new5 free

ساختار نظام جزایی در عصر صفویه

199.000تومان

توضیحات

112 صفحه

فایل word

 

 

فهرست مطالب

چکیده ‌ي

مقدمه. 1

1-بيان مسأله. 3

2-اهداف تحقيق. 4

3-سوالات تحقیق. 5

4-فرضيه‌های تحقیق. 5

5-سوابق پژوهش… 6

6-روش تحقیق. 8

7-روش تجزيه و تحليل اطلاعات.. 9

8-ساختار پژوهش… 9

فصل اول : تعاریف  و مبانی نظری و ادبیات پژوهش… 10

مبحث اول: تعاریف… 11

گفتار اول:  تعریف مسئولیت کیفري….11

گفتار دوم: تعریف جرم..11

گفتار سوم تعریف عرف………12

گفتار چهارم: تعریف مجازات..13

مبحث دوم: مبانی.. 11

گفتار اول: مسئولیت کیفري در متون جزایی.. 12

گفتار دوم: نظام قضایی تا روی کارآمدن صفویه : 13

گفتار سوم: قضاوت درعهد غزنویان و سلجوقیان. 15

مبحث سوم: نظام قضایی ………26

گفتار اول : قضاوت در عهد صفوی.. 19

گفتار دوم:ساختار قضایی عصر صفوی.. 25

گفتار سوم: مقامات عرفی و شرعی.. 25

1- دیوان بیگی.. 26

2-صدرخاصه. 27

3-صدر عامه. 27

4-شیخ الاسلام اصفهان. 27

5-قاضی اصفهان. 27

6-قاضی عسکر. 28

7- محتسب.. 28

8- داروغه. 28

9-کلانتر. 29

10-حاجب.. 29

گفتار چهارم: موانع توسعه قضایی.. 29

مبحث چهارم: احکام قصاص… 32

گفتار اول: محکمه استیناف.. 33

گفتار دوم: اجرای احکام. 34

گفتار سوم: مجازات.. 42

جمع بندی.. 76

فصل دوم: بررسی محاکما ت و انواع  مجازات مجرمین در عصر صفوي.. 78

گفتار اول: انواع قوانین در عصر صفویه. 79

بند اول: قوانین شرع و مجریان آن. 79

بند دوم: قوانین عرف و مجریان آن. 82

گفتار دوم: انواع جرایم در عصر صفویه. 86

بند اول: جرم هاي سیاسی.. 86

بند دوم: جرم هاي نظامی.. 87

بند سوم: جرم هاي اقتصادي.. 87

بند چهارم: جرم هاي اجتماعی و عمومی.. 88

بند پنجم: جرم هاي مذهبی.. 89

گفتار سوم:  انواع مجازات در دوره صفوی.. 90

بند اول:میل کشیدن چشم ها 90

بند دوم: آدمخواري.. 90

بند سوم: گچ گرفتن مجرمین.. 91

بند چهارم: سوزاندن مجرم. 91

بند پنجم: بریدن گوش، بینی، دست و پا 92

بند ششم: ریش تراشیدن و بر گرد شهر گرداندن. 92

بند هفتم: سرب داغ در گلو ریختن.. 93

بند هشتم: مقطوع النسل کردن. 93

بند نهم: در تنور انداختن.. 93

بند دهم: سر بریدن. 93

بند یازدهم: اعدام کردن. 94

بند دوازدهم: در معرض نیش زنبور قرار دادن بدن مجرم. 94

بند  سیزدهم: دریدن شکم مجرم. 95

بند چهاردهم: حبس و تبعید کردن. 95

بند پانزدهم: شلاق زدن. 95

بند شانزدهم: پوست کندن. 96

نتیجه گیري.. 97

منابع و مآخذ. 99

 

 

 

 

 

 

چکیده

یکی از مهمترین ویژگی هاي اصلی نظام حکومتی در میان ملت ها آیین قضاوت و دادگستري می باشد. در ایران از روزگار باستان تا به امروز نیز توجه به نهاد قضایی، با فراز و نشیب هایی تداوم داشته است. آیین قضاوت، جرم و مجازات با توجه به شرایط عینی و ذهنی حاکم و بسته به نوع اقتدار حکومت ها و ویژگی هاي شاهانه متفاوت بوده است. در حکومت هاي ایران اسلامی نمی توان قوانین ثابت و یکپارچه اي براي جامعه ایران در نظر گرفت؛ چرا که مولفه هاي فرهنگی و تمدنی در طول زمان با عنایت به حوادث و رخدادهاي تاریخی متغییر بوده است. این پژوهش با روشی تحلیلی – توصیفی در صدد است به مسئله اصلی این پژوهش مبنی بر چرایی و چگونگی فرآیند محاکمات، جرم و مجازات  در عصر صفوی بپردازد.

کلید واژگان: حکومت، صفوي، محاکمه، مجازات، قضاوت، جرم، دادگستري، دادگاه.

مقدمه

 

 

مقدمه

آیین قضاوت و دادرسی، رسیدگی به دعاوي، مظالم در جوامع مختلف پیشینه اي کهن دارد و جامعه ایران نیز از این امر مستثنی نبوده و نیست. با عنایت به کتیبه هاي شاهان باستان ایران، اهمیت آیین دادگستري و نهادهاي قضایی در نزد ایرانیان به خوبی نمایان می شود. توجه بیش از حد شاهان باستان به عدالت، رسیدگی به حق و حقوق مظلومان، مبارزه با مجرمان و ستمگران و مجازات مجرمان از اطلاعاتی است که این کتیبه ها در اختیار پژوهش گران قرار می دهند؛ اگر چه در دوران اقتدار حکومت مرکزي، رویکرد قضایی دولت ها، شدت بیشتري می یافت و شاهنشاه با قدرت، در رأس سیستم قضایی قرار می گرفت و حرف اول را در محکمه می زد؛ اما به همان اندازه در دوران بحران دولت ها، سیستم قضا نیز آشفته می شد و اشخاص در لباس قضات از هیچ گونه ظلم و ستمی دریغ نمی ورزیدند. با ظهور دین اسلام احکام شرعی اسلامی خود را در محکمه ها نمایان ساخت. توجه به امر دادرسی و دادگستري جان تازه اي یافت. با شروع فتوحات و گستردگی ارضی اسلام، نیازها به این امر حساسیت بیشتري پیدا کرد. لذا اعراب بدوي سعی کردند با استفاده از ساختار و نهادهاي قضایی ایرانیان و با تکیه بر قرآن، سنت رسول اکرم (ص) و توصیه هاي ائمه (ع) و صحابه پیغمبر، میان مسلمانان به محکمه و دادگستري بپردازند.[1] یکی از موثرترین عوامل بر شیوه ي دادرسی نزد حکومت هاي ایران اسلامی دین و شرع می باشد که باعث روي کار آمدن دادگاه هاي شرع می شد که ریاست آن اکثرا بر عهده ي علماي اسلامی بود. البته روي کار آمدن دولت هاي مختلف با آداب و رسوم متفاوت بر امر قضاوت و مجازات مجرمین، هر کدام تاثیرات خاص و مستقیم خود را داشتند. این مسئله دستیابی به یک قانونی ثابت و پایدار را در جامعه ایران، دشوار می کرد. مخصوصا با روي کار آمدن دولت هاي قبیله اي که اکثرا خاستگاه شرقی داشتند و آداب رسوم بدوي با مشخصه شمنیستی که از ویژگی هاي اصلی شان به شمار می رفت و با مفاهیم اسلامی گاها مغایر بودند، وضعیت سیستم قضایی جامعه را آشفته تر می کردند. این رویکرد با روي کار آمدن سلجوقیان شروع با هجوم مغولان شدت بیشتري یافت که تدریجا باعث به وجود آمدن سنت هاي جدیدي در جامعه ایران شد که بعضا تا به امروز نیز باقی مانده اند[2]. لذا بعد از مغولان یاساي چنگیزي به عنوان یکی از مبانی اصلی در امر قضاوت قرار می گیرد و پایه و اساس دادگاه هاي عرف می شود که در رأس این دادگاه ها شاه جاي داشت. ما از این دوران به بعد شاهد صدور مجازات هاي سنگینی در محکمه ها هستیم. سنت مغولی یکی از مهمترین ویژگی حکومت هاي ایران اسلامی تا اواخر قاجار محسوب می شود. پژوهش حاضر برآنست تا با بررسی سیستم قضایی دوره صفویان شیوه ي دادرسی، محاکمه، جرم ها و مجازات ها به سوالاتی زیر که محرك نگارنده در انجام تحقیق شد، پاسخ دهد: 1. مبادي و مبانی صدور احکام در دوره صفویان چه بوده؟ اقتدار شاهانه چه تاثیري بر فرایند محاکمه و مجازات ها داشته است؟ نگارنده با استفاده از منابع تاریخ نگارانه و غیرتاریخ نگارانه دوره صفوي و همچنین سفرنامه سیاحان اروپایی که اطلاعات زیادي در رابطه با موضوع دارند، سعی نموده اند آیین دادگستري در دوره صفویان را به بحث و بررسی بگذارند[3].

1-بيان مسأله

تاریخ حقوق که به بررسی قواعد وقوانین وسازمانهاو نهادهای حقوقی قرون گذشته می پردازد.بخش مهمی از تاریخ تمدن است.اگاهی از سیرتطوور وتکامل تمدن بشری مستلزم درک درست نهادهای حقوقی اعصار گذشته است.از این اهمیت ویژه که بگذریم فهم قواعد حقوق معاصرمستلزم ان است که ریشه اصلی آنها به همراه تغییراتی که در طول تاریخ پیدا کرده است دانسته شود.(کاتوریان).بررسی درباره مفهوم جرم در یک جامعه و احکام قضایی مرتبط با آن ومجازات مجرمان بدون توجه و در نظر گرفتن ویژگی علمی و سیاسی ومذهبی و اجتماعی حاکم بر دوره ی مورد بحث نه تنها کاری بیهوده ،بلکه ناقض قواعد خواهد بود به عبارت دیگرجرم و تعریف رفتار مجرمانه تابعی از شرایط همان اجتماع و حکومت حاکم بران میباشد.حکومت ها در طول تاریخ مقبولیت و مشروعیت خود را برپایه معیارهای گوناگونی قراردادند وخاندان صفوی نیز از این قاعده مستثنی نبوده سلسله صفویه به لحاظ فکری پیروزی خود رامدیون گسترش دو جریان معنوی یعنی تصوف و تشیع بود.صوفیان تصوف و تشیع رادر جریان فعالیتهای خود تا مرحله کسب حکومت بهم در امیختند.این تحول موضوعی بود که در بستر جامعه جریان داشت با به قدرت رسیدن صفویان تشیع و تصوف در عرصه سیاسی و دیوانی نیز مطرح شدند نقش و تاثیر صوفیگری و تصوف بعنوان یکی از مبانی قدرت صفویان مسئله ای میباشد که شواهد و قرائن موجود انرا تایید مینماید.القابی که برای سران خاندان صفوی و مریدان ایشان به کار رفته بود مرشد، ارشاد،طریقت،توبه وتلقین بمنظور فعالیتهای فکری انان مبین عمق غلبه صوفیگری بشکل ظاهری و باطنی فعالیتهای انان است.شاه اسماعیل نخستین فرد از این خاندان بود که بعنوان مرشد کامل از سوی مریدان خود از یک سو ضل الله و همچنین نائب امام زمان در جامعه ایران که اکثریت آن سنی مذهب بودندبه قدرت رسید وی با اعلام شیعه اثنی عشری بعنوان مذهب رسمی حکومت چارچوبی جدید ایجاد نمودو بر پایه ان به گونه ای روابط مردم با حکومت و بالعکس از نو تعریف شد.با به قدرت رسیدن صفویان در عرصه سیاسی و اجتماعی ایران و با ورود عالمان شیعه به این سیستم و رابطه ایشان با حکومت برخی از موازین موجود در جامعه دستخوش تغییر و تحول گشت.صفویان از یکسو تشیع را به عنوان مذهب رسمی حکومت و به تبعیت از ان قوانین و احکام انرا به عنوان چارچوب اجرایی د ربرخی از حوزه ها از جمله حوزه قضایی پذیرفتند .تا روابط میان مردم با مردم و از سوی دیگر مردم با حکومت را مشخص نماید.و هر فردی که خارج از این ساختار عمل کند مجرم و فعل او جرم محسوب میشود.این افعال که با دو حوزه ی تفکر سیاسی حاکم بر جامعه و حوزه ی دین و مذهب مغایرت داشت در اشکال گوناگون در جامعه ظهور پیدا میکرد به عنوان نمونه نوشیدن شراب،انتشار کتب ضاله،تقلب در تجارت …میان مردم اتفاق می افتد از این دست افعال مجرمانه هستند.بنابر این بررسی اشکال جرم در عصر صفوی یکی از اهداف این  رساله است باید گفت هیچ جرمی از سوی نظام سیاسی حاکم و جامعه بدون پاسخ نمی ماند و از این رو احکام قضایی و روابط انها تا حدودی در شرع بیان شده و تطبیق ان با واقعیت موجود در جامعه ان دوره نیز نیاز به بررسی دارد.

2-اهداف تحقيق

هدف اصلی

1-      بررسی ساختار جزایی در عصر صفویه

اهداف فرعی

1- بررسی آيين دادرسي در عصر صفویه

2- بررسی سازمان  قضايي در عصر صفویه

3-بررسی جرايم و مجازاتها در عصر صفویه

3-سوالات تحقیق:

سوال اصلی

1-      ساختار جزایی حاکم در عهد صفویه بر چه اساسی بود؟

سوالات فرعی

2-      آيين دادرسي  در عهد صفویه چگونه بود؟

3-      سازمان  قضايي در در عهد صفویه چگونه بود؟

[1] آصف، محمد هاشم، ( 1382 ) رستم التواریخ. مصحح میترا مهرآبادي، تهران: نشر دنیاي کتاب.ص 112.

[2] نوایی، عبدالحسین، ( 1350 ) اسناد و مکاتبات تاریخی شاه طهماسب صفوي، تهران: بنیاد فرهنگ ایران.ص123.

[3] میرزا سمیعا، ( 1368 ) تذکره الملوك، به کوشش محمد دبیر سیاقی، تهران: امیرکبیر.ص 74.

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “ساختار نظام جزایی در عصر صفویه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

3 + 4 =