6- سؤالات تحقيق

  1. منطقه 2 شهرداري کرمانشاه به لحاظ شاخص هاي کيفيت زندگي در چه وضعيتي مي باشد؟
  2. سطح کيفيت ذهني زندگي و ميزان رضايت شهروندان از مولفه هاي مختلف مربوط به قلمرو هاي فيزيکي، اجتمايي و اقتصادي زندگي در منطقه2 شهرداري کرمانشاه چگونه است؟

 

1-7- فرضيه‏هاي تحقيق

  1. به نظر ميرسد منطقه مورد مطالعه به لحاظ شاخص هاي کيفيت زندگي با شاخص هاي استاندارد فاصله دارد.
  2. سطح کيفيت ذهني زندگي و ميزان رضايت شهروندان از مولفه هاي مختلف مربوط به قلمرو هاي فيزيکي، اجتمايي و اقتصادي زندگي در منطقه2شهرداري کرمانشاه به نظر ميرسد که پايين است.

 

1-8- مشكلات و محدوديتهاي تحقيق

معمولا هر پژوهش با مشکلاتي روبرو مي شود و بيشتر پژوهشها دچار مشکلات مشابهي هستند. بنابراين اين تحقيق مستثني از اين قاعده نبوده و در مراحل انجام آن با مشکلاتي بشرح زير دچار بوده است.

  • بروکراسي اداري و اتلاف وقت فراوان در جريان جمع آوري اطلاعات مورد نياز از سازمانها.
  • فقدان آمار و اطلاعات و محدوديت از لحاظ منابع اطلاعاتي و متفاوت بودن اعداد و ارقام.
  • عدم وجود کارشناسان و متخصصان کافي دراين زمينة در ادارات و سازمان هاي استان کرمانشاه.
  • مشکلات مالي بدليل رفت وآمد زياد، خريداري نقشه ها و داده هاي آماري از سازمانهاي مربوطه و هزينه بالاي چاپ.
  • عدم توجيه بعضي از شهروندان در جريان مصاحبات وتکميل پرسشنامه ها.
  • فقدان آمارهاي دقيق و به هنگام در مورد منطقه مورد مطالعه.

1-9- تعاريف واژگان و مفاهيم

1-9-1- محله

در تعريف واژه هاي هم پيوند با محله، مبتني بر بعد اجتماعي آن، مفهوم اجتماع محلي مطرح است. در لغت نامه آکسفورد، اجتماع محلي به معناي مجموعه اي از انسان هاست که در يک مکان، ناحيه و يا محدوده مشترک زندگي مي کنند و ويژگي هاي مشترک چون مذهب، شغل، نژاد قوميت و نظاير اينها آنان را با يکديگر پيوند مي دهد. (در نوشتارهاي شهرسازي مفهوم اجتماع محلي، شبکه اي از اجتماعات مردمي با هويت، علايق هاي مشترک در سطح محلي است که در زمينه هاي شناخت، ايجاد فرصت و حمايت دوسويه را براي تعامل متقابل فراهم مي آورند ( عبداللهي، صرافي، توکلي نيا، 88 :138).

 

1-9-2- شاخص ها

شاخص ها به منظور ارزيابي تغييرات فرآيندها و پديده هايي در طول زمان بكار مي رود كه سنجيدن مستقيم آن ها مشكل است. استفاده عملي از شاخص ها براي نقد شرايط اجتماعي در حدود دهه ي 1830 آغاز شد، هنگامي كه اصلاح طلبان اجتماعي در اروپا، انگلستان وآمريكا ازآمارهاي اجتماعي براي بهبود شرايط بهداشت عمومي استفاده مي كردند. دردهه ي1960 ، شاخص هاي اجتماعي توسط تعداد زيادي از دولت ها درسراسر جهان به عنوان بخشي قوي ازتوسعه سياسي مورد استفاده قرار گرفت(Dissart, 2000, 159).

 

1-9-3- کيفيت

واژه کيفيت در لاتينqual  به معني چيزي و چه و «quality» به مفهوم چگونگي آمده و «qol»از نظر واژه به معني چگونگي زندگي است و در برگيرنده تفاوت هاي آن است که براي هر فرد منحصر به فرد بوده و با ديگران متفاوت است (کوچکي نژاد وهمکاران، 122:1390).

 

1-9-4- کيفيت زندگي

بالاترين هدف توسعه و مديريت شهري، بهبود کيفيت زندگي و خوشخبتي شهروندان است: حال انکه کيفيت زندگي مفهومي چند بعدي است و جنبه هاي مختلفي را در بر مي گيرد. به طور کلي کيفيت زندگي شامل مسائل مادي و غير مادي است. ازبعد مادي، كيفيت زندگي نه تنها مقوله هايي چون استانداردهاي زندگي، امكانات زيربنايي، توليد اقتصادي،اشتغال، قيمت ها، قانون و مانند اينها را در بر مي گيرد بلكه مواردي چون سلامتي، سرگرمي، اوقات فراغت، فرهنگ و هنرو مانند اينها نيز در همين مقوله مي گنجند. در بعد مفاهيم غيرمادي، كيفيت زندگي شامل تجارب و دريافت هاي شخصي افراد و بازخوردهاي آنها در زندگي واقعي شان است . (Dajian & penter 2006: 4)

 

1-9-5- شهر کرمانشاه

شهرکرمانشاه از شمال به کوه فرخشاد، از شمال غربي به کوه طاق بستان و از جنوب به سفيد کوه منتهي مي شود که در قسمت مرکزي استان کرمانشاه با موقعيت 47درجه و 4دقيقه شرقي و19درجه و34دقيقه شمالي قرار دارد و داراي 24500کيلومتر مربع گستردگي و ارتفاع1200متر از سطح دريا ا ست. کرمانشاه يکي از شاهراه هاي ارتباطي شرق و غرب و قديمي ترين راه عبور زائران عتبات عاليات است که به همين سبب تاثيرات فرهنگي و معنوي برجاگذارده است. فاصله زميني شهر کرمانشاه در شرايط مطوب تا بغداد، 390کيلومتر، تا تهران 590کيلومتر تا مرز خسروي(مرز ايران و عراق) درحدود 200 کيلومتر و فاصله هوايي آن تا تهران 413 کيلومتر است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فصل دوم

مفاهيم و مباني نظري تحقيق

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

اگر چه شهرها داراي تاريخي طولاني هستند اما رشد شهرهاي بسيار بزرگ و گذار به يک جامعه شهري جهاني به ظهور شهرگرايي صنعتي در اوايل قرن بيستم برمي گردد. بايروچ،انقلاب صنعتي را نقطه عطف و عزيمت گاه تاريخ شهر و شهرنشيني مي داند که عامل محرکه رشد حيرت آور شهرنشيني مي داند که عامل محرکه رشد حيرت آور شهرنشيني بوده است. وي ضمن اشاره به دوره هاي تحولات جمعيتي و ميزان رشد جمعيت شهري، دوره کنوني را يک دوره انفجار شهري قابل توجه در جهان در حال توسعه توصيف مي کند. «گيلبرت و گاگلر» نيز در کتاب خود با عنوان”شهرها، فقر و توسعه:شهرنشيني در جهان سوم” به صراحت، موضوع صنعتي شدن و توسعه صنعتي را يکي از دلايل شکل گيري کلانشهرها و ابرشهرها در کشورهاي در حال توسعه مي دانند. به اعتقاد آنها صنعتي شدن پيامدهاي مکاني و بازتاب هاي فضايي آشکاري داشته است. در سراسر جهان سوم، توسعه صنعتي در بزرگترين شهرها از سرعت بيشتري برخوردار بوده و تأکيد بر رشد کلانشهر و ابرشهر در اولوييت قرار داشته است.

در واقع حجم، تنوع و آهنگ تغييرات ناشي از وقوع انقلاب صنعتي موجب دگرگوني هايي در ساختار و سازمان فضايي شهر شد که نقش، ماهيت و جايگاه شهرها به عنوان نوع برتر اسکان نيازمند تعريف مجدد شد. انقلاب صنعتي به همراه توليد انبوه و متمرکز از يک سو و گسترش و تسهيل شيوه هاي ارتباطي شهر با هاله پيراموني خود، به تدريج سازمان و ساختار فضايي نويني شکل داد که آشکارترين و برجسته ترين وجه آن گسترش فضايي شهر و رشد کمي آن بود.

در واقع آنچه کلانشهر را به منطقه کلانشهري تبديل کرد، انقلاب دوم تکنولوژيک بود. در انقلاب دوم تکنولوژيک کارخانه هايي که کوچک بودند تبديل به مجتمع هاي عظيم صنعتي شدند. اين پديده اي است که تحت عنوان سرمايه داري سازمان يافته از آن ياد مي شود. در انقلاب اول صنعتي، کارگاه ها و محوطه هاي صنعتي کوچک در درون مرزها و محدوده هاي شهري اسقرار يافتند، اما در انقلاب دوم به مدد فناوري هاي نوين در حمل و نقل و ارتباطات، امکان استقرار محوطه هاي عظيم کارگاهي صنعتي در پيرامون شهرها فرآهم آمد و حوزه ميان کنش جمعيت و فعاليت در منطقه اي وسيع گسترده شد.

بنابراين در تبيين فرايند شکل گيري مناطق کلانشهري چه از جنبه هاي توسعه اقتصادي و چه از بُعد فضايي مي توان از دو مفهوم شهرنشيني و صنعتي شدن به عنوان دو فرايند همراه و همزاد نام برد. چنانکه «هودر» شهرها و مناطق شهري را به عنوان کاتاليزورها يا تسهيل کننده هاي يک فرايند طراحي شده مي پندارد که براي درگير شدن در تمامي فضاي ملي شناخته مي شوند و يا «فريدمن» بر اين باور است که رشد اقتصادي گرايش به شکل گيري در شهر دارد و از طريق اين مبدأ است که تحول و شکوفائي اقتصاد فضا سازماندهي مي گردد. تصميمات مربوط به مکان گزيني اغلب کارخانه ها، حتي در زمينه کشاورزي با ارجاع به شهرها و مناطق شهري اتخاذ مي گردد. از منظر فضايي نيز،  به طور کلي توزيع و تمرکز استقرار صنايع کارخانه اي در جهان بر روي نقشه ها، انطباق درخور توجهي را با کمربندهاي شهري نشان مي دهد.

 

2-1- پيدايش شهر و شهرنشيني

پيدايش شهر به عنوان دومين انقلاب عظيم در فرهنگ انسان ، پديده اجتماعي برجسته اي است که موجب دگرگوني در روابط متقابل انسانها با يکديگر شد . به همين منظور آغاز شهرنشيني ،  نقطه عطفي در تاريخ اجتماعي انسان به حساب مي آيد . چنين پديده اي که قدمت آن به 6تا7 هزار سال مي رسد ، در جريان تحول خود از مجموعه عواملي مختلفي مانند تحول اجتماعي،حکومت ، فرهنگ و … تاثير پذيرفته است در نتيجه چنين عواملي ، شهرها به شکل يابي فضايي خاص در قلمروهاي مختلف جغرافيايي رسيده و روندپر دامنه اي را بطور مستمر در طول تاريخ طي کرده است(نظريان، 1385:59). شهر و شهرنشيني روند اجتماعي برجسته اي است که بيش تر موجب دگرگوني در روابط متقابل انسان با محيط و با انسانهاي ديگر شده است. در حقيقت تغيير در واکنش هاي انسان ها نسبت به هم و نسبت به محيط، به تحول اجتماعي و دگرگوني فضايي امکان داده که نمود عيني آن به صورت يک پديده نو که اصطلاحأ شهر ناميده مي شود ، نمايان گرديده است . ويژگي هاي شهر و مفهوم آن در دوره هاي مختلف تاريخي و مناطق و مناطق مختلف، يکسان نبوده و مفهوم آن در هر دوره و مناسب با هر سرزميني در مسير تاريخ ، تفاوت هايي را نشان مي دهد. اختصاص واژه هايي به مانند پوليس ، هگمتانه ، پاسارگاد ، کهندژ، شارستان، شهر، شهرستان، قصبه و امثال اين ها به اجتماعات بزرگ انساني نمونه اي از اين تفاوت ها در نگرش به مفهوم شهر مي باشد.

 

2-1- 1- مرحله اول دگرگوني و رشد شهرها سال1300 تا 1320

اوضاع اجتماعي سياسي ايران در اواخر دهه آخر قرن سيزدهم ، دول اروپايي، بخصوص دولت انگلستان را تشويق کرد که براي حفظ منافع خود اقدام به مداخلات سياسي و تشکيل حکومت هاي وابسته در ايران کند. اين سياست در راستاي ايجاد حکومت مرکزي قوي ، تضعيف و نابودي قدرت هاي محلي بخصوص ريشه کن کردن کامل نظام ايلي ، تکوين و يکپارچگي بازارهاي داخلي و پيوستگي کامل آن به بازارهاي جهاني انجام گرفت . استقرار حکومت رضاشاه و بالاخره تثبيت حکومت پهلوي ، فرايند چنين سياست و تفکري بود که مي توانست به اين خواسته ها جامه عمل بپوشاند. اين عصر با عناوين مختلفي چون دوران تجدد طلبي، مدرنيسم، تجددگرايي و… خوانده شده است. اين عصر منشا کليه تحولات اقتصادي _ اجتماعي قرن حاضر تلقي شده و پيدايش غالب نهادهاي نوين به اين دوران باز مي گردد. شروع تحولات شهرسازي وشهرنشيني به مفهوم جديدآن تاحد زيادي مربوط به اين روزگار است و آنچه اکنون در اين عصر ما شاهديم، بي ترديد متاثر از رويدادهاي اين دوران مهم تاريخي کشورمان مي باشد. اين دوران حلقه اتصال سير تکامل شهر در ايران، در کذشته و حال به شمار مي آيد . در چنين روندي است که به سرعت تلاش مي شود شهرها جامه سنت از تن درآورده و جامه تجدد بر اندام خود نمايند (همان).

 

2-1- 2- مرحله دوم دگرگوني و رشد شهرها سال 1320 تا 1341

متاسفانه به علت وقوع جنگ جهاني دوم و اشغال ايران توسط متفقين ، روند مدرنيزاسيون متوقف شد . گسترش سرمايه گذاري هاي دولتي و روند بسط زيرساخت هاي اقتصادي و روند واردات و صادرات ايران از اين تاريخ دچار وقفه شد. روند واردات کالاهاي سرمايه اي که تضمين کننده روند صنعتي شدن بود ، تنزل يافت . با ضعف دولت مرکزي دوره اي از آشفتگي و نهضت هاي ملي آغاز شد . به دنبال آزادي هايي که بعد از ديکتاتوري رضاشاه حاصل شده بود ، شهرها نيز دچار دگرگوني اجتماعي وسياسي شدند . اين روند تا کودتاي سال1332 ادامه داشت .بطور کلي پس از کودتا روند مدرنيزاسيون در مقياس وسيع تري ادامه يافت که به علت گسيختگي شبکه استخراج و تمرکز مازاد در اقتصاد کشاورزي و قراردادهاي نفتي، نفت به مهمترين منبع مازاد اقتصادي در سطح ملي تبديل شد . از اين دوره به بعد شهر با اتکا به مازاد اقتصاد حاصل از صدور نفت به محور اصلي تحولات جامعه تبديل شد که با گسترش روزافزون تجارت خارجي و سرمايه گذاري ها و وام هاي خارجي، شهرها هرچه بيشتر به مکان تحقق تجارت جهاني و تمرکز مازاد اقتصاد ملي تبديل شدند و به تدريج مستقل از مازاد اقتصاد روستايي به حيات خود ادامه دادند .در دوره قبل از سال هاي 1332 به علت رکود شهري ، گسيختگي در روابط شهر و روستا بوجود آمده بود و علاوه براين فعاليت هاي کشاورزي نيز تنزل يافته بود، مقدمات مهاجرت از روستا به شهر فراهم آمد . ولي رونق شهري بعد از سالهاي 1332 به تدريج باعث افزايش مهاجرت به شهرها گشت و هر چقدر رونق شهري افزايش مي يافت، امکان جذب نسبي مهاجرين روستايي افزون تر مي شد. تا اينکه اصلاحات ارضي بعد از سالهاي 1341 سرعت آن را بيش از پيش افزايش داده و زمينه هاي انفجاري رشد جمعيت شهري و گسترش فضايي آنها را فراهم آورد .

2-1- 3- مرحله سوم رشد شتابان شهر نشيني تا انقلاب اسلامي

فرايند تحولات و شکاف عميق اقتصادي بين جامعه روستايي و جامعه شهري ، مهاجرت گسترده از روستا به شهرها ، رشد سريع و شتابان جمعيت شهرهاو تعداد آن ها بود . اصلاحات ارضي به غير از برهم زدن نظام ارباب رعيتي به هيچ يک از اهداف خود نرسيد . هرچند که در اثر اصلاحات ارضي عده اي از رعايا صاحب زمين شدند اما از آنجا که مقدار زميني که براي هريک از آنها تعلق گرفت بسيار اندک بود ، مخارج آنها را تامين نمي کرد . يکي ديگر از علل مهاجرت روستاييان بعد از اصلاحات ارضي ماشيني شدن کشاورزي بود . اين تحول منجر به بيکار شدن بخشي از نيروي کار روستايي شد، بدون اينکه براي جلوگيري از عوارض آن برنامه اي تهيه شده باشد .

اگر افزايش جمعيت روستايي در اثر رشد طبيعي جمعيت و عدم امکان اشتغال در روستا نيز به حساب آورده شود ، ابعاد و دشواريي هاي ناشي از روند فوق آشکار مي شود . اين عوامل دافعه در کنار عوامل جاذبه، يعني ويژگي هاي مثبت شهرها با آن دگرگوني هاي وسيع اقتصادي و نياز به نيروي کار موجب کاهش روز افزون شاغلين در بخش کشاورزي و مهاجرت روستاييان شد . برآوردها و آمارگيري هايي که تا سال 1335 انجام گرفته ، نشان مي دهد که تعدادي از شهرهاي کشور تا اين سرشماري مهاجر فرست بوده يا حداقل به افزايش جمعيت خود دست نزده اند،در صورتي که تمامي شهرها از سال 1335 به بعد مهاجرپذير شده اند .

رشد انفجاري جمعيت شهرنشين و رشد شتابان واقعي آن بعد از سال هاي 1345 آغاز مي گردد که بازتاب واقعي اصلاحات ارضي و سرمايه گذاري هاي ملي و رشد سريع سرمايه گذاري ها در شهرها مي باشد که منجر به فروپاشي کامل نظام هاي توليدي ماقبل سرمايه داري به همراه تکميل و توسعه مناسبات جديد در شهرها شد و باعث تشديد جريانات مهاجرتي گرديد. بخش کشاورزي با رشد کم خود هرچه بيشتربه يک بخش حاشيه اي در کل اقتصاد کشور بدل شد و متابوليسم اقتصادي از حيث مازاد اقتصادي قابل سرمايه گذاري هر چه بيشتر وابسته به صدور نفت و منابع ارزي حاصل از آن شد.نتيجه چنين دگرگوني پيش گرفتن آهنگ شهرنشيني از آهنگ رشد نيروهاي مولد و ايجاد ناموزوني در بخش اشتغال شهرها و بالاخره رشد انگلي مشاغل کاذب و ريشه دار شدن مشکلات شهري است (همان).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

منابع و مأخذ

  • اداره هواشناسي استان کرمانشاه، (1390)، گزارش داده هاي سالانه هواشناسي و اقليم استان.
  • اکبري، اسماعيل، اميني،مهدي،(1389)،کيفيت زندگي شهري ايران، فصلنامه رفاه اجتماعي،سال دهم، شماره36. آلتمن، آيرون، (1382)، محيط و رفتار اجتماعي (خلوت فضاي شخصي، قلمرو و ازدحام)، ترجمة علي نمازيان، انتشارات دانشگاه شهيد بهشتي، تهران.
  • ايزدي، محمدسعيد،(1380)، بررسي تجارب مرمت شهري در ايران با تاکيد بر تحولات دو دهه اخير، فصلنامه عمران و بهسازي شهري،سال دوم، شماره سوم.
  • باسخا، مهدي، لطفعلي عاقلي كهنه شهري و ارشك مسايلي، ( 1389 )، رتبه بندي شاخص هاي كيفيت زندگي در استان هاي كشور، فصلنامه رفاه اجتماعي، سال نهم، شماره 37 ، تهران.
  • بحريني،حسين، طبيبيان، منوچهر، (1377)، مدل ارزيابي کيفيت محيط زيست شهري، مجلة محيط شناسي دانشگاه تهران، شمارة 21-22، صص 1-24.
  • بحريني، سيد حسين، (1389)، فرايند طراحي شهري،انتشارات دانشگاه تهران، چاپ پنجم.
  • بزي، خدا رحم،(1386)، اصول و چهارچوب تهيه و تنظيم مقاله، پايان نامه و طرح تحقيق علمي،انتشارات سخن گستر، مشهد.
  • پژوهشي جغرافياي انساني، سال اول، شماره چهارم.
  • پيران، پرويز، ( 1387 ) مشاركت (در امور شهري)،دانشنامه مديريت شهري و روستايي، سازمان شهردار ي ها و دهياري هاي كشور، تهران.
  • جهاد کشاورزي استان کرمانشاه،(1391)، سيماي کشاورزي استان کرمانشاه، انتشارات جهاد کشاورزي استان کرمانشاه.
  • چاپمن، ديويد، (1383)، آفرينش محلات و مکان ها در محيط انسان ساخت، ترجمة شهرزاد فريادي و منوچهر طبيبيان، چاپ اول، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
  • حاجي نژاد، علي، رفيعيان،مجتبي،زماني،حسين، (1389)،بررسي متغييرهاي فردي مؤثر بر رضايت مندي شهروندان از کيفيت محيط زندگي،مطالعه مورد بررسي شهر شيراز،جغرافيا و توسعه،شماره17.
  • حافظ نيا، محمد رضا (1382)، مقدمه اي بر روش تحقيق در علوم انساني، انتشارات سمت.
  • حريرچي، اميرمحمود، ميرزايي،خليل جهرمي ومکاني، اعظم،(1388)،چگونگي وضعيت کيفيت زندگي شهروندان شهرجديد پرديس، فصلنامه ي پژوهش اجتماعي، سال دوم، شماره چهارم.
  • حسين زاده دلير، كريم، رسول قرباني و پري شكري فيروزجاه، ( 1388 )، تحليل و ارزيابي كيفي سنجه هاي پايداري شهري در شهر تبريز، مجله مطالعات و پژوهش هاي شهري و منطقه اي، سال اول، شماره 2، پاييز .1388
  • حسين زاده دلير، کريم، (1380)، اصول و روشهاي برنامه رطزي ناحيه اي، چاپ اول، انتشارات سمت، تهران .
  • حسيني، سيدجواد،حيدري،محمدرضا،(1387)، شيوه هاي مؤثر در بازسازي و نوسازي بافتهاي فرسوده، اولين همايش بهسازي و نوسازي بافت فرسوده شهري، مشهد مقدس.
  • حکمت نيا، حسن و موسوي، مير نجف،(1385)، کاربرد مدل در جغرافيا با تأکيد بر برنامه ريزي شهري و ناحيه اي، انتشارات علم نوين يزد.
  • خادم الحسيني، احمد، حسين منصوريان و محمد حسين ستاري، (1389)، سنجش كيفيت ذهني زندگي در نواحي شهري (مطالعه موردي : شهر نورآباد، استان لرستان ) ، فصلنامه جغرافيا و مطالعات محيطي، سال اول، شماره 3 . بهار 1389
  • خادمي،اميرحسين،(1390)، ارزيابي ومکان يابي فضاي سبز شهري با استفاده (ازGISنمونه موردي: شهرآمل)، پايانامه کارشناسي ارشد، دانشگاه آزاد اسلامي واحد نور.
  • خوب آيند، سعيد،(1384)، تحليل فضايي شکل گيري حاشيه نشيني در شهر اصفهان، به راهنمايي دکتر علي زنگي آبادي و دکتر اصغر ضرابي، دانشگاه اصفهان .
  • رضواني،محمدرضا، متکان، علي اکبر، منصوريان،حسين، ستاري، محمدحسين،(1388)،توسعه و سنجش شاخص هاي کيفيت زندگي شهري )شهر نورآباد، لرستان(، فصلنامه مطالعات و پژوهشهاي شهري، سال اول، شماره دوم
  • رهنما، محمدرحيم،(1388)، برنامه ريزي مناطق مرکزي شهرها،انتشارات دانشگاه فردوسي مشهد.
  • رهنمايي، محمدتقي،(1382)، مجموعه مباحث و روشهاي شهرسازي- جغرافيا، انتشارت مرکز مطالعات و تحقيقات شهرسازي و معماري ايران، چاپ سوم، تهران.
  • رهنمايي، محمدتقي، حسيني، شاه پروانه،(1383)، فرايند برنامه ريزي شهري ايران، چاپ اول، انتشارات سمت، تهران.
  • زماني،حسين، (1388)، بررسي رضايتمندي شهروندان از کيفيت محيط زندگي،پايانامه کارشناسي ارشد،دانشگاه شيراز.
  • زياري، کرامت الله،(1383)، مکتب ها، نظريه ها و مدل هاي برنامه ريزي منطقه اي، انتشارات دانشگاه يزد.
  • سازمان برنامه و بودجه استان کرمانشاه،(1378)، مطالعات قابليت سنجي توسعه استان کرمانشاه (بخش جغرافياي طبيعي).
  • سالنامه آماري استان، (1388)، مرکز آمار استان، پورتال سازماني و اطلاع رساني استانداري کرمانشاه.
  • سلطان زاده،واله، (1388)، بررسي عوامل مؤثر بر مشارکت مردمي در فرايند احياء بافت فرسوده شهرتبريز، پايانامه کارشناسي ارشد، دانشگاه تبريز
  • سميعي،مرسده، رفيعي،حسن،اميني،مصطفي،اکبريان،مهدي، (1389)،سلامت اجتماعي ايران: تعريف اجماع مدارتا شاخص شواهد مدار،مسائل اجتماعي ايران،سال اول،شماره.
  • سيف الديني، فرانك، (1381)، فرهنگ واژگان برنامه ريزي شهري و منطقه اي، چاپ دوم، دانشگاه شيراز
  • شکويي، حسين،(1384)، فلسفه هاي محيطي و مکتب هاي جغرافيايي، چاپ دوم، انتشارات گيتاشناسي، تهران.
  • طالبي، هوشنگ و زنگي­آبادي، علي،(1380)، تحليل شاخص­ها و تعيين عوامل مؤثر در توسعه انساني شهرهاي بزرگ کشور، فصلنامة تحقييقات جغرافيايي، شماره 60، مشهد.
  • غراب، ناصرالدين، (1380)، تأثيرات محيط شهري در از ، خود بيگانگي انسان، فصلنامه مديريت شهري، شماره 8 . سال 138
  • قاليباف، محمدباقر، روستايي،مجتبي،رمضان ژاد،مهدي،طاهري،محمدرضا،(1390)، ارزيابي کيفيت زندگي شهري (مطالعه موردي: محله يافت آباد)،انجمن جغرافيايي ايران،سال نهم،شماره31.
  • قدمي، مصطفي،حسيني،سمانه،(1390)، بررسي مؤلفه هاي کالبدي درکيفيت محيط شهري درنواحي مرکزي شهرساري اولين همايش آرمان شهر ايراني،دانشگاه آزاد اسلامي واحد نور.
  • گروسي، سعيده، نقوي، علي، (1387)، سرمايه ي اجتماعي و کيفيت زندگي در شهر کرمان، فصلنامه رفاه اجتماعي، سال هشتم، شماره 30 و 31 .
  • گلكار ك ،(1380)،مؤلفه هاي سازنده كيفيت محيط شهري، مجله صفه ، دانشگاه شهيد بهشتي، . ش32، ص54 .
  • گلکار،کوروش، (1378)،طراحي شهري:تحليل تئوري ها، دانشکده معماري ،دانشگاه شهيد بهشتي ،شماره29.
  • لطفي، صديقه، (1388)،مفهوم کيفيت زندگي شهري: تعاريف، ابعاد و سنجش آن در برنامه ريزي شهري، فصلنامه علمي پژوهشي جغرافياي انساني – سال اول، شماره چهارم.
  • لنگ، جان، (1383)، آفرينش نظرية معماري: نقش علوم رفتاري در طراحي محيط، ترجمة عليرضا عيني فر، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
  • لينچ، كوئين ،(1381)، تئوري شكل شهر، ترجمه سيد حسين بحريني، چاپ دوم، انتشارات دانشگاه تهران.
  • لينچ،کوين، (1376)، سيماي شهر، مترجم:منوچهر مزيني، نشر دانشگاه تهران.
  • ماجدي ، سيد مسعود و عبدالهي لهسايي زاده ،(1385)، بررسي رابطه بدين متغير هاي زمينه اي، سرمايه اجتماعي و رضايت از کيفيت زندگي ” فصلنامه روستا و توسعه ، سال 9، شماره 4، صص 135
  • مطلبي، قاسم، (1380)، روانشناسي محيط دانشي نو در خدمت معماري و طراحي شهري، مجلة هنرهاي زيبا، شمارة 10، صص 52-67.
  • مهديزاده، جواد، (1385)، برنامه ريزي راهبردي توسعه شهري، معاونت معماري و شهرسازي، وزارت مسكن و شهرسازي، تهران.
  • مهندسين مشاور پژوهش و عمران، (1382)، طرح تفصيلي ويژه بافت قديم،شهرآمل، وزارت مسکن و شهرسازي
  • مهندسين مشاور پژوهش و عمران،(1383)، طرح تفصيلي شهرآمل، وزارت مسکن و شهرسازي.
  • مهندسين مشاور تخت پولاد، (1389)، طرح ساماندهي، بهسازي و نوسازي بافت فرسوده شهرآمل، شرکت مادر تخصصي عمران و بهسازي شهري، وزارت مسکن و شهرسازي، گزارشات سطح يک،دو و سه.
  • مهندسين مشاور طرح و منظر. طرح توسعه و عمران (جامع) شهر اصلاندوز،(1388)، سازمان مسکن و شهرسازي استان اردبيل، اردبيل.
  • نجات، سحرناز،(1387)، کيفيت زندگي و اندازه گيري آن، مجله تخصصي اپيدميولوژي ايران، دوره 4، شماره 2.
  • نوغاني، محسن، اصغرپور، احمدرضا، صفا، شيما،کرماني، مهدي،(1388)،کيفيت زندگي شهروندان و رابطه آن با سرمايه اجتماعي در شهر مشهد، مجله علوم اجتماعي دانشگاه فردوسي مشهد،سال پنجم.

 

  • Appleyard, D. 1981. Livable Street, Berekly :University of California Press.
  • Bonomi A, Patric D, Bushnell D. Validation of the united states’ version of the World Health Organization Quality of Life (WHOQOL) instrument. Journal of Clinical Epidemiology 2000; 53: 1-12
  • Calman، ( 1984) Quality of life in Cancer Patients- An Hypothesis Med Ethics
  • Canter, D. 1977. The Psychology of place, London : Architectural Press,. Longman, Harlow.
  • Carmona, M. et al. 2003. Public places – Urban spaces, The dimensions of urban design, New York : Architectural Press.
  • Craglia, M., Leontidou, L., Nuvolati, G. and Schweikart, J.,(2004). Towards the development.
  • Fahy, F.,( 2007), Galway 21, Implementing the Principles and Practices sustainable Development in Galway city council. 1st End. Environmental Protection Agancy.USA., ISBN-10:1840951214
  • Fayers P M, Machin D. Quality of Life Assessment, Analysis and Interpretation, Jhon Willy, New york: 2000
  • Ferrance، C: Powers، (1985) Quality of Life Index: Development and Propertied.Adv Nursci
  • Foo Tuan Seik(2000): Subjective assessment of urban quality of life in Singapore, Habitat Internatonal, 24, pp 25-55
  • Foo, T.S.,(2005), Subjective assessment of urban quality of life in Singapore(1997-1998). Habitat
  • Habitat International 33 (2009) 319–326, 0197-3975/$ – see front matter _ 2008 Elsevier Ltd. Allrights reserved.
  • Trudy& et al,(2001), Healthy city project in developing countries:The first evaluation, south bank university,London,SW8,2JZ,UK

International, 24(1):31-49.

  • Jacobs , jane (1961) . the Death and life of Great American cities . New yourk. Rondom House.
  • Jacobs, J. 1961. The Death and Life of Great American Cities. New.
  • Lambiri,Dionysia,(2006),Quality of life in the Economic and urban Economic Literature, JEL classification: R00,131,R12
  • Lang J. 1987. Creating architectural theory: The role of the behavioral sciences in environmental designWokingham:Van , London : Nostrand Reinhold.
  • Larson J. S.(1996), The World Health Organization Definition of Health: Social Versus Spiritual Health, Social Indicators Research, 38:180_192
  • Mitchell, G., Namdeo, A., Kay, D., (2001), A new disease-burden method for estimating the impact
  • Moro, M., Brereton, F., Ferreira, S., Clinch, J.P., (2008), Ranking quality of life using subjective
  • Naude´,W., Rossouw, S., Krugell, W.,(2009), The non-monetary quality of city life in South Africa,
  • Nel، E; Uys، (1993) The Effect Of Preparative Teaching on the Emothional Attitude ofPatients Undergoing Coronary Bypass Surgery Curations.

of outdoor air quality on human health. Sci. Total Environ. 246, 153–164.

  • Pal, A.K, Kumar,U.C,(2005),Quality of life concept for the evaluation of societal development of rural community in west bangal, india, Rural Devolopment, vol. xv,no2
  • Punter, J. , Carmona, M. 1997. The Design Dimension of Planning: Theory, content and best practice for design policies, London : E & Fn Spon. quality of life indicators in the digital city. Environment and Planning B-Planning & Design, 31(1):51- 64.
  • Sabbahi 1 I, Nabil Drouby, Sanaa Sabbah, Nathali Retel Rudel and Mariette Marcier,(2003), Quality of life in rural and urban population in Lebano, usingSF 36 Health survey.
  • Shafer, C.S., Koo Lee, B., Turner, S., (2000), A tale of three greenway trails: user perceptions relatedto quality of life. Landscape and Urban Planning. 49, 163–178.
  • Smith, C., Levermore,G.,(2008), Designing urban spaces and building to improve sustainability and quality of life in a warmer word, Social Indicators Research 40
  • Ulengin,Burc, Fusun Ulengin & Umit Guvenc(2001), A multidimensional approach to urban quality of life: The case of Istanbul, European Journal of Operation Reasrch, 130, pp 361-274
  • Van poll ,Ric (1997).The pevceived Quality of urban Environment A multi- attvibute evaluation , university of Groningen
  • Ware, John E., Jr. (1996): The SF-36 Health Survey. Spilker, B. Quality of Life and Pharmaco-Economics in Clinical Trials. Philadelphia: Leppincott
  • well-being data, ECOLOGICAL ECONOMICS 65 (2008) 448–460, 0921-8009/$ – see front matter © 2008 Elsevier B.V. All rights reserved.
  • York : Random House. Bently, I. et al. 1985. Responsive environment: AA Manual for Designers, London : Architectural Press

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Title: Evaluathing the indicase of urban Quality of life in Kermanshah a case study of second –diuision municipality of Kermanshah

By: Sajad naghdi choghagonoji

Abstract

Quality of life is a concept used to show the pitch of individuals’ satisfaction of life, i.e. a criterion for determining individuals and groups’ satisfaction and dissatisfaction of different dimensions of their lives. The urban quality of Life is the most prominent fields of study in different countries due to the increasing significance of quality of life studies in urban planning policies and its role as an efficient medium in management and Urban Planning. Therefore, cities as the habitats of urban population are in need of standards of quality of life. The term “quality of life” is more related with natural environments and the external conditions of lives such as pollution, quality of housing, aesthetic aspects, density and the incidence of crimes and such like. The present study aimed to evaluate and delve into the urban quality of life in the 2nd division municipality of Kermanshah. As for data analysis, the descriptive-analytical methods were applied. To collect data, such methods as library and field studies (i.e. questionnaires) were utilized. As for hypothesis testing, such statistical methods as One-Sample T-test and Factor Analysis as well as SPSS were applied. The urban quality of life is usually measured either by subjective indexes from investigations and assessments concerning the citizens’ perceptions and satisfaction of urban life or by objective indexes. The results of the present study demonstrated that the pitch of citizens’ satisfaction of the quality of the physical dimensions concerning their living environment was not ideal. In addition, some suggestions have been proposed at the end of the manuscript to improve this region.

Keywords: quality of life, urban environment, test, T-test, factor analysis, region 2 in Kermanshah

 

 

 

 

Islamic Azad University Kermanshah Branch

Faculty of post – graduate studies

Thesis for master degree Trend Geography

and Urban Planning) M.A)

Title

Evaluathing the indicase of urban Quality of life in Kermanshah a case study of second –diuision municipality of Kermanshah

Supervisor:

Moslem rostami (Ph.D)

By

Sajad naghdi choghagonoji

Feb 2015

 

[1] – Permeability

[2] – Variety

[3] – Safety & Security

[4] – Robustness

[5] – Universal design

[6] -Viability

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “ارزيابي شاخص هاي کيفيت زندگي شهري در کرمانشاه (مطالعه موردي منطقه2شهرداري کرمانشاه)”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

64 − = 54