new5
حراج!

بررسی مقایسه ای سلامت روانی و رضایت جنسی زنان نابارور و بارور درشهرستان شیراز

49.000تومان 39.000تومان

توضیحات

دانشگاه شيراز

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

 

پايان نامه­ ی کارشناسی ارشد در رشته ­ی روانشناسی بالينی

 

بررسی مقایسه ای سلامت روانی و رضایت جنسی زنان نابارور و بارور درشهرستان شیراز

 

 

 

چکیده

 

پژوهش حاضر در قالب رویکردهای نظری سلامت روانی و بدکاری جنسی به بررسي سلامت رواني و رضایت جنسی در دو گروه از زنان نابارور و بارور در شیراز پرداخته است. طرح مبنای این پژوهش از نوع علی
مقایسه ای بوده است. نمونه مورد مطالعه  شامل 100 زن (50 زن نابارور و 50 زن بارور) بوده که با روش نمونه گیری در دسترس از شهر شیراز انتخاب گردیدند. ابزار گردآوری اطلاعات شامل مقياس اطلاعات جمعیت نگارانه، پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ-28) و شاخص عملکرد جنسی زنان (FSFI) بوده که توسط زنان مورد مطالعه تکمیل گرديده است. در این پژوهش دو فرضیه مورد بررسی قرار گرفت و نتایج به دست آمده به شرح زیر بود:

  1. زنان نابارور در مقایسه با زنان بارور شکایات جسمانی، اضطراب/بی خوابی، بدکاری اجتماعی، افسردگی و شاخص کل آسیب شناسی روانی معنادار بالاتری داشته اند.
  2. بین رضایت جنسی وعوامل آن در زنان بارور و نابارور تفاوت آماری معناداری وجود نداشت.

 

کلید واژه: سلامت رواني، رضایت جنسی ، ناباروري، باروري.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

 

 

عنوان                                                                                             صفحه

 

فصل اول: کلیات

1-1-مقدمه………………………………………………………………………………………………….. 2

1-2- بیان مسأله ………………………………………………………………………………………. 3

1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق………………………………………………………………… 5

1-4- اهداف …………………………………………………………………………………………….. 6

1-5- متغیرهای تحقیق…………………………………………………………………………………. 6

 

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه ی پژوهش 

2-1- رویکردهای نظری در سلامت روانی…………………………………………………………………………….. 9

2-1-1- رویکرد روانکاوی………………………………………………………………………………………………… 10

2 -1-2 رویکرد زیست شناختی……………………………………………………………………………………… 10

2-1-3-رویکرد روانی – اجتماعی…………………………………………………………………………………… 11

2-1-3-رویکرد انسان گرایی……………………………………………………………………………………………. 12

2-1-4- رویکرد شناختی………………………………………………………………………………………………… 12

2-1-5- رویکرد رفتاری…………………………………………………………………………………………………… 13

2-1-6-روان شناسی مثبت نگری  رویکرد …………………………………………………………………… 14

2-1-7- نظریه دو عاملی سلامت روانی…………………………………………………………………………. 15

2-1-8- نظریه بوم شناسی ……………………………………………………………………………………………. 18

2-1-9-الگوی شخصی – فرهنگی و ساختاری ……………………………………………………………. 19

2-2 رویکردهای نظری در رضايت جنسي………………………………………………………………………….. 20

2-2-1- رویكرد بالینی و تشخیصی در بدكاري جنسي……………………………………………….. 20

2-2-2 رویكرد زیستی در بدكاري جنسي…………………………………………………………………….. 21

2-2-3- نظریه راهبردهای جنسی ………………………………………………………………………….. 23

عنوان                                                                                             صفحه

 

2-2-4- رویكرد روان شناسی باروری در بدكاري جنسي …………………………………………… 24

2-2-5- نظریه استرس  ………………………………………………………………………………… 26

2-2-6- مدل زیستی –روانی واجتماعی بدکاری جنسی در ناباروری ……………………….. 27

2-2-7- مدل تبادل بین فردی از رضایتمندی جنسی ………………………………………………. 28

2-3- پیشینه ی مطالعات خارجی سلامت رواني و رضايت جنسي در زنان نابارور ………. 29

2-4- پیشینه ی مطالعات داخلی سلامت رواني و رضايت جنسي در زنان نابارور………….. 32

2-5- فرضیه های تحقیق…………………………………………………………………………… 33

 

فصل سوم: روش پژوهش

3-1-  روش تحقیق ……………………………………………………………………………………… 35

3-2- جامعه و نمونه……………………………………………………………………………….. 35

3-3 ابزارهای گردآوری اطلاعات …………………………………………………………………………. 36

3-3-1- مقیاس اطلاعات جمعیت نگارانه……………………………………………………………………… 36

3-3-2-آزمون GHQ-28…………………………………………………………………………………………………. 36

3-3-3 شاخص عملکرد جنسی زنان (FSFI)……………………………………………………………….. 37

3-4- روش تحلیل داده ها…………………………………………………………………………….. 37

 

فصل چهارم: تحلیل یافته ها

4-1- یافته های توصیفی ………………………………………………………………………………. 39

4-2- تحلیل فرضیات پژوهش ………………………………………………………………………….. 40

 

فصل پنجم:  بحث و نتیجه گیری

5-1- ناباروری و مولفه های سلامت روانی ………………………………………………………………………… 43

5-2- ناباروری و مولفه های عملکرد جنسی ……………………………………………………………………… 45

5-3- نتیجه گیری ……………………………………………………………………………………….. 47

5-4- محدودیت های پژوهش …………………………………………………………………………… 48

5-5 پیشنهادات ………………………………………………………………………………………… 48

 

فهرست منابع و مأخذ

منابع فارسی …………………………………………………………………………………………….. 49

منابع انگلیسی………………………………………………………………………………………. 51

 

 

 

فهرست جدول ها

 

 

عنوان                                                                                             صفحه

 

جدول شماره 1- شاخص های توصیفی مولفه های سلامت روانی و عملکرد جنسی

در نمونه مورد مطالعه………………………………………………………………………….. 39

جدول شماره 2 – تحلیل چند متغیره تاثیر باروری و ناباروری بر سلامت روانی………………….. 40

جدول شماره 3 – آزمون تاثیرات بین آزمودنی ها در مولفه های سلامت روانی

در زنان نابارور و بارور………………………………………………………………………………. 40

جدول شماره 4- تحلیل چند متغیره تأثیر باروری- ناباروری بر رضایت جنسی…………………… 41

جدول شماره 5- آزمون تأثیرات بین آزمودنی ها در مؤلفه های عملکرد جنسی

در زنان بارور و نابارور…………………………… 41

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست شکل ها

 

 

عنوان                                                                                             صفحه

 

شکل 1-الگوی شخصی ، فرهنگی و ساختاری تامپسون…………………………………………………………. 19

شکل 2- مدل زیستی – روانی و اجتماعی در بدکاری جنسی زنان نابارور…………………………… 28

 

  

 

فصل اول

  

کلیات

 

 1-1-مقدمه

 

با وجود تغييرات مختلف در زمينه نگرش نسبت به مسايل جنسي در قرون اخير، هنوز اهميت باروري[1] به عنوان بخش عمده اي از زندگي زناشويي مورد توجه زوجين و بستگان آنها مي باشد. هر چند اين اهميت مي تواند بنيان زيستي و تكاملي داشته باشد چون باروري با فراهم ساختن زمينه توليد نسل به امتداد نوع بشر كمك مي نمايد، ولي در عين حال اين عملكرد زيستي بشر داراي كاركردها و جنبه هاي رواني- اجتماعي نيز مي باشد (بهرامي، ستارزاده، رنجبر کوچک سرایی وقوجازاده، 1389). زيرا ناباروري[2] به عنوان يك بحران پيچيده در زندگي زوجين داراي پيامدهاي عميق عاطفي- رواني مي باشد و مي تواند بر فرآيند سلامت رواني[3] آنان مؤثر واقع شود (بهرامي، ستارزاده، رنجبر کوچک سرایی وقوجازاده، 1389). افزون بر اين، بسياري از مطالعات تأثير ناباروري را بر ميزان رضايت جنسي[4] زنان مورد بررسي قرار داده اند (لي، سان و چائو[5]، 2001). به همين جهت، مطالعات جاري حاكي از آن است كه ناباروري به مثابه يك تجربه فشارزاي رواني است كه بر وضعيت روان شناختي زنان نابارور تأثيرات زيادي دارد. چون تحت تأثير مسائل و مشكلات يك زوج نابارور قرار مي گيرد. از اين ديدگاه، درمان هاي ناباوري نيز جزء يك موقعيت فشار رواني هستند و تا حدودي يك ضربه رواني[6] براي زنان ايجاد مي نمايد (حسني، 2010). در مجموع درك استرس ناباروري و تعبير آن در ذهن زنان نابارور و پيامدهاي بهداشت رواني و جنسي آن براي آنان به شكل گيري مفهوم روان شناسي ناباروري[7] منتهي شده است كه بيانگر ملاحظات روان شناختي و اجتماعي اين پديده مي باشد (تورن[8]، 2009). به گونه اي كه برخي از صاحب نظران، پيامدهاي روان شناختي ناشي از ناباروري را براي زوجين به دليل ضرورت والد بودن در طي دوره بزرگسالي به عنوان يك نقطه گذار براي آنان مي دانند و اين پديده با انواع پيامدهاي منفي بهداشت رواني و جنسي در اين قبيل زوج ها همراه است (ديكا و سارما[9]، 2010). بنابراين، پژوهش حاضر با توجه به اهميت پيامدهاي روان شناختي ناباروري به بررسي مقايسه اي  سلامت رواني و رضايت جنسي در بين زنان بارور و نابارور در شهر شيراز مي پردازد.

 

 

1-2- بیان مسأله 

 

ناباروري به معناي ناتواني در رسيدن به بارداري بعد از 12 ماه مقاربت جنسي منظم و بدون استفاده از هيچ گونه وسايل جلوگيري از بارداري در زوجين مي باشد (لي بلوم[10]،1997). تعریف ناباروری عبارت از ناتوانی باروری و حاملگی پس از یک سال رابطه زناشویی بدون استفاده از داروهای  ضدحاملگی است (هال بروک[11]، 1990، جردن و ریونسون[12]، 1999، شاپیرو[13]، 1993). این فاصله یک سال به این دلیل  معیار ناباروری انتخاب شده است که 80 درصد زنان بارور می توانند پس ازیک سال رابطه زناشویی بدون استفاده از داروهای ضدحاملگی باردار شوند (گرینتی[14]، 2001). طبق اين تعريف تقريبا 10 درصد زنان گروه سني قابل باروري در آمريكا نابارور مي باشند (جامعه آمريكايي پزشكي باروري[15]، 1998). ناباروی یک پدیده رایج  درجهان است و نرخ بروز آن حدود 4 تا 10 میلیون زوج در ایالات متحده می باشد (گیبسون و مایرز[16]، 2002). تعداد زوجين نابارور جهان نیز بین 60 تا 100 میلیون نفرمی باشد (وان دن اکر[17]، 2001). افزون بر این، نسبت جنسی ناباروری برای زنان و مردان تقریباً مشابه است (روزنتال و گلدفارب[18]، 997 ). مطالعات جاری نشان می دهد تقریباً 70 تا 80 درصد ناباروی یا ناشی از مرد یا زن می باشد و تنها 10 درصد موارد ناباروری مربوط به هر دو زوج می باشد (سانتونا و زاواتینی[19]، 2005). دریک مطالعه درتهران نیز میزان نرخ  ناباروری 9/21 برآورد شده است (محمدی و خلج آبادی فراهانی، 1380). درمطالعه ای دیگر نیز شیوع ناباروری در اصفهان 1/15 درصد برآوردشده است (محمدی وخلج آبادی فراهانی، 1380). با این وجود، ناباروری
می تواند ازنوع اولیه یا ثانویه[20] باشد. ناباروری اولیه به معنای ناتوانی در حاملگی درحال حاضر است که در آن سابقه حاملگی نیز وجودندارد (شاپیرو، 1993). حال آن که ناباروری ثانویه هنگامی رخ می دهد که یک زن درگذشته قابلیت باروری را داشته است ولی اکنون این قابلیت را ندارد. افزون بر این، بین ناباروری و بچه دار نشدن ارادی تفاوت وجود دارد ( لتربی[21]، 2002). چون برخی از زنان ممکن است به دلایل  اقتصادی، اجتماعی یا زیستی تمایل به بچه دارشدن نداشته باشند.

   افزون بر اين، مطالعات انجام شده نشان داده است، زنان نابارور در مقايسه با زنان بارور داراي نشانگان هاي روانپزشكي[22] بيشتري هستند و از اختلالات رواني نظير افسردگي و اضطراب رنج مي برند. همچنين زنان نابارور داراي عدم بلوغ عاطفي، بيش حمايت گري، دوگانگي عاطفي، مردانگي، پرخاشگري و تسلط طلبي مي باشند (برنز و کوینگتون[23] ،2007). همچنين يافته هاي علمي از دهه 1930 تا كنون شاهد شكل گيري حرفه بهداشت رواني ناباروري[24] بوده است كه تأكيد عمده آن بر انواع مشكلات چون روان نژندي در طي دوره ناباروري است. اين حرفه هم اكنون بر فراهم ساختن حمايت اجتماعي، پيشگيري از بحران، آموزش كاهش استرس و افزايش كيفيت زندگي با سلامت رواني زوج در ناباروري تأكيد مي كند (برنز و کوینگتون ،2007). سرانجام، پژوهش ها نشان مي دهد زنان نابارور داراي نارضايتي جنسيتي بيشتري در مقايسه با زوجين طبيعي هستند و كم و بيش داراي اختلالات بدكاري جنسي[25] مي باشند (ديكا و سارما، 201، هامرلي،زوج و بارث[26]،2009). با وجود اين، مطالعات داخلي وخارجي به بررسي مقايسه اي همزمان سلامت رواني و رضايت جنسي در زنان بارور و نابارور نپرداخته اند.

موضوع اصلي طرح حاضر بررسي مقايسه اي دو متغير  سلامت رواني و رضايت جنسي در زنان نابارور و بارور در شهر شيراز مي باشد. در اين پژوهش منظور از سلامت رواني فقدان علائم آسيب شناسي رواني[27] مي باشد كه شامل مشكلات جسماني، اضطراب و بي خوابي، بدكاري اجتماعي و افسردگي است (گلدبرگ و هيلر[28]،1979). همچنين رضايت جنسي به معناي فقدان نارسايي جنسي است و شامل لذت بردن از فعاليت زناشويي مي گردد (لارسون، آندرسون، هولمن و نيمان[29]،1998). بنابراين، پژوهش حاضر به بررسي مقايسه اي سلامت روانی و رضايت جنسي در زنان نابارور و بارور در شهر شيراز مي پردازد.

 

 1-3- اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

 

درواقع، ناباروری برسلامت وبهزیستی افراد تاثیر می گذارد و پیامدهای آن بستگی به زمان و مکان رخداد ناباروری دارد. قشربندی ناباروری[30] به روش هایی گفته می شود که درآنجا تجربه ناباروری تحت تاثیر موضوعات اقتصادی، اجتماعی، سلامتی و بهداشت همگانی قرار می گیرد. این موضوعات شامل فقر، سوء تغذیه، چاقی، سیگارکشیدن، بیماری های جنسی مسری، شرایط موثر بر وضعیت سلامت عمومی، نادیده انگاری تولید مثل و فقدان دسترسی به درمان های پزشکی به دلایل فرهنگی، مذهبی و اجتماعی می باشد. بنابراین، ناباروری فقط یک مشکل پزشکی نیست بلکه یک وضعیت اجتماعی و عاطفی است. بنابراین، در ناباروری تاکید تنها بر بچه دارشدن نیست بلکه مسایلی چون اهداف اجتماعی (همانند پذیرفتن فرزندخوانده یا تربیت سایرکودکان متعلق به دیگران) واستقبال از مداخله های پزشکی مربوط به درمان ناباروری نیز دارای اهمیت است (برنز و کوینگتون، 2007، وسیمامن[31]، 2011).

    واقعيت اين است كه ناباروري يك مشكل فردي و اجتماعي است كه علاوه بر تحميل هزينه هاي اقتصادي گزاف، بنيان خانواده را تهديد مي كند و تأثيرات رواني آن در طول سن و دوره هاي رشدي زوجين متفاوت است (محمدي و خلج آبادي فراهاني، 1380). به همين دليل، سازمان بهداشت جهاني[32] مشكل ناباروري را يك تهديد جدي براي بهداشت باروري قلمداد كرده است كه آثار رواني،‌جنسي و ذهني زيادي براي زنان نابارور دارد (به نقل از محمدي و خلج آبادي فراهاني، 1380). شواهد موجود نشان مي دهد از هر 6 نفر در سنين باروري يك مورد ناباروري دارد. به طوري كه اين مشكل در دو دهه گذشته افزايش چشمگيري يافته است (محمدي و خلج آبادي فراهاني، 1380). بنابراين، ناباروري يك بحران پيچيده است كه پيامدهاي رواني – عاطفي زيادي دارد و كمك براي حل اين مسايل روان شناختي يك ضرورت علمي وآموزشي است (بهرامي، ستارزاده، رنجبر کوچک سرایی وقوجازاده،، 1389). از آن جا كه ناباروري يك استرس نسبتا دايمي و داراي تأثيرات چندگانه مي باشد، يكي از موضوعات مهم در حوزه بهداشت رواني است (تورن، 2009، ديكا و سارما ،2010). بنابراين، مطالعه و بررسي پيامدهاي ناباروري بر سلامت رواني و رضايت جنسي يك ضرورت علمي است. چون توليد دانش بومي در اين حوزه مي تواند به ترويج راهكارهاي علمي مفيدتري براي مقابله با سطح پريشاني رواني[33] در زنان نابارور كمك نمايد. همچنين چون مطالعات موجود به طور همزمان نقش دو متغير سلامت رواني و رضايت جنسي را در ناباروري مطالعه نكرده اند، اين مطالعه مي تواند به تكميل دانش موجود در اين حوزه كمك نمايد و زمينه را براي آموزش روان شناسان باليني و ساير متخصصان باليني در زمينه پيامدهاي رواني و جنسي ناباروري در شرايط باليني فراهم سازد. افزون براين، يافته هاي اين مطالعه مي تواند زمينه ساز مشاركت بهتر زنان نابارور در برنامه ها و فن آوري هاي نوين باروري باشد يا حداقل فرايند سازگاري آنان را با اين پديده در طول رشد بزرگسالي تسهيل نمايد.

 

 

1-4- اهداف

 

  1. مقایسه مولفه های سلامت روان در زنان ناباور و بارور.
  2. مقایسه مؤلفه های رضایت جنسی در زنان ناباور و بارور.

 

 

1-5- متغیرهای تحقیق

[1]  Fertility

[2]  Infertility

[3]  Mental health

[4]  Sexual satisfaction

[5]  Lee, Sun and Chao

[6]  Trauma

[7]  Infertility psychology

[8]  Thorn

[9]  Deka and Sarma

[10]  Leiblum

[11] Holbrook

[12] Jordan and Revenson

[13] Shapiro

[14] Gernty

[15]  American Society for Reproductive Medicine (ASRM)

[16] Gibson and Myers

[17] Van den Akker

[18] Rosenthal and Goldfarb

[19] Santona and Zawaffini

[20] primary or secondary

[21] Letherby

[22]  Psychiatric syndromes

[23]  Burns and Covington

[24]  infertility mental health

[25]  Sexual dysfunction

[26]  Hammerli, Znoj and Barth

[27]  Psychopathology

[28]  Goldberg and Hiller

[29]  Larson, Anderson, Holman and Niemann

[30]  Infertility stratification

[31]  Wischmann

[32]  World Health Organization (WHO)

[33]  Psychic distress

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “بررسی مقایسه ای سلامت روانی و رضایت جنسی زنان نابارور و بارور درشهرستان شیراز”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 65 = 75