حراج!

مقایسه عوامل مرتبط در عود بیماری اعتیاد نزد بیمارانی که سؤمصرف مواد داشته اند و افراد معتادی که عود نداشته اند

39,000تومان 19,000تومان

توضیحات

دانلود و مشاهده قسمتی از متن کامل پایان نامه :

عنوان تحقیق:

«مقایسه عوامل مرتبط در عود بیماری اعتیاد نزد بیمارانی که سؤمصرف مواد داشته اند و افراد معتادی که عود نداشته اند»

 

کنترل سؤمصرف مواد تلقی شده است. بلکه باید مشاوره و پشتیبانی مبنی بر شناخت مورد نظر را نیز در بر گیرد.

در کنار اقدامات پیشگیرانه درمان سؤمصرف کنندگان مواد یک راهبرد ملی مبارزه با سؤمصرف مواد و تجارت آن است. نظام درمان باید بیش از پیش توسعه یابد تا بتوانیم با معضل مواد مقابله کنیم. 60 درصد معتادان جهان آسیا، 20 درصد اروپا و بقیه در سایر قاره هازندگی می کنند (گزیده مقالات آموزشی برای ارتقاء دانش دست اندرکاران مبارزه با مواد مخدر ایران:  سال 1384)

«در کشور ما به طور قطع بیش از دو میلیون نفر، مواد مخدر مصرف می کنند و با توجه به میانگین خانوار (یعنی 2/5)، متجاوز از 10 میلیون نفر اعضای خانواده هااز مصرف مواد مخدر رنج می برند و مرگ های ناشی از مصرف مواد مخدر، در ایران مرتباً افزایش می یابد. (گزیده مقالات آموزشی برای ارتقاء دانش دست اندرکاران مبارزه با مواد مخدر ایران:  ص 8) و نیز براساس آمارهای جمعیتی منتشر شده در سال 1375، بیش از 60% از جمعیت شصت میلیونی کشور را افراد زیر 25 سال تشکیل می دهند (مقالات اولین همایش ملی آسیب های اجتماعی در ایران: 1381، ص 196) و از مهمترین آسیب های اجتماعی مربوط به نسل جوان در کشور ما، گرایش این نسیل به مواد اعتیاد آور است. به گزارش رئیس مرکز پژوهش و آموزش سازمان زندان ها؛ قریب به 53% از 154,000 زندانی در کشور را زندانیان مواد مخدر تشکیل می دهند. (پیک زندان: 25 دی ماه 1378: 6)

4

در زمستان 1377، سازمان بهزیستی کشور با همکاری UNODC اجرای طرح مصرف و تغییر آن، عوامل مرتبط با شروع و ادامه مصرف، ویژگی های رفتاری مرتبط با مواد، تأثیرات جسمی، روانی و اجتماعی سؤمصرف مواد را در ده استان (تبریز، اصفهان، تهران، مشهد، اهواز، سمنان، شیراز، کرمانشاه، کرمان و ساری) آغاز نمود که در آن سؤمصرف کنندگان به گروههای مشابه اجتماعی، فرهنگی و قومی تقسیم شدند و در پایان تحقیقات نتایج حایز اهمیتی به صورت ذیل بدست آمد:

  • تغییر الگوی سؤمصرف مواد از تریاک بههروئین و حشیش
  • تغییر روش سؤمصرف مواد از تدخین بهروش های ساده تری چون خوردن و تزریق
  • اولین مکان سؤمصرف بهترتیب:  34% در میهمانی های دوستانه، 5/19% در منزل، 7/15% در اماکن عمومی و 3/8% در محل کار
  • علل سؤمصرف بهترتیب:  کنجکاوی (7/44%)، کسب لذت (2/40%)، مشکلات خانوادگی (25%)، فشار دوستان (7/22%)، در دسترس بودن مواد (1/27%)، کمبودهای عاطفی (9/18%) و درمان دردهای جسمی (5/17%) (مقالات اولین همایش ملی آسیب های اجتماعی در ایران خرداد 1381، ص 126)
5

همان گونه که اشاره شد گسترش پدیده سؤمصرف مواد در سطوح ملی و بین المللی، ملل را به اتحاد راهبردهای مقابله ای، پیشگیری و درمان با هدف مهار آن هدایت کرده است که در این تحقیق بُعد درمانی مساله مدنظر است و اینکه چگونه می توان زمانی که بیماران درمان می شوند با توجه به اینکه این بیماری عودکننده و مزمن تلقی می شود. عوامل سبب ساز را شناسایی کرده تا در مراحل بعد نحوه مقابله با آن طراحی شود. کما اینکه امروزه اتفاق نظر بر این است که عوامل متعددی در مصرف و سؤمصرف مواد دخیل هستند (گلنتز و پیکنز، 1992)[1] و سؤمصرف مواد ناشی از تعامل عوامل متعدد است و همان گونه که گرایش به آن از عوامل مختلف زیستی، روانی، اجتماعی نشأت می گیرد زمانی که بیمار درمان شده و مجدد عود می نماید این فرآیند نیز از عوامل مختلف زیستی، روانی، اجتماعی تأثیر می گیرد که در این تحقیق سعی می شود با بهره گیری از تبیین های نظری زیستی، روان شناسی انحرافات و جامعه شناسی این عوامل مورد شناسایی قرار گرفته تا علاوه بر تعیین میزان اعتبار و روایی آن هادر زمینه کاربردی نیز از آن بهره گیری شود. چون متاسفانه با ارزیابی اجمالی و تجربی (نگارنده سال های متمادی به عنوان مددکار در درمان سؤمصرف کنندگان و خانوده های آن هااز نزدیک نقش داشته است) عملکرد بیماران، خانواده هاو نیز مؤسسات درمانی به نظر می رسد گاهی اوقات عوامل مؤثر در درمان و عود به صورت جدی یا در حد امکان همه جانبه نگریسته نمی شود و پاره ای اوقات این بی توجهی و درنظر نگرفتن عوامل سبب ساز زمینه عود را فراهم کرده و این مهم موجب بدبینی خانواده و بیمار و کاهش اعتماد به نفس و ناتوانی گشته و مؤسسات را در یک چرخه معیوب قرار می دهد.

6

هدف اصلی تحقیق

شناسایی عوامل مؤثر در عود بیماری سؤمصرف مواد و مقایسه آن با بیمارانی که عود نداشته اند.

ضرورت و اهمیت تحقیق

  • سؤمصرف مواد موضوعی پیچیدهو چند بعدی است که هرکدام از تحقیقات تنها قادرند به ابعادی از آن بپردازند. به نظر می رسد تحقیقات انجام شده زمینه مناسبی برای مقایسه بیماران عود کرده و بیماران عود نکرده، فراهم نکرده است. تا تبیین دقیق تری از عوامل مؤثر بر عود بیماری بدست آید.
  • سؤمصرف در جامعهکنونی ایران مساله ای فراگیر و بحرانی شده است در سال 10% به تعداد سؤمصرف کنندگان اضافه می شود و رشد سؤمصرف کنندگان تزریقی 30% است. (فصل نامه علمی ـ پژوهشی سؤمصرف مواد، مرکز تحقیقات آموزشی و فناوری اطلاعات ستاد مبارزه با مواد مخدر، انتشارات دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر، سال دوم، شماره 5، زمستان 1382، ص 204) از دیگر سو، این مساله شیوع بیماری های عفونی مثل هپاتیت، ایدز و خطرات و هزینه های اجتماعی ناشی از سؤمصرف مواد را افزایش داده است.
  • مسالهسؤمصرف مواد در جهان امروز ازجمله مسائل مهم و اجتماعی است که در بیشتر کشورها به صورت مشکل عمده ای برای دولت هاجلوه می کند. در حال حاضر بحران مواد مخدر در کنار سه بحران اصلی دنیا یعنی بحران محیط زیست، بحران تهدید اتمی و بحران فقر به عنوان مساله روز دنیا شده است.
7

تاریخچه مصرف مواد در ایران:

اطلاع از تحول تاریخی مصرف و سؤمصرف مواد در هر جامعه،  هم از لحاظ پی بردن به ریشه و منبع ورود مواد مخدر چه فرهنگ آن جامعه و هم از جهت روشن کردن موضع گیری تاریخی آن جامعه در مقابل مواد و سؤمصرف آن، حایز اهمیت است. این نوع بررسی تاریخی همچنین می تواند به رد یا اثبات برخی از برداشت های رایج درباره اصل و منشأ مساله سؤمصرف مواد در جوامع مختلف کمک کند. هدف این فصل مروری اجمالی بر تاریخچه آشنایی مردم ایران با مواد قابل سؤاستفاده می باشد. (مهدیار:  ص 10)

ازجمله مواد طبیعی دارای خواص روان گردان و قابل سؤاستفاده رایج در عصر حاضر حداقل سه ماده، یعنی شراب، افیون و حشیش از نباتاتی بدست می آید که بومی آسیای مرکزی و فلات ایران بوده و از ادوار ماقبل تاریخ به صورت وحشتی در این سرزمین بعمل می آمده اند. دلایل تاریخی قاطعی در دست است که ساکنان ایران، به معنی تاریخی کلمه که بخش عمده ای از آسیای میانه و خاورمیانه فعلی را دربر می گرفت، از قرن هاقبل از میلاد با این نباتات و کاربرد مشتقات آنها به عنوان غذا، دارو و نیز وسایل تغییر حالات روحی یا ایجاد نشئه و نشاط آشنایی داشته اند.

  • مشتقات انگور و سایر انواع مشروبات الکلی:

استفاده ایرانیان از مشروبات الکلی دردوره پیش از اسلام مشهورتر از آن است که احتیاج به توضیح داشته باشد. بعضی از نویسندگان غربی از کمبوجیه به عنوان اولین فرد معتاد به الکل معروف تاریخ نام می برند (کارسون و بوپر 1992، 295).

9

توصیف مجالس میخواری پادشاهان و پهلوانان اساطیری، بخش مهمی از حماسه ملی ایران «شاهنامه فردوسی» را تشکیل می دهد.

در دوره بعد از اسلام نیز علیرغم نص صریح قرآن مجید درباره حرام بودن شراب و دیگر مشروبات الکلی، شواهد بسیاری از ادامه آداب و رسوم میخواری در دربار خلفای اموی و عباسی و پادشاهان محلی دست نشانده آنان بخصوص سلسله های ایرانی مستقل (از قبیل صفاریان، سامانیان و آل بویه) در دست است.

  • حشیش و دیگر مشتقات شاهدانه

گیاه شاهدانه، یا کنب هندی[2]، که حشیش، بنگ، چرس و ماری جوانا از آن بدست می آید، از گیاهان بومی آسیای مرکزی و ایران بوده و قرن هاپیش از میلاد مسیح در این بخش از دنیا بعمل می آمده است. نام علمی این گیاه cannabis Indica است که معرف اصل هندی آن یعنی «کنب هندی» می باشد.

10

آگاهی به جنبه های دارویی و خواص روانگردان بنگ ظاهراً از ادوار قبل از تاریخ در میان اقوام آریایی و در ایران باستان وجود داشته و هرودوت از اوستا، به نام وندیدار، که ظاهراً در دوره ساسانیان تدوین شده است به استفاده از بنگ به عنوان داروی سقط جنین اشاره شده است (پورداوود، 1332). بعد از اسلام حشیش کاربرد تفریحی و گاه سیاسی هم پیدا کرده است. حسن صباح پیروان اسماعیلی خود را با جشیش دگرگون می نموده و آنها را تا حدَ از خودگذشتگی به ترورهای سیاسی وا می داشته است. به همین علت پیروان او به حشاشین معروف بوده و بسیاری را عقیده بر آن است که کلمات Assassin و Assassinate و دیگر مشتقات آنها در زبان انگلیسی از همین کلمه گرفته شده اند.

به علت تأثیرات روانی آشکار حشیش مصرف آن از همان ایام با مخالفت رسمی مواجه شده و نوعی عمل ضد ارزشی محسوب می شده است.

مصرف حشیش، مانند شراب و افیون در دوره صفویه بسیار رواج یافت ازجمله شاه طهماسب، دومین پادشاه این سلسله، در دوران سلطنت خود به نوشیدن شراب و خوردن بنگ رغبت زیادی نشان می داد.

سؤمصرف حشیش در دوره قاجاریه نیز میان اقشاری از مردم، بخصوص دراویش، رایج بوده است.

3- افیون و تریاک

2

چکیده

در تحقیق پیش رو بیماران بهبود یافته مؤسسه درمانی، اقامتی و بازتوانی جمعیت آفتاب در یک دوره 6 ماهه از دی ماه 1385 تا خرداد ماه 1386 ازنظر عود مورد بررسی قرار گرفته اند که با استفاده از فرمول حجم نمونه، تعداد 73 نفر به صورت نمونه گیری احتمالی و از نوع سیستماتیک برای هریکی از دو گروه مطالعه (بیماران معتاد عود کرده) و مقایسه (بیماران معتاد عود نکرده) انتخاب شدند و در ادامه برای جمع آوری اطلاعات جهت آزمون فرضیه های استخراج شده از نظریات زیستی ـ روانی، روانشناسی اجتماعی اعتیاد و نظریه های جامعه شناسی استفاده شد.

پس از استخراج فرضیه ها و تهیه پرسش نامه، برگه های پرسش ازنظر اعتبار (اعتبار صوری) و روایی (روایی توسط نرم افزار spss) مورد سنجش واقع شده و یافته ها در دو سطح توصیفی و تبیینی در دو گروه مورد مطالعه و مقایسه قرار گرفت که در قسمت تبیینی از آزمون هایMann-whitney& Kolmagrov-Smirnof  بهره گرفته شد و در ادامه پس از بررسی آماری یافته ها مشخص شد به هر میزان فرد تحت درمان در جلسات مشاورۀ فردی شرکت جسته، با دوستان مصرف کننده کمتر معاشرت داشته و لذت جویی خود برای مصرف را مهار کند میزان عود کاهش می یابد. اما درمورد متغیرهای شرکت خانواده در گروه، شرکت فرد درگروه، مصرف مواد راهی برای مقابله با مشکلات، شاغل بودن فرد، اعتماد خانواده، سهل بودن مصرف، دردسترس بودن مواد، نوشیدن الکل و کشیدن سیگار، خوردن نالتراکسون، اعتقاد به لغزش زمینه ساز، مصرف بعد از درمان تفاوت معناداری بین گروه مطالعه و مقایسه وجود نداشت.

فهرست مطالب

مقدمه …………………………………   1

فصل اول:  کلیات:

1-1) بیان مسأله ………………………..   3

1-2) اهداف پژوهش ……………………….

1-2-1) هدف علمی تحقیق ……………………   7

1-2-2) اهداف اختصاصی تحقیق ………………   7

1-3) ضرورت و اهمیت تحقیق ………………..   7

فصل دوم:  ادبیات تحقیق و مبانی نظری

2-1) مروری بر ادبیات تحقیق

2-1-1) تاریخچه مصرف مواد در ایران ………..   9

الف . مشخصات انگور و سایر انواع مشروبات الکلی   9

ب . حشیش و دیگر مشتقات شاهدانه ………….. 10

ج . افیون و تریاک ……………………… 11

د . وضعیت فعلی سؤمصرف مواد در ایران ……… 14

2-1-2) تاریخچه در جهان:  ……………….. 17

الف . خشخاش …………………………… 17

ب . حشیش ……………………………… 19

ج . توهم زاها …………………………. 20

د . وضعیت فعلی سؤمصرف مواد در جهان ………. 20

مروری بر تحقیقات:

1) مروری بر تحقیقات علمی خارجی:  …………. 26

الف . برنامه پیشگیری از سؤمصرف مواد و الکل .. 27

  • اهداف برنامه پیشگیری از عود ……………. 27
  • مهارتهای گوناگون در کلاس های پیشگیری از عود . 27

ب . حفظ پاکی ………………………….. 28

ج . پیشگیری از عود:  …………………… 30

فهم عود ……………………………… 30

طبقه بندی بیماران …………………….. 32

خطر بازگشت طی دوره ای ………………….   33

2) مروری بر تحقیقات علمی داخلی:

الف . بررسی تأثیر عوامل شناختی و شخصیتی در بروز و بازگشت به اعتیاد ……………………………. 35

ب . بررسی علل اعتیاد مجدد جوانان 18 تا 30 سال مستعد به هروئین     35

  مردان متأهل سنین 60-20 انجمن معتادین گمنـام 37

 مبانی نظری تحقیق:

نظریه های زیستی ـ روانی:  ……………….. 39

الف: نظریه های وابستگی جسمانی اعتیاد ……. 39

ب: نظریه های مشوق مثبت اعتیاد …………..  39

 

نظریه های روان شناختی اجتماعی اعتیاد:  

الف: نظریه های روان تحلیل گیری …………… 40

ب : روان شناسی خود ……………………. 40

ج : دیدگاههای شناختی رفتاری ـ عاطفی:…….. 41

الف: الگوی عمل مستدل …………………… 42

ب : الگوی رفتاری طرح ریزی شده …………… 42

د : نظریه های یادگیری اجتماعی ……………. 43

1) نظریه یادگیری اجتماعی ـ شناختی ……….. 43

2) نظریه یادگیری اجتماعی ……………….. 43

3) نظریه رفتار گرایی شناختی …………….. 43

4) نظریه تقلید ………………………… 44

5) نظریه همنیشنی افتراقی ……………….. 44

6) نظریه های مبتنی بر ویژگی های درونی ……. 45

–  نظریه بوم شناختی ……………………. 45

–  یادگیری اجتماعی چند مرحله ای …………. 45

نظریه تعامل خانواده …………………… 46

الف . نظریه نورتن …………………….. 46

نظریه های یکپارچه نگر ………………….. 46

الف . نظریه رفتار مشکل ………………….. 46

– نظریه الگوی آسیب پذیری ………………… 47

– نظریه تغییر انتخاب عقلانی …………….. 47

نظریه های جامعه شناختی:  ………………… 48

الف: نظریه های بی سازمانی اجتماعی:  ……… 48

– نظریه امیل دورکیم …………………….. 48

– نظریه ساخت اجتماعی و آنومی مرتن ………… 48

– بخش اجتماعی و آنومی پارسونز ……………. 48

– نظریه بوم شناختی ……………………… 49

ب: نظریه های تضاد ……………………… 49

–  مارکسیسم ……………………………. 49

– نئو مارکسیسم …………………………. 49

ج: نظریه های خرده فرهنگی ……………….. 49

– کوهن:  پسران بزهکار …………………… 49

–  کلووالداهلاین:  فرصت افتراقی …………… 50

– میلر:  فرهنگ طبقاتی پایین ……………… 50

د:  نظریه خنثی سازی ماتزا ……………….. 50

ه : نظریه کنش متقابل نمادگرایی/ برچسب زنی .. 51

و: نظریه کنترل اجتماعی ………………… 51

–  کنترل بیرونی ………………………… 51

–  کنترل درونی …………………………. 51

ز: داروشناسی و درمان های الگوی پزشکی …….. 52

درمان سؤمصرف مواد ……………………… 53

مفاهیم مرتبط با سؤمصرف مواد:  …………… 53

  • اعتیاد ………………………………. 53
  • سؤمصرف ………………………………. 54
  • وابستگی …………………………….. 54

الف . وابستگی جسمی ……………………… 54

ب . وابستگی روانی ……………………… 54

  • تحمل ………………………………… 54

الف . تحمل عمومیت ……………………… 54

ب . تحمل اشتراکی ………………………. 55

ج . تحمل اکتسابی ………………………. 55

د . تحمل دارویی ……………………….. 55

5-3) تحمل معکوس ……………………….. 55

  • عادت ………………………………… 56

الف . عادت روحی ……………………….. 56

ب . عادت عضوی …………………………. 56

ج . عادت حیاتی…………………………. 56

  • معتادان امروزی ……………………….. 56
  • معتادان سنتی …………………………. 56
  • بهبودی ………………………………. 57
  • عود …………………………………. 57

طبقه بندی بیماران …………………….. 61

وسوسه ……………………………….. 62

طبقه بندی انواع مواد اعتیادآور …………. 63

  • مواد توهم زا …………………………. 66
  • موادمحرک …………………………….. 67
  • آرام بخشها ………………………….. 68
  • موادمخدر …………………………….. 69
  • مواد استنشاقی ………………………… 70
  • داروهایی که مصرف پزشکی دارند …………… 70

شیوه های مختلف درمانی:  …………………. 71

1-  شیوه کلینیکی:  ……………………… 71

الف . دارو درمانی ……………………… 71

ب . سم زدایی سریع ……………………… 71

ج . سم زدایی فوق سریع ………………….. 71

  • شیوههای غیردارویی ……………………. 71

الف . گروه خودیاری معتادین گمنام ………… 71

ب . زندگی متعادل ………………………. 72

ج . تن آرمیدگی ………………………… 72

د . گروهها روی آموزش موضوعات خاص ………… 73

هـ . توانایی مشکل گشایی ………………… 73

و . آموزش روانی  ………………………. 73

ز . جامعه درمان مدار …………………… 74

ح . مدیریت مورد ……………………….. 74

ط . مدل خدماتی …………………………. 75

ی . مدل بالینی …………………………. 75

م . روش های کاهش آسیب …………………… 76

–  شخصیت و اعتیاد:  ……………………. 77

عوامل خطرآفرین و محافظت کننده برای مصرف مواد 77

مدل شماتیک روابط درونی و تعدیل کننده حیطه های خطر آفرین       81

 چارچوب نظری تحقیق …………………….. 82

  • نظریههای زیستی ـ روانی:  ………………. 82

الف. نظریه های وابستگی جسمانی اعتیاد ……… 82

ب . نظریه های مشوق مثبت اعتیاد …………… 82

نظریه های روان شناختی اجتماعی اعتیاد:

الف . روان شناسی خود ……………………. 82

ب . دیدگاههای شناختی ـ رفتاری ـ عاطفی …….. 83

ج . نظریه یادگیری اجتماعی ……………….. 83

1- نظریه یادگیری اجتماعی ـ شناختی ………… 83

2- رفتارگرایان شناختی …………………… 84

3- نظریه بوم شناختی …………………….. 84

4- نظریه یادگیری اجتماعی چند مرحله ای …….. 85

هـ : نظریه های یکپارچه نگر

1- نظریه رفتار مشکل …………………….. 85

2- نظریه گروه همسالان ……………………. 85

3- نظریه الکوی آسیب پذیری ……………….. 85

نظریه های جامعه شناختی

الف . نظریه بی سازمانی اجتماعی

1- نظریه ساخت اجتماعی و آنمی مرتن ………… 86

ب . نظریه خرده فرهنگی:  …………………. 87

1- نظریه پسران بزهکار، کوهن ……………… 87

2- نظریه کلوالد اهلاین:  فرصت افتراقی ……… 87

2- نظریه خنثی سازی ماتزا ………………… 87

نظریه کنش متقابل نمادگرایی/برچسب زنی:  ……. 87

نظریه کنترل اجتماعی: …………………… 88

نظریه داروشناسی و درمان های الگوی پزشکی:  …. 88

مدل شماتیک تحقیق ………………………. 89

2-7) فرضیه ها ………………………….. 91

 

فصل سوم:  روش شناسی

3- روش شناسی تحقیق

1-3) روش تحقیق …………………………. 94

2-3) جامعه آماری ……………………….. 94

روش نمونه گیری و حجم نمونه ………………. 95

4-3) ابزار جمع آوری داده ها ……………… 97

5-3) فنون مورد استفاده برای تجزیه تحلیل داده ها     97

اعتبار و پایانی ………………………… 99

اعتبار ابزار جمع آوری اطلاعات …………….. 99

پایایی ابزار جمع آوری اطلاعات …………….. 100

تعریف مفاهیم اصلی تحقیق ………………… 101

 تعریف متغیرهای وابسته …………………. 101

تعریف متغیرهای مستقل …………………… 101

فصل چهارم:  یافته های تحقیقی تحلیل داده ها

الف ـ یافته های توصیفی در میان هر دو گروه …. 107

  • وضعیت جنس پاسخگویان (مطالعه و مقایسه) …… 107
  • وضعیت سن پاسخگویان (مطالعه و مقایسه) ……. 108
  • وضعیت تحصیلی پاسخگویان (مطالعه و مقایسه) … 109
  • وضعیت تأهل پاسخگویان (مطالعه و مقایسه) ….. 111
  • میزان درآمدپاسخگویان (مطالعه و مقایسه) …. 112

– یافته های توصیفی مخصوص عود کنندگان ……… 113

1- اقدام به ترک مجدد بعد از عود ………… 113

2- نوع ماده مصرفی غالب بعد از عود ………. 113

3- نوع ماده مصرفی فرعی بعد از عود ………. 114

4- روش مصرف مواد بعد از عود ……………. 115

یافته های تبیینی بین گروه مطالعه و مقایسه …. 116

فصل پنجم:  بحث و نتیجه گیری

نتیجه گیری …………………………… 128

پیشنهادات ……………………………. 139

پیشنهادات در سطح کلان ………………….. 140

پیشنهادات در سطح میانی ………………… 144

پیشنهادات در سطح خرد ………………….. 151

مشکلات و محدودیت های تحقیق ……………… 154

ضمائم و منابع

فهرست منابع …………………………… 155

ضمائم

  • نتایج آماری آزمونها
  • پرسش نامه
  • مروری بر عناوین پژوهشهای انجام شده در رابطه با اعتیاد

فهرست کلی مطالب

عنوان                                        صفحه

فصل اول:  کلیات

  • مقدمه …………………………. 1
  • بیان مسأله …………………….. 3
  • اهداف پژوهش …………………… 7
  • ضرورت و اهمیت تحقیق …………….. 7

فصل دوم:  ادابیات تحقیق و مبانی نظری

  • مروری بر ادبیات تحقیق …………… 9
    • تاریخچه مصرف مواد در ایران ………………. 9
    • تاریخچه مصرف مواد در جهان ……………….. 17
  • مروری بر تحقیقات ………………. 26

2-2-1 مروری بر تحقیقات علمی خارجی … 26

2-2-2- مروری بر تحقیقات علمی داخلی      35

  • مبانی نظری تحقیق ……………….. 39

2-3-1 نظریه های زیستی روانی ……… 39

2-3-2 نظریه های روان شناختی اجتماعی اعتیاد      40

2-3-3 نظریه های جامعه شناختی …….. 48

  • درمان سؤمصرف مورد و مفاهیم مرتبط به آن 53
  • چارچوب نظری تحقیق ………………. 82
  • مدل شماتیک تحقیق ……………….. 89
  • فرضیه ها ………………………. 91

فصل سوم:  روش شناسی

3-1- روش شناسی تحقیق ……………….. 94

  • روش تحقیق ………………………… 94
  • جامعه آماری ………………………… 94
  • روش نمونه گیری و حجم نمونه ………. 95
  • ابزار جمع آوری داده ها ………….. 97
  • فنون مورد استفاده برای تجزیه تحلیل داده ها 97
  • اعتبار و پایایی ………………… 99
  • تعریف مفاهیم اصلی تحقیق …………… 101

فصل چهارم:  یافته های تحقیقی تحلیل داده ها

  • یافته های توصیفی در میان هر دو گروه 107
  • یافته های توصیفی مخصوص عود کنندگان .. 107
  • یافته های تبیینی بین گروه مطالعه و مقایسه 116

فصل پنجم:  بحث و نتیجه گیری

  • نتیجه گیری ………………….. .. 128
  • پیشنهادات ……………………… 139
  • مشکلات و محدویت های تحقیق ………… 154

فهرست منابع

ضمائم

  • نتایج آماری آزمون ها ……………..
  • پرسش نامه
  • چکیده ای از تحقیقات انجام شده در زمینه اعتیاد

نظریه کنترل اجتماعی:

روی این نکته متمرکز هستند که چرا فقط عده کمی از مردم درگیر رفتارهای کجرواند از قبیل جرم و مصرف مواد مخدر می شوند و جوابشان در این است که در این امر میزان تعهد فرد به جامعه کامل تعیین کننده است. ….

الف ـ کنترل درونی:

اعتقاد دارند کجروان خیلی کم جامعه پذیر شده و عامل اصلی جامعه پذیری را خانواده می دانند. …

ب ـ کنترل بیرونی:

مردم معمولاً به احتمال اینکه دستگیر یا تنبیه می شوند از رفتاری مجرمانه دوری می کنند. …

توضیح:  از این نظریه در این فرضیه می شود استفاده کرد:

اعتقاد اینکه خانواده و دیگران متوجه سؤمصرف فرد نمی شوند در عود بیماری رابطه دارد.

  • داروشناسی و درمانهای الگوی پزشکی:  (دیوید. ام. مک داول ـ هنری، آی، اسپیتز، اعتیاد از اصول تا عمل، همان منبع، ص 229 تهیه کنندگان:  دکتر جوادروحانی رصا،، ص 1)

در این دیدگاه سؤمصرف مواد و اعتیاد به عنوان یک بیماری شناخته شده و داروهای آن به چهار دسته تقسیم می شوند:

  • درمان مسمومیت حاد 1- درمان مسمومیت حاد Treatment of Acute ditoxication
  • درمان محرومیت
  • ترویج پرهیز و پیشگیری
  • درمان وضعیتهای روانپزشکی

توضیح:  از این نظریه در این فرضیه می توان استفاده کرد:  (نالتراکسون داروی آنتاگونیستی بوده که در 6 ماهه اول درمان بیمار باید استفاده کند چون در صورت استفاده قادر به استفاده از مواد مخدر و مشروبات الکلی نخواهد بود.)

چارچوب نظری تحقیق:

در تحقیق ذیل از نظریات ذیل جهت استخراج فرضیه ها و متغیرهای مستقل بهره می گیریم:

نظریه زیستی ـ روانی

الف:  نظریه های وابستگی جسمانی اعتیاد:

فرضیه:  بین حضور در مکان های قبلی سؤمصرف در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

ب :  نظریه های مشوق مثبت اعتیاد:

فرضیه:  بین مصرف مواد به منظور لذت جویی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

نظریه های روان شناختی اجتماعی اعتیاد:

الف:  روان شناسی خود:

91

فرضیه:  بین اعتقاد فرد به این امر که لغزش در حفظ پرهیز در مصرف مواد زمینه برگشت به مصرف مواد را فراهم می کند؛ در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

ب :  دیدگاههای شناختی ـ رفتاری ـ عاطفی:

فرضیه:  بین مصرف مواد به منظور لذت جویی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین حضور در مکان های قبلی سؤمصرف در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین ارتباط با مصرف کنندگان قبلی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین میزان در دسترس بودن مواد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین حضور یک سؤمصرف کننده در خانواده در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین حضور یک سؤمصرف کننده در محل کار و تحصیل فرد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

ج :  نظریه یادگیری اجتماعی

  • نظریهیادگیری اجتماعی ـ شناختی:
92

فرضیه:  بین میزان گذراندن وقت با دوستان مصرف کننده مواد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین حضور یک فرد سؤمصرف کننده در خانواده در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

  • رفتار گرایان شناختی:

فرضیه:  بین میزان مشارکت فرد در جلسات مشاوره گروه درمانی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین میزان شرکت فرد در جلسات مشاوره فردی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین استفاده فرد مبنی بر اینکه مصرف مواد راهی برای مقابله با مشکلات است در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین میزان گذراندن وقت با دوستان مصرف کننده مواد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین حضور یک فرد سؤمصرف کننده در خانواده در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

نظریه های مبتنی بر ویژگی های درونی فرد

  • نظریهبوم شناختی:
93

فرضیه:  بین میزان گذراندن وقت با دوستان مصرف کننده مواد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

  • یادگیری اجتماعی چند مرحلهای:

فرضیه:  بین حضور یک فرد سؤمصرف کننده در خانواده در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین اعتقاد فرد به این امر که مصرف مواد راهی برای مقابله با مشکلات است در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین میزان شرکت خانواده بیمار در مشاوره های فردی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

هـ :  نظریه های یکپارچه نگر:

  • نظریهرفتار مشکل:

فرضیه:  بین مصرف الکل در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد

فرضیه:  بین مصرف سیگار در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد

  • نظریهگروههمسالان:

فرضیه:  بین میزان گذراندن وقت با دوستان مصرف کننده مواد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

94
  • الگوی آسیب پذیری:

فرضیه:  بین حضور یک فرد سؤمصرف کننده در خانواده در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین مصرف مواد به منظور لذت جویی در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین اعتقاد فرد به این امر که مصرف مجدد بعد از درمان پیامدهای منفی چندانی به دنبال ندارد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین اعتقاد فرد به جبری بودن عود در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

نظریه های جامعه شناختی:

الف:  نظریه های بی سازمانی اجتماعی:

نظریه ساخت اجتماعی و آنمی مرتن:

فرضیه:  بین شاغل بودن فرد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

95

 

ب:  نظریه های خرده فرهنگی:

کوهن:

فرضیه:  بین میزان وقتی که فرد برای فرصت های پیش آمده قرار می دهد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین شاغل بودن فرد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

کلووالداهلاین فرصت افتراقی:

فرضیه:  بین شاغل بودن فرد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

فرضیه:  بین میزان وقتی که فرد برای فرصت های پیش آمده قرار می دهد در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

نظریه خنثی سازی ماتزا:

فرضیه:  بین اعتقاد بیمار به جبری بودن عود در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

نظریه کنش متقابل نمادگرایی/ برچسب زنی:

از این نظریه در این فرضیه هااستفاده می شود:

96

فرضیه:  بین نداشتن شغل در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

 

فرضیه:  بین نسبت دادن صفت معتاد توسط خانواده در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد

نظریه کنترل اجتماعی:

  • کنترل بیرونی

فرضیه:  بین عدم اطلاع خانواده از سؤمصرف بیمار در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

نظریه داروشناسی و درمان های الگوی پزشکی:

فرضیه:  بین استفاده از نالتراکسون در میان گروههای مورد مقایسه (عود و حفظ پرهیز) تفاوت معناداری وجود دارد.

97

اعتبار (Validity) و پایایی (Reliability)

یکی از لوازم به دست آوردن نتایج معتبر، جمع آوری و در اختیار داشتن داده های معتبر و مناسب است. «شرط بدست آوردن داده های خوب به طور کلی آن است که شیوه اندازه گیری دارای اعتبار و روایی (پایایی) کافی باشند. پژوهشگر پس از اختصاص دادن اعداد به اشیاء یا رویدادها (بر پایه قواعد معین) باید به دو مسئله عمده روایی (پایایی) و اعتبار روبرو شود» (دواس، 228: 1376)

اعتبار ابزار جمع آوری اطلاعات

[1] – Glants & Pickens

[2] – Cannabis Indica

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “مقایسه عوامل مرتبط در عود بیماری اعتیاد نزد بیمارانی که سؤمصرف مواد داشته اند و افراد معتادی که عود نداشته اند”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

53 + = 63