new5 free

امکان سنجی تغییر وضعیت معادن متروکه روباز به نواحی گردشگری جهت ایجاد توسعه پایدار در مناطق روستایی ( مطالعه موردی: روستای دره زرشک- منطقه تفت)

59.000تومان

توضیحات

دانلود و مشاهده قسمتی از متن کامل پایان نامه :

بسم الله الرحمن الرحیم

دانشگاه آزاد اسلامی
واحد تهران مرکزی
دانشکده ادبیات و علوم انسانی، گروه جغرافیا

پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد(M.A)
گرایش: برنامه ریزی توریسم

عنوان:
امکان سنجی تغییر وضعیت معادن متروکه روباز به نواحی گردشگری جهت ایجاد توسعه پایدار در مناطق روستایی
( مطالعه موردی: روستای دره زرشک- منطقه تفت)

استاد راهنما:
دکتر شوکت مقیمی

استاد مشاور:
دکتر فرهاد حمزه

پژوهشگر:
………………………..

پاییز 1392

تقدیم به :
همسر نازنین و فرهیخته ام ” بهرنگ فرشادی ” که پیوسته یار ، پر پرواز و ما یه افتخارم بوده است .
همچنین تقدیم به روح بزرگ مادر نازنینم که درسفری است ابدی.

تشكر و قدرداني
سپاس آنكه خلق كرد هستي را، ز رحمت بي انتهاي خويش تا انسان در قدوم خلقتش به پهناي گستره اي به بزرگي جهان خيمه زند و به او عقل داد تا عظمت خلقت را دريابد.
اكنون كه در سايه لطف و عنايت پروردگار مهربان توانستم مرحله ديگري از تحصيلات خود را با موفقيت به اتمام برسانم، به رسم ادب لازم مي دانم از تمام كساني كه در اين مدت، اینجانب را مورد لطف خود قرار داده اند، تشکر کرده و از خداوند بزرگ سلامتي و موفقيت روز افزون برايشان آرزو مندم، مشخصا از استاد محترم راهنما، سرکار خانم دکتر مقیمی واستاد مشاور جناب آقای دکتر حمزه و سرکار خانم دکتر رجبی به جهت رهنمود های موثر شان بسیار سپاسگزارم .

چکیده پایان نامه( شامل خلاصه، اهداف، روش های اجرا و نتایج به دست آمده):
توسعه پایدار، از جمله مسایل کلیدی و پرکاربرد دنیای نوین به شمار می رود. صنعت گردشگری نیز در پیوند مستقیم با جغرافیا، از این مقوله مستثنی نیست. تغییر کاربری سایت معدن متروکه (اعم از روباز و زیرزمینی)، در دهه های اخیر از اهمیت بسزایی در سطح بین المللی برخوردار بوده، چنانکه نمونه های متعددی از این دست در سرتاسر دنیا یافت می شود؛ در حالیکه در کشور ما هنوز در این راستا اقدام قابل توجهی صورت نپذیرفته است. در این پایان نامه نیز، سعی شده تا پیوند میان مثلث گردشگری و معدن و جغرافیا، از دیدگاهی نوین مورد بررسی قرار گیرد. استان یزد با برخورداری از اقلیم خاص و منابع سرشار معدنی از یک سو و اهمیت اجرای توسعه پایدار و ملاحظات زیست محیطی پس از معدن کاری از سوی دیگر، پتانسیل آن را دارد تا پذیرای گردشگران داخلی و خارجی بیشتری در سطح استان باشد؛ در این راستا با استفاده از نرم افزار Expert Choice و روش تحلیل سلسله مراتبی MADM(AHP)، سعی گردید تا در راستای اجرای گردشگری پایدار، امکان سنجی تغییر کاربری معدن متروکه روباز واقع در روستای دره زرشک(منطقه تفت)، به سایت توریستی مورد بررسی قرار گیرد ونتیجه به دست آمده نمایانگر برتری گزینه سایت توریستی نسبت به سایر گزینه هاست که معیارهای اقتصادی و اجتماعی در این وزن دهی بیشترین تاثیر را داشته اند. امید است تا این مقال راهگشایی باشد برای اجرای گردشگری پایدار در سایت های معدن متروکه که پراکندگی آنها در میهن عزیز ما ایران، بسی قابل تامل می باشد.

فهرست مطالب
عنوان صفحه

فصل اول- کلیات طرح تحقیق 1
1-1 مقدمه 1
1-2 اهداف تحقیق 3
1-3 هدف اصلی 3
1-4 پیشینه تحقیق 3
1-5 سؤال ها و فرضیه های تحقیق 4
1-5-1 سؤال ها 4
1-5-2 فرضیه ها 4
1-6 متغیرها و شاخص های تحقیق 5
1-6-1 متغیرهای مستقل 5
1-7 متغیرهای وابسته 5
1-8 روش تحقیق و مراحل انجام کار 6
1-9 مفاهیم و واژه های کلیدی 7
فصل دوم- مبانی نظری و ادبیات تحقیق 8
2-1 مقدمه 8
2-2 انواع گزینه های مدیریتی ممکن پس از بستن معدن 8
2-2-1 بازگردانی 10
2-2-2 احیا 11
2-2-3 اکوسیستم های جایگزین 12
2-2-4 چشم پوشی 12
2-3 مقایسه گزینه ها به روش سلسله مراتبی(AHP) 13
2-4 تحلیل برازندگی زمین معدنکاری شده 14
2-5 نمونه های تغییر کاربری معدن متروکه در سطح جهانی 16
2-5-1 معدن الماس کیمبرلی 16
2-5-2 گلدریف سیتی 18
2-5-3 پروژه ادن( Eden Project) 20
2-5-4 دستاوردهای پروژه ادن 21
2-5-5 سد باطله کنکات 22
2-5-6 معدن مس آلاسکا 23
2-5-7 بازسازی کارخانه ذوب و محل انباشت باطله معدن مس نوادا 24
2-5-8 معادن آهن استیپ راک 26
2-5-9 معدن طلا و مس کاباکال 28
2-5-10 منطقه Cove3- پروژه AML 30
2-6 چشم انداز 32
2-7 مورفولوژی چشم انداز 34
2-8 اکولوژی چشم انداز 35
2-9 ارزش گذاری سبز Green Accounting 36
2-9-1 ارزش گذاری منابع طبیعی در اقتصاد ملی 36
2-9-2 توسعه پایدار 37
2-10 گردشگری 38
2-10-1 انگیزه های سفر 40
2-10-2 گونه های گردشگری 41
2-10-3 گردشگری از نظر مکان مقصد 42
2-11 گردشگری پایدار 45
2-12 نمونه ای دیگر از اجرای توریسم پایدار 51
2-12-1 راهکارهای توریسم پایدار آفریقای جنوبی 51
2-13 اکوتوریسم و جوامع محلی 53
2-14 گردشگری روستایی 57
2-15 مدرنیته و گردشگری 60
2-16 برنامه ریزی گردشگری و فرآیند توسعه 63
2-17 مزایای گردشگری برای منطقه 68
2-17-1 اقتصادی 69
2-17-2 اجتماعی 69
2-17-3 توسعه 69
2-17-4 احساس هویت و غرور ملی 70
2-17-5 پشتیبانی از حفظ منابع طبیعی 70
2-18 گردشگری و درآمد ملی 70
2-19 گردشگری و اشتغال 72
2-20 گردشگری و فرهنگ 75
2-21 مثالی از بهره برداري غيراصولي وبي رويه ازمعادن سنگ، به عنوان عامل اصلي تخريب منابع طبيعي تکاب 76
2-22 گزینه ها ی مورد بحث 80
2-23 معیارهای مورد بحث 81
فصل سوم- ویژگی های جغرافیایی ناحیه مورد مطالعه 84
3-1 مقدمه 84
3-2 معرفی (یزد- تفت- روستای دره زرشک) 86
3-3 زمین شناسی ناحیه 88
3-4 ژئومورفولوژی 90
3-5 گسله های مهم 93
3-6 توپوگرافی ناحیه 93
3-7 خاک شناسی 96
3-8 گسله های مهم 96
3-8-1 گسله کلمرد 97
3-8-2 گسله پشت بادام 97
3-8-3 گسل درونه 97
3-8-4 گسله دهشیر- بافت 97
3-8-5 گسله شهر بابک 98
3-8-6 گسل نايبند 98
3-8-7 گسله دره زرشک 99
3-9 ویژگی های اقلیمی 101
3-10 منطقه آسایش 103
3-11 جریانات هوایی موثر بر منطقه 104
3-11-1 توده هوای آرکتیکArctic 104
3-11-2 توده هوای قطبی بری Polar Continental 105
3-11-3 توده هوای قطبی بحریPolar Maritime 105
3-11-4 توده هوای حاره بری Tropical Continental 105
3-11-5 توده هوای حاره بحری Tropical Marihine 105
3-11-6 رژیم دمایی منطقه 106
3-11-7 بارندگی 109
3-11-8 باد 113
3-11-9 روزهای یخبندان 115
3-11-10 رطوبت نسبی 116
3-11-11 ساعات آفتابی 119
3-11-12 ابرناکی 120
3-11-13 تبخیر 120
3-12 سابقه زلزله در منطقه 121
3-13 اکوسیستم منطقه 121
3-14 هیدرولوژی 122
3-14-1 آبهای سطحی 122
3-14-2 آبهای زیرزمینی 125
3-15 سیل خیزی و رواناب حوزه 127
3-16 حیات گیاهی و جانوری منطقه 129
3-17 نقش گونه های جانوری در زنجیره غذایی و اقتصاد منطقه 131
3-18 مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست در استان یزد 132
3-18-1 منطقه حفاظت شده کالمند- بهادران 134
3-19 ویژگی های اقتصادی ناحیه 137
3-20 جغرافیای انسانی ناحیه 138
3-20-1 جمعیت 138
3-20-2 مهاجرت 140
3-20-3 اشتغال 140
3-21 معماری منطقه 141
3-22 گردشگری در منطقه 143
3-22-1 جاذبه های گردشگری در شهرستان تفت 144
3-23 شبکه راههای دسترسی به ناحیه 146
3-23-1 شبکه راه های زمینی 146
3-23-2 شبکه حمل و نقل ریلی 148
3-23-3 شبکه ارتباطات هوایی 148
فصل چهارم- تجزیه و تحلیل یافته ها و آزمون فرضیات 150
4-1 مقدمه 150
4-2 معیارهای مورد بحث 151
4-3 یافته های تحقیق 152
4-3-1 اثرات معدن کاری بر منطقه دره زرشک 152
4-3-1-1 کیفیت هوا و اقلیم 153
4-3-1-2 کیفیت و کمیت آب های زیرزمینی 153
4-3-1-3 کیفیت و کمیت آب های سطحی 154
4-3-1-4 خاک 154
4-3-1-5 پوشش گیاهی و رویشگاه های طبیعی 155
4-3-1-6 حیات وحش و زیستگاه های جانوری 156
4-3-1-7 مناطق تحت مدیریت سازمان حفاظت محیط زیست 156
4-3-1-8 محیط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی 157
4-3-1-9 کاربری اراضی 158
4-3-1-10 چشم اندازهایطبیعی 158
4-3-1-11 میراث تاریخی و فرهنگی 159
4-3-1-12 گردشگری 159
4-3-1-13 تامین زیرساخت ها جهت پروژه 159
4-4 تحلیل یافته ها 161
4-5 آزمون فرضیات 166
4-5-1 گزینه ها 166
4-5-2 معیار ها 167
4-6 بررسی پایایی و روایی متغیرهای مورد مطالعه 179
4-7 نیازها و امکانات موجود در معدن دره زرشک جهت تغییر کاربری به سایت گردشگری 182
4-7-1 امکانات موجود 182
4-7-1-1 شهرک مسکونی 182
4-7-1-2 زیرساخت‌ها 182
4-7-1-3 ساختمانها و تاسیسات صنعتی و نیمه صنعتی 183
4-7-1-4 پیت معدن و دامپهای باطله 185
4-7-1-5 نیروی انسانی 185
4-7-2 تغییر کاربری امکانات موجود جهت ایجاد سایت گردشگری 185
4-7-2-1 شهرک مسکونی 185
4-7-2-2 زیرساخت‌ها 185
4-7-2-3 ساختمانها و تاسیسات صنعتی و نیمه صنعتی 186
4-7-2-4 پیت معدن و دامپهای باطله 187
4-7-2-5 نیروی انسانی 187
فصل پنجم- بحث و نتیجه گیری نهایی اثبات فرضیات 188
5-1 پیشنهادها و راهکارها 189
5-1-1 کاهش اثرات منفی پروژه استخراج معدن روباز دره زرشک 190
5-2 نتیجه گیری 193
منابع و مآخذ: 196

فهرست جدول ها
عنوان صفحه

جدول 1-2 هشت گروه از کاربری های زمین برای معادن کشور های مختلف (سلطان محمدی: 1386). 9
جدول 2-2 شاخص هایی برای ارزیابی چگونگی ارتباط میان مردم و مناطق حفاظت شده -منبع: (Ross & Wall: 1999) 56
جدول 1-3 تغییرات ماهیانه درجه حرارت ایستگاه یزد به سانتی گراد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 107
جدول 2-3 تغییرات ماهیانه درجه حرارت ایستگاه بافق به سانتی گراد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 108
جدول3-3 میزان بارندگی ایستگاه یزد به میلی متر(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور( 1391)- ترسیم از نگارنده 111
جدول 4-3 میزان بارندگی ایستگاه بافق به میلی متر(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور (1391)- ترسیم از نگارنده 112
جدول5-3بارندگی سالیانه ایستگاه های محدوده مورد مطالعه بر حسب میلی متر- (کاوشگران: 1389) 113
جدول 6-3 متوسط سرعت باد در ایستگاه علی آباد بر حسب کیلومتر در ساعت- منبع: (مهندسین مشاور آمایشگران پویای محیط: 1389) 115
جدول 7-3 تغییرات حداقل، حداکثر و متوسط رطوبت نسبی ایستگاه یزد به درصد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 117
جدول 8-3 تغییرات حداقل، حداکثر و متوسط رطوبت نسبی ایستگاه بافق به درصد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 118
جدول9-3 آمار ساعات آفتابی در ایستگاه یزد- منبع: سازمان هواشناسی کشور( 1391)- ترسیم از نگارنده 119
جدول 10-3 آمار ساعات آفتابی در ایستگاه بافق- منبع: سازمان هواشناسی کشور( 1391)- ترسیم از نگارنده 119
جدول 11-3ویژگی های جمعیتی(به نفر) منطقه دره زرشک در سال 1390- منبع: ( سازمان آمار ایران: 1391) 139
جدول1-4 گزینه های پس از معدن کاری دره زرشک و علایم اختصاری به لاتین 166
جدول 2-4 نمونه پرسشنامه جهت نظر سنجی و وزن دهی به گزینه های کاربری نهایی 170

فهرست نمودارها
عنوان صفحه

نمودار 1-2 مدل مفهومی روند تحلیل برازندگی زمین معدنکاری شده(سلطان محمدی: 1386) 15
نمودار2-2 نظام جهانگردی؛ اجزا و محیط- منبع: (ضرغام بروجنی: 1389: 72) 39
نمودار 3-2زیرشاخه های صنعت توریسم- منبع: (Jordaan: 1994 & Cooper: 1998) 40
نمودار4-2 بخش های تشکیل دهنده توریسم پایدار و مقایسه توریسم سنتی و پایدار- منبع: (E. Myburgh: 2002: 18) 49
نمودار5-2 مدلی مفهومی از گردشگری روستایی در فضای پسامدرن- منبع: (پاپلی یزدی و دیگران: 1390: 205) 59
نمودار6-2وضعیت گردشگری در عصر مدرن-منبع: (پاپلی یزدی و دیگران: 1390: 174) 62
نمودار7-2 ساختار شناور اقتصادی گردشگری- منبع:(Europe Direct: 2003) 64
نمودار8-2 مدل جامع سامانه مقصد گردشگری- منبع: ( Laws: 1995: 36) 68
نمودار9-2 گردشگری، اشتغال و توسعه پایدار- منبع: ( پاپلی یزدی و دیگران: 1390: 79) 74
نمودار 10-2 گزینه های کاربری پس از معدن کاری در روستای دره زرشک 80
نمودار 11-2 عوامل اقتصادی و شاخص های مربوطه 81
نمودار 12-2 عوامل اجتماعی و شاخص های مربوطه 82
نمودار 13-2 عوامل فنی و شاخص های مربوطه 82
نمودار 14-2 عوامل سایت معدن و شاخص های مربوطه 83
نمودار 15-2 شاخص های سایت معدن( اقلیم و شاخص های زیرشاخه) 83
نمودار 16-2 شاخص های سایت معدن( توپوگرافی و شاخص های زیرشاخه) 83
نمودار1-3 تغییرات حداقل، حداکثر و متوسط درجه حرارت ماهیانه ایستگاه یزد به سانتی گراد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 107
نمودار2-3 تغییرات حداقل، حداکثر و متوسط درجه حرارت ماهیانه ایستگاه بافق به سانتی گراد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 108
نمودار3-3 میزان بارندگی ایستگاه یزد به میلی متر(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور 111
( 1391)- ترسیم از نگارنده 111
نمودار4-3 میزان بارندگی ایستگاه بافق به میلی متر(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور (1391)- ترسیم از نگارنده 112
نمودار 5-3 میانگین ماهانه تعداد روزهای یخبندان در ایستگاه ده بالا( 88-1385) – منبع: (آمایشگران پویای محیط: 1389 116
نمودار 6-3 تغییرات حداقل، حداکثر و متوسط رطوبت نسبی ایستگاه یزد به درصد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور(1391)- ترسیم از نگارنده 117
نمودار 7-3 تغییرات حداقل، حداکثر و متوسط رطوبت نسبی ایستگاه بافق به درصد(1391)- منبع: سازمان هواشناسی کشور( 1391)- ترسیم از نگارنده 118
نمودار 8-3 نمودار هرم سنی جمعیت یزد- منبع: ویکیپدیا ( 1390) 138
نمودار1-4 هدف، معیارها و گزینه های کاربری پس از معدن کاری و برهمکنش آنها 152
نمودار2-4 معیارهای چهارگانه و شاخص های مربوطه 168
نمودار 3-4 گزینه های نهایی تغییر کاربری معدن دره زرشک 171
نمودار 4-4 درصد اهمیت معیارها و اولویت گزینه ها 172
نمودار5-4 ترجیح پذیری گزینه ها بر مبنای نمودار ستونی معیارها 173
نمودار 6-4 تحلیل حساسیت بر مبنای تغییر اهمیت معیار اقتصادی 175
نمودار 7-4 تحلیل حساسیت بر مبنای تغییر اهمیت معیار اجتماعی 176
نمودار 8-4 تحلیل حساسیت بر مبنای تغییر اهمیت معیار فنی 177
نمودار 9-4 تحلیل حساسیت بر مبنای تغییر اهمیت معیار سایت معدن 178

فهرست شکلها
عنوان صفحه

شکل 1-1 تعریف یک کاربری زمین پایدار- منبع: ( سلطان محمدی: 1386) 2
شکل1-2 انواع گزینه های مدیریتی ممکن، پس از بستن معدن- منبع: (سلطان محمدی: 1386) 10
عکس 1-2 معدن روباز الماس کیمبرلی- منبع: ویکی پدیا 17
عکس2-2 سایت معدن بسته گلدریف سیتی- منبع: (Wikipedia) 18
عکس های 5-3-2ورودی سایت توریستی گلدریف سیتی و استقبال مردم در یک روز تعطیل-عکس از: (نگارنده: 2013) 19
عکس 6-2 نمایی از پروژه ادن 20
عکس 7-2 گیاهکاری مجدد در محل انباشت باطله- منبع: (Cairns: 1983) 22
عکس 8-2 ساختمانهای باقی مانده از معدن- منبع: (Miao: 2000) 23
عکس 9-2 منطقه قبل از بازسازی- منبع: (Miao: 2000) 24
عکس 10-2 مرتع بعد از بازسازی- منبع: (Miao: 2000) 25
عکس 11-2 چرای دامها در مرتع ایجاد شده بر روی باطله ها- منبع: (Miao: 2000) 25
عکس12-2آبکشی از دریاچه در حین معدنکاری- منبع: (Monterroso: 1998) 26
عکس 13-2احیای دریاچه پس از توقف معدنکاری- منبع: (Monterroso: 1998) 27
عکس 14-2 سد باطله بلافاصله بعد از پایان عمرمعدن- منبع: (سلطان محمدی: 1389) 29
عکس15-2سد باطله معدن پس از بازسازی- منبع: (سلطان محمدی: 1389) 29
عکس 16-2عوارض زمین و گیاهان موجود در Cove3- منبع: (کاوشگران: 1389) 30
عکس 17-2مناطق بازسازی شده محلی برای تجمع حیات وحش شده اند.- منبع: (کاوشگران: 1389) 31
شکل 2-2مدلی از گردشگری پایدار- منبع:( ETB: 1991) 45
شکل3-2 مدل VICE 46
شکل 4-2درک جامعه محلی از اثرات اجتماعی توریسم و تاثیرات مهم از نظر فرهنگی- منبع: (Harssel: 1994: 234 ) 76
عکس 1-3 دورنمای روستای دره زرشک- منبع: (wikipg.com) 87
عکس 2-3 موقعیت پیت معدن و دامپ های باطله اطراف آن- منبع: (کاوشگران: 1389) 87
عکس 3-3 موقعیت جغرافیایی پیت معدن مس در محدوده روستای دره زرشک- منبع: (کاوشگران: 1389) 88
عکس 4-3 تپه های بیابانی اطراف یزد- منبع wikipg.com: 122
عکس 5-3 منبع: (wikipg.com) 136
عکس6-3 منبع: (wikipg.com) 136
عکس های 9-7-3-نمونه هایی از معماری استان یزد؛ به ترتیب پشت بام خانه تهرانی ها(هتل)، حیاط باغ مشیرالممالک( هتل) و یک آب انبار قدیمی- عکس ها از: (نگارنده: 1389) 142
عکس 10-3 کوه عقاب، مسیر تفت به ابرکوه- منبع: (yazdchto.ir) 145
عکس 1-4 نمایی از روستای دره زرشک- منبع: (yazdchto.ir) 150

فهرست نقشه ها
عنوان صفحه

نقشه1-2 موفعیت جغرافیایی کیمبرلی در آفریقای جنوبی- منبع: (Wikipedia) 16
نقشه1-3 نقشه تقسیمات استان یزد به تفکیک شهرستان در سال 1390- منبع: مرکز آمار ایران 85
نقشه 2-3 موقعیت استان یزد در نقشه استانها (منبع: talkpersian.com) 86
نقشه 3-3 نقشه جغرافیایی دره زرشک( محدوده کادر مشکی)- منبع: (کاوشگران: 1389 86
نقشه5-3 ژئومورفولوژی سایت مورد مطالعه- منبع: (کاوشگران: 1389) 92
نقشه 5-3 نقشه توپوگرافی روستای دره زرشک- منبع: (کاوشگران: 1389) 95
نقشه 6-3 پراکندگی گسله ها در محدوده مطالعاتی- منبع: (کاوشگران: 1389) پیت دره زرشک با دایره قرمز رنگ مشخص شده است. 100
نقشه 7-3 حوضه های آبریز منطقه مطالعاتی- منبع: (کاوشگران: 1389) 124
نقشه 8-3 نقشه چاه ها ، قنات ها و آبهای زیرزمینی منطقه- منبع: (کاوشگران: 1389) 126
نقشه9-3 روانآب منطقه دره زرشک- منبع: (کاوشگران: 1389) 128
نقشه 10-3 نقشه مناطق حفاظت شده در استان یزد- منیع: (کاوشگران: 1389) 133
نقشه 11-3 شبکه راه های دسترسی به منطقه مورد مطالعه.(با دایره قرمز رنگ نشان داده شده است) – منبع: (مهندسین مشاور کاوشگران: 1389) 146

1 فصل اول- کلیات طرح تحقیق
1-1 مقدمه
بازسازی معدن به مجموعه ای از عملیاتی اطلاق می گردد که زمین های استخراجی را برای استفاده مجدد آماده می سازد. در معادن سطحی آلوده سازی اراضی توسط پیت و محل های دمپ باطله، همچنین نیاز روزافزون به زمین جهت کشاورزی، امور دامی و اسکان، صاحبان معادن را وادار ساخته است تا با توجه به شرایط اجتماعی و اقتصادی منطقه، شرایط اقلیمی و قابلیت های زمین های استخراجی، عملیات بازسازی را از مراحل اولیه طراحی و استخراج مد نظر قرار دهند (Monterroso: 1998: 442).
در طی دو دهه گذشته، رواج جهانی توسعه پایدار، صنایع معدنی را به تامل در مورد راهبردهایی سازگارتر و هماهنگ تر با محیط زیست واداشته است. با توجه به اینکه تاثیر بهره برداری از منابع معدنی روی زمین دربرگیرنده سایت معدن، با بستن معدن از بین نخواهد رفت، در هنگام بستن معدن، باید زمین بر جای مانده از معدنکاری را برای جوامع محلی به شکلی مفید در آورد به طوری که خطری برای اکوسیستم میزبان نیز نداشته باشد(Cao: 2007: 474).
در واقع، تجلی توسعه پایدار در حرفه ای چون معدنکاری که با منابع تجدیدناپذیر سر و کار دارد، در بازسازی موفقیت آمیز زمین معدنکاری شده نهفته است. برای داشتن یک بازسازی موفق پیش از هر چیز نیاز به دانستن خروجی¬ها، یا همان اهداف بازسازی است. مطابق با تقسیم بندی آژانس حفاظت از محیط زیست استرالیا (EPA) به طور کلی عملیات بازسازی معدن، به منظور رسیدن به یکی از اهداف( صفحه بعد)، به انجام می رسد(Monterroso: 1998: 444):
• بازگردانی ناحیه، به شرایط پیش از معدنکاری به دقیق ترین وجه ممکن، به شکلی که اکوسیستم منطقه دستخوش آماده سازی ناحیه جهت یک کاربری بهینه می گردد که با کاربری اولیه سایت کاملا تفاوت دارد. در این حالت، کاربری جدید اتخاذ شده، کلا منافع بیشتری نسبت به کاربری پیش از معدنکاری برای جامعه در پی خواهد داشت.
• تبدیل نواحی با ارزش های اکولوژیکی بالا که بهره وری پایینی پیش از معدنکاری داشته اند، به یک شرایط بهره ده و باثبات را احیا می گویند.
به عبارت دیگر، معدنکاری، استفاده ای موقت از زمین است و اصل توسعه پایدار، استقرار و تثبیت یک کاربری زمین نهایی قابل قبول را پس از بستن معدن، تحمیل می کند. بنابراین، هسته مرکزی بازسازی معدن، شناسایی پتانسیل زمین های معدنکاری شده برای کاربری هایی سودمند از نظر اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی است. منظور از انتخاب یک کاربری بهینه برای یک زمین معدنکاری شده، شناسایی کاربری های نهایی پاینده است؛ برازندگی زمین در کنار آسیب پذیری خود کاربری، پایندگی یک کاربری را تعریف می کند. به طوریکه یک کاربری نهایی پایدار، باید دارای حداکثر برازندگی و حداقل آسیب پذیری باشد( سلطان محمدی: 1386).

شکل 1-1 تعریف یک کاربری زمین پایدار- منبع: ( سلطان محمدی: 1386)

1-2 اهداف تحقیق
• امکان سنجی تغییر وضعیت معدن متروکه روباز دره زرشک به ناحیه گردشگری
• بهبود شرایط اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی درپی ایجاد سایت توریستی در منطقه
1-3 هدف اصلی
• تحقق برپایی توسعه پایدار از طریق تبدیل یک معدن متروکه روباز در روستای دره زرشک( از توابع تفت) به یک سایت توریستی – تفریحی برای گردشگران داخلی و خارجی
1-4 پیشینه تحقیق
در سطح جهانی، در زمینه تغییر کاربری معادن متروکه به سایت توریستی به عنوان نمونه می توان به دو سایت توریستی- تفریحی کیمبرلی و گلدریف سیتی در آفریقای جنوبی و نیز به پروژه ادن (Eden Project) در انگلستان اشاره کرد که هریک در نوع خود قابل توجه و منحصر بفرد می باشند. همچنین نمونه های دیگری از این دست و با کاربری های متنوع وجود دارند که در فصل بعد مورد بررسی قرار گرفته¬اند. از آنجا که موضوع این پایان نامه در نوع خود و در سطح ملی، احتمالا مقوله¬ای جدید است چراکه نمونه مشابهی برای مطالعه و بررسی و مقایسه در زمینه تغییر کاربری معدن متروکه صرفا به سایت توریستی یافت نگردید به جز پایان نامه ارشد سلطان محمدی(1386) در رشته استخراج معدن دانشگاه پلی تکنیک، در زمینه تحلیل برازندگی معدن موته در استان یزد، که بر تحلیل برازندگی پس از معدنکاری تاکید دارد. از این رو امید است تا در آینده ای نزدیک، با توجه به منابع معدنی و نیز ازدیاد معادن متروکه روباز در مملکت ما، در بررسی و امکان سنجی تغییر کاربری آن معادن متروکه و نیل به اهداف بلندمدت در زمینه گردشگری پایدار، در این باره اهتمام بیشتری صورت پذیرد.

1-5 سؤال ها و فرضیه های تحقیق
1-5-1 سؤال ها
• آیا بر مبنای تحلیل برازندگی معدن متروکه مذکور، تغییر کاربری منطقه معدنکاری شده(دره زرشک)، توانایی حفظ پویایی اقتصادی این مکان را دارد یا خیر؟
• با توجه به شرایط ذکر شده در این تحقیق و با بررسی تمام گزینه ها،آیا امکان تبدیل به سایت توریستی( گردشگری- تفریحی)، پس از بهره برداری از این معدن، وجود دارد یا خیر؟
1-5-2 فرضیه ها
• بنظر می رسد تغییر کاربری معدن متروکه دره زرشک پس از بهره برداری می¬تواند پویایی اقتصادی این مکان را حفظ نماید.
• تغییر کاربری سایت معدن متروکه روباز دره زرشک ، امکان آن را دارد تا به یک سایت توریستی بدل گردد.

1-6 متغیرها و شاخص های تحقیق
1-6-1 متغیرهای مستقل
• جامعه محلی( میزبان)
• اقلیم منطقه( میکروکلیما)
• اثرات باقیمانده از عملیات بهره برداری و استخراج معدن( در مدت 13 سال)
1-7 متغیرهای وابسته
• امکان تغییر کاربری سایت معدن متروکه
• امکان پیاده کردن گزینه های رایج کاربری سایت معدن متروکه
• امکان بدل شدن این سایت به یک سایت توریستی- تفریحی
• پیاده کردن ایده اکوتوریسم در منطقه( روستای دره زرشک)، بر مبنای توسعه توریسم پایدار

1-8 روش تحقیق و مراحل انجام کار

2 منابع و مآخذ:
– آمایش استان یزد، 1386.
– ازکیا، مصطفی( 1381)، جامعه شناسی توسعه، مؤسسه نشر کلمه، چاپ چهارم.
– افشارسیستانی، ایرج( 1378)، طرح جامع ایران شناسی و گردشگری( استان یزد)، انتشارات هیرمند.
– بدیعی، ربیع(1372)، جغرافیای مفصل ایران، انتشارات اقبال، تهران، چاپ دوم.
– بیک محمدی، حسین(1379)، نگرش نو بر آثار اقتصادی توسعه جهانگردی، اطلاعات سیاسی – اقتصادی، شماره 58-157.
– پاپلی یزدی، محمد حسین و مهدی سقایی( 1390)، گردشگری( ماهیت و مفاهیم)، انتشارات سمت، چاپ ششم.
– پتروف، م. پ. ( 1350)، مشخصات جغرافیای طبیعی ایران، ترجمه حسین گل گلاب، تهران، کتابفروشی دهخدا.
– پدریان، مرتضی(1374)، اثرات اقتصادی و فرهنگی توریسم، مقالات برگزیده سمینار اصفهان و جاذبه های ایرانگردی و جهانگردی، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی اصفهان.
– ترنر، برایان(1381)، شرق شناسی، پست مدرنیسم و جهانی شدن، ترجمه غلامرضا کیانی، انتشارات مرکز گفتگوی تمدن ها.
– جعفری، عباس( 1363)، شناسنامه جغرافیای طبیعی ایران، انتشارات گیتاشناسی.
– جعفری، عباس( 1368)، گیتاشناسی ایران، کوه ها و کوه نامه ایران، انتشارات گیتاشناسی، جلد اول.
– جنیفر، آ. الیوت( 1378)، بررسی مفاهیم توسعه پایدار، ترجمه احمد بالان، ماهنامه جهاد، شماره 218و 219.
– حافظ نیا، محمدرضا( 1389)، مقدمه ای بر روش تحقیق در علوم انسانی، انتشارات سمت، چاپ هفدهم.
– خالق نژاد، امیر( 23/12/90)، مثالی از بهرهبرداريغيراصوليوبيرويهازمعادنسنگ، به عنوانعاملاصليتخريبمنابعطبيعيتکاب، سایت روزنامه مردم سالاری، شماره 2875.
– دبیران گروه های آموزشی جغرافیای استان ها( 1366)، جغرافیای کامل ایران، وزارت آموزش و پرورش، جلد دوم.
– دواس، د. (1376)، پیمایش در تحقیقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نایبی، نشر نی، تهران.
– دهقانی، ب. (1380)، مطالعات پترولوژی و ژئوشیمی ماگماتیسم و دگرگونی در منطقه دره زرشک و توران پشت( جنوب غربی یزد)، تز درجه دکتری، دانشگاه تهران، ص107.
– زمانی، احمد( 1373)، آثار درآمدی و اشتغال زایی جهانگردی و ایرانگردی، مجموعه مقالات جهانگردی و توسعه، مرکز تحقیقات و مطالعات سیاحتی.
– رضوانی، علی اصغر( 1374)، جغرافیا و صنعت توریسم، انتشارات پیام نور، چاپ دوم.
– زیاری، کرامت ا. ..(1378)، اصول و روش های برنامه ریزی منطقه ای، انتشارات دانشگاه یزد.
– زنجانی، حبیب ا… و رحمانی، فریدون( 1368)، راهنمای جمعیت شهرهای ایران، مرکز مطالعات و تحقیقات شهرسازی و معماری، تهران.
– سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح( 1369)، فرهنگ جغرافیایی آبادی های یزد، جلد83، تهران.
– سازمان جهانی توریسم( 1390)، مدیریت مقصد توریسم، ترجمه سید علی دلبری و محمد هادی رجبی، انتشارات مهکامه.
– سازمان هواشناسی کشور( استان یزد)
– سرلک، احمد(1379)، صنعت گردشگری و پنجاه سال برنامه ریزی در ایران، ماهنامه اطلاعات سیاسی – اقتصادی، شماره 58-157.
– سقایی، مهدی( 1380)، بررسی صنعت توریسم در شهرستان بندرگز، پایان نامه کارشناسی، دانشگاه اصفهان.
– سلطان محمدی، حسین ( 1386 )، تعیین گزینه های مناسب کاربری نهایی زمین های معدن کاری شده با ایجاد یک سیستم طبقه بندی برازندگی زمین معدن کاری شده(MLSC) مطالعه موردی در مجتمع طلای موته، دکتر مرتضی اصانلو، کارشناسی ارشد، مهندسی معدن( گرایش استخراج)، دانشكده معدن، متالوژي، و نفت، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، ص 120تا 160.
– سلطانی، محمد علی( 1374)، اهمیت توسعه توریسم در جهان سوم، مقالات برگزیده سمینار اصفهان و جاذبه های ایرانگردی و جهانگردی، اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی، اصفهان.
– سینایی، وحید(1375)، توسعه پایدار و گردشگری، ماهنامه اطلاعات سیاسی ـ اقتصادی، شماره 96-95.
– شارپلی ریچارد، جولیا( 1380)، گردشگری روستایی، ترجمه رحمت ا… منشی زاده و فاطمه نصیری، انتشارات منشی.
– شریف النسبی، مرتضی( 1375)، چرخه توسعه، انتشارات مؤسسه فرهنگی رسا.
– شکوئی، حسین(1389)، اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا، جلد اول، انتشارات گیتاشناسی، چاپ دوازدهم.
– شکوئی، حسین(1388)، اندیشه های نو در فلسفه جغرافیا، جلد دوم، انتشارات گیتاشناسی، چاپ ششم.
– شکوئی، حسین(1387)، جغرافیای کاربردی و مکتب های جغرافیایی، انتشارات به نشر( آستان قدس رضوی)، چاپ هفتم.
– صباغ کرمانی، مجید(1380)،اقتصاد منطقه ای، سمت، تهران.
– ضرغام بروجنی، حمید( 1389)، برنامه ریزی توسعه جهانگردی، رویکردی همپیوند و پایدار، انتشارات مهکامه.
– ——–( 1382)، بررسی قابلیت های گردشگری روستایی در ایران، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه فردوسی مشهد.
– عسگری، ا.(1381)، گردشگری و جنبه های دمایی و رطوبتی اقلیم در رامسر، سازمان هواشناسی کشور.
– عطایی، محمد( 1389)، تصمیم گیری چند معیاره، دانشگاه صنعتی شاهرود.
– عظیمی، ن.(1376)، جنبه های جغرافیایی توسعه جهانگردی در جمهوری اسلامی ایران، انتشارات سازمان تبلیغات اسلامی.
– علیجانی، بهلول (1372)، نگرشی نو در کاربرد آب و هواشناسی در مدیریت منابع و توسعه کشور،” نقش آب و هوا در طراحی مسکن”، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 35.
– قبادیان، وحید و محمد فیض مهدوی (1380)، طراحی اقلیمی، اصول نظری و اجرای کاربردی انرژی در ساختمان، انتشارات دانشگاه تهران.
– گریفین، کیت(1375)، راهبردهای توسعه اقتصادی، ترجمه حسین راغفر و محم حسین هاشمی، نشر نی.
– لومسدن، لس(1380)، بازاریابی گردشگری، ترجمه محمد ابراهیم گوهریان، دفتر پژوهش های فرهنگی.
– لوییس، آرتور ویلیام( 1370)، برنامه ریزی توسعه، ترجمه مجید ارایی نژاد، انتشارات امیرکبیر.
– لی، جان(1378)، گردشگری و توسعه در جهان سوم، ترجمه عبدالرضا رکن الدین افتخاری، شرکت چاپ و نشر بازرگانی.
– متوسلی، محمود( 1382)، توسعه اقتصادی، سمت.
– مرکز آمار ایران، 1390.
– محمدی، حسین( 1389)، آب و هواشناسی کاربردی، انتشارات دانشگاه تهران، چاپ سوم.
– معدن کن، ایراندخت( 1368)، به سوی رونق جهانگردی، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.
– معصومی، مسعود( 1387)، سابقه برنامه ریزی توسعه ی گردشگری در ایران، انتشارات سمیرا.
– منصوری، علی(1381)، گردشگری و توسعه پایدار، مجله رشد آموزش جغرافیا، شماره63 .
– مورز، س. و کوکالتون، ج ( 1368)، روش تحقیق، ترجمه کاظم ایزدی، نشر آگاه، تهران.
– مهندسین مشاور آمایشگران پویای محیط( 1389)، گزارش ارزیابی اثرات زیست محیطی طرح معادن مس تفت.
– مهندسین مشاورکاوشگران( 1389)، مطالعات پیش امکان سنجی پروژه احداث کارخانه های تغلیظ و لیچینگ معادن مس تفت.
– مهندسان مشاور هامون یک(1383)، طرح جامع گردشگری استان هرمزگان.
– ناظری، فیروز و صمد شادفر( 1390)، اکوتوریسم( از دیدگاه ژئومورفولوژی)، نشر انتخاب.
– وزارت کشور( 1376)، سازمان تقسیمات کشوری 1375 جمهوری اسلامی ایران، دفتر تقسیمات کشور.
– هواشناسی استان یزد، 1391.
– http://www.wikipg.comتاریخ انتشار: 14:40 19 دي 1391
– http://www.yazdchto.ir سایت رسمی سازمان جهانگردی و میراث فرهنگی یزد

 Alavi, M., ( 1994), Tectonics of the Zagros orogenic belt of Iran: new data and interpretations: Tectonophysics, v. 229, p. 211- 238.
 Bazin, D. H., and Hubner, H., (1969), Copper deposits in Iran: Ministry of Economy, Geological Survey of Iran, Report No. 13, p.232.
 Berberian, F., Muir, I. D., Pankhurst, R. J., and Berberian, M., ( 1982), Late Cretaceous and early Miocene Andean- type plutonic activity in northern Makran and central Iran: Journal of the geological Society of London, v. 139, p. 605-614.
 Blanc, P. J. E., Allen, B. M., Igner, S., Hassani, H., (2003), Structural styles in the Zagros Simple Folded Zone, Iran: Journal of Geological society, London, 160, P. 401-412.
 Cadman, Mike ( 2007), Northern Cape, Jacana Media Ltd.
 Cairns J., (1983), Management options for rehabilitation and enhancement of surface-mined ecosystems, Minerals and the Environment, vol.5.
 Cao X., (2007), Regulating mine land reclamation in developing countries: The case of China, Land Use Policy, vol. 24.472–483.
 Cooper, C., Fletcher, J., Gilbert, Shepherd R. D. & Wanhill, S. ( 1998), Tourism: Principles and Practice. Essex: Longman.
 Coppin N. J, Box J., (2000), Sustainable Rehabilitation and Revegetation: The Identification of After-Use Options for Mines and Quarries Using a Land Suitability Classification Involving Nature Conservation, Environmental Policy In Mining, 229-243.
 Duffet, D., Hurry, L., McPherson, E. ( 2008), Sustainable Tourism in South Africa & Regional Travel, Creda Communications.
 English Tourist Board ( 1991), Tourism and the Environment: maintaining the balance, London: ETB.
 Europe Direct (2003), Structure, performance and competitiveness of European tourism and it`s enterprises. Brussels: European Commission.
 Farshadi, Behrang & Others (2011), Producing a GIS based Multi Attribute Decision Making for Social and Environmental Sustainability Assessment in a copper mine in Iran, Aachen International Mining Symposia ( Sustainable development in the minerals Industry), 14-17 Jun.
 Getz, D. (1987) Tourism Plannig and Research: Traditions, Models and Futures. Paper presented to the Australian Travel Research Wokshop, Bunbury, Western Australia, 3 -6 November.
 Greffe, X (1993), Rural Tourism a Lever for Economic & Social Development, London.
 Gunn, C. A. (1988a) Vacationscape ( Desighning Tourist Regions), New York: Van Nostrand Reinhold.
 —— (1988b)Tourism Planning, New York: Taylor & Francis.
 Hall, C.M. (2000), (Tourism Planning Policies, Processes and Relationships), Harlow: Pearson Education Limited.
 Hall C.M. and Page, S.J. (1996), (The Geography of Tourism and Recreation: Environment, Place and Space), London: Routledge.
 Harssel, Jan Van ( 1994), (Tourism- An Exploration), Prentice Hall Career & Technology Prentice- Hall Inc., 3rd. Edition.
 Inskeep, E. (1991) (Tourism Planning: An Integrated and Sustainable Development Approach), New York: Van Nostrand Reinhold.
 Inskip, Carol (2008), Travel and Tourism, Evans Brothers Ltd.
 J. Page, Stephen & Ross K. Dowling ( 2002), Ecotourism, Pearson Educated Ltd.
 Jordaan, MJS. ( 1994), Career guide to the tourist industry in SA. Pretoria: SATOUR.
 Laws, Eric ( 1995), (Tourist Destination Management Issues, Analysis & Policies), Routledge. London.
 M. Marsh, William & John M. Grossa ( 2002), (Environmental Geography Science, Land Use & Earth Systems), John Wily & Sons, Inc., 2nd Edition.
 Miao Z., Marrs R., (2000), Ecological restoration and land reclamation in open-cast mines in Shanxi Province, China, Journal of Environmental Management, vol. 59, 205–215.
 Monterroso C., Macias f., Bueno G., Caballero V., (1998), Evaluation of the Land Reclamation Project at the as Pontes Mine (Nw Spain) In Relation To The Suitability Of The Soil For Plant Growth, Land Degradation and Development, vol. 9, 441-458.
 Myburgh, E. & M. Sayman ( 2002), (Ecotourism In Action, Practical Guidelines & Principles), Leisure Consultants & Publications, Second Edition.
 Oppermann, Martin (1996), Rural Tourism in Southern Germany, Annals of Tourism Research, Vol. 13, no. 1.
 Page, S.J. and Thorn, K. (1997), ( Towards sustainable tourism planning in New Zealand: public sector planning responses), Journal of Sustainable Tourism, 5: 59-77.
 Perry, A. H.(1993), (Climate, greenhouse warming and the quality of life), progress in physical Geography, 17: 354- 358.
 Ross, S. and Wall, G. ( 1999b), Ecotourism: towards congruence between theory and practice, Tourism Management, 123- 32.
 Tribe, John ( 1997), Corporate Strategy for Tourism, Thomson.
 Weaver, David & Oppermann ( 2000), Tourism Management, Wiley.
 www.postmining.org
 www.Wikipedia.org
 http://en.wikipedia.org/wiki/Big_Hole
 http://www.showcaves.com/english/za/mines/Kimberley.html2013
 http://golshn12.blogfa.com
 http://blog.talkpersian.com
 http://fa.wikipedia.org/wiki/yazd

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “امکان سنجی تغییر وضعیت معادن متروکه روباز به نواحی گردشگری جهت ایجاد توسعه پایدار در مناطق روستایی ( مطالعه موردی: روستای دره زرشک- منطقه تفت)”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

79 − = 74