new5 free

مقایسه ابعاد سلامت عمومی دانش آموزان پسر سال سوم هنرستان تربیت بدنی با گروه همسال در یک رشته منتخب نظری شهر شیراز

59.000تومان

توضیحات

دانشگاه شیراز

دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی

 

پایان­ نامه­ کارشناسی ارشد در رشته­ ی

 تربیت ­بدنی و علوم ورزشی- رفتار حرکتی

مقایسه­ ابعاد سلامت عمومی دانش ­آموزان پسر سال سوم هنرستان تربیت بدنی با گروه همسال در یک رشته منتخب نظری شهر شیراز

چکیده

در این پژوهش ابعاد سلامت عمومی دانش آموزان پسر سال سوم هنرستان تربیت بدنی با گروه همسال در یک رشته منتخب نظری در شهر شیراز مورد مقایسه قرار گرفتند. آزمودنی­های این تحقیق را 137 نفر از دانش­آموزان سال سوم رشته تجربی و 56 نفر از هنرجویان سال سوم هنرستان تربیت بدنی تشکیل دادند. از پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ28) گُلدبرگ (1972) شامل ابعاد: “نشانه­های جسمانی، اضطراب و بی خوابی، افسردگی و اختلال در عملکرد اجتماعی” به منظور ابزار در پژوهش حاضر استفاده شد. تحلیل آماری تی مستقل اجرا شده در تمامی ابعاد ذکر شده در دو گروه تفاوت­های معناداری را نشان داد. به نحوی که نتایج دال بر آن بود که دانش­آموزان هنرستان تربیت­بدنی از سلامت عمومی کلی بهتری نسبت به سایر دانش­آموزان مورد مطالعه در پژوهش برخوردار بودند. نتایج پژوهش حاضر تأکیدی مجدد بر اهمیت نقش فعالیت­بدنی به ویژه در قالب فعالیت­های رسمی و سازمان­دار بر سلامت عمومی نوجوانان و جوانان می­باشد.

کلید واژه ها: سلامت عمومی، هنرستان تربیت بدنی، نشانه ­های جسمانی، اضطراب، افسردگی، اختلال در عملکرد اجتماعی، دانش ­آموزان

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                     صفحه

فصل اول: مقدمه

1-1- کلیات. 2

1-2 بيان مسأله. 6

1-3 ضرورت و اهميت پژوهش…. 9

1-4 اهداف پژوهش…. 11

1-4-1- هدف کلی.. 11

1-4-2 اهداف جزئی.. 11

1-5 پرسش­هاي پژوهش…. 12

1-6 تعريف مفهومي متغيرها 12

1-6-1 سلامت عمومی.. 12

1-6-2 تربیت بدنی.. 13

1-6-3 خرده مقیاس­های سلامت روان.. 13

فصل دوم: مبانی نظری و پیشینه پژوهش

2-1 مقدمه. 16

2-2  مباني نظري.. 16

2-2-1 تعاریف سلامت عمومی.. 16

عنوان                                                                                                                     صفحه

2-2-2 تاريخچه مختصري بر سلامت عمومی.. 17

2-2-3 شاخص های سلامت عمومی.. 18

2-2-4 دیدگاه مکاتب مختلف روانشناسی درباره ی سلامت عمومی.. 19

2-2-5 رابطه ورزش با سلامت عمومی.. 28

2-2-6 اهدف ایجاد سلامت عمومی.. 28

2-2-7 سلامت عمومی در ورزشکاران.. 29

2-2-8 تأثیر ورزش در شخصیت… 30

2-2-9 تأثیر ورزش در اخلاق و رعایت حقوق دیگران.. 31

2-2-10 تأثیر ورزش بر فرهنگ… 32

2-3 پژوهش­هاي پيشين.. 33

2-4 جمع­بندی و نتیجه­گیری.. 36

فصل سوم: روش­شناسی پژوهش

3-1 مقدمه. 39

3-2 طرح پژوهش…. 39

3-3 متغيرهاي تحقيق.. 40

3-3-1 متغير مستقل.. 40

3-3-2 متغير وابسته. 40

3-3-3 متغیرهای کنترل.. 40

3-3-4 متغیرهای غیر قابل کنترل.. 40

3-4 جامعه آماري، مشاركت كنندگان و روش انتخاب آنها 40

3-5 ابزار پژوهش…. 41

3-6 روش اجرا…. 45

عنوان                                                                                                                     صفحه

3-7 تعريف عملياتي متغيرها 45

3-8 روش تجزيه و تحليل اطلاعات (به تفكيك پرسش­هاي پژوهش) 46

فصل چهارم: یافته­های پژوهش

4-1 مقدمه. 48

4-2 یافته­های توصیفی.. 48

4-3 یافته­های مرتبط با سوالات پژوهش…. 50

4-3-1 سوال پژوهشی اول.. 50

4-3-2 سوال پژوهشی دوم. 51

4-3-3 سوال پژوهشی سوم. 52

4-3-4 سوال پژوهشی چهارم. 53

4-3-5 سوال پژوهشی پنجم.. 54

فصل پنجم: بحث و نتیجه­گیری

5-1 مقدمه. 56

5-2 خلاصه پژوهش…. 56

5-3 بحث و نتیجه­گیری.. 57

5-3-1 سوال پژوهشی اول.. 57

5-3-2 سوال پژوهشی دوم. 58

5-3-3 سوال پژوهشی سوم. 60

5-3-4 سوال پژوهشی چهارم. 61

5-3-5 سوال پژوهشی پنجم.. 62

5-4 نتیجه­گیری.. 63

5-5 محدودیت های پژوهش…. 64

عنوان                                                                                                                     صفحه

5-6 پیشنهادها 64

5-6-1 پیشنهادهای پژوهشی.. 64

5-6-2 پیشنهادهای کاربردی.. 65

فهرست منابع

منابع فارسی……………………………………………………………………………………………………………………………… 66

منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………………………………………… 69

پیوست ها

پیوست الف: پرسش­نامه اطلاعات شخصی…………………………………………………………………………….. 72

پیوست ب: پرسش­نامه سلامت عمومی (GHQ28)……………………………………………………………… 73

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                     صفحه

جدول 4-1: میانگین و انحراف معیار مولفه­های پرسشنامه سلامت عمومی……………………………… 49

جدول 4-2: نتایج آزمون تی مستقل در نمره سلامت عمومی…………………………………………………… 50

جدول 4-3: نتایج آزمون تی مستقل در نمره مولفه نشانه­های جسمانی…………………………………… 51

جدول 4-4: نتایج آزمون تی مستقل در نمره مولفه اضطراب و بی­خوابی………………………………… 52

جدول 4-5: نتایج آزمون تی مستقل در نمره مولفه اختلال در عملکرد اجتماعی…………………… 53

جدول 4-6: نتایج آزمون تی مستقل در نمره مولفه افسردگی…………………………………………………… 54

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                     صفحه

نمودار4-1: مقایسه میانگین نمره سلامت عمومی در پسران دانش­آموز  هنرستان تربیت بدنی و رشته نظری   49

نمودار4-2: مقایسه میانگین نمره سلامت عمومی در پسران دانش­آموز  هنرستان تربیت بدنی و رشته نظری   50

نمودار4-2: مقایسه میانگین نمره نشانه جسمانی در پسران دانش­آموز  هنرستان تربیت بدنی و رشته نظری    51

نمودار4-3: مقایسه میانگین نمره اضطراب و بی­خوابی در پسران دانش­آموز  هنرستان تربیت بدنی و رشته نظری       52

نمودار4-4: مقایسه میانگین نمره عملکرد اجتماعی در پسران دانش­آموز هنرستان تربیت بدنی و رشته نظری  53

نمودار4-5: مقایسه میانگین نمره افسردگی در پسران دانش­آموز  هنرستان تربیت بدنی و رشته نظری 54

 

 

 

فصل اول

 

 

 

 

 

 

 

مقدمه

1-1- کلیات

پیشرفت­های شگفت­­آور تکنولوژی در قرن حاضر با ماشینی شدن زندگی توأم شده است. این امر تحرکات و فعالیت­های بدنی را با کاهش چشمگیری همراه ساخته و باعث شده است تا فقر حرکتی، تحلیل شدید قوای جسمانی را به همراه داشته باشد. ضعف جسمانی و روانی ناشی از این بی تحرکی­ها، زندگی انسان­ها را بیش از پیش با تهدید جدی مواجه ساخته است. از این رو، پژوهشگران و محققان برای مقابله با این خطرات، توجه به تربیت بدنی و علوم ورزشی را امری الزامی می­دانند؛ زیرا تأثیر مثبت فعالیت­های بدنی که عمیقاً با طبیعت انسان مناسب است، می­تواند موجبات آرامش اعصاب خسته از زندگی ماشینی را فراهم آورد و از تبدیل اجتماعات امروزی به جوامع رنجور و فرتوت جلوگیری نماید (توسلی، 1388).

  “تربیت بدنی و ورزش[1]، مقوله­اي است که در هر اجتماعی جایگاه ویژه­اي دارد و نقش آن در شکوفایی استعدادهاي مختلف افراد و متعاقب آن تقویت و افزایش ظرفیت­هاي اخلاقی، تربیتی، جسمانی، ذهنی، عقلی، مهارتی، عاطفی و اجتماعی افراد انکارناپذیر است. تربیت بدنی، بخش تکمیلی تعلیم و تربیت است که از طریق فعالیت­هاي جسمانی[2] و بدنی به شکوفایی استعدادها کمک می­کند شکوفایی علمی و آموزشی دانش­آموزان هنگامی میسر است که در زمینه­هاي مساعدي از سلامت جسمی و روحی[3]، رشد، نشاط و تحرك فرهنگی و تربیتی استوار باشد. انجام این رسالت در مکان مقدس مدرسه با تنظیم برنامه­هاي آموزشی متناسب در حیطه­هاي مختلف تربیتی و متناسب با نیازهاي دانش­آموزان امکان پذیر است (عباس نیا، 1373).

 تغییر و تحولات جهانی مقوله­هاي زندگی معاصر، تربیت بدنی و ورزش را از ضروریاتی ساخته که دوري از آن اجتناب­ناپذیر به نظر می­رسد تربیت بدنی بعنوان فرآیندي آموزشی تربیتی شامل کسب و پردازش مهارت­هاي حرکتی توسعه و نگهداري آمادگی جسمانی براي تندرستی و سلامت، کسب دانش علمی درباره فعالیت­هاي جسمانی و تمرین و توسعه تصور و ذهنیت مثبت از فعالیت هاي جسمانی به عنوان وسیله­اي براي بهبود اجرا و عملکرد انسان است که نقش مؤثر در رشد وتعالی افراد دارد براي این علم اهدافی بیان گردیده که در برگیرنده نشانه­ها، نیات و نتایج مطلوبی است که ازشرکت در برنامه­هاي تربیت بدنی و ورزش حاصل می­شود. این اهداف با نیازها، تجارب و علایق افراد در ارتباطند و تعیین کننده مقاصد و جهت برنامه­ها هستند، با توجه به اهمیت و توسعه حیطه علم تربیت­بدنی و ورزش اهداف آن محدود به رده­هاي جمعیتی خاصی نیست بلکه به تمام رده­هاي جمعیتی گسترش یافته است (فتحی، 1382).

“دوران نوجواني[4] به عنوان يكي ازمراحل بسيار مهم وبحراني فرايند رشد و تحول انسان محسوب مي­شود و از اين دوران به عنوان دوران بحران ، طوفان، استرس، دوره زايش دوباره، هويت طلبي و جزآن ياد كرده اند (حسینی و همکاران[5]،2003). این دوره همراه با تغییرات برجسته می باشد که شامل عبور شخص از مرحله طفولیت به بزرگسالی است که طیف سنی 20- 11 سال را در بر می­گیرد. با توجه به اینکه سال­های نوجوانی، دوره شکل­گیری ساختار شخصیت فردی و اجتماعی انسان است، بروز نابسامانی­ها و از جمله آسیب­پذیری به اختلالات روانی می­تواند قابلیت­ها و در نهایت آینده و سرنوشت فرد را تحت تأثیر جدی قرار دهد. از این ­رو توجه به نیازهای مادی و معنوی نوجوانان از اهمیت خاصی برخوردار است. دراین راه، شاید نخستین گام، بررسی میزان شیوع اختلالات  آسیب­شناسی روانی و شناخت آن­ها در نوجوانان باشد( رابرت و همکاران[6]، 1998).

 بنابراین سلامت افراد واقع در سنين مدرسه مي­تواند نقش اصلي را در موفقيت و توسعه يك كشور ايفا نمايد، زيرا فرد در مدرسه به دليل تعامل با دانش­آموزان ديگر و معلم رفتارهاي بهداشتي را فرا گرفته و سبك زندگي خود را شكل ميدهد(لانگ و همکاران[7]، 2000).

 سازمان جهاني بهداشت [8](2010) در آخرين تعريف خود، سلامت را دارا بودن عملكرد مناسب در چهار حیطه “جسماني[9]“، “رواني[10]“، “اجتماعي[11]” و” معنوي[12]” عنوان مي­كند. پاكيزه[13] (2008) اظهار كرد كه مفهوم سلامت دربرگيرنده مفاهيمي همچون: احساس خوب بودن و اطمينان از خودكارآمدي، اتكای به خود، ظرفيت رقابت، تعلق بين نسلي و خود شكوفايي توانايي هاي بالقوه فكري، هيجاني و غيره است و فقدان بيماري و علايم را نيز شامل مي­شود. “سلامت عمومی” به عنوان يكي از اركان سلامتي، لازمه يك زندگي مفيد، موثر و رضايت­بخش فردي است و مسئوليت سنجش، ارزيابي، كنترل، درمان و بهبود بخشيدن آن قبل از هر كس بر عهده متخصصان علوم رفتاري و اجتماعي مي­باشد. مطالعه مسعودزاده و همكاران[14](2005) نشان داد كه 1/39 درصد  دانش­آموزان مشكوك به اختلال رواني مي­باشند. نتایج یک مطالعه نشان داد که اختلالات بهداشت روانی نظیر افسردگی و اضطراب بر روی میلیون­ها نفر از مردم دنیا اثر گذاشته و میزان بیماری و هزینه­های بهداشتی را افزایش داده است. اگر چه چندین روش درمانی نظیر دارو­درمانی و روان­درمانی ظاهراً در معالجه این اختلالات تأثیر داشته ، ولی شواهد اظهار می­دارد که این روش­های درمانی کاربرد چندانی ندارد و فعالیت­های بدنی تأثیر مثبتی روی سلامت و نشاط روحی و روانی دارد. (کوین[15]، 2000) یافته­های محققین بیانگر این است که ورزش با بهبود، شرایط روانی از جمله: حالت­های احساسی و خودشناسی ارتباط نزدیکی دارد و تمرینات بدنی وسیله­ای مناسب برای دستیابی به شرایط مناسب ذهنی و روانی است (دژآهنگ، 1385).

مقایسه هنرستان تربیت بدنی و دیگر مدارس در رشته منتخب متوسطه نظری در دروس تئوری­ عمومی و تخصصی خلاصه نمی­گردد، بلکه واحدهای عملی­کارگاهی مهمترین بخش مقایسه را در بر می­گیرد. دانش­آموزان پسر هنرستان تربیت­بدنی و علوم ورزشی درطی دو سال متوالی،10رشته­ ورزشی عملی را بعد از این که در پایان سال اول متوسطه­­ی عمومی انتخاب رشته نمودن به کسب یادگیری شناختی و همراه با بالا­بردن مهارت عملی می­پردازند. در سال اول ورودشان در آموزشگاه، ورزش­های فوتبال، والیبال، شنا، آمادگی­جسمانی و ژیمناستیک را به صورت 18واحد درسی که درهفته هر رشته 4 ساعت می­باشد را گذرانده و در سال دوم حضورشان ورزش­های بسکتبال، دو­ و میدانی، هندبال، کشتی و تنیس­ روی­میز با همان تعداد ساعت در هفته می­گذرانند  وجود دروس تئوری تخصصی شامل ایمنی و کمک­های­اولیه ، تغذیه وبهداشت­ مواد­غذایی، سالن­ها و اماکن  ورزشی، جداول مسابقات­ورزشی، روانشناسی عمومی،فیزیولوژی، آناتومی انسانی، آزمون­های­ ورزشی و زبان­تخصصی باعث گردیده است تا علم و عمل درکنار یکدیگر یک شیوه نوین علمی را در تفکر هنر­جویان تربیت­بدنی ایجاد نماید.

 در مدارس نظری دروس به صورت تئوری و در محیطی که به آن کلاس گفته می­شود تدریس می­شود و تنها 2 یا 3 درس در هر سال عملی می­باشد که طی سه سال فرا گرفته
می­شود و بر اساس تنوع رشته متفاوت می­باشد. به همین دلیل در بسیاری از دنیا بخشی از فرآیند آموزش و پرورش به مدارس اختصاص یافته که از همان ابتدا دانش­آموزان را در محیط ورزش مورد آموزش قرار می­دهند. این فرآیند در کشور ما در سطح متوسطه و هر نهادی به عنوان هنرستان خودش انجام می­پذیرد. دانش­آموزان این هنرستان­ها که عموماً آشنا و
علاقه­مند به انجام فعالیت­های ورزشی در رشته­های مختلف هستند، ساعات متوالی از کلاس­های خود را به فعالیت­های آموزشی اشتغال دارند. لذا با توجه به مطالب ذکر شده و تفاوت در میزان ساعات ورزشی هنرستان­های تربیت بدنی و مدارس متوسطه و همچنین اهمیت سلامت عمومی در این گروه سنی و رابطه آن با ورزش تحقیق حاضر به مقایسه سلامت عمومی
دانش­آموزان این مدارس می­پردازد.

1-2- بيان مسأله

با تأمل در شرایط نوین اجتماعی و بررسی علل و مشکلات زندگی بشری در عرصه سلامت جسمی و روحی، در می­یابیم که انسان امروزی وارث نسل­هایی است که تک­تک سلول­های وجودی­شان با تلاش و فعالیت بدنی همراه بوده است. هزاران سال حرکت و فعالیت در طول رشد و توسعه بافت­های زنده بشر، بصورت شگفت­انگیزی سلول­های بدنی را تحت تأثیر قرار داده و برنامه­ریزی درونی آن­ها را طوری تنظیم کرده است که سلول با حرکت و فعالیت، زنده است و اگر به هر دلیلی این نیاز طبیعی به طور اصولی بر طرف نشود، اختلال در عملکرد ایجاد شده و زمینه ایجاد بسیاری از بیماری­های جسمی و روحی، ناهنجاریهای رفتاری و اجتماعی را فراهم می­نماید(سلیمی آوانسر، 1390). خوشبختانه هر روز که می­گذرد ثمرات فعالیت­­­های ورزشی آشکارتر می­شود، تا آنجا که در آستانه قرن بیست و یکم اجرای حرکات ورزشی برای پیشگیری و حتی مداوای اکثر بیماری­ها کاربرد حیاتی پیدا کرده است. از این رو به موازات این تحولات، امروزه آموزش تربیت بدنی و علوم ورزشی[16] در جهان نقش علمی با ارزشی یافته و یادگیری مهارت انسان را قادر می سازد برای ارضای نیازهای روانی و حرکتی خود به طور مداوم به تمرین بپردازد (توسلی، 1388).

 يكي از عادت­هاي مناسب بهداشتي يا رفتارهاي ارتقاء دهنده­ی سلامتي ، فعاليت­هاي حركتي و ورزشي منظم است كه بر روي سلامتي انسان آثار مثبتي دارد ؛ به گونه­اي كه زمينه
اختلال­هاي روانشناختي و جسماني را كاهش و بهداشت رواني را افزايش مي­دهد( فوئنتس و دیز[17]، 2010).

  از نظر محققین یکی از روش­های مورد استفاده در جهت کاستن مشکلات روانی و بخصوص افسردگی ، اضطراب و افزایش عزت نفس ، بهره­گیری از تمرینات ورزشی است (رحمانی نیا، 1373).

 در قرن­هاي پيشين انسان­ها بيشتر در معرض بيماري­هاي واگيردار قرار داشتند . اما امروزه وجود اختلالات رواني با انواع و شدت­هاي مختلف بيشتر به چشم مي­خورد (دادستان[18]، 2008).

یکی از عواملی که سلامت عمومی را بیش از سایر عوامل تحت تأثیر قرار می­دهد، مسائل روانشناختی و اختلال در عملکرد روانی – اجتماعی می­باشد . در ایران 6/17 درصد از گروه سنی 24-15 سال اختلالات روانی را تجربه می­کنند (نوربالا و محمد، 80-1379).

 ارتباط بین جسم و روان موضوعی است که از گذشته تاکنون توجه بسیاری از دانشمندان را به خود جلب کرده است . جسم و روان تأثیر غیر قابل انکاری بر روی یکدیگر داشته و هر تجربه­ای که ذهن و یا جسم کسب کند ، کل ارگانیسم را تحت تأثیر قرار می­دهد . مسلم
آن­است که تحرک، فعالیت و نشاط و سلامت جسمی به نشاط و سلامت عمومی و ایجاد حالت خوش و احساس مثبت منجر خواهد شد . پرداختن به فعالیت ورزشی به نحوی سبب تخلیه هیجانی می­شود ، بدین معنی که برخی عواطف منفی ، تضاد و تعارضات درونی فرد تخلیه شده و حس اعتماد به نفس ، احترام به خویشتن و شادابی و سلامت روانی و جسمی در فرد نمایان می­شود (ستوده،1376). پزشکان اعتقاد دارند که تمرین ورزشی مناسب بهترین آرام کننده بدن و روش مناسب برای رهایی از بعضی از انواع فشارها و هیجان­ها محسوب می­شود و آمادگی بدنی به عنوان زمینه­ای مناسب برای دستیابی به شرایط مطلوب روانی است بطوریکه در بهبود شرایط روانی از جمله حالت­های افسردگی ، اضطراب و اعتماد به نفس مؤثر خواهد بود (کماسی، 1369).

 ” هنرستان تربیت بدنی” مکانی مناسب می­باشد که دانش­آموزان همراه با رشد سلامت عمومی، شناختی وکسب مهارتهای ورزشی به حرفه­ای علاقه­مند می­شوند که شامل همه­ی استانداردهای تخصصی معلم ورزش شدن را در حال و آینده را دارا می­باشد .  بی­گمان برخوردازی از سلامت­ عمومی در همه­ی ابعاد آن (جسم و روان )  به ویژه بعد روانی عامل اصلی تعادل رفتار اجتماعی و شخصیت افراد را تشکیل می­دهد .

در طی دوران تحصیل ( متوسطه )، شانس و شرایط ورود به رشته تربیت­بدنی با حداقل دشواریها برای نوجوانانی که بر اساس تفکرات سنتی (جدا بودن راه درس و دانش از ورزش و فعالیت ) ، باز هم به دنبال دستیابی به آرزوهای خود در محیط ورزش در حین تحصیل
می­باشند با مکانی به نام هنرستان تربیت بدنی آشنا می­شوند. موقعیت اجتماعی ورزشکار در جامعه­ی کنونی یکی دیگر از انگیزه­هایی است که خیل دانش­آموزان را به سوی این مدارس می­کشاند تا بتوانند در اجتماعی که در آن زندگی می­کنند به ایده­آل­ها و آرزوهای دست نیافتنی خود برسند .

 انتخاب مستندات و مطالب مرتبط با ” اختیاری بودن، لذت­بخش بودن “، حضور در محیط فعالیت بدنی و انجام فعالیت­های ورزشی غیر/ رقابتی توسط افراد همواره سبب افزایش توانمندی ذهنی- روانی در کنار منافع جسمانی-حرکتی می­­شود، اما! آیا مکلف بودن دانش­آموزان هنرستان­های ورزشی به حضور منظم در کلاس­های آموزشی- علمی مهارت­های رشته­های ورزشی متنوع که گاهاً با شرایط جسمانی-حرکتی و یا روحیات آنان نیز سازگاری کامل ندارد، و انجام متوالی فعالیت­های تمرینی-آموزشی به منظور تسلط بر اجرای مهارت­های مورد نیاز انجام هر ورزش بخصوص، نیز می­تواند همچون شرایط طبیعی انتخاب و لذت بردن از ورزش، سبب انبساط خاطر و تقویت بنیه روانی آنان شود؟

 بنابراین با توجه به اینکه دانش­آموزان هنرستان­های ورزش نوجوانانی هستند که مطابق با برنامه­های تدوین شده برای این مقطع ” می­بایست بصورت موظف ” روزانه چندین ساعت در محیط فعالیت­های ورزشی- آموزشی حضور داشته باشند و به همین لحاظ شرایط نسبتاً متفاوتی را در مقایسه با دیگر همسالان خود در سایر دبیرستان­ها تجربه می­نمایند، بازهم از منافع و مزایای تجربه حضور و انجام داوطلبانه فعالیت­های بدنی و ورزشی  ( همچون دیگران) بهره­مند می­شوند؟! و همچنین با توجه به این که بررسی و ارزیابی سطح سلامت روانی (عمومی) افراد در هر دوره­ای از زندگی می­تواند ملاک قابل قبولی برای امید به زندگی و پیشرفت در سایر ابعاد آن محسوب شود، لذا محقق در پی بررسی این موضوع بر آمده که آیا از دیدگاه روان­شناختی تفاوتی بین این گروه­ها (دانش آموزان تربیت بدنی در مقایسه با سایر همسالان در دیگر دبیرستان­ها و…) وجود دارد یا خیر؟ و همچنین وجود جبر و نداشتن اختیار در انتخاب نوع ورزش­ها و فعالیتها در هنرستان تربیت­بدنی برای آنان سلامت عمومی در پی خواهد داشت یا خیر­؟

1-3- ضرورت و اهميت پژوهش

موضوع سلامت از بدو پیدایش بشر و در قرون و اعصار متمادی مطرح بوده است، اما هر گاه از آن سخنی به میان آمده است، عمدتاً بعد جسمی آن مد نظر قرار گرفته و کمتر به سایر ابعاد سلامت، به­خصوص بعد روانی، آن توجه شده است. سازمان بهداشت جهانی در سال (2001)، ضمن توجیه کردن مسئولین کشورها در راستای تأمین سلامت جسمی، روانی و اجتماعی افراد همواره بر این نکته تأکید داشته است که هیچ یک از این سه بُعد بر دیگری برتری ندارد. مفهوم سلامت عمومی شامل آسایش ذهنی، احساس خود توانمندی، خودمختاری، کفایت، درک همبستگی بین نسلی و شناخت توانایی خود در محقق ساختن ظرفیت­های عقلی و هیجانی خویش است. سلامت عمومی شامل افزایش توانایی­های افراد و جامعه و قادر سازی آن­ها در دستیابی به اهداف مورد نظر است (حسینی،1388).

 امروزه، تحقیقات علمی بسیاری نشان داده است  که ورزش علاوه بر اینکه ابزار ارزشمندی برای سلامت جسمانی است، رابطه نزدیکی با سلامت عمومی و به ویژه پیشگیری از بروز ناهنجاری­های روانی دارد. معمولاً ورزشکاران نسبت به افراد کم تحرک، اضطراب و افسردگی کمتری احساس می­کنند. بنابراین فعالیت بدنی به­خصوص ورزش، سهم زیادی را در ایجاد امنیت، آرامش روانی و اجتماعی افراد و جوامع، تأمین بهداشت، سلامتی و زندگی سالم خواهد داشت (هاشمیان،1387).

در مقابل عده­ای از محققین معتقدند همه انواع ورزش­ها بر بهبود سلامت عمومی مؤثر نیستند، به بیانی دیگر این محققین اعتقاد دارند علاوه بر تأثیرات سودمند، فعالیت جسمانی می­تواند موجب بروز اختلالات روانی نیز بشوند. به­عبارتی، فعالیت جسمانی می­تواند سلامت روانی را به خطر بیندازد، به­خصوص زمانی که انجام تمرینات ورزشی، شدید، سخت و فشرده باشد(پلاسو و سیلوِرا[19]، 2005). خوشبختانه در ايران در سال­هاي اخير، پژوهش­هاي موفق و مثمرثمري در خصوص بهداشت رواني و موضوعات مرتبط با آن به انجام رسيده است كه عمدتاً با استفاده از پرسشنامه 28 سوالي سلامت عمومي گلدبرگ بوده است . سازمان جهاني بهداشت براي مسأله بهداشت رواني اهميت ويژه­اي قائل گرديده و پژوهشگران را ترغيب مي­نمايد كه ضمن بهره­گيري از ابزارهاي موجود به سنجش وضعيت بهداشت سلامت عمومی  جوامع انساني و ارائه راهكارهايي در جهت ارتقاء و بهبود كيفيت سلامت رواني افراد جامعه بپردازند(عبادی و همکاران،2002).  شناسایی ابعاد سلامت مرتبط با فعالیت­های بدنی هدفمند و تأثیر توالی و تنوع فعالیت­های ورزشی روزمره که دانش­آموزان هنرستان تربیت­بدنی در مقایسه با سایر همسالان خود در دیگر آموزشگاه­های مقطع متوسطه نظری تجربه می­نمایند، بی گمان از یکسو می­تواند بیان­کننده نقش فعالیت­بدنی بر سلامت و از دیگر روشن­کننده ابعاد نه چندان آشکار روان­شناختی موظف بودن آنان در حضور کلاس­های عملی- آموزشی می­باشد. زیرا حساسیت دوران رشد می­طلبد که در کنار منافع آشکار موقعیت­های انگیزشی – ارزشی و مفید همچون فعالیت­بدنی، شرایط ناخواسته ناشی از تراکم این برنامه­ها بویژه از دیدگاه تأثیرات آنها بر سلامت عمومی این دانش­آموزان نیز بررسی شوند. عدم وجود پژوهش در این خصوص با وجود تلاش­های بسیاری از پژوهشگران درباره­ی اهمیت جلوه دادن سلامت عمومی و تأثیر آن در زندگی حال و آینده­ی افراد و اقدام به مقایسه در بین بسیاری از گروه­های انسانی ( چه در سنین رشد و چه بزرگسالی و……)، سبب شده است تا با توجه به تجربه بسیار زیاد و شناختی که پژوهشگر از هنرستان­های تربیت­بدنی و دانش­آموزان آن در اختیار دارد، این موضوع قابل اهمیت را مورد مطالعه و مقایسه قرار دهد و توصیفی از شرایط روانی و سلامت عمومی دانش
آموزان این هنرستان در مقایسه با همسالانشان در یک رشته منتخب نظری دبیرستان­ها  انجام دهد .

1-Physical Education and Sport

2-Physical activity

3-Physical and mental health

[4] -Adolescence

2- Hosseini, Moosavi & Reza zadeh

3- Rabert,Cifford, Adram

1- Long

[8] -World Health Organization

3- Physical

4- Mental

5- Social

6- Spiritual

7- Pakizeh

[14] – Masod zadeh & etal

[15] – Kevin

[16] – Physical Education and Sports Science

[17] – Fuentes& Díaz

1-Dadsetan P

1- Peluso& Silveira

فهرست منابع

 

 

منابع فارسی

  • انور الخلولی ، امین. (۱۳۸۳)، ورزش و جامعه، مترجم حمید رضا شیخی.. انتشارات وزارت امور خارجه، چاپ دوم
  • بدري آذرين، يعقوب. (1392). مقايسه كيفيت زندگي افراد سالمند ورزشكار و غيرورزشكار شهر تبريز، مجله سالمندي ايران، 30 :74-82 .
  • پناهی، ایمان .(۱۳۸۸). ورزش و اضطراب، مندرج در سایت:tebyan.ir
  • حسینی، مریم(1388). بررسی عوامل مؤثر بر سلامت دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی تهران. پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه علامه طباطبایی.

– حيدري، بهلوليان؛ احمد، فرزاد سير ،كامران،اقباليان، معصومه ( 1379). بررسي عوامل رواني مؤثر بر عملكرد تحصيلي دانش آموزان استان همدان، فصلنامه انديشه و رفتار، سال ششم،شماره 1، تابستان.صفحات77-68.

– خدا رحیمی، سیامک. (1374). مفهوم سلامت روان شناختی، مشهد: انتشارات جاویدان خرد.

– خزایی، احمد رضا .(۱۳۸۸). فرهنگ و ورزش-www.wekepedya.com

 – دژآهنگ، منوچهر (1385). مقایسه سلامت روانی افراد معلول جسمیحرکتی ورزشکار و غیر ورزشکار شهر رشت. مجمومه مقالات اولین همایش ورزش برای همه، دانشگاه آزاد اسلامی واحدزنجان.

– دیماتئو، ام، رابین (1387). روان شناسی سلامت ج 1، ترجمه جمعی از نویسندگان پژوهشکده حوزه و دانشگاه زیر نظر کیانوش هاشمیان، تهران(سمت).

– دیماتئو، رابین،ام. (1991). روان شناسی سلامت. ترجمه محمد کاویانی، محمد عباس پور، حسن محمدی، غلام رضا تقی زاده؛ علی اکبر کیمیا. (1387). تهران: انتشارات سمت.

– رحمانی نیا، فرهاد(1373). تاثیر تمرینات هوازی بر بهداشت روانی، فصلنامه المپیک، سال دوم، شماره های سوم و چهارم،ص 109- 97.

– رضوانی، کاظم .(۱۳۸۷). ورزش وسلامتی، مندرج در سایت: www.aftab.ir

– ستوده، هدایت الله، میرزایی، بهشه؛ پازند، افسانه. (1376). روانشناسی جنایی، چاپ اول، انتشارات آوای نور، تهران.

– شاملو، سعید. (1388). بهداشت روانی، تهران: انتشارات رشد.

– شریفی، طیبه. (1389). بررسی روابط هویت های فردی، دینی و ملی با سلامت روانی دانشجویان منطقه 4 دانشگاه آزاد اسلامی در سال تحصیلی 87-88، پایان نامه دکتری تخصصی دانشگاه ازاد اسلامی واحد علوم تحقیقات خوزستان.

– عباس نیا، عباس (1373). بررسی وضعیت درس تربیت بدنی در مدارس شهرستان انزلی. پایان نامۀ کارشناسی ارشد، تهران. دانشگاه آزاد واحد تهران مرکزي.

– عبدلی، بهروز ( ۱۳۸۶ ). مبانی روانی و اجتماعی تربیت بدنی و ورزش، چاپ دوم، انتشارات بامداد کتاب.

– عزیز آبادی فراهانی، ابوالفضل. ( ۱۳۷۳ ). تربیت بدنی عمومی(۲)، چاپ هشتم – تهران ، انتشارات دانشگاه پیام نور

– فتحی، سروش (1382). بررسی عوامل فرهنگی و اجتماعی موثر بر گرایش به ورزش در بین دانشجویان ورزشکار. پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال.

– فرانکل، ویکتور (1391). انسان در جستجوی معنا، ترجمه: علی اکبر معارفی. تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

– فراهانی، احسان. (۱۳۸۶). افسردگی و ورزش، مندرج در سایت www.tebyan.ir

– کماسی، پرویز. (1369)، تمرین هوازی. ص 135، انتشارات کمیته ملی المپیک. تهران.

– کوشافر، علی اصغر. (۱۳۸۱). اصول و مبانی تربیت بدنی، چاپ اول ، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی تبریز.

– کوئن، بروس (۱۳۸۶). درآمدی بر جامعه شناسی. ترجمه محسن ثلاثی چاپ سیزدهم انتشارات توتیا.

– گلمن، دانيل؛ بوياتزيس، ريچارد ( 1995). هوش هيجاني در مديريت و رهبري سازماني، ترجمه ابراهيمي ، بهمن. تهران: سازمان مديريت.

– گنجی، حمزه. (1389). روانشناسی عمومی، تهران: انتشارات ارسباران.

– نريماني، محمد؛ آرياپوران، سعيد و صادقيه اهري، سعيد. (1386). مقايسه خودپايي و سلامت عمومي در ورزشکاران گروهي و انفرادي و افراد غير ورزشکار، فصلنامه پايش،3: 179-184.

– نوربالا، احمدعلی؛ محمد، کاظم (80-1379). طرح ملی بررسی سلامت و بیماری در ایران. مرکز تحقیقات علوم پزشکی کشور. وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی. تهران.

– وست و بوچر، (1381).  مبانی تربیت بدنی و ورزش. مترجم : آزاد، احمد. انتشارات صنوبر، چاپ سوم.

منابع انگلیسی

  • Bagheri H, Mehdi A, Raji P, Jalali M, fagihzadi S, Soltani Z.(2011). The effects of progressive resistance training on strength, impact strength, upper and lower extremities and activities of daily living, elderly (in Persian)]. Journal of modern rehabilitation: 59-61.
  • Dadsetan P (2008). Morbid psychological transformation: from children to adults.Tehran: Side; [Persian]
  • Dhingra, R; Manhas,S&Thakur, N(2005). Estabilishing connectivity of emotioal quotient (EQ), spiritual quotient whith social adjustment: A study of Kashmiri Migrant Woman. Hum. Ecol, No 18 (4), 313-317.
  • Ebadi M, Harirchi AM, Shariati M, Garmaroudi GhR, Fateh A, Montazeri A. Translation, reliability and validity of the 12-item general health questionnaire among young people in Iran. Payesh Journal. 2002; 1:39-46. [Persian].
  • Fuentes, J. P., & Díaz, C. (2010). Analysis of heart rate during a tennis training session and its relationship with heart-healthy index. Journal of Sport and Health Research, 2(1), 26-34.‏
  • Glasser (1965). W Reality therapy: A New approach to psychotherapy. New York. Harper & row publishers.
  • Hall-C-S & Lindzey. (1970). G Theories of personality .2th edition .John wily&sons, Inc. New York .London.
  • Herrman, H., Saxena, S., & Moodie, R. (2005). Promoting mental health: concepts, emerging evidence, practice: a report of the World Health Organization, Department of Mental Health and Substance Abuse in collaboration with the Victorian Health Promotion Foundation and the University of Melbourne. World Health Organization.
  • Hosseini, S. H., Moosavi, S. E., & Reza Zadeh, H. (2003). Assessment of mental health in students of junior high schools in the city of Sari, Persion. J Fundam Mental Health, 6(19&20), 92-99.‏
  • Kevin R. physical Activity improves mental health. Sportmed. 2000; proquest. 1-6.
  • Long-Shan, X., Bao-Jun, P., Jin-Xiang, L., Li-Ping, C., Sen-Hai, Y., & Jones, J. (2000). Creating health-promoting schools in rural China: a project started from deworming. Health Promotion International, 15(3), 197-206.‏
  • Masod zadeh A, Khalilian A, Eshrafi M, Kimibegi (2005), Mental health studend in Sari city. Mazandaran Medical University Journal; 74-82. (Persian)
  • Pakizeh AA. Comparative study of student’s mental health and impact of Activation of the concept of spirituality on it. Proceedings of the Fourth Seminar on mental health; 2008.
  • Peluso, M. A. M., & Andrade, L. H. S. G. D. (2005). Physical activity and mental health: the association between exercise and mood. Clinics, 60(1), 61-70.‏
  • Roberts, R. E., Attkisson, C. C., & Rosenblatt, A. (1998). Prevalence of psychopathology among children and adolescents. American Journal of Psychiatry, 155(6), 715-725.

 

 

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “مقایسه ابعاد سلامت عمومی دانش آموزان پسر سال سوم هنرستان تربیت بدنی با گروه همسال در یک رشته منتخب نظری شهر شیراز”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 88 = 96