new5

بررسی آهن و روی قابل جذب گیاه در عمق 30-0 سانتیمتری خاک و تأثیر آنها بر روی عملکرد برنج رقم چمپا در منطقه لوداب

49.000تومان

توضیحات

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد یاسوج

 

دانشکده‌ی کشاورزی، گروه زراعت

پایان‌نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد مهندسی کشاورزی«M. Sc. »

گرایش: زراعت

 

 

عنوان:

بررسی آهن و روی قابل جذب گیاه در عمق 30-0 سانتیمتری خاک و تأثیر آنها بر روی عملکرد برنج رقم چمپا در منطقه لوداب ­­­­­­

 

 

فهرست مطالب

 

 

عنوان                                                                                                              صفحه

چکیده 1

مقدمه: 2

فصل اول:کلیات

1-1-سابقه برنج کاری در ایران 6

1-2-سطح زیر کشت برنج جهان و ایران 6

1-3-مشخصات گیاه شناسی برنج 7

1-4- طبقه بندی برنج های ایران 8

1-5-کاشت برنج 10

1-5-1- آب و هوا 10

1-5-2- نور 11

1-5-3- عوامل جوی دیگر 12

1-5-4- خاک مناسب برای کاشت برنج 12

1-5-5- روش کاشت برنج 13

1-5-6- عملیات آماده سازی بذر جهت کاشت 14

1-5-7- خزانه 14

1-5-8- کاشت نشاء در زمین اصلی 15

1-5-9- واریته های برنج 16

1-6- عملیات داشت برنج 17

1-6-1- دوره رشد برنج 17

1-6-2- دوره آبیاری 17

1-6-3- مبارزه با علف های هرز 17

1-6-4- مبارزه با آفات و بیماری ها 19

1-7- برداشت 20

1-7-1- خشک کردن محصول 20

1-8- عناصر غذایی ضروری گیاه 21

1-9-تکنیک های تشخیص احتیاج به عناصر غذایی 22

1-10-رابطه بین جذب عنصر غذایی و عملکردهای گیاهان زراعی 24

1-11-عوامل موثر بر دسترسی به عناصر غذایی 24

1-12-عناصر پرمصرف 25

1-12-1 نیتروژن 25

1-12-2- فسفر 27

1-12-3- پتاسیم 28

1-12-4- کلسیم 29

1-12-5- منیزیم 30

1-12-6- گوگرد 31

1-13- عناصر کم مصرف 31

1-13-1- نقش آهن در سلامتی انسان 33

1-13-2- آهن در خاک 34

1-13-3- نقش آهن در گیاه 35

1-13-4- نقش روی در سلامتی انسان 36

1-13-5- روی در خاک 37

1-13-6- نقش روی در گیاه 37

فصل دوم: بررسی منابع

2- بررسی منابع 41

فصل سوم: مواد و روش ها

3- مواد و روش ها 51

3-1- تعیین بافت خاک 52

3-2- تهیه عصاره اشباع 53

3-3- اندازه گیری کربن آلی 54

3-4- اندازه گیری ازت کل به روش کجلدال 55

3-5- اندازه گیری فسفر قابل جذب 55

3-6- اندازه گیری عناصر کم مصرف آهن و روی 56

فصل چهارم:  نتایج و بحث

4-1- تجزیه خاک 63

4-1-1- مقدار نیتروژن و کربن آلی 64

4-1-2- مقدار فسفر قابل جذب 67

4-1-3- مقدار پتاسیم قابل جذب 67

4-1-4- مقدار آهن قابل جذب 68

4-1-5-مقدار روی قابل جذب 69

4-2- تأثیر تیمارها در عملکرد و برخی شاخص های رشد 70

4-2-1- تأثیر تیمارهای بر عملکرد بیولوژیک 70

4-2-2- تأثیر تیمارها بر وزن خشک دانه 79

4-2-3- تأثیر تیمارها در وزن خشک کاه و کلش 82

4-2-4- تأثیر تیمارها بر وزن هزار دانه 88

4-2-5- تأثیر تیمارها بر شاخص برداشت 93

نتیجه گیری 95

4-4- پیشنهادات 96

منابع 97

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                             صفحه

جدول 1-1- حد بحرانی عناصر کم مصرف در خاک های زراعی 32

جدول 2-1- جذب آهن توسط برنج دیم در PH های مختلف خاک 42

جدول 2-2- توصیه کود فسفاتی برای ارقام پرمحصول برنج براساس آزمون خاک 47

جدول 4-1- نتایج فیزیکی و شیمیایی تیمارهای خاک مورد آزمایش 65

جدول 4-2- میزان عناصر قابل جذب، کربن آلی و نیتروژن تیمارهای خاک مورد آزمایش 66

جدول 4-3- توصیه کود پتاس برای کشت ارقام پرمحصول برنج براساس آزمون خاک 68

جدول 4-4 مقایسه تیمارهای آهن و روی خاک ها 69

جدول 4-5 نتایج حاصل از تیمارها بر روی عملکرد و برخی خصوصیات رشد برنج رقم چمپا 71

جدول 4-6 نتایج تجزیه واریانس اثر تیمارهای مختلف بر عملکرد و برخی شاخص‌های رشد گیاه برنج 72

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل

 

 

عنوان                                                                                                                صفحه

عکس شماره 1- نمونه برداری از خاک……………. 58

عکس شماره 2- نمونه برداری از گیاه…………… 59

عکس شماره 3- مراحل آماده سازی نمونه های خاک….. 60

عکس شماره 4- مراحل جداسازی دانه  از کاه و کلش… 61

 

 

 

فهرست نمودار

 

 

عنوان                                                                                                صفحه

نمودار 4-1- همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و PHخاک (رابطه همبستگی 1/46 درصدی) 73

نمودار 4-2- همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و آهن قابل جذب خاک (همبستگی 6/24 درصدی) 74

نمودار 4-3- همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و روی قابل جذب خاک (همبستگی 8 درصدی) 75

نمودار 4-4- همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و فسفر قابل جذب خاک (همبستگی 3/8 درصدی) 76

نمودار 4-5- همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و نیتروژن کل (همبستگی 4/6 درصدی) 76

نمودار 4-6- همبستگی بین عملکرد بیولوژیک و کربن آلی (همبستگی 5/6 درصدی) 77

نمودا 4-7- مقایسه میانگین اثر تیمارها (مزرعه ) بر روی عملکرد بیولوژیک 78

نمودار 4-8- همبستگی بین وزن خشک دانه و PH خاک (همبستگی 2/27درصدی) 80

نمودار 4-9- همبستگی بین وزن خشک دانه و فسفر قابل جذب (همبستگی 3/8درصدی) 81

نمودا 4-10- میانگین اثر تیمارها (مزرعه ) بر روی وزن خشک دانه 81

نمودار 4-11- همبستگی بین وزن خشک کاه و کلش  و PH خاک (همبستگی 2/42درصدی) 83

نمودار 4-12- همبستگی بین وزن کاه و کلش  و آهن قابل جذب (همبستگی 37 درصدی) 84

نمودار 4-13 همبستگی بین وزن خشک کاه و کلش و روی قابل جذب (همبستگی 6/14 درصد) 85

نمودار 4-14- همبستگی بین وزن خشک کاه و کلش  و نیتروژن کل (همبستگی 9/7 درصدی) 86

نمودار 4-15- همبستگی بین وزن خشک کاه و کلش  و فسفر قابل جذب (همبستگی 8/5درصدی) 86

نمودار 4-16- همبستگی بین وزن خشک کاه و کلش  و کربن آلی (همبستگی 7/7درصدی) 86

نمودار 4-17- همبستگی بین وزن خشک کاه و کلش  و رس (همبستگی 1/6درصدی) 87

نمودار 4-18 مقایسه میانگین اثر تیمارها (مزرعه ها) بر وزن خشک کاه و کلش 88

نمودار 4-19- همبستگی بین وزن هزار دانه و آهن قابل جذب (همبستگی 1/26درصدی) 89

نمودار 4-20- همبستگی بین وزن هزار دانه و فسفر قابل جذب (همبستگی 4/24درصدی) 90

نمودار 4-21- همبستگی بین وزن هزار دانه و نیتروژن کل (همبستگی 9/12درصدی) 90

نمودار 4-22- همبستگی بین وزن هزار دانه و کربن آلی (همبستگی 6/13درصدی) 91

نمودار 4-23- همبستگی بین وزن هزار دانه و رس (همبستگی 4/9درصدی) 91

نمودار 4-24- همبستگی بین وزن هزار دانه و روی قابل جذب (همبستگی 2/3درصدی) 92

نمودار 4-25- میانگین اثر تیمارها بر روی وزن هزار دانه 92

نمودار 4-26- مقایسه میانگین اثر تیمارها بر روی شاخص برداشت 95

 

 

 

 

 

چکیده

 

بررسی آهن و روی قابل جذب گیاه در عمق 30-0 سانتیمتری خاک و تأثیر آنها بر روی عملکرد برنج رقم چمپا در منطقه لوداب

 

به منظور بررسی اثر عوامل فیزیکی و شیمیایی خاک بر عملکرد و برخی شاخص های رشد برنج (oryza sativa.L)  رقم چمپا، آزمایشی در سال 1391 در خاک‌ های شالیزاری استان کهگیلویه و بویراحمد در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار اجرا شد. این آزمایش شامل هشت تیمار بود که خاک هر مزرعه به عنوان یک تیمار مدنظر قرار گرفت. تیمارها بر عملکرد بیولوژیک، وزن کاه و کلش و وزن هزار دانه در سطح احتمال 5% تأثیر معنی داری داشتند. تیمارها بر وزن خشک دانه تأثیر معنی داری در سطح احتمال 5% نداشتند. بالاترین عملکرد بیولوژیک در تیمار دوم (مزرعه شماره 2) به مقدار 89/1 کیلوگرم در متر مربع به دست آمد. تیمارهای اول، دوم، سوم، ششم و هفتم از نظر عملکرد بیولوژیک اختلاف معنی داری با یکدیگر نداشتند. تجزیه رگرسیونی نشان داد که PH و آهن قابل جذب به ترتیب تأثیر 46 و 24 درصدی بر تغییرات عملکرد بیولوژیک داشتند. همبستگی PH با عملکرد مثبت ولی همبستگی آهن قابل جذب به صورت منفی بود. تغییرات وزن کاه و کلش بالاترین همبستگی را با PH، آهن و روی قابل جذب داشت. تغییرات وزن هزار دانه بیشترین همبستگی را با عوامل آهن و فسفر قابل جذب نیتروزن کل و کربن آلی داشت.

کلمات کليدي: برنج ، عملکرد، PH، فسفر، آهن و روی قابل جذب خاک، کربن آلی.

 

 

 

 

مقدمه

 

 

برنج از غلاتی است که از زمان های قدیم به عنوان یکی از مهمترین مواد غذایی بشر مورد توجه بوده است و این گیاه پس از گندم ذرت از مهم ترین منابع تأمین انرژی محسوب می‌شود وغذای اصلی حدود نیمی از جمعیت جهان را تأمین می کند. این محصول در بیش از صد کشور دنیا کشت می‌گرددو در مقیاس جهانی 21 درصد انرژی و 15 درصد پروتئین مورد نیاز بشر از برنج تأمین می‌شود.(دیپار و همکاران، 2011). تقریباً 90 درصد برنج جهان در آسیا تولید و مصرف می‌شود به نحوی که 35 تا 59 درصد کالری مورد نیاز ساکنین کشورهای آسیایی از برنج تأمین می‌شود.

با روند افزایش جمعیت جهان به ویژه در کشورهای آسیایی ضرورت افزایش مواد غذایی به منظور تأمین نیازهای غذایی این جمعیت اجتناب ناپذیر است. براساس آمار فائو، سرانه مصرف برنج در کشورهای مختلف بین2/4 تا 102 کیلو گرم متغیر است و در کشورهای آسیایی چون بخش عمده انرژی و پروتئین مصرفی مردم از برنج به دست می آید و همچنان به عنوان غذای اصلی و غیر قابل جایگزین در سبد غذایی خانوار قرار گرفته است، ایجاد هر گونه کاهش و یا کمبود در تولید و عرضه آن ، امنیت غذایی بخش عمده ای از جمعیت را مورد تهدید جدی قرار می دهد. لذا با توجه به اینکه کشور ایران یکی از بزرگ ترین وارد گنندگان برنج در جهان به شمار می‌رود و تعادلی بین تولید و مصرف این محصول در کشور وجود ندارد، تلاش در جهت استفاده علمی و منطقی تر از اراضی مستعد برنج کاری ضروری می باشد و این در حالی است که در حال حاضر زمین و آب بیشتری برای توسعه سطح زیر کاشت برنج در کشور نیست و باید به دنیال افزایش تولید از طریق بالا بردن راندمان تولید در واحد سطح باشیم.

به منظور دستیابی به تولید غذا در یک سطح مطلوب، استفاده از کودهای شیمیایی و بهبود حاصلخیزی خاک از راهبردهای ضروری به شمار می‌روند. تخمین زده شده که 60 درصد زمین های زیر کشت دچار کمبود عناصر غذایی و مشکل سمیت عناصر هستند و در حدود 50 درصد جمعیت دنیا اکنون از کمبود عناصر ریز مغذی رنج می برند (کاکمک،2001). علاوه بر این تخمین زده شده که برای رفع نیاز غذایی آینده کل مصرف کودها از 133 میلیون تن در سال 1993 به حدود 200 میلیون تن در سال 2030 افزایش یابد(سازمان خوار بار کشاورز،2000). این خط مشی سبب شده که تحقیق روی تغذیه گیاهی در بالاترین اولویت در علوم کشاورزی قرار گیرد تا نیاز غذایی با کیفیت را در هزاره اخیر برطرف سازد.

نگرانی عمومی در رابطه کیفیت محیط وبهره وری طولانی مدت از اکوسیستم های کشاورزی نیاز به توسعه و استفاده ازراهبردهای مدیریتی برای حفظ حاصلخیزی خاک در یک سطح مناسب و بدون زوال منابع خاک و آب را مورد تأکید قرار داده است. (فاجریا و همکاران، 1997).

یکی از راه های افزایش راندمان تولید در واحد سطح، مدیریت حاصلخیزی خاک و تقویت آن از طریق مصرف متعادل و متناسب کودهای شیمیایی و آلی در کشور ما به دلیل آهکی بودن اراضی، میزان کم مواد آلی خاک، حلالیت کم عناصر غذایی در PH بالا، وجود یون های کربنات و بی کربنات درآب های آبیاری ومصرف زیاد فسفر در طی بیست سال گذشته کمبود عناصر به ویژه آهن،روی، منگنز و بر در اغلب مزارع و باغ ها عمومیت دارد.

به دلیل وجود همین کمبودها، عملکرد محصولات کشاورزی کم بوده ولطمات زیادی از لحاظ اقتصادی متوجه کشاورزان و بهره برداران بخش نموده است و از طرف دیگر مصرف کنندگان این محصولات نیز به لحاظ کیفیت پایین آن ها، دچار سوء تغذیه هستند و براساس اظهارات ملکوتی و طهرانی (1384)کم خونی ایرانی از نوعی کم خونی است که در اثر کمبود آهن همراه با کمبود روی ایجاد می‌شود و در کشور گسترش زیادی دارد. حال یکی از راه های افزایش محصولات کشاورزی و نیز افزایش کیفیت آنها، استفاده از عناصر ریز مغذی به ویژه آهن و روی می باشد. بعد از نیتروژن ، فسفر و پتاسیم کمبود روی عامل اصلی کاهش تولید و عملکرد برنج می باشد. (فاجریا و همکاران، 2002).

تحقیق حاضر نیز بر همبستگی عملکرد محصول برنج در اراضی استان ک. ب با میزان قابل استفاده عناصر روی و  آهن در خاک تأکید دارد که بتواند با شناسایی رابطه بین مقدار عناصر و عملکرد برنج رقم چمپا بر افزایش عملکرد محصول برنج و بالاترین کیفیت آن مؤثر باشد.

اهداف تحقیق:

–  تعیین همبستگی میزان آهن قابل جذب گیاه با عملکرد برنج رقم چمپا

–  تعیین همبستگی میزان روی قابل جذب گیاه با عملکرد برنج رقم چمپا

–  تعیین همبستگی میزان فسفر، نیتروژن و پتاسیم با عملکرد برنج رقم چمپا

–  تعیین این که کدام یک از این دو عنصر تأثیر بیشتری در عملکرد برنج رقم چمپا دارد.

–  ارائه راه کارهای مؤثر در افزایش قابلیت دسترسی این دو عنصر در کشت شالی در استان کهگیلویه و بویر احمد.

 

 

 

 

فصل اول

کلیات


1-کلیات

1-1-             سابقه برنج کاری در ایران

زراعت برنج در ایران از سالیان دور معمول بوده و تاریخ کشاورزی نمایانگر آن است که در زمان هخامنشیان، اشکانیان و ساسانیان برنج زارهای وسیعی داشته است. نام اصلی برنج در ایران از کلمه ورنج و یارنج گرفته شده و در طول تاریخ به تدریج به برنج تبدیل گردیده است. اکثر مردم ایران از برنج در تهیه غذاهای خود استفاده می نمایند. علاوه بر غذای اصلی از برنج در صنایع الکل گیری، پارچه بافی(برای آهار پارچه) و تهیه نشاسته نیز استفاده می‌گردد. از کاه برنج برای تعلیف دام ها و پوشش سقف خانه ها استفاده می‌گردد. ساقه های این گیاه در صنعت کاغذ سازی و صنایع دستی نیز به کار می‌رود. (خدابنده، 1382).

1-2-             سطح زیر کشت برنج جهان و ایران

برنج گیاهی است که به علت نیاز زیادی که اغلب مردم جهان به آن دارند، در بین غلات، بعد از گندم، در سطح بسیار وسیعی از زمین های زراعی کشورهای مختلف جهان کشت می‌گردد. سطح زیر کشت برنج در دنیا کمتر از گندم بوده، لکن مقدار تولید آن تقریباً با گندم برابر می باشد. جمع سطح زیر کشت برنج در جهان 144493000 هکتار در سال 1985 با مقدار تولید 472714000 تن و متوسط عملکرد 3272 کیلو گرم در هکتار بوده است. آسیا بیشترین سطح زیر کشت برنج را دارد. هندوستان، چین، بنگلادش بیشترین سطح زیر کشت برنج را دارند. ایران در سال 1985 سطح زیر کشت حدود 480 هزار هکتار با مقدار تولید 1775000 تن و میانگین تولید در واحد سطح 3698 کیلو گرم در هکتار داشته است (کاظمی اربط،1378).

1-3-             مشخصات گیاه شناسی برنج

برنج یکی از گیاهان مهم تیره غلات می باشد و دارای جنس و گونه های زیادی است که مهمترین جنس آن ORYZA و گونه زراعتی آن SATIVA است. برنج گیاهی یک ساله و علفی است و ریشه های آن افشان و قوی بوده که معمولاً در لایه فوقانی خاک و در عمق 20تا 25 سانتی متری قرار می گیرند. ارتفاع بوته برنج در ارقام مختلف از 50 تا 150 سانتی متر تغییر می نماید.

برگ های برنج مانند گیاهان تیره غلات، یک درمیان و به طور متناوب در روی ساقه قرار دارند. تعداد برگ بر روی ساقه در انواع مختلف برنج متفاوت می باشند. در انواع زودرس در روی هر ساقه حدود 15-14 برگ و در انواع دیررس معمولاً 19-18 برگ به وجود می آید. پانیکول برنج (خوشه سنبل) در انتهای ساقه قرار دارد. دانه برنج به همراه پوشینه آن، مجموعاً شلتوک نام دارند. این گیاه خود گشن است.

جنس ORYZA شامل برنج های قابل کشت بوده که برای تهیه خوراک انسان و مصارف صنعتی کاشته می‌شود. این جنس دارای چند گونه است که گونه O.sativa شامل تمام برنج هایی است که در مناطق مختلف آسیا، اروپا و آمریکا کاشته شده و برای ادامه رشد به آب زیاد احتیاج دارند و مبدأ آن ها نیز از هندوستان و چین می باشد.

برنج  هایی که در ایران کاشت می شوند در این گونه قرار دارند.

دانه برنج از مواد مختلفی تشکیل شده که مهمترین آن ها نشاسته وقند است. در این دانه ویتامین های A، تیامین (ویتامین B )، ریبوفلاوین (ویتامین B2) و نیاسین وجود دارد و همچنین اسیدهای چرب مانند اسید الولئیک ، اسید لینولئیک و اسید پالمیتیک نیز در دانه برنج یافت می‌شود(علیزاده و عسیوند، 1384).

1-4- طبقه بندی برنج های ایران

برنج هایی که در نقاط مختلف ایران کاشته می شوند، از لحاظ اندازه و یا طول دانه و خصوصیات زراعی و گیاه شناسی طبقه بندی شده اند. از نظر اندازه و یا طول دانه برنج هایی که در مناطق مختلف ایران کشت می گردند به سه گروه تقسیم شده اند.

1- گروه برنج هایی که دانه آن ها خیلی طویل بوده و طول دانه آنها بیش از 7 میلی متر است، برنج های این گروه از نوع صدری می باشند.

2- گروه برنج هایی که دانه آنها طویل بوده و طول دانه آنها بین 6 تا 7 میلی متر است و مهمترین آنها عبارتند از برنج های چمپای زود رس و بی نام.

3- گروه برنج هایی که دانه متوسط یا گرد دارند و طول دانه آن ها 5 تا 6 میلی متر است که شامل برنج چمپای دیر رس می باشند.

برنج های گروه چمپا دارای دانه های کوتاه تر وقطور تر از صدری بوده و در مقابل آفات، کم آبی و عوامل نامساعد محیط مقاوم تر و عملکرد آن ها از صدری بیشتر لیکن ارزش تجاری آن ها کمتر است. برنج های گروه صدری دارای کیفیت پخت بسیار بالا و عالی بوده، لکن مقدار محصول آن ها کمتر از گروه چمپا و گرده می باشد و در مقابل آفات و بیماری های مختلف و همچنین خوابیدگی حساس است ولی ارزش تجاری و غذایی این برنج ها از سایر برنج ها بیشتر است. صدری دم زرد، صدری دم سیاه، میرزا عنبربو و  طارم از انواع معروف صدری می باشند.

برنج های گروه گرده همان طور که از اسم آن بر می آید دارای دانه گرد بوده و در برابر آفات و عوامل نامساعد مقاوم تر از برنج های صدری و چمپا بوده و عملکرد آنها نیز زیادتر می‌باشد. برنج های گرده لاهیجان ، گرده شیراز و گرده کلات نامیده شده و بیشتر جنبه صادراتی دارند.

در سالیان اخیر، متخصصان و پژوهشگران اصلاح نبات کشور در مراکز برنج آمال، رشت، اهواز و کهگیلویه و بویراحمد و… تلاش های زیادی رابرای اصلاح ارقام برنج انجام دادند که حاصل تلاش آن ها دست یابی به ارقام آمل، یاسوج، شفق، خزر، شمیم و غیره بوده است و در حال حاضر در سطح نسبتاً وسیع در کشور از شمال تا جنوب کشت می گردند.

1-5-کاشت برنج

1-5-1- آب و هوا

برنج یکی از گیاهان مخصوص کاشت و رشد و نمو در نواحی مرطوب استوایی و مناطق نسبتاً گرم یا معتدل است. از نظر عرض جغرافیایی در بیشتر نقاط دنیا از استوا تا 45 درجه شمالی و تا 45 درجه عرض جنوبی رشد می نماید. حتی در کشور چک که دارای 49 درجه عرض جغرافیایی است، به عمل می آید.

ارتفاع از سطح دریا تأثیر چندان در رشد برنج ندارد. بیشتر برنج زارهای دنیا در دلتای رودخانه ها قرار دارند. تنها عامل محدود کننده کشت برنج سرما می باشد، به همین علت کشت آن در مناطق سرد امکان پذیر نبوده و بیشتر در مناطق نیمه گرمسیر به عمل می آید. احتیاج برنج به حرارت از زمان تولید جوانه به بعد به تدریج افزایش یافته، در موقع گل دادن به حداکثر رسیده و پس از آن به تدریج تا زمان برداشت کم می‌شود. به همان نسبت که درجه حرارت محیط در رشد و نمو برنج مؤثر است، درجه حرارت  آب پای بوته در کرت ها نیز در رشد برنج اهمیت زیادی دارد، اهمیت درجه حرارت هوا بیش از درجه حرارت آب می باشد. هیچ گاه درجه حرارت آب نباید کمتر از 13 تا 14 درجه سانتی گراد باشد. آب های خیلی گرم و خیلی سرد برای رشد برنج مضر می باشد. برنج بیش از سایر غلات به حرارت نیاز دارد به طوری که در طول دوره زندگی حدود 4000 درجه حرارت لازم دارد. حرارت زیاد هنگام شب برای برنج مناسب نبوده و موجب دیررسی آن می‌شود (خدا بنده، 1382).

حرارت بیش از 40 درجه سانتی گراد برای رشد برنج مناسب نیست. زیرا حرارت زیاد موجب بالا رفتن درجه حرارت خاک و آب می‌شود و در این شرایط و کمبود اکسیژن باعث تولیدسولفیدهیدروژن (H2S ) می‌شود که برای گیاه سمی است و از رشدریشه جلوگیری     می کند.

رطوبت محیط در زندگی گیاه برنج به خصوص در زمان گلدهی بسیار مؤثر است. مناسب ترین رطوبت برای گلدهی حدود 80-70 درصد بوده و در رطوبت کمتر از 40 درصد و بیشتر از 95 درصد گلدهی متوقف می‌شود(کاظمی اربط، 1378).

منابع

–  اصفهانی ، م.م. صدرزاده . کاووسی، و.ع. دباغ محمدی نسب، 1384. اثر مقادیر کود نیتروژن و پتاسیم بر رشد، عملکرد و اجزای دانه برنج رقم خزر. مجله علوم زراعی ایران، ج هفتم، شماره 3، 242-226.

–  بلالی ، م.ر.ج ملکوتی، ح.ح. مشایعی وز. خادمی 1379. اثر عناصر ریز مغذی بر افزایش عملکرد و تعیین حد بحرامنی آن ها در خاک های تحت کشت گندم آبی ایران. تغذیه متعادل گندم. مجموعه مقالات . گردآورنده م.ج ملکوتی. مشر آموزش کشاورزی. 544 صفحه . تهران . ایران.

–  پهلوان راد، م.ر.غ. کیخا. و م ر. ناروائی راد، 1386. تأثیر کاربرد روی، آهن و منگنز بر عملکرد ، اجزای عملکرد ، غلظت و جذب عناصر در دانه گندم. مجله پژوهش و سازندگی، زراعت شماره 79:150-142.

–  جعفری حقیقی، م. 1382. روش های تجزیه خاک – نمونه برداری و تجزیه های مهم فیزیکی و شیمیایی با تأکید بر اصول تئوری و کاربردی . انتشارات ندای ضحی . تهران.

–  خدا بنده ن. 1382 غلات. انتشارات دانشگاه تهران، 537 صفحه.

–  ضیائیان، ع.و.م ج . ملکوتی . 1376 . بررسی اثرات کودهای محتوی عناصر ریز مغذی و زمان مصرف آن ها در افزایش تولید ذرت. مجموعه مقالات اولین گردهمایی ملی کاهش مصرف سموم و استفاده بهینه از کودهای شیمیایی در کشاورزی.

–  علی عباسی، ح.ر.م. اصفهانی ، ب. ربیعی، م. کاووسی 1385. تأثیر مدریت کودهای نیتروژن در عملکرد برنج (رقم خزر) و اجزای آن در یک خاک شالیزاری استان گیلان. مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، سال دهم شماره چهارم(ب) 306-293.

–  علیزاده، م.ع.و.ح.ر. عیسوند. 1384. برنج در مصر (ترجمه). تهران – وزارت جهاد کشاورزی، معاونت زراعت، دفتر برنج و حبوبات . 541 صفحه.

–  کاظمی اربط، ح. ج 1378. زراعت خصوصی : ج اول غلات. مرکز نشر دانشگاهی تهران. 315 صفحه.

–  کامکار، ب.ع. صفاهانی لنگرودی، و.ر. 1390. کاربرد مواد معدنی در تعذیه گیاهان زراعی(ترجمه انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد. 500 صفحه.

–  کوچکی ع.و.غ. سرمدنیا 1377 . فیزیولوژی گیاهان زراعی (ترجمه). انتشارات جهاد دانشگاهی مشهد 400 صفحه.

–  محمدی ، ر. 1388. مقایسه اثرات کود اوره، مواد آلی و باکتری های تحریک کننده رشد گیاه بر عملکرد و برخی خصوصیات رشد گندم رقم الوند. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، 116 صفحه.

–  معز اردلان م.و.غ. تواقبی فیروزآبادی. 1381(چاپ اول) مدیریت حاصلخیزی خاک برای کشاورزی پایدار (ترجمه) انتشارات دانشگاه تهران . 387 صفحه.

–  ملکوتی ، م. ج. و. م لطف الهی 1378. نقش روی (zn) در افزایش کمی و کیفی محصولات کشاورزی و بهبود سلامت جامعه (روی عنصر فراموش شده) نشر آموزش کشاورزی، معاونت تات وزرات کشاورزی، کرج، ایران. 193 صفحه.

–  ملکوتی م. ج.و.م.م. طهرانی 1384. نقش ریز مغذی ها در افزایش عملکرد و بهبود کیفیت محصولات کشاورزی . مرکز نشر دانشگاه تربیت مدرس. 398 صفحه.

–  ملکوتی، م.ج.و.ج. همایی 1383. حاصلخیزی مناطق خشک (مشکلات و راه حل ها) چاپ دوم با بازنگری کامب، انتشارات دانشگاه تربیت مدرس 600 صفحه.

–  مهربان .پ. و.ا. عبدل زاده، 1390. اثرات  سمیت آهن بر رشد چهار رقم برنج ایرانی با تأکید بر برخی  جنبه های بیوشیمیایی در محتمل ترین مجله الکترونیک تولید

–  مؤدب شبستری ، م.و.م. مجتهدی. 1369. فیزیولوژی گیاهان زراعی (ترجمه) انتشارات مرکز نشر دانشگاهی ، تهران 400 صفحه.

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “بررسی آهن و روی قابل جذب گیاه در عمق 30-0 سانتیمتری خاک و تأثیر آنها بر روی عملکرد برنج رقم چمپا در منطقه لوداب”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 10 = 11