new5
حراج!

عوامل موثر در ایجاد نظام بودجه ریزی عملیاتی

49.000تومان 29.000تومان

توضیحات

فهرست مطالب
فصل اول 1
مقدمه و بیان مسأله 1
1-1 مقدمه: 2
1-2: بیان مساله و اهمیت پژوهش: 3
1-3 اهداف و سوالات پژوهشی: 6
1-3-1 هدف اصلی: 6
1-3-2 اهداف فرعی: 7
1-3-3 هدف کاربردی: 7
1-4-5 سؤالات پژوهش: 8
فصل دوم 11
مبانی نظری پژوهش 11
2-1 مقدمه: 12
2-2 تعاریف و مفاهیم نظام بودجه ریزی: 12
2-2-1 مقدمه : 12
2-2-2 مفاهیم بودجه : 13
2-2-3 تعاریف بودجه : 14
2-2-4 مقاصد و اهداف بودجه ریزی: 18
2-1-5 وظایف بودجه ریزی : 19
2-1-6 روش های پیش بینی درآمد : 20
2-1-7 روش های برآورد هزینه : 20
2-3 بودجه ریزی عملیاتی: 27
2-3-1 تعاریف بودجه ریزی عملیاتی: 27
2-3-2 ماهیت بودجه ریزی عملیاتی : 28
2-3-3 ویژگی های بودجه ریزی عملیاتی : 29
2-3-4 وظایف بودجه ریزی عملیاتی : 30
2-3-5 مزایای بودجه ریزی عملیاتی : 32
2-3-6 الزامات بودجه ریزی عملیاتی : 35
2-3-7 مراحل انجام بودجه ریزی عملیاتی: 37
2-3-8 فواید بودجه ریزی عملیاتی : 39
2-4مروری بر تحولات نظام بودجه ریزی و تجربه برخی از کشورها در پیاده سازی بودجه ریزی عملیاتی: 40
2-4-1 بودجه وسیله ای برای کنترل : 41
2-4-2 بودجه وسیله ای برای بهبود مدیریت : 41
2-4-3 بودجه وسیله ای برای برنامه ریزی اقتصادی و مدیریت عملکرد : 42
2-4-4 مسیر بودجه ریزی عملیاتی نوین : 43
2-4-5 تجربه برخی از کشورها در اجرای بودجه عملیاتی : 47
2-5 نظام بودجه ریزی عملیاتی در ایران: 49
2-5-1 فلسفه و اهمیت بودجه ریزی عملیاتی در ایران: 49
2-5-2 سیر تحولات نظام بودجه ریزی در ایران : 51
2-5-3 نقش قوه مقننه در بودجه ریزی عملیاتی : 52
2-5-4 الزامات قانونی بودجه ریزی عملیاتی در ایران : 53
2-4-5 مشکلات عمده بودجه بندی دولتی در ایران : 58
2-4-6 روند حال و آینده بودجه ریزی عملیاتی در ایران : 65
2-6 بودجه ریزی عملیاتی در بخش سلامت: 70
2-6-1 اهمیت فرایند بودجه ریزی عملیاتی در بخش سلامت و بیمارستان ها: 70
2-6-2 تجزیه و تحلیل هزینه ها در بخش سلامت: 71
2-6-3 سیاست های کلان اقتصادی در بخش سلامت: 84
2-6-4 مراحل تنظیم بودجه عملیاتی در بخش سلامت: 85
2-7 مروری بر مطالعات انجام یافته: 87
2-7-1مطالعات داخلی: 87
2-7-2 مطالعات خارجی: 89
فصل سوم 91
روش پژوهش 91
3-1مقدمه: 92
3-2 نوع پژوهش: 92
3-3جامعه پژوهش: 92
3-4 روش نمونه گیری و حجم نمونه: 92
3-5 روش گردآوري داده ها: 92
3-6 ابزار گردآوري داده ها: 93
3- 7 ابزار تجزيه و تحليل داده ها: 93
3-8 مکان و زمان مطالعه: 93
3-9 محدودیت های پژوهش: 94
3-10 ملاحظات اخلاقی: 94
3-11 تعریف واژه ها: 94
فصل چهارم 97
یافته ها 97
فصل پنجم 113
بحث و نتیجه گیری 113
5-1 بحث: 118
5-2 نتیجه گیری: 120
5-3 پیشنهادات کاربردی: 121
5-4پیشنهادات برای پژوهش های آتی: 121
منابع: 122
ضمائم 126
ABSTRACT 136

فهرست جداول و نمودارها

جدول 2-1:سیر تحولات نظام بودجه ریزی در ایران…..56
جدول 4-1:نمره میانگین هر یک از عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی…102
جدول 4-2:نمره میانگین هر یک از عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی با توجه به پست سازمانی …….102
جدول 4-3:نمره میانگین هر یک از عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی با توجه به سطح سازمانی …..103
جدول 4-2:نمره میانگین هر یک از عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی با توجه به پست سازمانی …….102
جدول 4-4: وجود ارتباط معنادار بین میزان تاثیر گذاری عوامل موثر و سطح سازمانی……………..104
جدول 5-4:رتبه بندی عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی…104
نمودار2-1:ارتباط سیستماتیک اجزای PPB…………….23
نمودار2-2:اهداف سیستم بودجه ریزی عملیاتی…………..30
نمودار2-3:شفاف سازی در بودجه ریزی عملیاتی………….31
نمودار2-4:فرآیند بودجه ریزی عملیاتی……37
نمودار4-1:فراوانی نسبی جنسیت در جامعه مورد مطالعه(درصد)…………92
نمودار4-2:فراوانی نسبی وضعیت تاهل در جامعه مورد مطالعه(درصد)….92
نمودار4-3:فراوانی نسبی سن در جامعه مورد مطالعه(درصد)………………93
نمودار4-4:فراوانی نسبی سابقه کار در جامعه مورد مطالعه(درصد)……93
نمودار4-5:فراوانی نسبی رشته تحصیلی در جامعه مورد مطالعه(درصد)………………..94
نمودار4-6:فراوانی نسبی مدرک تحصیلی در جامعه مورد مطالعه(درصد)……………….94
نمودار4-7:فراوانی نسبی سطح سازمانی در جامعه مورد مطالعه(درصد)…94
نمودار4-8:فراوانی نسبی پست سازمانی در جامعه مورد مطالعه(درصد)…………………..95
نمودار4-9:رتبه بندی عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی …….104
نمودار5-1:عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی در مطالعه طاهر پور و همکاران……………..128

.

فصل اول
مقدمه و بیان مسأله

1-1 مقدمه:
نظام بودجه ریزی یکی از خرده نظام های موجود در یک نظام اقتصادی، سیاسی و اجتماعی و به عنوان یک موجود زنده می باشد که وظیفه انتقال خون حیات بخش درآمدهای دولت به اجزای مختلف جامعه و اقتصاد را بر عهده دارد. به همین دلیل هر گونه اختلال، گرفتگی و بیماری در این شریان، کل پیکره کشور را با بحران مواجه می کند. از آنجاییکه نظام های سنتی بودجه ریزی تنها به دنبال کنترل این است که مبالغ بودجه ای “کجا” و “چگونه” هزینه می شود در پی این نبوده است که این هزینه ها برای “چه اهدافی” انجام می شود.در حالیکه در دنیای امروز بودجه ریزی به صورت ابزار کارآمد جهت مدیریت صحیح دولت و بخش عمومی به شمار می آید آگاهی مدیران و تصیم سازان سطوح خرد و کلان از شیوه های نوین بودجه ریزی علاوه بر استفاده عقلایی از منابع و تخصیص بهینه آن، بستر مناسبی برای رشد و کارایی در دستگاه ها و سازمان های دولتی فراهم می سازد و علاوه بر ارتقاء کارایی، از اسراف و تبذیر اموال عمومی جلوگیری نموده و توزیع عادلانه و مطلوب منابع ملی را به دنبال خواهد داشت. از این رو امروزه تقاضا نسبت به استفاده از ابزارها و رویکردهای نوین مدیریتی از قبیل مدیریت فرآیند ها، مدیریت کیفیت، ارزیابی و مدیریت عملکرد و نظایر آن که غالبا مورد استفاده بخش خصوصی بود در دولت ها قوت و قدرت گرفته است ورویکردهای خروجی محوری، شهروند محوری و بازار گرایی که رویکرد های بخش خصوصی است جایگزین رویکردهای بخش دولتی یعنی فرآیند محوری، بوروکراسی مداری انحصار گردیده و شاکله مدیریت دولتی نوین را به وجود آورده است. لذا از جمله نظام های بودجه ریزی که در اکثر کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه با توجه به تحولات محیطی، تغییر رویکردها و الزام تفکر سیستمی در طراحی و اجرای نظام های مدیریتی و اقتصادی مورد استفاده قرار گرفته است، نظام بودجه ریزی عملیاتی است(حسن آبادی و نجار 1387).
بودجه ریزی عملیاتی، نمایشی است که اهداف استراتژیک و بلند مدت را به نحو شفاف به اهداف عملیاتی سالانه سازمان ها و نیز به هزینه های مربوط به دستیابی به این اهداف پیوند می دهد. در چارچوب بودجه ریزی عملیاتی، بخش های مختلف اداری براساس استانداردهای مشخص تحت عنوان شاخص های عملکرد پاسخگو هستند و مدیران در تعیین شیوه نیل به نتایج از اختیار عمل بیشتری برخوردارند. از طرف دیگر در چارچوب چنین شیوه ای امکان مشارکت سیاست گذاران، مدیران و حتی شهرو ندان در قالب برنامه های راهبردی، اولویت های هزینه ای و ارزیابی عملکرد فراهم می گردد(حسن آبادی و نجار 1387).
با این وجود بودجه ریزی در ایران به رغم جایگاه ممتاز برنامه ریزی و اهمیتی که بودجه در تهیه و اجرای برنامه های عمرانی دارد. ابزاری ناکارآمد است. تهیه و تصویب بودجه برا ی هر دوره مالی، توان قابل توجهی از نیروهای کارشناسی دستگاه ها را به خود اختصاص می دهد و بحث های گسترده ای را بین قوای اجرایی و قانون گذاری مطرح می کند. در مقایسه با دگرگونی های بسیاری که طی دهه های اخیر در مفاهیم و ماموریت های بودجه در اداره امور عمومی کشور ها پدید آمده است.سازمان دهی،مدیریت تهیه و اجرای بودجه در ایران در نیم قرن به مسئله پیچیده و دشواری در مدیریت بخش عمومی مبدل شده است که پیامد های نامطلوب و رو به تزاید خود را به دولت تحمیل می کند و علی رغم تاکید مواد 138 و 144 قانون برنامه سوم و چهارم توسعه اقتصادی کشور از سال 1381 مبنی بر اجرای بودجه ریزی عملیاتی آنچه در عمل اتفاق افتاده صرفا به تغییر طبقه بندی اقلام درآمدی و هزینه ای خلاصه شده و در اجرا چندان تغییراتی ایجاد نشده است(احمدی 1387).
1-2: بیان مساله و اهمیت پژوهش:
پژوهش ها نشان می دهد که در بيشتر كشورهاي با سطح درآمد متوسط، بيش از پنج درصد توليد ناخالص داخلي و 5 تا 10 درصد از هزينه‌هاي دولت به بخش سلامت اختصاص يافته است(ابوالحلاج رمضانیان1390). اين در حالي است كه تا زماني كه زير ساختهای مناسب براي استفاده اثر بخش از منابع و بويژه منابع مالي وجود نداشته باشد كارآمدي، اثربخشي، ارزيابي و نظارت بر اين منابع امكان پذير نخواهد بود، و حتي افزايش پيوسته اعتبارات مالی نيز در حل مشكلات سيستم سودمند واقع نخواهد شد(باباجانی 1385).از این رو نظام بودجه ریزی به عنوان یکی از خرده نظام های مدیریتی و اقتصادی در نحوه تخصیص منابع همواره مورد توجه دولت ها و سازمان ها بوده است (سعیدی و مزیدی 1385). به طوری که دهه گذشته با پیشرفت های نظری و کاربردی در فرآیندهای بودجه ریزی همراه بوده است. از این رو اکنون در نظام ملی اقتصادی پیش رو، بودجه به عنوان مهم ترین ابزار هدایت و تخصیص بهینه منابع در جهت دستیابی به اهداف توسعه تبدیل شده است. دوران گذر از بودجه ریزی سنتی و متداول به بودجه بندی عملیاتی سرآغازی است برای شفاف سازی هزینه ها و انجام اصلاحات ساختاری و منطقی ساختن نقش دولت در فعالیت های اقتصادی و فرهنگی است. به عبارت دیگر تدابیری که دولت برای حل مسائل اقتصادی و اجتماعی اتخاذ می کند، در بودجه انعکاس می یابد. در واقع بودجه شکل خلاصه شده ای از چگونگی برنامه ریزی، سازمان دهی، هدایت و کنترل روندهای مالی دولت است که از پشتوانه فکری منسجم و ارگانیک تخصیص منابع مالی و غیر مالی محدود در مقابل نیاز های نامحدود در سطح کلان برخوردار است(سعیدی و مزیدی 1385). ايده بودجه ريزي عملياتي در ايران، از اوايل دهه 1380 ، در ادبيات بودجه اى مطرح شد و در عمل نيز ابتدا در بودجه هاى سنواتى مورد توجه قرار گرفت و در سال هاى بعد، در قوانين فرادستى مطرح شد. در بند “ر” تبصره ” 1″ قانون بودجه 1382 كل كشور، مقرر شده سازمان مديريت و برنامه ريزى كشور در راستاى اصلاح نظام بودجه نويسى نسبت به عملياتى كردن بودجه، اصلاح نظام برآورد درآمدها و هزينه ها براى سال 1383 ، براى تمام دستگاه هاى اجرايى و شركت ها و سازمان هايى كه شمول قوانين و مقررات عمومى بر آنها، مستلزم ذكر نام است، عمل نموده و توزيع اعتبارات مربوط به هزينه ها را بر اساس نياز دستگاه ها و فعاليت هايى كه صورت مى گيرد، انجام دهد(پناهی 1389، طاهر پور و همکاران1390).
اين موضوع عيناً در بند “ز” تبصره ” 1″ قانون بودجه 1383 نيز تكرار گرديد:سازمان مدیریت و برنامه ریزی کشوردر راستاى اصلاح نظام بودجه نويسى نسبت به عملياتى كردن بودجه، اصلاح نظام برآورد درآمد ها و هزينه ها براى سال 1384 براى تمام دستگاه هاى اجرايى و شركت ها و سازمان هايى كه شمول قوانين و مقررات عمومى بر آنها، مستلزم ذكر نام است عمل نموده و توزيع اعتبارات مربوط به هزينه ها را بر اساس نياز دستگاه ها و فعاليت هايى كه صورت مى گيرد، انجام دهد. مواد 138،137 و 144 در در فصل “نوسازى دولت و ارتقاى اثربخشى حاكميت قانون” قانون برنامه چهارم توسعه دولت، درباره احصاى امور حاكميتى به منظور افزايش بهره ورى و بودجه ريزى عملياتى بود(پناهی 1389، طاهر پور و همکاران1390).
در تبصره هاى قانون بودجه 1384 ، موضوع بودجه ريزى عملياتى مسكوت گذاشته شد و الزامى براى هيچ دستگاهى تعيين نشد. در قانون بودجه سال 1385 نيز در هيچ تبصره اى، درباره بودجه ريزى عملياتى بحث نشده است، ولى تلاش شده است كه اعتبار دستگاه ها، در جدول اعتبارات دستگاه هاى اجرايى، بر اساس شاخص هايى نظير “واحد”، “مقدار” يا “هزينه واحد” (به عنوان يگانه نمود عملياتى كردن بودجه) بيان شود. قانون بودجه سال 1386 نيز همانند بودجه سال 1385 ، اقدامات محسوسى را درباره بودجه ريزى عملياتى شامل نمى شد و دقيقاً به صورت بودجه سال 1385 ، تنظيم شد كه همان ايراد هاى بودجه سال 1385 ، بر آن نيز وارد بود. قانون بودجه سال 1387 (با توجه به لايحه تقديمى دولت) نسبت به قوانين بودجه سنواتى، تغييرات گسترده اى كرده بود، گرچه در آن درباره عملياتى كردن بودجه صحبت نشده است، ولى با تجميع رديف ها، اختيارات گسترده به مديران در سطوح مختلف، به ويژه به دستگاه هاى اصلى اعطاء شده بود. گرچه اين نوع اختيار، جزءالزام هاى بودجه ريزى عملياتى محسوب مى شود، ولى اين ويژگى، با تعريف و تعيين شاخص هاى دقيق عملكردى همراه نبود. قانون بودجه سال 1388 ، زمانى تنظيم گرديد كه قانون مديريت خدمات كشورى، تصويب شده بود. بر اساس ماده ( 16 ) قانون مذكور، دستگاه هاى اجرايى موظف هستندبه منظور افزايش بهره ورى و استقرار نظام كنترل نتيجه و محصول و كنترل مراحل انجام كار واعطاى اختيارات لازم به مديران، اقداماتى مانند تعيين قيمت تمام شده فعاليت ها و خدمات، تعيين شاخص هاى هدفمند و نتيجه گرا و استانداردهاى كيفى خدمات و نظارت بر كنترل كميت و كيفيت خدمات، انعقاد تفاهم نامه با مديران واحدهاى مجرى و اعطاى اختيارات لازم را براى پيشنهاد جابجايى فصول و برنامه اى اعتبارات انجام دهند(پناهی 1389، طاهر پور و همکاران1390).
بر اساس لايحه برنامه پنجم توسعه در قالب فصل نهم ماده 195 ، دولت ملزم است تا پايان سال دوم برنامه، به تدريج زمينه هاى لازم را براي تهيه بودجه با روش عملياتي، در همه دستگاه هاى اجرايي ايجاد كند، به نحوي كه لايحه بودجه سال دوم برنامه، با روش مذكور تدوين شود و به مجلس شوراي اسلامي تقديم گردد. در بند “الف” ماده ( 24 ) نيز بيان شده است كه هزينه سرانه تربيت نيروى انسانى متخصص مورد تقاضاى دولت و هزينه هاى خدمات پژوهشى، فناورى مورد حمايت در چارچوب بودجه ريزى عملياتى براى هر دانشگاه و مؤسسه آموزشى، پژوهشى و فناورى محاسبه و به طور ساليانه تأمين گردد در نهايت، در بند ” 32 “، بر سياست هاى كلى برنامه پنجم، مجدداً تأكيد شده است(پناهی 1389، طاهر پور و همکاران1390).
لذا با توجه به مطالب مذکور و تاکید دولت بر ایجاد مقدمات لازم جهت اجرای بودجه ریزی عملیاتی در کلیه دستگاه های اجرایی وزارت بهداشت و درمان و آموزش پزشکی از سال 1382 اجرای بودجه ریزی عملیاتی در 40 بیمارستان از 38 دانشگاه های علوم پزشکی را به صورت پایلوت آغاز نمود و زمینه اجرای این امر را در قالب نظام نوین مالی فراهم آورد که با توجه به دستور وزیر وقت مرکز بودجه و پایش عملکرد معاونت توسعه و منابع انسانی متصدی اجرای این امر گردید(گزارش وزارت بهداشت 1386) که با توجه به گزارشات حاصل از مرکز بودجه و پایش عملکرد دانشگاه های علوم پزشکی تهران، قزوین و تبریز در این مهم به خوبی عمل نموده و قدم های موثری برداشته اند (گزارش وزارت بهداشت 1392) در حالیکه پژوهش های دیگری در سایر دستگاه های اجرای حاکی از این موضوع است که بودجه ریزی در این دستگاه ها تغییر نکرده است و همچنان از طریق چانه زنی بوده است(جفره و روشناسان 1389). از این رو با نظر به تنگناهای بودجه در نظام بودجه ریزی فعلی، ضرورت اصلاح ساختار اقتصادی در بخش بهداشت و درمان و الزامات قانونی بودجه ریزی عملیاتی استقرار این نوع بودجه ریزی نوین در دستگاه های اجرایی از جمله وزارت بهداشت و درمان آموزش پزشکی امر ضروری و خطیر می باشد لذا در پژوهش حاضر پژوهشگر با توجه به اهمیت استقرار بودجه ریزی عملیاتی و عدم استقرار مناسب این نوع بودجه ریزی در دستگاه های اجرایی به دنبال شناسایی عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان امور مالی دانشگاه علوم پزشکی قزوین می باشد تا با شناسایی هر یک از عوامل و ارایه راهکارهایی در این زمینه استقرار بودجه ریزی عملیاتی در سازمان های بهداشتی و درمانی را تسریع بخشیده و زمینه حل مشکلات را فراهم آورد.
1-3 اهداف و سوالات پژوهشی:
1-3-1 هدف اصلی:
شناسایی عوامل موثر بر استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین؛1392
1-3-2 اهداف فرعی:
• تعیین فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب سن ، جنس، وضعیت تاهل، سابقه کار، سمت، سطح سازمانی، تحصیلات و رشته تحصیلی در سال 1392
• تعیین نمره میانگین عامل نیروی انسانی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• تعیین نمره میانگین عامل مدیریت مالی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• تعیین نمره میانگین عامل سیستم اطلاعات مالی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• تعیین نمره میانگین عامل ساختار سازمانی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• تعیین نمره میانگین عامل سیستم ارزیابی عملکرد در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• تعیین نمره میانگین عامل الزامات قانونی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• رتبه بندی عوامل موثر بر استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
• تعیین تفاوت معناداری بین دیدگاه مدیران و کارکنان مالی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین در سال 1392
1-3-3 هدف کاربردی:
شناسایی عوامل موثر در استقرار بودجه ریزی عملیاتی در دانشگاه علوم پزشکی قزوین و ارایه راهکارهایی به مدیران و دست اندر کاران جهت بهبود و تسریع در اجرای این امر.
1-4-5 سؤالات پژوهش:
1. فراوانی جامعه مورد مطالعه بر حسب سن ،جنس،وضعیت تاهل،سابقه کار،سمت،سطح سازمانی، تحصیلات، رشته تحصیلی چگونه است؟
2. نمره میانگین عامل نیروی انسانی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی قزوین چقدر است؟
3. نمره میانگین عامل مدیریت مالی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی قزوین چقدر است؟
4. نمره میانگین عامل سیستم اطلاعات مالی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی قزوین چقدر است؟
5. نمره میانگین عامل ساختار سازمانی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی قزوین چقدر است؟
6. نمره میانگین عامل سیستم ارزیابی عملکرد در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران وکارکنان دانشگاه علوم پزشکی قزوین چقدر است؟
7. نمره میانگین الزامات قانونی در استقرار بودجه ریزی عملیاتی از دیدگاه مدیران و کارکنان دانشگاه علوم پزشکی قزوین چقدر است؟
8. کدام یک از عوامل بیشترین تاثیر و کدامیک کمترین تاثیر را در استقرار بودجه ریزی عملیاتی دارد؟
9. کدامیک از عوامل بیشترین تاثیر و کدام یک کمترین تاثیر را از دید مدیران و کارکنان امور مالی به تفکیک دارد؟
10. آیا تفاوت معناداری بین دیدگاه مدیران و کارکنان امور مالی وجود دارد؟

فصل دوم
مبانی نظری پژوهش
2-1 مقدمه:
بودجه به عنوان بیان مالی عملیات دولت، مهمترین سند دولتی است که دستگاه های اجرایی را در دستیابی به اهداف چشم انداز و برنامه های توسعه کشور و انجام اثر بخش وظایف خود یاری می رساند. از این رو تلاش برای بهبود این سند مالی و بهره وری بودجه در اجرای فعالیت های دستگاه های اجرایی همواره مورد توجه و چالش بوده است(حسن آبادی و نجار 1387). به طوریکه تحولات متعددی در فرآیند بودجه ریزی در حال وقوع است به کار گیری اصول کلاسیک در نظام های بودجه ریزی رنگ باخته و جای خود را به اصولی داده است که هر دولتی نه براساس الگوهای پیشین تدوین بودجه بلکه بر مبنای خصوصیات ساختاری و جاری خود گونه ای از روشهای خاص را جهت بهبود وضع اقتصادی وضع اقتصادی به کار گرفته اند. از این رو از جمله نظام های بودجه ریزی که در اکثر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه مورد توجه قرار گرفته نظام بودجه ریزی عملیاتی می باشد (جفره و روشناسان 1389) .
2-2 تعاریف و مفاهیم نظام بودجه ریزی:
2-2-1 مقدمه :
در مدیریت نوین منابع دولت ، تعیین محدودهای دخالت دولت ، مدیریت مطلوب منابع مالی ، سیاستگذاری برای حداکثر نمودن منافع اجتماعی نظام کلان مالی ، انطباق اهداف میان مدت و کوتاه مدت در مخارج عمومی ، نظم و انضباط مالی ، بودجه عملیاتی ، نظارت ، کنترل و هماهنگی ، شفافیت و پاسخگویی مورد توجه قرار گرفته است.در تعیین محدوده های دخالت دولت صرف نظر از وظایف حاکمیتی ، اگر زمانی فزونی عواید نسبت به هزینه ها برای سرمایه گذاری دولت در امور اقتصادی کافی تلف می شد اکنون تنها دخالت در مواردی قابل توجیه به حساب می آید که عدم دخالت دولت منافع اجتماعی تأمین نشود در این حالت نیز مداخله دولت طیفی از سیاستگذاری ها ، هدایتها و تشویق ها را در بر می گیرد که دخالت مستقیم از طریق سرمایه گذاری در امور اقتصادی آن واقع می شود.در رعایت انضباط کلان مالی ، بحث آینده نگری مطرح می شود و دولت ها از روزمرگی بر حذف شده و توصیه می شود اهداف میان مدت قابل برآورد را مورد نظر قرار دهند تا نوسان ها و تلاطم های کوتاه مدت در جریان درآمدها به جریانی موزون در مخارج و دستاوردهای اقتصادی – اجتماعی برای کل جامعه تبدیل شود. نظم و انضباط مالی سرلوحه توصیه های مخارج عمومی قرار گرفته و پایه این نظم و انضباط تفکر علمی و تجربی در مورد روش های کنترل و نظارت ، هدف گذاری ، عملیاتی ساختن بودجه ، تعهد نسبت به اهداف عملیاتی و الزام به پاسخگویی است. در همان حال کنترل جریان وجوه ، پیشبرد عملیات و دستیابی به اهداف مورد نظر است و در این رهگذر سعی بر برقراری پیوند بین عملیات پیش بینی شده با اهداف مورد نظر است (سعیدی و مزیدی 1385).
بودجه ریزی عملیاتی سیستمی است که در آن منابع مصرف می شوند تا نتیجه ای معقول و در راستای اهداف سازمانها بدست آید. در این نظام بودجه بندی بر مبنای اهداف صورت می گیرد. در بودجه بندی عملیاتی سازمانها با یک طرح کلی ، یک سری برنامه ها و تعداد بسیار زیادی پروژه و فعالیت رو به رو هستند. در این شیوه در یک قالب کلی طرح ها ، برنامه ها و پروژه ها مورد ارزیابی قرار می گیرند و با نگرش سیستمی بودجه بندی می شود. در این نظام بودجه ریزی ، امکان مقایسه پروژه ها و برنامه ها با هم و انتخاب اثر بخش نوین آنها در نیل به اهداف کلی وجود خواهد داشت چون بودجه ریزی عملیاتی عوامل صرفه جویی و اثربخشی را به ابعاد سنتی بودجه ریزی اضافه می کند. در بودجه عملیاتی طبقه بندی عملیات به حدی است که هدفها شفافتر بیان می شوند ، ارزیابی بودجه سهل تر بوده و در روش هزینه یابی ، ارتباط بین داه و ستانده مورد توجه قرار می گیرد(سعیدی و مزیدی 1385).
2-2-2 مفاهیم بودجه :
واژه بودجه در اصل از کله بوژت فرانسوی (Boujette) به معنی کیف یا کیسه چرمی کوچک اطلاق می شده که وجوه نقد را در آن نگهدای می کردند. در انگلستان کیف چرمی که محتوی صورت مخارج مورد نیاز پادشاه بود توسط خزانه داری ، که بعدا وزیر دارایی نامیده شد ، برای تصویب وجوه مورد نیاز پادشاه بود توسط خزانه داری ، که بعدا وزیر دارایی نامیده شد ، برای تصویب وجود مورد نیاز پادشاه به پارلمان عرضه می شد (Lynch 1990).
2-2-3 تعاریف بودجه :
دیدگاه ها و تعاریف در مورد بودجه متأثر از نظریه های اقتصادی در مورد دولت است و دیدگاه های موجود در این زمینه نیز تحت تاثیر شرایط متفاوت سیاسی ، اقتصادی و فرهنگی جوامع است و در یک جمله دیدگاه ها و نظریه ها و تعاریف بودجه به زمان و مکان مربوط می شوند. به طور کلی می توان این تعاریف را به چهار دسته تقسیم کرد (الماسی 1387).
الف) تعاریفی که بر جنبه سیاسی بودجه تأکید می ورزند :
در این دسته تعاریف ریشه اصلی تنظیم بودجه را باید عامل سیاسی جستجو کرد. بودجه بعد از تشکیل حکومت های پارلمانی شکل گرفت ، یعنی از زمانی که حق نظارت مردم به صورت کنترل درآمدها و هزینه های دولت از طریق ساز و کارهای نمایندگی تحقق یافت. در انگلستان نمایندگان پارلمان می خواستند درآمدها و هزینه های دولت را کنترل کنند و مایل نبودند بدون رضایت آنها مالیات وضع شده ، یا بدون کنترل آنها از اموال عمومی خرج شود. بدین سبب بود که به تدریج درآمدها و هزینه های دولت در سندی تنظیم شود و تصویب پارلمان ضرورت پیدا کرد ، تا آنجا که در قرن نوزدهم اراده قانونگذار در تنظیم و اجرای بودجه از ضروریات دموکراسی شناخته شد (قدیری اصل 1366).
اهمیت نهادن و تاکید بر نقش سیاسی بودجه باعث گنجاندن آن در اغلب قوانین اساسی حکومت های پارلمانی و تصویب قوانین و مقررات مربوط به نحوه عملکرد بودجه تحت عنوان «قانون محاسبات عمومی» در اولین دوره های قانون¬گذاری شده است(ابراهیمی نژاد و فرج وند 1386).

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “عوامل موثر در ایجاد نظام بودجه ریزی عملیاتی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

50 + = 59