new5 free

جایگاه اهل بیت ( ع ) در قرآن کریم و فقه اسلامی

199.000تومان

توضیحات

117 صفحه

فایل word

 

فهرست مطالب

چکیده ی فارسی. 1

بیان مساله. 2

پيشينه تحقیق. 3

سوالات تحقیق. 3

اهداف تحقیق. 3

روش تحقیق. 4

فصل اول : کلیات و مفاهیم تحقیق

مفهوم شناسی. 6

مفهوم اهل بیت (ع) 6

ضرورت شناخت اهل بیت(علیهم السلام) 7

مراد از اهل بیت(علیهم السلام) 8

اقوال مفسّران در مصادیق اهل بیت(علیهم السلام) 8

اهل بیت در قرآن. 11

اهل بیت در روایات.. 12

الف) در احادیث نبوی. 12

ب) در احادیث امامان. 13

احادیث در رابطه با اهل بیت ( ع ) 14

اهل بیت ( ع ) چه کسانی هستند ؟ 15

ادله بر اساس روایات.. 18

اهل بیت (ع) و امامان (ع) 24

حکمت اسامی پنج تن آل عبا (ع) 25

عدم ذکر نام اهل بیت (ع) در قرآن. 27

مصادیق اهل بیت(ع) 30

فصل دوم : جایگاه اهل بیت ( ع ) در قرآن

اهل بیت (ع) در آیه تطهیر 32

اهل بیت(ع) در آیه ی مودت.. 34

مودّت و محبّت به اهل بیت (ع) 38

صلوات و درود بر اهل بیت (ع) 39

محبت و ولایت اهل بیت (ع) مهم ترین پرسش روز قیامت.. 41

اهل بیت ( ع ) باعث وحدت مسلمین. 43

مفهوم امامت.. 43

مقصود از وحدت اسلامی. 43

ضرورت وحدت و امامت.. 44

اخوت اسلامی. 46

مرجعیت دینی و علمی اهل بیت (ع) 47

1 . سؤال از اهل ذکر 47

2 . رجوع به حجت.. 48

3 . محوریّت در دانش.. 48

4 . راهنمای حق و هدایت.. 49

5 . وصایت و خلافت.. 49

6 . اقتدا و تبعیّت.. 50

7 . مرجع دین شناسی. 51

مرجعیت علمی اهل بیت در حدیث ثقلین. 52

در آیه تطهیر 53

وجوب پیروی از اهل بیت در حدیث ثقلین. 54

اهل بیت ( ع ) در آیه اولی الامر 54

اهل بیت در در حدیث سفینه 55

مودت اهل بیت علیهم السلام 55

ولایت و رهبری اهل بیت.. 56

فصل سوم : جایگاه اهل بیت ( ع ) در فقه اسلامی

اهل بیت (ع) در حدیث کساء 59

حدیث کساء و اثبات ولایت و عصمت اهل بیت (ع): 59

۱ – اثبات امامت و ولایت.. 59

۲ –  اثبات عصمت.. 60

شرح ماجرای حدیث کساء 61

فضائل اهل بیت (ع) در فقه 62

آفرینش نوری اهل بیت (ع) 64

زنده بودن اهل بیت (ع) 66

مقام ستایش شده اهل بیت (ع) درفقه 68

رسیدن به مقام محمود به تبع پیامبر (ص)و اهل بیت(ع) 69

بزرگ نمایی  و کوچک نمودن  اهل بیت (ع) 70

تأکید قرآن و روایات بر مخلوق بودن انبیاء و امامان. 71

تقصیر در بارۀ اهل بیت (ع) 72

نگاه اصیل شیعه به جایگاه اهل بیت (ع) 72

اهل بیت (ع) در نظر اهل سنت.. 73

نقش و هدف اهل بیت (ع) در فقه 74

ویژگی های مکتب اهل بیت (ع) در فقه 77

ولایت اهل بیت‏ (ع) 81

پیامبران الهی و ولایت اهل بیت (ع) 84

عدم قبولی اعمال بدون ولایت اهل بیت (ع) 86

علم اهل بیت (ع) در فقه 88

اهل بیت (ع) شاهد اعمال. 90

کار و تلاش اهل بیت (ع) 92

جایگاه کتاب و سنّت پیامبر در مکتب اهل بیت.. 94

جایگاه عقل در مکتب اهل بیت.. 94

جایگاه اهل بیت (ع) در فقه از منظر قول و سنت و سیره 95

دلایل دلالتى (متنى): 95

دلایل روایى: 98

اهل بیت (ع) و مساله ی خمس و زکات.. 100

مصرف خمس: سهم امام و سهم سادات.. 101

تاثیر اهل بیت (ع) در بیان احکام و مباحث فقهی. 102

نتیجه گیری. 103

منابع و مآخذ. 104

چکیده ی انگلیسی. 108

چکیده ی فارسی

فرم اطلاعات پایان­نامه­ های کارشناسی ارشد و دکترای حرفه­ای

نام واحد دانشگاهی :

دانشگاه آزاد اسلامی واحد

کد واحد :

کد شناسایی پایان­نامه :

نام و نام خانوادگی دانشجو :

 

شماره دانشجویی :  

سال و نیمسال اخذ پایان­نامه :

سال تحصیلی

عنوان پایان­نامه کارشناسی ارشد یا دکترای حرفه­ای:   

جایگاه اهل بیت ( ع ) در قرآن کریم و فقه اسلامی

تاریخ دفاع از پایان­نامه :  

تعداد واحد پایان­نامه : 6 واحد

نمره پایان­نامه دانشجو به عدد :

نمره پایان­نامه دانشجو به حروف :

 بر اساس آیات قرآن و نیز سیره و سخن رسول خدا صلى الله عليه و آله اهل بیت ( ع) نقشی محوری در تحقق اهداف متعالی اسلام در رساندن جامعه بشریت به کمال فردی و اجتماعی دارند. خداوند وظیفه رهبری و هدایت جامعه اسلامی را پس از پیامبر اسلام به عهده عترت ایشان نهاده است و پس از منصب نبوت و رسالت که اختصاص به شخص رسول الله دارد منصب امامت و پیشوایی خلق را به افرادی از خاندان ایشان اختصاص داده است. این جایگاه والا نه فقط به دلیل پیوند خویشاوندی ایشان با پیامبر اسلام صلى الله عليه و آله است بلکه به دلیل ویژگیهایی است که ایشان را بر دیگر افراد فضیلت داده و برگزیده درگاه خداوند نموده است. علم آسمانی و عصمت و طهارت ایشان از هر پلیدی و گناه ایشان را به مرتبه ای از ایمان و یقین رسانده است که اندیشه و عمل ایشان چیزی جز عبودیت و بندگی خداوند نیست بنابراین خداوند این افراد را پیشوا و امام برای سایر مردم قرار داده است تا با الگو قرار دادن, همراهی و اطاعت از ایشان بتوانند در مسیر کمال انسانی خود قدم بردارند. آیات و روایاتی دلالت بر امامت و ولایت این افراد دارند فراوان است.مهمترین این نصوص عبارتند از: آیه تبلیغ, آیه اکمال, آیه ولایت,آیه اولی الامر, حدیث غدیر, حدیث ثقلین, حدیث منزلت, حدیث سفینه

کلید واژه ها : اهل بیت ( ع ) ، قرآن ، فقه اسلامی

 

بیان مساله

بنابر حديثي كه در كتب شيعه و اهل سنّت آمده و همه بر صحّت آن اتفاق نظر دارند رسول گرامي اسلام دو امانت بزرگ از خود به يادگار گذاشت. اين دو امانت قرآن و اهل‌بيت او هستند كه رسول خدا (صلّي الله عليه وآله) هدايت مسلمانان را در گرو مراجعه به آنان اعلام فرمود. در هدايت‌گري قرآن به ويژه براي پرهيزكاران ترديدي نيست، چراكه قرآن بيّنة ابدي پيامبر و راهنماي هميشگي مسلمانان است.

امّا اهل بيت (عليهم السلام) چه كساني هستند و از نظر سياسي و معنوي چه شئوني دارند كه بر طبق حديث ثقلين، هدايت قرآن با رهبري آنان گره خورده است.

واژه اهل‌بيت سه بار در قرآن به كار رفته است: 1. در داستان موسى، آنگاه كه وى نوزاد بود و خواهرش به خاندان فرعون گفت: آيا شما را بر خانواده‌اى راهنمايى كنم كه براى شما از وى سرپرستى كنند: «هَل اَدُلُّكُم عَلى اَهلِ بَيت يَكفُلونَهُ لَكُم» . (قصص/28،12)

  1. در داستان ابراهيم، آنگاه كه همسرش از بشارت ملائكه به شگفتى آمد و فرشتگان به او گفتند: رحمت خدا و بركات او بر شما خاندان باد: «رَحمَتُ اللّهِ و بَرَكـتُهُ عَلَيكُم اَهلَ البَيتِ» . (هود/11،73)
  2. در آنجا كه با ضميرهاى مؤنث توصيه‌هايى به همسران پيامبر شده و يكباره در خطاب به پيامبر از اهل بيتى سخن مى‌گويد كه با ضمير مذكر از آنان ياد شده است: «اِنَّما يُريدُ اللّهُ لِيُذهِبَ عَنكُمُ الرِّجسَ اَهلَ البَيتِ ويُطَهِّرَكُم تَطهيرا» . (احزاب/33،33) مقصود از «اَهلَ‌البَيت» در اين آيه «اصحاب كساء» يعنى پيامبر اكرم(صلى الله عليه وآله)، على، فاطمه، حسن و حسين(عليهم السلام)هستند.

از نظر فقه اسلامی  شناخت اهل‌بیت علیهم‌السلام سبب شناخت خدا و قرآن و هستی است و نیز موجب نورانیت قلب برای مکاشفه و شهود حقایق، عامل تزکیه نفس، تربیت درون و آراسته شدن برون و متخلق شدن اخلاق می‌باشد.این پایان نامه قصد دارد تا جایگاه اهل بیت ( ع) را در قرآن کریم و فقه اسلامی مورد بررسی قرار دهد.

پيشينه تحقیق

در مورد موضوع مورد نظر پایان نامه نوشته نشده است ولی مقالات و کتاب های زیادی در مورد اهل بیت ( ع ) به رشته ی تحریر در آمده است که چند نمونه عبارتند از :

1 . محمدی ری شهری ، محمد ، اهل بیت ( ع ) در قرآن و حدیث ، ترجمه حمیدرضا شیخی ، قم : دارالحدیث ، 1380.

2 . نجفی یزدی ، جلیل ، مناقب اهل بیت ( ع ) ، قم : باقرالعلوم ، 1373 .

3 . ارفع ، کاظم ، مجموعه ی سیره عملی اهل بیت ( ع ) ، تهران : فیض کاشانی ، 1373 .

4 .امینی نجفی ، ابراهیم ،  آیینه هدایت در اثبات ولایت از نظر قرآن و سنّت،  تهران: کتابفروشی اسلامیّه، 1392  .

سوالات تحقیق

1 . جایگاه اهل بیت ( ع ) در قرآن کریم چیست ؟

2 . جایگاه اهل بیت ( ع) در فقه اسلامی کجاست ؟

اهداف تحقیق

1ـ  از دیدگاه قرآن شناخت اهل بیت ( ع ) موجب بهره مندی از وحی تسدیدی ، عصمت ، علم ، فضیلت و نصب الهی وجوب اطاعت و… خواهد شد.

2ـ تنها مصداق بندگان برگزیده و وارث قرآن در آیه اصطفا، اهل بیت پاک پیامبر‌‌ (علیهم السلام) می باشند.

3ـتبیین و توصیف جایگاه اهل بیت ( ع ) در آموزه های فقه شیعه

روش تحقیق

روش تحقیق این پایان نامه، روش توصیفی-تحلیلی است. به طوریکه جایگاه اهل بیت (ع)در قرآن و فقه اسلامی  بر اساس مستندات و دلایل حقوقی مورد تجزیه و تحلیل قرار خواهد گرفت.

فصل اول : کلیات و مفاهیم تحقیق

مفهوم شناسی

مفهوم اهل بیت (ع)

«اهل بيت» تركيبى اضافى و مركب از «اهل» و «بيت» است. واژه اهل به معانى سزاوار و لايق به چيزى، مختار و منتخب، خاندان، اقوام و خويشان، عيال و فرزندان، ملت و امت و… آمده.1 «بيت» نيز به معناى خانه و محل سكونت است2 و بدين ترتيب، تركيب «اهل‌بيت» به معناى «ساكنان خانه» است.

اهل‌ بیت (عربی: أهلُ الْبَیت)، به معنای اهل یک خانه، خانواده و خاندان که در اصطلاح مسلمانان برای خاندان پیامبر اسلام(ص) به کار برده می‌شود. کلمه اهل بیت در روایات، در چند معنای مختلف به کار رفته است، و در ادبیات شیعی، برای امام علی(ع)، حضرت فاطمه زهرا (س)، امام حسن(ع) و امام حسین(ع) و نُه امام معصوم از فرزندان او استفاده می‌شود.

در منابع لغوی عرب کلمه “اهل” بر نوعی رابطه و پیوند میان یک انسان با انسان یا با چیز دیگری دلالت می‌کند؛ برای نمونه، در عربی، همسر را اهل مرد می‌شمارند، امت هر پیامبری اهل اویند و ساکنان خانه یا شهر، اهل خانه یا شهرند. همچنین، پیروان هر دین و آیینی اهل آن دین‌اند.3 اهل بیت در لغت به معنای ساکنان خانه پیامبر(ص)و نزدیکان او است؛ ابن حیان لغت شناس معروف اهل بیت را خواص شخص معنا کرده است وی می گوید: «أهل الرجل: زوجه، و أخص الناس به».4 اهل بیت در اصطلاح و عرف مسلمانان معنای خاصی دارد.5

واژه “آل” نیز در اصل “اهل” بوده که حرف “هاء” به همزه و سپس به “الف” تبدیل شده است.6کاربرد واژه “آل” از واژه “اهل” محدودتر است؛ زیرا “آل” به زمان و مکان و حرفه و مانند آن اضافه نشده و به انسان اختصاص دارد و در مورد انسان نیز تنها به انسان‌هایی که جایگاه ویژه‌ای برای او دارند، اضافه می‌شود؛ مانند آل ابراهیم، آل عمران، آل فرعون.7

.

.

.

.

.

..

.

.

 

منابع و مآخذ

  • قرآن کریم
  • نهج البلاغه
  1. آلوسى، سید محمود، روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم، بیروت : دارالکتب العلمیه، ۱۴۱۵ق.
  2. آمدی ، عبدالواحد بن محمد ، تصنیف غررالحکم و درر الکلم،قم : مرکز نشر اسلامی ، 1366
  3. ابن ابی حاتم، تفسیر القرآن العظیم، مکتبه نزار مصطفی الباز، مکه المکرمه ، ۱۴۱۹ق
  4. ابن بابویه، محمد بن علی ، معانی الأخبار، تهران: دارالکتب الاسلامیه، -1377
  5. ابن شعبه ، حسن بن علی ، تحف العقول، قم : ایرانسال ، 1382
  6. ابن شهر آشوب ، مناقب آل ابی طالب
  7. ابراهیم، محمد اسماعیل، القرآن و اعجازه العلمى
  8. ابن هشام عبدالملک بن هشام ، السیره النبویه،بیروت دارالمعروفه
  9. ابن عساکر ، تهذیب تاریخ دمشق، بیروت : دار احیاء التراث العربی . ج4، ص209

ابن منظور، محمد بن مکرم ،   لسان العرب، بیروت : دارصادر ، ج‌1، ص‌545‌، «بيت».

ابن حیون ، نعمان بن محمد ، دعائم الإسلام، قم : موسسه انتشاراتی آل بیت (ع)

ابن کثیر دمشقی ، اسماعیل ، تفسیر ابن کثیر، بیروت : دارالاندلس، ۱۴۱۶هـ.ق

ابن کثیر، اسماعیل بن عمرو، تفسیر القرآن العظیم، شمس الدین، محمد حسین

ابن مغازلی ، علی بن محمد ، مناقب ابن مغازلی ، بیروت : دارالاضواء، 1412 ق.

ابوالفتوح رازى، حسین بن على،  روض الجنان و روح الجنان فی تفسیرالقرآن، مشهد : آستان قدس رضوى، ۱۴۰۸ق

ابو القاسم، فرات بن ابراهیم‏، تفسیر فرات الکوفی، تهران : وزارت ارشاد اسلامى‏. تهران، ۱۴۱۰ق

ابو حیان ، محمد بن یوسف ، البحر المحیط فی التفسیر ،بیروت : دارالفکر ، 1420ق.

امیری،محمد؛احسانی،کیوان تحلیل مستندات اختصاص واژه «اهل بیت» به خمسه طیبه در آیه تطهیر,  مطالعات تفسیری پاییز 1394 – شماره 23

  1. انیس ، ابراهیم ؛ منتصر ، عبدالحلیم ، المعجم الوسیط، تهران : نشر اسلامی ، 1389 ، ج۱، ص۳۱
  2. تاجبخش ، اسماعیل ، فخر رازی, آلوسی, قرطبی, سیوطی و زمخشری؛ اهل بیت در آیه تطهیر, زمستان 1391 ، سال دوم – شماره 9
  3. ترمذی ، محمد بن عیسی ، سنن ترمذی
  4. حاکم نیشابوری ، محمد بن عبدالله ، مستدرک الصحیحین، بیروت : دارالفکر ، 1422 ق
  5. حسکانى، عبید الله بن احمد، شواهد التنزیل لقواعد التفضیل، تهران :وزارت ارشاد اسلامى، ، ۱۴۱۱ق.
  6. حسینی حائری ، کاظم، ولایه الأمر فى عصر الغیبه،قم : مجمع الفکر الاسلامی ، 1375
  7. حر عاملی، محمد بن الحسن، وسائل الشیعه، ، مؤسسه آل البیت، قم، ۱۴۰۹ق.
  8. جوادى آملى، عبداللَّه، تفسیر موضوعى قرآن کریم تهران : اسراء ، 1390
  9. خلیل بن احمد ، العین، قم : موسسه دارالهجره ، 1409 ق
  10. خسروى حسینى، سید غلامرضا، ترجمه و تحقیق مفردات الفاظ قرآن‏، مرتضوى‏، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش
  11. خمینی، روح الله ، صحیفه نور، تهران، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی، چاپ چهارم،
  12. دهخدا ، علی اکبر ، لغت نامه دهخدا ، تهران : انتشارات دانشگاه تهران ، 1380
  13. راغب اصفهانی ، المفردات فی غریب القرآن
  14. زمخشرى، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت : دار الکتاب العربی ۱۴۰۷ق
  15. سبحانى، جعفر، مفاهیم القرآن، قم : موسسه امام صادق ( ع ) ، 1377
  16. سیوطى، جلال الدین،‏ الدر المنثور فی تفسیر المأثور، ، کتابخانه آیه الله مرعشى نجفى، قم‏، ۱۴۰۴ق
  17. شافعی ، محمد بن ادریس ، دیوان امام شافعی ، دارالفکر، بی تا
  18. شرتونی ، سعید ، ا قرب الموارد، تهران : نشر ،
  19. شوشتری ، نورالله بن شریف الدین ، الصواعق المحرقة، تهران : نشر مشعر ، 1381
  20. شیخ صدوق، عیون أخبار الرضا (علیه السلام)‏، نشر جهان، چاپ اول، تهران‏، ۱۳۷۸ق‏.
  21. صحیح مسلم، باب فضائل علی بن ابوطالب، حدیث۷ ج۴، ص۱۸۷۳،
  22. غلایینى، شیخ مصطفى، جامع الدروس العربیه
  23. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم :انتشارات اسلامى جامعۀ مدرسین حوزه علمیه قم‏، ۱۳۷۴
  24. طبرانی، سلیمان بن احمد، المعجم الکبیر، مکتبه العلوم و الحکم، چاپ دوم، موصل، ۱۴۰۴
  25. طبرسی ، حسن بن فضل ، مکارم الاخلاق، قم : شریف رضی ، 1370ص۴۵۹
  26. طبرسی ،ابو منصور احمد بن علی ، الاحتجاج علی اهل اللجاج ،مشهد : نشر مرتضی
  27. طبری، محمد بن جریر، تفسیر طبری،تهران : توس ، 1356 ،  ج۲۲، ص۱۲
  28. طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن
  29. طوسى، محمد بن حسن‏، امالی، دارالثقافه، چاپ اول،‏ قم‏، ۱۴۱۴ق
  30. طوسی، محمد بن حسن ، تهذیب‏ الأحکام دارالکتب الاسلامیه، تهران، ۱۳۶۵ش
  31. فخر رازی ، محمد بن عمر ، تفسیر کبیر، بیروت: دارالحیاء
  32. فیروزآبادی ، محمد بن یعقوب ، بصائر ذوى التمييز، قاهره : مجلس الأعلى للشئون إسلامية
  33. قاری ، ملا علی ، المرقاة فی شرح المشکاة، بیروت : دارالفکر ، 1422 ق
  34. قاضى، نور الله، إحقاق الحق و إزهاق الباطل‏، مرعشى نجفى، سید شهاب الدین، مکتبه آیه الله المرعشی النجفی، چاپ اول، قم، ۱۴۰۹ ق.
  35. قرطبی، محمد بن احمد، الجامع لأحکام القرآن، تهران : ناصر خسرو، ۱۳۶۴ش
  36. قریشی ، سید علی اکبر ، قاموس قرآن، تهران : دارالکتب اسلامیه ، 1371
  37. قطب راوندی ، سعیدبن هبه الله، الخرائج‏ و الجرائح،  مؤسسه امام مهدى (عج)، چاپ اول‏، قم‏، ۱۴۰۹ق.
  38. قمى، شیخ عباس، مفاتیح الجنان، الاهی قمشه ای، مهدی، فاطمه الزهراء، چاپ یازدهم، قم، ۱۳۸۲ش
  39. قمى مشهدى، محمد بن محمدرضا، تفسیر کنز الدقائق و بحر الغرائب تهران: وزارت ارشاد اسلامى، 1368
  40. قندوزى، سلیمان بن ابراهیم، ینابیع الموده،قم : دارالاسوه ، 1380
  41. کاشف الغطاء، محمدحسین ، اصل الشیعة وأصولها، قاهره: المطبعة العربیة، ۱۳۷۷ش
  42. کلینی، محمد بن یعقوب ، اصول کافی تهران :دار الکتب الإسلامیه، ۱۳۶۵ش
  43. محمدی ری شهری، محمد، اهل البیت فی الکتاب و السنّة، قم : دارالحدیث ، 1380
  44. مجلسی، محمد باقر، بحارالأنوارمؤسسه الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ق.‏
  45. متولى شعراوى، شیخ محمد، معجزه القرآن
  46. مکارم شیرازى، ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامیه، چاپ اول‏، تهران
  47. مصباح یزدی، محمد تقی، آموزش عقائد ، تهران :ازمان تبلیغات اسلامی، ۱۳۷۹ش.
  48. مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی – فارسی، تهران : نشر اسلامی 1370
  49. نحاس، أبى جعفر، معانى القرآن
  50. نوری ، حسین ابن محمد تقی ، مستدرک الوسائل،بیروت : احیا التراث ، 1408 ق
  51. واحدى ، على بن احمد، اسباب نزول القرآن، دار الکتب العلمیه،، بیروت‏، ۱۴۱۱ق
  52. هاشمی خویی ،حبیب اله بن محمد ، منهاج البراعه فی شرح نهج البلاغه  تهران : مکتب اسلامی
  53. هیثمی مکی، ابن حجر، الصواعق المحرقة، ، بیروت :المکتبة العصریة،۱۴۲۵ق

 

 

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “جایگاه اهل بیت ( ع ) در قرآن کریم و فقه اسلامی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

50 − 45 =