دانلود فایل word پایان نامه بررسی تأثیر مبانی فکری ابن تیمیه و ابن قیم در تفسیرش

29,000تومان

توضیحات

186 صفحه

دانشگاه قم

دانشکده الهیات و معارف اسلامی

پایان نامه دوره کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث

عنوان:

بررسی تأثیر مبانی فکری ابن تیمیه و ابن قیم

در تفسیرشان

استاد راهنما:

دکتر علی احمد ناصح

استاد مشاور:

دکتر محمد هادی مفتح

چکیده:

قرآن کریم کلام وحی و بهترین و جامع ترین کتاب آسمانی می باشد. که از دیر باز به عنوان منبع اصلی استخراج حقایق و معارف و احکام و دستورات دین مبین اسلام توجه بسیاری را به خود جلب کرده، تا آنجا که تفسير و بيان معانى آيات قرآنى، و كشف مقاصد و حقایق آنها، از عصر نزول قرآن شروع شده، و جزء قديمى‏ترين اشتغالات علمى دانشمندان اسلامى بوده، تا جایی که هم اکنون هزاران اثر در این زمینه نگاشته شده است. یکی  از فرقی که با نگرشی خاص به تفسیر آیات الهی پرداخته است اهل حدیث وسلفیه می باشد. تحقیق حاضر سعی دارد به بررسی تأثیر اصول و مبانی فکری ابن تیمیه حرّانی و ابن قیم جوزی به عنوان دو تن از بزرگترین پیشوایان این فرقه، بر تفسیر آنها از کلام خداوند بپردازد. در این راستا در فصل اول این پایان نامه که به کلّيات بحث اختصاص يافته است، به بیان زندگی نامه و آثار تفسیری ابن تیمیه و ابن قیم و اصول و مبانی اهل حدیث وسلفیه پرداخته شده و در فصل دوم نیز، دیدگاه های تفسیری این دو در زمینه اصول اعتقادات به عنوان خط سیر اصلی فکری آنان در قالب بخشهای مختلف ارائه گردیده است. و در آن از عوامل انحراف آنها از معانی حقیقی آیات قرآن کریم سخن رانده شده است از جمله: اتکای افراطی به فهم مخاطبان عصر نزول(طریق سلف)، ظاهر گرایی و منع تأویل به معنای اصطلاحی آن و حجت دانستن معانی عرفی قرآن، پرهیز از عقل گرایی، انکار حقایق تاریخی و جرح و تعدیل مغرضانه روایات تفسیری. که پیامدهای این انحراف، به صورت مجموعه ای از تفاسیر نابجا و غیر صحیح از آیات الهی همچون تجسیم و… ظهور و بروز یافته است.

کلید واژ گان: ابن تیمیه، ابن قیم، اهل حدیث، سلفیه، اصول اعتقادات، ظاهر گرایی،نفی تأویل

 

فهرست مطالب

مقدمه

  1. تعريف مسأله و بيان سؤال هاي اصلي تحقيق….. 1

2.سابقه و پيشينه تحقيق………. 1

3.ضرورت انجام تحقيق………. 1

4.فرضيه ها………. 2

5.هدف ها و كاربردهاي مورد انتظار از انجام تحقيق……… 2

فصل اول: کلیات

بخش اول: زندگینامه ابن تیمیه………. 3 

  1. شرح حال……… 3
  2. نظر بزرگان اهل سنت در مورد ابن تیمیه………. 6

2-1. انتقاد تند ذهبی از ابن تیمیه……….7

2-2. ابن حجر عسقلانی و نسبت نفاق به ابن تیمیه…… 8

2-3. سبکی بدعت گزار دانستن ابن تیمیه …… 8

2-4. گمراه و گمراه گر شمردن ابن تیمیه از سوی ابن حجر مکی……… 9

  1. آثار………. 9

الف) در تفسیر….. 9

ب) در عقاید…….. 9

ج) در فقه….. 10

د) مؤلفات………. 10

بخش دوم: زندگینامه ابن قیم………. 10

  1. شرح حال….. 10
  2. شاگردان……. 13
  3. آثار ….. 14

الف) در تفسیر….. 14

ب) در عقاید……. 14

ج) درفقه……. 15

د) در عرفان…….. 15

هـ)سایر مولفات…….. 15

بخش سوم: سلفیه………. 16

  1. معنای سلفیه…….. 16

الف) تعریف سلفیه از دیدگاه موافقان…… 16

ب) تعریف سلفیه از دیدگاه مخالفان…….. 17

  1. تاریخچه سلفیه………. 18
  2. روش فکری سلفیه………. 19
  3. ظهور وهابیت….. 20

بخش چهارم اهل حدیث…… 24

  1. زمینه های پیدایش اهل حدیث….. 25

الف) مستندات نبوی……. 25

ب) مستندات اثری……… 26

  1. بزرگان اهل حدیث………. 29
  2. اصول اهل حدیث….. 31

3-1. منع تأویل…… 31

الف) فرقه های اهل حدیث در منع تأویل……. 31

ب) منع تأویل در سیر تاریخی………. 32

ج) نظر ابن تیمیه در خصوص تأویل…….. 33

د) نظریه علامه طباطبایی…… 34

3-2. ظاهرگرایی….. 36

3-3 دور دانستن ساحت عدل الهی از هرگونه اندیشه و نظر……. 37

3-4. رویت خدا…… 38

3-5. ایمان هم قول است و هم عمل……… 38

3-6. اعتقاد به افضلیت ابوبکر و عمر……. 38

نقد وبررسی…….. 38

فصل دوم: دیدگاه های تفسیری ابن تیمیه وابن قیم در اصول اعتقادات

مقدمه………. 41

بخش اول: توحید….. 42

  1. توحید صفاتی……. 43

1-1 مرئی بودن خداوند…….. 44

دلایل معتقدین به رویت………. 45

الف) عقلی……. 45

ب) نقلی………. 45

نقد دلایل فوق…… 46

روایات در عدم رویت…… 48

1-2. جسمانیت خداوند……… 51

اقوال معتقدین……. 51

نقد وبررسی………. 53

1-3. اثبات جهت و مکان برای خداوند………. 55

نظر موافقین………. 55

نقد این نظر………. 57

نتیجه گیری………. 61

  1. توحید عبادی…….. 62

2-1. طلب از اولیاء خدا و اعمالی که برای آنها پس از مرگشان انجام می شود………. 63

2-1-1. توسل به اولیاء……… 63

استنادات ابن تیمیه و ابن قیم در مخالفت با توسل به اولیاء……. 65

الف) قرآن کریم….. 65

نقد وبررسی….. 66

ب) دلیل دیگر…….. 69

نقد دلیل فوق……… 70

آیات قرآن در مورد توسل…… 71

الف) آیه توسل…… 71

ب) آیه وحدت……. 72

ج) آیه استغفار……. 73

د) آیه مدح متوسلان………. 74

هـ) آیه طلب استغفار………. 75

روایات اسلامی و توسل………. 75

نتیجه بحث…… 78

2-1-2. شفاعت و طلب حاجت اخروی از ارواح مقدسه مثل مدد در قیامت….. 79

انواع شفاعت……… 80

الف) شفاعت تکوینی………. 80

ب) شفاعت تشریعی….. 81

نظر ابن تیمیه و هم کیشانش درمورد مسأله شفاعت….. 82

دلایل ابن تیمیه و شاگردانش در مورد مسأله شفاعت……….83

الف) نهی صریح قرآن از پرستش غیر خدا…….. 83

نقد……. 83

ب) ادعای اینکه در سیره صحابه و ائمه مذاهب چنین عملی نبوده است…….. 85

نقد……. 85

دلایل و مدارک شفاعت….. 88

الف) قرآن…….. 88

گروه اول: آیاتی که به طور مطلق شفاعت را نفی می کنند…….. 89

گروه دوم: آیاتی که شفیع را منحصراً خدا معرفی می کنند…….. 89

گروه سوم آیاتی که شفاعت را مشروط به اذن خدا می کنند….. 89

گروه چهارم آیاتی که شرایطی را برای شفاعت شونده بیان کرده اند…… 90

شروط شفاعت با استناد به آیات قرآنی……. 90

قابلیت برای شفاعت شدن….. 90

قابلیت برای شفاعت کردن………. 91

مأذون بودن از سوی خداوند…… 91

تأثیر شفاعت…… 91

ب) روایات…… 92

2-1-3. نذر، ذبح، صدقه، سوگند و……… 93

نظر ابن تیمیه در مورد نذر و ذبح و قربانی…… 93

پاسخ……. …… 94

الف) سوگند دادن خدا به منزلت اولیاء……. 95

ب) سوگند به غیر خدا…… 96

دلایل بر جواز سوگند به غیر خدا…….. 96

2-2. اعمالی که در رابطه با قبر،پیکر مطهر و اشیاء مرتبط با اولیاء الهی می باشد….. 98

2-2-1. زیارت قبور…… 98

دلایل ابن تیمیه برحرمت زیارت قبور……. 99

نقد……… 102

احادیث زیارت قبور…….. 103

2-2-2. بناء برقبور……. 106

2-2-3. تبرک به چزهای مقدس مثل تربت و ضریح مقدس…….. 108

نظر سلفیون در مورد تبرک……… 109

دلایل نقلی تبرک…… 109

الف) تبرک در قرآن……… 110

ب) تبرک در روایات ….. 111

نتیجه………. 115

بخش دوم: عدل………. 117

  1. جبر و اختیار….. 117

نظر ابن تیمیه………. 118

نقد این نظر……. 119

  1. ملاک حسن و قبح افعال……. 120

اعتقاد ابن تیمیه و ابن قیم در این باب………. 120

نقد…….. 121

بخش سوم: نبوت……… 124

عصمت……. 124

دیدگاه های مختلف در مورد عصمت انبیاء……… 125

  1. اصحاب حدیث و حشویه……. 125
  2. معتزله….. 126
  3. شیعه امامیه……… 126
  4. دیدگاه ابن تیمیه و هم فکرانش در خصوص عصمت پیامبران الهی…… 126

نقد این نظر……. 127

بخش چهارم: امامت….. 129

صفات امام……. 129

  1. عصمت……… 129

دلایل قرآنی عصمت امام…… 130

الف) اطاعت از اولی الامر….. 130

تفسیر ابن تیمیه از آیه….. 130

پاسخ……. 131

ب) آیه تطهیر….. 133

تفسیر ابن تیمیه از آیه….. 133

پاسخ……. 134

ج) آیه ابتلاء……. 138

نحوه استدلال آیه برعصمت امام، همراه با نظرات مخالفین……. 138

  1. وجوب نصب وتعیین به نص…….. 142

2-1. دلیل عقلی…… 142

2-2. استنادات قرآنی………. 142

آیه ولایت………. 142

نظر ابن تیمیه در مورد آیه………. 142

پاسخ…… 145

3.افضلیت………. 152

نظر ابن تیمیه….. 152

دلایل افضلیت امام……… 153

الف) آیه « أفمن یهدی الی الحق احق أن یتبع….»…… 153

ب) آیه « قل هل یستوی الذین یعلمون و الذین لا یعلمون»………. 154

ج) روایت امام رضا(ع)……… 154

بخش پنجم: معاد………. 156

دیدگاه ابن تیمیه و ابن قیم در خصوص معاد…… 156

جمع بندی و نتیجه……. 157

فهرست منابع  مآخذ….. 160

الف) منابع فارسی……… 160

ب)منابع عربی…….. 162

ج) منابع اینترنتی………. 172

مقدمه

1.تعريف مسأله و بيان سؤال هاي اصلي تحقيق:

قرآن کریم آخرین کتاب آسمانی و منبع وحیانی دین مقدس اسلام است که فهم آیات نورانیش و دسترسی به مراد خداوند از آنها به ملاکها و قواعد ویژه ای نیازمند است. در این راستا از همان زمان عصر نزول، شمار زیادی با شیوه های فکری متفاوت و معیارها و مبانی مختلف به تفسیر کلام وحی پرداختند. از این رهگذر برخی چون سلفیه با  بهره گیری از نوعی تفسیر خاص از آیات الهی به مستند سازی مبانی فکری خویش پرداختند.

در این ارتباط، موضوع پژوهش حاضر، بررسی تأثیر مبانی فکری ابن تیمیه و ابن قیم به عنوان دو تن از بزرگترین مفسران سلفی،  در تفسیرشان از آیات الهی و تحقیق درآراء و نظریات تفسیری آنها است. سؤال های اصلی این تحقیق عبارتند از

1-1. آیا تفاسیرابن تیمه و ابن قیم از اعتقادات وتعصبات مذهبی آنها تأثیر پذیرفته است؟ودرصورت مثبت بودن پاسخ، میزان این تأثیر پذیری تا چه حد بوده است؟

1-2. مهمترین نمونه های این تأثیر در تفسیر چه آیاتی رخ داده است؟

1-3. چه عواملی باعث شده است که تفسیرابن تیمیه و ابن قیم از تعصبات مذهبی تأثیر بپذیرد؟

2.سابقه و پيشينه تحقيق:

طبق بررسی های انجام شده در کتب، مقالات وکارهای پژوهشی پیرامون این موضوع اثر مستقلی یافت نشد. البته در زمینه سلفی گری و گرایشهای اعتقادی، کلامی و فقهی آنها آثاری نگاشته شده اما هیچ یک از آنها به صورت مستقل به مسأله تأثیر پذیری تفاسیر ابن قیم و        ابن تیمیه از مبانی فکری و تعصبات مذهبی آنها نپرداخته اند.

3.ضرورت انجام تحقيق:

گسترش واستمرار اندیشه های انحصار طلبانه سلفیه و وهابیت در سالهای اخیر و نحوه استدلال آنها به آیات قرآن برای ترویج اندیشه های خویش با تمسک به تفسیری خاص ازآیات الهی، ضرورت انجام تحقیقی را که تفاسیر ابن تیمیه و ابن قیم را از لحاظ میزان احاطه و تسلط تعصبات مذهبی برآنها مورد بررسی قرار دهد؛ بیش از پیش آشکار می سازد.

4.فرضيه ها

به نظر می رسد تفاسیر ابن تیمیه وابن قیم از مبانی فکری و اندیشه های سلفی متأثر شده اند و این تأثیر پذیری تا حدود  بسیار زیادی بوده است

آیات صفات الهی،حیات برزخی،زیارت،شفاعت،تبرک،استغاثه به ارواح اولیاء خدا از مهمترین نمونه های  تأثیرپذیری تفاسیر ابن تیمیه و ابن قیم از مبانی فکری آنها می باشند

جمود عقلی،تمسک به ظواهر آیات قرآن، مخالفت با تأویل درآیات مربوط به صفات و تلاش برای مقابله با کسانی که مسائل فلسفی و عقلی را به عقاید اسلامی وارد کردند از عوامل این تأثیر پذیری می باشد.

5.هدف ها و كاربردهاي مورد انتظار از انجام تحقيق:

هدف وکاربردی که از انجام این تحقیق انتظار می رود این است که با شناخت اندیشه های ابن تیمیه و ابن قیم و روش آنها در تفسیر آیات قران به بررسی میزان تأثیر پذیری این تفاسیر از تعصبات مذهبی پرداخته و مواضع، علل وعوامل زمینه ساز آن را معرفی نماید.

فصل اول:

کلیات

(زندگینامه ابن تیمیه وابن قیم ،سلفیه و اهل حدیث)

 

 

 

نتیجه:

فهم متون دینی، به ویژه قرآن، همانند فهم گفته ها و نوشته های دیگر قانونمند است. علاوه برآن،  قرآن به دلیل ویژگی های منحصر به فردش، ملاک های افزون تری برای فهم دارد که غفلت از آن انسان را از شناخت صحیح مراد خداوند از آیه های نورانی اش باز می دارد. بدین سبب، از دیرباز کژفهمی های بسیاری دامن گیر مراجعان به قرآن بوده و هست. یکی از فرقی  که در این گرداب فرو افتاده، سلفیه و  بطور اخص بزرگان آن چون ابن تیمیه حرّانی و ابن قیم جوزی      می باشند. در این پایان نامه تلاش شد تا در قالب فصلها و بخشهای مختلف به بررسی عوامل انحراف و کژفهمی ابن تیمیه و شاگردش ابن قیم در تفسیر کلام الهی و نیز تأثیر نوع نگرش و افکار آنها  بر نحوه برداشت از آیات الهی به منظور مستند سازی اصول اعتقادی خود، پرداخته شود. که در پایان این نتایج به عنوان عامل آن انحراف و تأثیر پذیری حاصل شد:

– ملاک قرار دادن مسأله فهم مخاطبان قرآن در عصر نزول برای تفسیر کلام وحی(طریق سلف) به نحو یک سویه و مطلق و این که هیچ آیه ای از آیات قرآن بر مسلمانان صدر اسلام مبهم نبوده وتمامی مراتب عالی آن را همگی در یافته اند. عقیده و نگرش افراطی به این مسأله، پیامدهایی چون ظاهر گرایی و محدود و منحصر کردن مفاد آیه بر ظاهر آن، منع تأویل به معنای اصطلاحی آن، انکار وجود مجاز در قرآن و تعابیر نابجا و غیر صحیح از محکمات و متشابهات قرآن را به دنبال داشته است. چیزی که برآیند آن حجت دانستن فهم عرفی و ظاهری از آیات قرآن و به هم ریختن آیه ها(ضرب القرآن بعضه ببعض) در هنگام تفسیر آنها شده است. به همین دلیل ابن تیمیه و شاگردش ابن قیم، در تفسیر آیاتی چون  آیه «الرحمن علی العرش استوی»(طه:5) و آیه «وجوه یومئذ ناضرة الی ربها ناظرة» (قیامة: 22 و23)  جسمانیت و رؤیت خدا در قیامت را نتیجه گرفته اند.

یکی دیگر از نتایج این ظاهر گرایی، در تفسیر آیات مربوط به عصمت انبیاء(ع) بارز      می شود. آن جا که ابن تیمیه و شاگردش با تمسک به ظواهر آیاتی که در وهله اول از آنها جواز صدور گناه از پیامبران برداشت می شود؛ عصمت انبیاء عظام(ع) را زیر سؤال برده می گویند:  «جايز است پيامبر هم خطا كند و هم كارهايي را فراموش كند و هيچ اشكالي ندارد كه شيطان بتواند بر انبياء مسلط شود.» و جالب تر این که آنها بر این دیدگاه تفسیری خود از آیات مربوط به عصمت انبیاء ادعای اجماع نیز می نمایند. که در فصل دوم (بخش نبوت) این موضوع مطرح شد.

– توسعه در عناوینی چون شرک و بدعت و بسط و گسترش مصادیق آنها، این مسأله سبب شده است که سلفیه، در تفسیر آیات مربوط به شفاعت، توسل، تبرک و مانند آن، این موارد را از مصادیق شرک دانسته و معتقدین به این امور را مشرک بخوانند. که در فصل  دوم (بخش توحید) به آن اشاره گردید و مورد نقد قرار گرفت.

-پرهیز از عقل گرایی. این مسأله در مواردی  بروز و ظهور پیدا می کند که عقل به طور قطعی حکمی دارد و کسی در بدیهی بودن یا منتهی به بدیهی بودن آن تردیدی ندارد ولی این موارد از سوی ابن تیمیه و هم کیشانش ملاک فهم قرار نمی گیرد و حتی گاهی بدون استناد به آن، مراد جدی خداوند از آیه غیر از مراد استعمالی آن دانسته شده و تنها به ظاهر آیه اکتفا می شود. مانند آیه هایی که در ظاهر، ممکن است برجسمانی بودن ذات خدای متعال دلالت کند. مثل آیه:

«و جاء ربک و الملک صفا صفا» (فجر: 2)

علاوه بر این پرهیز از عقل گرایی و کاربرد آن در مورد مسائل مربوط به خداوند آنان را تا جایی پیش برده است که به قول علامه حلی (ره)، ارتکاب قبیح و اخلال واجب را بر خداوند جایز دانسته و می گویند: «لا ما قَبُح‌َ مِنّا قَبُح‌َ مِن‌َ اللّه‌ِ ولا ما حَسُن‌َ مِن‌َ اللّه‌ِ حَسُن‌َ مِن‌ْ اَحَدِنا و هيچ‌ يك‌ از ما را نسزد كه‌ چيزي‌ را بر خدا واجب‌ يا چيزي‌ را بر او حرام‌ كند.»  و با این مبنا آیات مربوط به جبر و اختیار را  تفسیر می نمایند که در بخش دوم از فصل دوم به این موضوع پرداخته شد.

– برداشت مغرضانه از روایات تفسیری و روش نادرست  ابن تیمیه و ابن قیم در جرح و تعدیل این روایات از جمله این که اینان رواياتي را كه مخالف عقايد و آرایشان است؛ بدون بررسي سند، جعلي می دانند. مثل اینکه مي گويند: «حديث هو وليّ كل مؤمن بعدي ؛ او [حضرت علي(عليه السلام)] سرپرست هر مؤمني بعد از من است.» يك حديث دروغ بر رسول خداست. بلكه او در حيات و مماتش ولي هر مؤمني است و هر مؤمني نيز ولي او در زمان حيات و ممات است.

در حالي كه بسياري از علماي عامه چون ترمذي، نسائي، ابن حيان، حاكم نيشابوري، طيالسي، احمدبن حنبل و ديگران از طريق جعفربن سليمان اين حديث را نقل كرده اند.

یا اینکه درمورد شأن نزول آیات مربوط به اهل بیت همچون آیه ولایت ، غدیر ، تطهیر و… پس از انکار حقایق تاریخی به جرح و تعدیل مغرضانه و دور از انصاف این روایات می پردازند و منکر فضایل مربوط به ائمه اطهار(علیهم السلام)  از قبیل افضلیت تعیین به نص وعصمت، شده و در سایه آن از تفسیر واقعی آیات منحرف می گردند. که این مسائل در مباحث مربوط به نبوت و امامت  از فصل دوم توضیح داده شد.

فهرست منابع و مآخذ:

الف. منابع فارسی

  1. بى آزار شیرازى، عبدالکریم. قرآن و طبیعت جهان گذشته و آینده. تهران: بعثت، [بى تا].
  2. تابان، جعفر، ((اجمالي از افكار ابن تيميه و نقد آن))، فصلنامه دين و سياست، 1(پاييز83) : 89-104
  3. جعفری، یعقوب. تفسیر کوثر. ج2، قم: نشر هجرت،1386ش
  4. جوادی آملی، عبدالله. توحيد در قرآن. قم: نشر اسراء، 1383ش
  5. حسيني قزويني، سيد محمد. وهابیت از منظر عقل و شرع. ج1، [بی جا]: مؤسسه تحقیقاتی ولی عصر(عج)، چاپ سوم، 1387
  6. 6. خان احمدلو، سمانه. از سلفیه تا وهابیت. [بی جا]: باشگاه اندیشه، چاپ اول، 1384ش
  7. خسروى حسينى، سيد غلامرضا. ترجمه وتحقيق مفردات الفاظ قرآن‏. ج2، تهران‏: انتشارات مرتضوى‏، چاپ دوم، 1375 ش‏
  8. دافغانی، محمود. ترجمه طبقات. ج1، تهران: نشر نو، 1365ق
  9. ربانی گلپایگانی، علی. (( قرآن وعصمت امام)). مجله انتظار، 15(بهار 1384):21-23
  10. رضواني، علی اصغر. شيعه شناسي و پاسخ به شبهات. ج1، قم: نشر مشعر، 1382ش
  11. زریاب خویی، عباس. ((ابن تیمیه)). دایرة المعارف بزرگ اسلامی،ج3، شماره1008،ص1-4
  12. سبحانی تبریزی، جعفر. ((آشنایی با مکتب سلفیه)). افق حوزه، 235(تیرماه1388)،ص1-4
  13. ___________________ . وهابيت مبانى فكرى وكارنامه عملى. قم: مؤسسه امام صادق(ع)، 1380ش
  14. 1 سیار، پیروز. ترجمه کتاب مقدس(عهد عتیق). تهران: نشر نی، چاپ اول، ۱۳۸۰ش
  15. سید حسینی، سید صادق. توحید از دیدگاه تشیع و وهابیت. قم: مرکز تربیت مدرس، [بی تا]
  16. شرف الدین عاملی، سید عبدالحسین. ابو هريره و احاديث ساختگي. ترجمه نجف علی میرزایی، قم: هجرت، چاپ دوم، 1376ش
  17. صابر، حسین. سلفيه بدعت يا مذهب. مشهد: آستان قدس رضوي، چاپ اول، 1375ش
  18. طباطبایی، سید محمد حسین. بررسی های اسلامی. قم: بوستان کتاب، [بی تا]
  19. ___________________ . اصول فلسفه و روش رئاليسم. ج5، تحقیق مرتضى مطهرى، قم: صدرا، [بى تا]
  20. عربستانی، مهرداد. ((تبرک)). دایرة المعارف اسلامی،ج14، شماره مقاله 5746، ص2
  21. غرویان، محسن و دیگران. بحثی مبسوط در آموزش عقاید. ج1، قم: دارالعلم، 1375
  22. فخلعی، محمد تقي. مجموعه گفتمان هاي مذاهب اسلامي. تهران: مجمع جهاني تقريب مذاهب اسلامي، [بی تا]
  23. فقیهی، علی اصغر. وهابیان. تهران: [بی نا]، 1352ش
  24. محمّدى رى شهرى، محمّد. عدل از ديدگاه تشيع. قم: دفتر تبلیفات اسلامی، [بی تا]
  25. محمدی منفرد، بهروز. ((ویژگیهای امام)). مجله صباح، 13(پائیز 1383):18-25
  26. مصباح يزدي، محمد تقی. اصول عقائد. ج1، تهران: اميركبير، چاپ اول، 1375ش
  27. مطهرى، مرتضى. عدل الهى. قم: صدرا، [بی تا]
  28. ______________ . مجموعه آثار. ج1، تهران: صدرا، چاپ سوم، 1372ش
  29. مکارم شيرازى، ناصر و دیگران. پيام قرآن. ج7، قم: مدرسة الامام على بن ابى طالب(ع)، چاپ چهارم، 1374ش
  30. __________________________ . تفسير نمونه. تهران: دار الكتب الإسلاميه، چاپ اول، 1374ش
  31. موسوی مبلّغ، سید محمّد حسین. ((داوری در اندیشه‏های علامه حلّی و ابن تیمیه در زمینه آیات نازل شده در شأن اهل بیت(ع)))، مجله مشکوة، 86 (بهار 1384): 7-22
  32. موسوی همدانی، سید محمد باقر. ترجمه تفسیر الميزان. ج14، قم: دفتر انتشارات اسلامی، 1374ش
  33. نجارزادگان، فتح الله. ((بازخوانی مدارک واسناد شأن نزول آیه ولایت)). مجله طلوع، 1(بهار1381): 2-5
  34. نجفى خمينى، محمد جواد. تفسير آسان. ج7، تهران‏: انتشارات اسلاميه‏، 1398ق
  35. نجمی، صادق؛ هریسی، هاشم. بیان در مسائل کلی قرآن. قم: نشر مجمع ذخایر اسلامی،[بی تا]
  36. نصیری، محمد. عالم پس از مرگ. تهران: مؤسسه مطبوعاتی عطایی، [بی تا]
  37. واعظ زاده خراسانی، ­محمد. نداي وحدت. تهران: مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، چاپ اول، 1374ش
  38. وجدی، محمد فرید. دایره المعارف قرن. تهران: [بی نا]، 1356

ب. منابع عربی

  1. ابن ابى حاتم، عبدالرحمن. تفسیر القرآن العظیم مسندا عن رسول الله و الصحابة و التابعین. ج4، عربستان سعودى:‏ مكتبة نزار مصطفى الباز، چاپ سوم 1419ق
  2. ابن أبي شيبة، عبد الله. المصنف. ج4، تحقيق مختار الندوي، هند: الدار السلفية، 1401ق
  3. ابن تيميه حرانی، احمد بن عبدالحلیم. اقتضاء الصراط المستقيم لمخالفة أصحاب الجحيم. [بی جا]: دار عالم الكتب، چاپ هفتم، 1419ق
  4. __________________________. بغية المرتاد. [بی جا]: مکتبة العلوم والحکم، 1408ق
  5. __________________________. بيان تلبيس الجهميه فی بدعهم الکلامیه. ج2، مکةالمکرمه: مطبعة الحکومه، 1392ق
  6. __________________________. تفسیر الکبیر. ج2، تحقیق عبد الرحمن عمیره، بیروت: دار الکتب العلمیه، چاپ اول، 1408ق
  7. __________________________. حقوق آل ‌البیت بین السنة والبدعه. تحقیق عبدالقادر عطا، بیروت: دارالکتب العلمیة، چاپ دوم، 1407ق
  8. __________________________. درء تعارض العقل و النقل. ج7، رياض: دارالکنوز الادبيه، 1391ق
  9. __________________________. دقائق التفسير الجامع. ج2، دمشق: مؤسسة علوم القرآن، چاپ دوم، 1404ق
  10. ________________________ . الرد على الإخنائي. تحقیق أحمد العنزي، جدة: دار الخراز، چاپ اول، 1420ق
  11. ________________________ . الرسائل و المسائل. بيروت: [بی نا]، 1403ق
  12. ________________________ . رسالة التدمریه. بيروت: دارالفکر، 1391ق
  13. ________________________ . زیارة القبور و الاستنجاد بالمقبور. رياض: الرئاسة العامة لإدارات البحوث العلميه، 1410ق
  14. ________________________ . العبودیة. بیروت: بی نا، 1401ق
  15. ________________________ . العقیدة الحموية الكبري‌. بيروت‌: [بی نا]، 1392ق‌
  16. ________________________ . قاعدة جليلة في التوسل والوسيلة. تحقيق ربيع مدخلي، مصر: مكتبة لينه، چاپ اول، 1409ق
  17. ________________________ . مجموعة الرسائل الکبری. ج1، مصر: مطبعة المنار ، 1249ق
  18. ________________________ . مجموع الفتاوي. ج1، ریاض: دار عالم الکتب، چاپ دوم، 1412ق
  19. ________________________ . منهاج السنة النبویه. ج1، مصر: بولاق، چاپ اول، 1321ق
  20. _______________________ . موافقة صحيح‌ المنقول‌ لصريح‌ المعقول‌. ج1، بيروت‌: [بی نا] ، 1405ق
  21. ابن جزری شافعی،شمس الدین. اسنی المطالب فی مناقب علی بن ابی طالب(ع). ج1، بیروت: [بی نا]، 1403ق
  22. ابن خلکان، قاضی احمد. وفیات الاعیان و انباء ابناء الزمان. ج4، قم: منشورات الشریف الرضی، 1364ش
  23. ابن رجب‌، عبدالرحمان‌. الذيل‌ على‌ طبقات‌ الحنابلة. ج2، به‌ كوشش‌ محمد حامد الفقى‌، قاهره‌: [بی نا]، 1372ق‌
  24. ابن عاشور مالکی، محمد الطاهر. التحریر و التنویر. ج1، تونس: دار سحنون، 1997م
  25. ابن عبدالبرّ، ابن عمر یوسف، جامع بیان العلم، ج2، [بی جا]: دارابن الجوزی،1416ق
  26. ابن‌عبدالوهاب، محمد. کشف الشبهات من التوحید. به کوشش محمود مطرجی، بیروت: [بی نا]، 1406ق
  27. ابن عساکر، على بن حسن. تبیین کذب المفترى فیما نسب الی الامام ابی الحسن الاشعری. دمشق: دارالفکر، چاپ دوم، 1399ق
  28. ابن‌ عماد،عبدالحی. شذرات‌ الذهب‌. ج5، قاهره: [بی نا]،1351ق
  29. ابن غنام، حسین، تاریخ نجد، تحقیق ناصر الدین اسد، قاهره: دار الشروق، چ چهارم، 1415ق
  1. ابن قیم جوزی، محمد بن أبي بكر. اجتماع الجيوش الاسلاميه. ج1، بيروت: دارالکتب العلميه، چاپ اول، 1404ق
  2. ______________________ . إغاثة اللهفان من مصائد الشيطان. ج1، بيروت: دار المعرفة، [بی تا]
  3. ______________________ . توضيح المقاصد و تصحيح العقايد. ج1، بيروت: المکتب ‌الاسلامي، چاپ سوم، 1406ق
  4. ______________________ . حاوي الارواح الي بلاد الارواح. بیروت: دارالکتب العلميه، [بي تا]
  5. ______________________ . الروح. بیروت: دارالفکر، [بی تا]
  6. ______________________ . زادالمعاد في هدي خير العباد. ج1، بيروت: مؤسسة الرساله، چاپ چهاردهم، 1407ق
  7. ______________________ . طريق الهجرتين و باب السعادتین. [بی جا]: دار ابن القيّم، چاپ دوم، 1414ق
  8. ______________________ . مختصر الصواعق‌ المرسلة. تلخيص‌ محمد بن‌ موصلى‌، بيروت ‌: [بی نا] ، 1405ق‌
  9. ______________________ . مفتاح دارالسعاده. ج2، بیروت: دار الكتب العلميه، 1419ق
  10. ابن كثير دمشقى، اسماعيل بن عمرو. البداية و النهایه. ج13و14، بیروت: بی نا ،1966م
  11. ______________________________ . تفسير القرآن العظيم. ج1، تحقيق محمد شمس الدين‏، بيروت: دار الكتب العلميه، چاپ اول، ‏1419ق
  12. ابن‌منظور، جمال‌الدین. لسان العرب. قم: نشر ادب حوزه، 1405ق
  13. ابن هشام الحميري، عبد الملك بن أيوب. السيرة النبويه. ج3، بيروت: دار التراث العربي، [بی تا]
  14. ابو بکر حصنی دمشقی، دفع الشبه عن الرسول (ص) و الرساله، مصر: مکتبه الازهريه للتراث، 1418ق
  15. ابو ریه، محمود. اضواء علی السنة المحمدیه. قم: انتشارات انصاریان، 1416 ق
  16. ابوزهره، محمد. تاريخ المذاهب الاسلاميه. بیروت: دارالفكر، [بی تا]
  17. احمدی میانجی، علی، التبرّك‌، بیروت: دارالاسلاميه،1403ق
  18. ارنؤوط، شعیب مقدمه بر زاد المعاد، ج1، بیروت: دار الکتب العلمیه، 1402ق
  19. آل ابوطامي، احمد بن حجر، کتاب الشيخ محمد بن عبدالوهاب، تصحيح عبد العزيز بن باز، مدينه: الجامعة الاسلامية، [بي‌تا]
  20. آل الشيخ، عبدالرحمن بن حسن. فتح المجيد شرح كتاب التوحيد. تحقيق محمد بن حامد الفقي، بيروت: دار الكتب العلمية، چاپ هفتم، 1377ق
  21. آلوسی، محمود شکری. تاریخ نجد. تحقیق محمد بهجت الاثری، قاهره: مکتبه مدبولی، [بی تا]
  22. ___________________ . روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم والسبع المثانی. ج6، بیروت: دارالفکر، 1417ق
  23. آمدي‌، علی. الاحكام‌ فى‌ اصول‌ الاحكام‌. به‌ كوشش‌ ابراهيم‌ عجوز، ج4، بيروت‌: [بی نا]، 1405ق
  24. امین عاملی، سید محسن. کشف الارتیاب فی اتباع محمد بن عبدالوهاب. بیروت: منشورات مکتبة الامین، چاپ پنجم، 1382ق
  25. امینی نجفی، عبد الحسين. الغدير في الكتاب والسنة والأدب. ج3، بيروت: دار الكتاب العربي، چاپ پنجم 1403ق
  26. ایجی. عبد الرحمن. المواقف فی علم الکلام. بیروت: عالم الکتب، [بی تا]
  27. البوطى، محمد سعید رمضان. السلفیة مرحلة زمنیة مبارکة لا مذهب اسلامى. دمشق: دارالفکر، [بی تا]
  28. بحراني، يوسف بن أحمد. الحدائق الناضرة. ج5، قم: نشرالاسلامی، 1410ق
  29. بحرانى، سيد هاشم‏. البرهان فى تفسير القرآن. ج3، تهران‏: بنياد بعثت، چاپ اول، ‏1416 ق
  30. بخاري، ‌محمد بن اسماعيل. صحيح بخاري. ج2، بيروت: دارالفكر، 1401ق
  31. البغوي، حسين بن مسعود. معالم التنزيل(تفسیر البغوی). تحقيق خالد العك ومروان سوار، ج2، بیروت: دارالمعرفة، چاپ اول، 1406ق
  32. بيضاوى، عبدالله بن عمر. أنوار التنزيل و أسرار التأويل‏. تحقيق محمد عبد الرحمن المرعشلى، ج1،‏ بيروت‏: دار احياء التراث العربى، چاپ اول، 1418ق
  33. الترمذی، محمد بن عیسی. سنن ترمذی. ج10، تحقیق عبدالوهاب عبداللطیف، بیروت: دارالفکر، 1402ق
  34. جويني، محمد بن ابراهيم. فرائد السمطين. ج1، بيروت: مؤسسة محمودي، 1400ق
  35. حسکانی، عبید الله. شواهد التنزیل لقواعد التفضیل. ج1، قم: مجمع احیاء الثقافة الاسلامیة، چاپ دوم، 1411ق
  36. حسينى‌، محمد. ذيول‌ العبر. ج4، تحقیق محمد سعيد بن‌ بسيونى‌، بيروت: [بی نا]، 1405ق
  37. حلبي، برهان الدين. سيره حلبي. ج3، بيروت: دار المعرفه، [بي تا]
  38. حلی،حسن بن یوسف بن مطهر. كشف المراد في شرح تجريد الاعتقاد. قم: مؤسسة النشر الاسلامي، [بی تا]
  39. ______________________ . الالفین فی امامة امیر المؤمنین(ع). تهران: بی نا، 1311ق
  40. ______________________ . نهج الحق و کشف الصدق. قم: منشورات دارالهجره،1414ق
  41. حسینی میلانی، سید علی. الامامة فی اهم الکتب الکلامیة و عقیدة الشیعة، قم: منشورات شريف رضي، [بی تا]
  42. حر عاملى، محمد بن الحسن. وسائل الشیعه. ج7، قم: مؤسسه آل البیت(ع)، 1409ق
  43. حماد، محمد، عزيز العظمة محمد بن عبدالوهاب، رياض: [بی نا]، 2000م
  44. خالدی، داود بن سليمان. صلح الاخوان. بمبي: نخبه الاخبار، 1916م
  45. خلال، ابوبکر احمد بن محمد. السنه. ج1، تحقیق عطیه زهرانی، ریاض: [بی نا]، 1410ق
  46. دروزه، محمد عزت‏، التفسير الحديث‏، ج2، قاهره‏: دار إحياء الكتب العربية، 1383ق
  47. ذهبى‌، محمد بن‌ احمد. تذكرة الحفاظ. ج4، حيدرآباد: [بی نا‌]، 1956م‌
  48. ذهبی. محمد حسین. التفسیر و المفسرون. ج2، مصر: دارالکتب الحدیثه، چاپ دوم، 1396ق
  49. الرازی [الحصاص]، ابو بکر احمد. احکام القرآن. تحقیق محمد جمیل صدقی، مکه: المکتبة التجاریه، [بی تا]
  50. رازی، فخرالدین. عصمة الانبياء، قم‌: منشورات‌ كُتبى‌ نجفى‌، [بی تا]
  51. رازی، فخر الدین. مفاتیح الغیب (التفسیر الکبیر). ج10، بیروت: دار احیاء التراث العربی، چاپ 3، [بی تا]
  52. رشيدرضا، محمد؛ عبده، محمد. تفسير المنار. ج3، بيروت: دارالمناره، چاپ سوم، 1367ق
  53. الرفاعي، محمد نسيب. التوصل الى حقيقة التوسل المشروع والممنوع. بيروت: دار النشر، چاپ اول، 1974ق
  54. زرکشی، بدر الدین. البرهان في علوم القرآن. ج2، تحقيق عبدالرحمن مرعشلي، بيروت: دارالمعرفة، 1410ق
  55. زركلی، خيرالدین. الاعلام. ج6، بيروت: دارالعلم للملايين, 1986م
  56. زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، ج4، بیروت: دارالکتب العربی، چاپ پنجم، 1407ق
  57. السبتي الأموي ، ابو الحسن ابن خمير. تنزيه الأنبياء. تحقيق محمد رضوان الدّاية، بيروت: دار الفكر المعاصر، [بی تا]
  58. سبحانى، جعفر. بحوث فى الملل و النحل. ج6، قم: مؤسسه نشر اسلامى، [بی تا]
  59. ____________ . الزيارة في الكتاب والسنّة. تهران: مرکز اطلاعات و مدارک اسلامی، 1386ش
  60. ____________ . الإلهيات علي هدي الکتاب و السنّة و العقل، ج2، [بی جا]: المرکز العالمي للدراسات الإسلاميّة، چاپ دوم، [بی تا]
  61. سُبكی، تاج الدین ابو نصر. طبقات الشافعیه الكبری. ج9، تحقیق محمود الطناحی، بیروت: دار احیاء الكتب العربیة، [بی تا]
  62. سبکی، تقی الدین ابوالحسن. شفاء السقام فی زیارة خیر الأنام. حيدر آباد: [بی نا]، 1898م
  63. سجستانی، ابی داود. سنن. ج4، بیروت: دار الاحیاء السنة النبویة، [بی تا]
  64. سخاوى، شمس الدين. الاعلان بالتوبيخ لمن ذم التاريخ. دمشق: مطبعة الشرقى، چاپ اول، 1349ق
  65. السقاف، حسن بن علي. التنديد بمن عدد التوحيد. عمان: دار الامام النووي، 1991م
  66. سمهودی،سید نورالدین. وفاء الوفاء باخبار دارالمصطفى. ج3، بيروت: دارالكتب العلمية، چاپ چهارم، 1401ق
  67. سهارنپوري، احمد. عقائد اهل سنت و الجماعة در رد روحانیت و بدعت. ترجمه عبدالرحمن سربازی، بیروت: [بی نا]، 1370ق
  68. سید رضی، ابوالحسن. نهج البلاغه. ترجمه محمد دشتی، قم: انتشارات مشرقین، چاپ چهارم، 1379ش
  69. سیوطی، جلال الدین. الدر المنثور فی التفسیر بالماثور. ج3، بیروت: دار الفکر، 1403ق
  70. __________________. طبقات المفسرین.بیروت: دار الکتب العلمیه، [بی تا]
  71. شاکر. احمد محمد. عمدة التفسیر عن الحافظ ابن کثیر. ج2، قاهره: مکتبة التراث الاسلامی، [بی تا]
  72. شبر، سیّد عبداللّه. حق الیقین فی معرفه اصول الدین. [بی جا]: انوار الهدي، چاپ اول، 1380 ش
  73. شعراني، ابوالحسن. ترجمه كشف المراد. تهران: كتابفروشي اسلامي، [بي تا]
  74. شقره، محمد بن ابراهیم. هی السلفية نسبة وعقيدة ومنهجاً. مکه: مکتبة ابن تیمیة، چاپ اول، 1413ق
  75. شوكانى، محمد بن على. فتح القدیر الجامع بین فنی الروایة والدرایة من علم التفسیر. ج2، بيروت‏: دار الكلم الطيب‏، چاپ اول، 1414 ق
  76. شهرستانی، ابوالفتح محمد بن عبدالکریم. الملل و النحل. بیروت: دارالفکر، چاپ دوم، 1422ق
  77. الشیبانی، احمد بن حنبل. اصول السنة. ریاض : دارالمنار، 1411ق
  78. _____________________ . الجامع في العلل ومعرفة الرجال. ج2، بيروت: مؤسسة الثقافيه، [بی تا]
  79. صائب، عبدالحمید. ابن تيمية فی صورة الحقیقیة. [بی جا]: مركز الأبحاث العقائديه، [بی تا]
  80. صبری المتولی. منهج أهل السنّة فی تفسیر القرآن الکریم. قاهره: دارالثقافة للنشر و التوزیع، 1986م
  81. صدوق، محمد بن علی بن بابویه. التوحید. قم: انتشارات جامعه مدرسین، 1398ق
  82. صفدي‌، خليل‌، الوافى‌ بالوفيات. ج2، به‌ كوشش‌ هلموت‌ ريتر، بيروت‌: [بی نا]، 1381ق‌
  83. ضیایی، رحمت الله، خدا در نگاه وهابیت، تهران: نجم الهدی، 1383ش
  84. طباطبايي، سید محمدحسين. الميزان فی تفسیر القرآن. ج20، قم: دفتر انتشارات اسلامی، چاپ پنجم، 1417ق
  85. طبرسی، احمدبن علی. احتجاج. ج2، ترجمه بهراد جعفری، [بی جا]: انتشارات دارالکتب الاسلامیه، 1385ش
  86. طبرسى، فضل بن حسن. مجمع البيان فى تفسير القرآن. تحقيق محمد جواد بلاغى، تهران: ‏انتشارات ناصر خسرو، چاپ سوم، 1372ش‏
  87. طبری، محمد بن جریر. جامع البیان عن تاویل آی القرآن. ج7، بیروت: دار الفکر، 1408 ق
  88. طريحى، فخر الدين. مجمع البحرین. تحقيق سيد احمد حسينى، ج6 ، تهران: ‏كتابفروشى مرتضوى، چاپ سوم، ‏1375ش‏
  89. الطوسي، ابي جعفر محمد بن الحسن. كتاب الغيبه. نجف: مكتبه الصادق، [بی تا]
  90. طیب، سید عبدالحسين. كلم الطيب. تهران: انتشارات كتابفروشي اسلامي، چاپ سوم، [بي تا]
  91. ____________________. اطيب البيان في تفسير القرآن. ج1،‏ تهران‏: انتشارات اسلام، چاپ دوم، 1378ش
  92. عزامی قضاعی، سلامه. فرقان القرآن بين صفات الخالق وصفات الأكوان. بیروت: دار إحياء التراث العربي، 1358ق
  93. عسقلانی، أحمد بن حجر. الإصابة فی تمییز الصحابة. ج2، تحقیق علی محمد البجاوی، بیروت: دار الجیل، [بی تا]
  94. ______________________ . الدررالكامنة في أعيان المائة الثامنة. ج1، تحقيق محمد عبدالمعيد، حيدرآباد: مجلس دائرة المعارف العثمانية، چاپ دوم، 1392ق
  95. ______________________ . فتح الباري شرح صحيح البخاري. ج2، ترقيم محمد فؤاد عبد الباقي، هند: دار السلفيه، 1380ق
  96. _____________________ . تهذيب التهذيب. ج11، بیروت: دار الفكر، چاپ اول، 1404ق
  97. عسگري، مرتضي. معالم المدرستين. ج1، تهران: المجمع العلمي الاسلامي، 1413ق
  98. العظیم آبادی، شمس الحق، عون المعبود فی شرح سنن ابی داود، ج 4، بیروت: دارالکتب العملیه، [بی تا]
  99. العقاد، عباس محمود، الاسلام في القرن العشرين، مصر: [بی نا]، 1954م، ص69
  100. علم الهدی ، علی بن حسین. تنزیه الانبیاء. تهران : قاضی شعار، 1380ش
  101. العينى، بدرالدين محمود بن احمد. عمدة القاری في شرح صحيح بخاري. ج6، بيروت: دار احياء التراث العربي، [بی تا]، ج6
  102. غزالی، ابوحامد محمد بن محمد. المستصفی من علم الاصول. ج1، تحقیق محمد سلیمان الاشقر، ‌تهران: ‌نشر احسان، 1424ق
  103. غنیمان، عبدالله. مختصر منهاج السنة. مدینه: [بی نا]، 1428ق
  104. فراهیدی، خلیل ‌بن‌ احمد. کتاب العین. تعلیق شیخ محمدحسن بکائی، قم: مؤسسه نشر اسلامی، چاپ اول، 1414ق
  105. القاضي عياض، ابوالفضل. الشفا بتعريف حقوق المصطفى. ج2، بيروت: دار الأرقم، [بی تا]
  106. قرطبى، محمد بن احمد، الجامع لأحكام القرآن، ج5، تهران‏: انتشارات ناصر خسرو، چاپ اول، 1364ش
  107. قزوینی، ابن ماجه، سنن، ج1، بیروت: دار الاحیاء التراث العربی، [بی تا]
  108. قوشجي، علاء الدين علي بن محمد. شرح تجريد العقايد. قم: منشورات رضي، [بي‌تا]
  109. قمی، محمد بن ابراهیم. تفسير قمى. ج2، تحقیق سید طبیب موسوی جزایری، چ4، قم: دارالکتاب، 1367ش
  110. قندوزی، سلیمان بن ابراهیم. ینابیع المودة. ج1، نجف: مكتبة الحیدریه، 1384ق
  111. الكتبي، محمدبن شاكر. فوات‌ الوفيات. ج1، مصر: [بی نا]، 1951م‌
  112. كرمى‌، مرعى‌ بن‌ يوسف‌. الكواكب‌ الدرّية فى‌ مناقب‌ المجتهد ابن‌ تيمية. بيروت‌: [بی نا]، 1406ق‌
  113. کلینی، محمد بن یعقوب. اصول کافی. ترجمه صادق حسن زاده، ج1، تهران: انتشارات قائم آل محمد (ص)، چاپ دوم، 1385ش
  114. لالكائى، ابوالقاسم هبة‏الله.شرح اصول اعتقاد اهل‏السنة. ج1، تحقيق احمد الغامدى، رياض: ‏دارطيبة، 1994م
  115. متقى هندى، علاء الدين على. كنز العمال فى سنن الأقوال و الأفعال. ج15، تحقيق شيخ بكرى حيانى و شيخ صفوة الصفا، بيروت: مؤسسة الرسالة، 1409ق
  116. مجلسی، محمد باقر. بحار‌الانوار. ج3، بیروت: مؤسسة‌ الوفاء، 1402ق
  117. مراغى، احمد بن مصطفى. تفسير المراغى. ج1، بيروت:‏ داراحياء التراث العربى، [بی تا]
  118. مزی، ابو الحجاج یوسف. تهذیب الکمال فی اسماء الرجال. تحقیق بشار عواد، ج15، بیروت: مؤسسة الرسالة، چاپ دوم، 1402ق
  119. مضاوي، رشید. تاريخ العربية السعودية بين القديم والحديث. [بی جا]: دار الساقي للطباعة والنشر، چاپ دوم، 2002م
  120. المظفر، محمد حسن. دلائل الصدق. ج2، قم: مؤسسه آل البيت لاحياء التراث، چاپ اول، 1423ش
  121. معروف الحسني، سيد هاشم، الموضوعات في الآثار و الاخبار، ترجمه حسين صابري، بيروت: دارالتعارف للمطبوعات،1407ق
  122. مغراوي، محمد بن عبد الرحمن. المفسرون بين التأويل والإثبات في آيات الصفات. بيروت: مؤسسة الرسالة، چاپ اول، 1420ق
  123. مفید، محمد بن نعمان. مصنفات الشیخ المفید. ج4، قم: المؤتمر العالمى لألفیة الشیخ المفید، 1413ق
  124. المقدسي، ابن قدامه. المغني. تحقيق عبد الله التركي وعبد الفتاح الحلو، ج2، [بی جا]: دار هجر، 1406ق
  125. مقريزي‌، تقى‌الدين‌. كتاب‌ السلوك‌. ج1، قاهره‌: [بی نا]، 1941م

المقريزي، تقي الدين أحمد بن علي. تجرید التوحید. بیروت: دار القلم، [بی تا]

  1. مغنیه، محمد جواد. هذه هي الوهابيّة. [بی جا]: دار الحقیقه، چاپ دوم، 1414ق
  2. مكارم شيرازى، ناصر. الأمثل فى تفسير كتاب الله المنزل‏. ج1، قم: مدرسه امام على بن ابى طالب(ع)، چاپ اول، ‏1421ق
  3. النووی، أبی زکریا محیی الدین. المجموع فی شرح المهذب. ج8، بیروت: دارالفکر، [بی تا]
  4. نیشابوری، حسن. معرفة علوم الحدیث. تحقیق معظم حسین، ج6، مدینه: المکتبة العلمیة، چاپ دوم، 1397ق
  5. نیشابوری، الحاكم أبو عبد الله. المستدرك على الصحيحين. ج1، بيروت: دار الفكر، [بی تا].
  6. النيشابوري، مسلم بن الحجاج. صحيح مسلم. ج7، بيروت: دار الفكر، [بي‌تا]
  1. وزارة الأوقاف والشئون الإسلامية. الموسوعة الفقهية الكويتية. ج14، كويت: وزارة الأوقاف والشئون الإسلامية، 1427ق
  2. الهيتمي، أحمد ابن حجر. الفتاوى الحديثيه. مصر: مطبعة مصطفى البابي الحلبي، چاپ دوم، 1390ق
  3. الهیثمی، علی بن ابی بکر. مجمع الزواید و منبع الفوائد. ج10، بیروت: دار الکتاب العربی، چاپ دوم، 1402 ق
  4. الهروي، ابراهيم احمد، ابن بطوطة في العالم الاسلامي (مصر: دار المعارف، بي تا)، ص23

ج. منابع اینترنتی

  1. علیزاده، میرزا. ((عصمت شناسی)). 24 مهر1382 http://www.tebyan.net
  2. اسماعیل زاده، محمد. ((عدل در نگرش اهل حدیث و مبانی اشعریان)). 28بهمن1387: 1-3 آدرس: www.mazaheb.ir
  3. جعفریان، رسول. ((تمسک به سنت نبوی برای مخالفت با حکمت الهی)). 1اسفند1385، ص1-5،آدرس: www.historylib.com
  4. اسحاقی، ابوسجاد. نسیم بیداری. 5بهمن1388 http://hajj.ir/hadjwebui/library

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “دانلود فایل word پایان نامه بررسی تأثیر مبانی فکری ابن تیمیه و ابن قیم در تفسیرش”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 4 = 1