new5

نقد اهداف، ساختار و برنامه هاي سازمان دانش آموزي ايران

49.000تومان

توضیحات

دانشگاه شيراز

دانشكده­ علوم تربيتي و روانشناسي

 

 

پايان نامه­ي كارشناسي  ارشد در رشته­ي تاريخ و فلسفه آموزش و پرورش

 

 

 

نقد اهداف، ساختار و برنامه­ هاي سازمان دانش­ آموزي ايران

 

چکیده

هدف از این پژوهش بررسی معایب و محاسن اهداف، ساختار برنامه­های سازمان دانش­آموزی می­باشد این پژوهش از نوع کیفی می­باشد که برای جمع­آوری داده­ها از دو روش بررسی اسناد و مصاحبه عمیق با حداکثر تنوع استفاده شده­است. با توجه به اصل نمونه­گیری برای تجزیه و تحلیل داده­ها به­ شیوه استقرایی از رویکرد توصیفی-تفسیری استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان داد که تمام کارشناسان بر اهمیت و ادامه کار سازمان دانش­آموزی وتاثیرات مثبت آن برجامعه در صورت برطرف شدن مشکلات تاکید دارند آنها ریشه مشکلات را در اهداف به دلیل عدم نیاز سنجی در زمان طراحی وآرمانی بودن بعضی از اهداف، دخالت سیاست در ساختار و برنامه­های سازمان، عدم تربیت نیروی انسانی، ساختار تفکیکی آموزش وپرورش، تاکید بر کمیت به جای کیفیت، سلیقه محوری، فاصله گرفتن از هویت تشکیلاتی، تفاوت بین محتوا وعمل، را از دیگر مشکلاتی می­دانند که سد راه رسیدن به اهداف، در سازمان دانش­آموزی شده است.

واژه­های کلیدی: سازمان دانش­آموزی، آموزش­های غیر رسمی، فوق برنامه، تشکل­های غیردولتی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

فهرست مطالب

عنوان                                                                                              صفحه

 

فصل اول: مقدمه

بيان مسأله. 4

ضرورت و اهميت تحقیق : 7

اهداف تحقیق.. 9

هدف کلی  9

اهداف جزئی.. 9

پرسش هاي تحقیق.. 9

تعريف واژهها و اصطلاحات کلیدی.. 10

 

فصل دوم: مروری بر دیدگاهها

پيشينه    22

پژوهشهای داخلی: 25

پژوهشهای خارجی: 32

فصل سوم  36

3-1-طرح پژوهش: 37

3-2-    روش داده یابی: ……………………………………………………………………………………

3-3-    روش دادهکاوی: 38

3-4-    روش اجرا : 39

 

 

 

فصل چهارم: توصیف دادهها، تجزیه و تحلیل دادهها

4-1- مقدمه: 42

4-2- خلاصهای از روند اجرای مصاحبهها 44

4-3- نمونه سئولات مصاحبه. 44

4-4 متن مصاحبهها 46

4-5- تجزیه و تحلیل اطلاعات… 70

4-5-1- پرسش اول پژوهش…. 71

4-5-1-1- جایگاه هدف در تعلیم و تربیت… 71

4-5-1-2- اهداف سازمان دانشآموزی.. 74

4-5-1-3- اهداف اخلاقی.. 74

4-5-1-4-اهداف فرهنگی.. 74

4-5-1-5- اهداف اجتماعی.. 75

4-5-1-6- اهداف سیاسی.. 76

4-5-1-7- اهداف دینی.. 77

4-5-1-8- اهداف عاطفی.. 77

4-5-1-9- نقاط قوت اهداف سازمان دانش آموزی.. 80

4-5-1-10- نقاط ضعف اهداف سازمان دانش آموزی.. 81

4-5-2- پرسش دوم پژوهش…. 81

4-5-3- پرسش سوم پژوهش…. 84

4-5-3-1- نیروی انسانی.. 87

4-5-3-2- موازیکاری در برنامهها: 90

4-5- 4- پرسش چهارم پژوهش…. 98

4-5-4-1-فرصت ها: 98

4-5-4-2- تهدیدها: 99

4-5-4-2-1- سست بنیان بودن کار جمعی.. 99

4-5-4-2-2- عدم تعامل مثبت و سازنده سازمان دانشآموزی با نهادها و سازمان های مشابه و بالعکس    99

4-5-4-2-3- نگاه سیاسی کارشناسی نشده به سازمان دانشآموزی.. 100

4-5-4-2-4- ناهماهنگی بین محتوا و عمل.. 103

4-5-4-2-5- توجه به ظاهر بیش از آنچه باید در عمل اتفاق بیفتد. 103

4-5-4-2-6- تغییر هویت تشکیلاتی سازمان با گذشت زمان.. 104

4-5-4-2-7- عدم گزینش صحیح در به کار گیری نیروی انسانی.. 104

4-6- اوقات فراغت… 104

4-6-1- فلسفه تربیتی و آموزشی اوقات فراغت… 105

4-6-2- اهمیت اوقات فراغت در تعلیم و تربیت… 106

4-6-2-1 رفع نواقص و کمبودهای گذشته. 108

4-6-2-2- برآورده ساختن نیازها و ضروریات امروز و فعلی.. 108

4-6-2-3- برآورده ساختن نیازهای آینده و یا زمینه سازی برای آینده 108

4-7- هویت: 109

4-8- امکانات: 110

فصل پنجم: بحث و نتيجه گيري

5-1- مقدمه. 113

5-2- تحلیل ونتیجه گیری.. 113

5-2-1-  نتایج.. 114

5-2-2- نتایج مربوط به اهداف… 118

5-3- پیشنهادها و محدودیتهای پژوهش…. 118

5-3- 1- پیشنهادهاي کاربردي.. 118

5-3-2- پیشنهادهای پژوهشی.. 119

5-3-3- محدودیتهای پژوهش…. 120

منابع و مآخذ.. 121

فصل اول

مقدمه

رسالت آموزش و پرورش در هر کشوری تقویت نگرش انسانی به زندگی و ارتقای فلسفه آن و ایجاد توانایی در افراد جامعه برای زندگی سالم و سازنده است. یکی از ویژگی های آموزش و پرورش پیش­رفته و مدرن، توجه ویژه به فعالیت هایی است که دانش آموزان در بیرون از کلاس و مدرسه انجام می دهند. این قبیل فعالیت ها بدون شک بیشتر از فعالیت های کلاسی در رشد دانش آموزان مؤثر هستند. بر دستگاه تعلیم و تربیت هر کشوری واجب است در راستای این مهم وارد عرصه شده و زمینه­های اجرایی این فرایند را فراهم بیاورد.

توسعه و غنی سازی فعالیت­های مکمل و فوق برنامه با توجه به روی­کرد نسبتاً متمرکز برنامه ریزی درسی و توجه کافی نداشتن به رشد مهارت­های اجتماعی، عاطفی و شناختی فراگیران و در فرآیند یاددهی ـ یادگیری، لازم است برای تعدیل نارسایی و کاستی­های برنامه درسی، توجه به علایق و استعدادها، پاسخ به نیازهای فردی، غنی سازی اوقات فراغت، پاسخ به تحولات پرشتاب دنیای امروز و تعمیق فرآیند یاددهی ـ یادگیری، فعالیت هایی در قالب مکمل و فوق برنامه برای اجرا در مدارس در نظر گرفته شود (آتش­دامن. 1389).

هرچند در مجامع علمی و سازمانهای اجرایی آموزش­های رسمی که عمدتاً بردوش آموزش و پرورش وآموزش عالی است محور عمده بحث و بررسی­ها را تشکیل می دهد، لیکن نبایستی نقش، اهمیت و جایگاه آموزشهای غیررسمی را در جامعه از نظر دور داشت. چرا که این گونه آموزش­ها بعضاً از نفوذپذیری و تاثیرگذاری بیشتری نسبت به آموزش­های رسمی برخوردارند. علت اصلی این امر را بایستی در میزان جذب فراگیران، ایجاد انگیزه و همچنین علاقمندی وگرایش آنان به برنامه­های آموزش غیر رسمی و فوق­برنامه جستجو کرد. همان طور که می دانیم، علاقه و انگیزش، یکی از مهمترین مباحث مربوط به یادگیری به حساب می آید. اصولاً عمده مشکلات مربوط به یادگیری­های رسمی به نوعی در علاقه و انگیزه فراگیران ریشه دارند. چرا که معمولاً آموزش­های رسمی جنبه اجباری دارند، در واقع، حتی اگر فراگیر بنا به میل، اختیار وعلاقمندی خود قدم به حیطه آموزش­های رسمی گذاشته باشد باز هم در مورد چگونگی اجرای برنامه آموزشی رسمی با نوعی اجبار و تحمیل مواجه است. این در حالی است که در حیطه آموزش­های غیر رسمی، این امر(اجباروتحمیل)  تا میزان قابل ملاحظه ای کاهش می یابد و از تنوع وتداوم بیشتری نیز برخوردارند.

آموزش­های غیررسمی را می توان به دو نوع کلی تقسیم بندی نمود. نوع اول که در خارج از حیطه آموزش­های رسمی مربوط به نظام آموزش و پرورش و آموزش عالی قرار دارد. به همین خاطر نظام آموزش رسمی جامعه نقش کمتری در کنترل و نظارت آنها دارند. این آموزش های غیر رسمی به دلیل همان فاصله موجود با نظام آموزش رسمی، اغلب به صورت غیر مستقیم می توانند در خدمت برنامه های درسی مدون و رسمی قرار گیرند. نوع دوم آموزش­های غیر رسمی که به طور مستقیم در برنامه درسی وارد می شوند وتحت کنترل  آموزش وپرورش رسمی کشور قرار دارند. (شمشیری. 1387)

 در این راستا تشکل­های زیادی از دیر باز عهده­دار آموزش­های غیر رسمی بود­ه­اند، می­توان به فعا­لیت­های نظام پیش­آهنگی در جهان و ایران اشاره کرد که پس از فراز و نشیبهایی که در روند نظام پیش­آهنگی ایران از سال 1304 تا سال 1364 بوجود آمد. سرانجام توسط مجلس شورای اسلامی درسال1364 منحل شد. پس از یک دوره فعالیت­های معاونت پرورشی وایجاد کانونهای فرهنگی تربیتی ، سازمان بسیج دانش آموزی ،تشکل­های پیشتازان وفرزانگان سرانجام اساسنامه سازمان دانش آموزی جمهوری اسلامی ایران پس از تهیه پیش نویس آن توسط اداره کل فعالیت­های دانش­آموزی و تعیین اهداف،  اصول، سیاست­ها و برنا­مه­های آن به سازمان امور اداری و استخدامی ارسال گردید و پس از اظهار نظر این سازمان در دستور کار شورای عالی انقلاب فرهنگی کشور قرار گرفته و نهایتا در جلسه ۴۴۱ مورخه 21/2/78 به تصویب این شورا رسید. و سازمان دانش­آموزی رسما عهده­داربخش بزرگی از آموزش­های غیررسمی شد.(تشکیلات دانش­آموزی،1383: 9)

فلسفه تشکیل سازمان دانش آموزی، سامان دادن به امور فرهنگی، تربیتی ونیازهای دانش آموزان بود که از طریق سیستم رسمی آموزش وپرورش کلاسیک،  در کلاس درس وچارچوب کتاب و فضای مدرسه تامین نمی­شد.

بيان مسأله

موضوع تربیت انسان این موجود هزار لای و بهترین محصول دستگاه آفرینش که رسیدن او به تعالی و کمال هدف عالی آفرینش است به ساز و کارهای ویژه و پیچیده ای نیازمند است. از مهم­ترین اهداف تربیت، رشد طبیعی و تدریجی و هماهنگ همه نیروها و استعدادهای انسان است و این هدف از طریق مشاهده، تجربه و تفکر و تعلیم بوجود می آید. وظیفه تعلیم و تربیت در اکثر کشورها پس از خانواده به عهده آموزش و پرورش می باشد  که یک نظام دولتی است و آموزش­های خودرا تحت عنوان رسمي یا   آموزش کلاسي ارائه می­دهد. اما نوعي ديگر از آموزش که از آن با عنوان «آموزش غيررسمي» ياد مي­گردد، از لحاظ قلمرو، گسترده ­تر از آموزش رسمي بوده و فراتر از حيطه­ي الزامات و محدوديت­هاي زماني و مکاني وغیره موجود در آموزش رسمي قرار دارد. به دليل کارکرد آموزش غيررسمي به عنوان مکمل آموزش رسمي و حتي در برخي موارد تنها گزينه براي آموزش افراد در طول زندگي، اين نوع آموزش از اهميت ويژه­اي برخودار است. آموزش غيررسمي اغلب، متولّي رسمي و تعريف شده­ي دولتي نداشته و مسؤوليت اين نوع آموزش به طور متعارف به عهده­ي نهادها ، مجامع فرهنگي، رسانه­هاي همگاني، تشکل­های غیر دولتی و مردم­نهاد درجامعه مي­باشد. اما نوعی از آموزش­های غیررسمی نیز وجود دارد که به طور مستقیم بر آموزش­های رسمی اثرگذار می­باشدو مکمل آموزش رسمی می­باشند که می­توان به فعالیت­های فوق­برنامه و مکمل ­برنامه­درسی در مدارس اشاره کرد (آتش­دامن. 1389).

شیوه استفاده ازبرنامه­های آموزشی غیررسمی، به خصوص آموزش­های غیررسمی مکمل برنامه رسمی، در کشورها به دلیل وضعیت فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و جغرافیایی متفاوت است اما با یک نگاه کلی به این نتیجه می­رسیم که در اکثر اهداف، نوعی اشتراک دارند. برای روشن شدن موضوع به بررسی فعالیت­های تربیتی مکمل یا فوق برنامه در چند کشور که پیش­رفت­های مناسبی داشته­اند می­پردازیم.

سوئد: تنظیم فعالیت های تربیتی مدرسه در کشور سوئد تا حد زیادی در اختیار مدرسه، معلمان و والدین دانش آموزان است. یکی از نکات ارزشمند نقش موثری است که به دانش آموزان در برنامه ریزی فعالیت­ها داده می شود، امکانات و فعالیت های مراکز گذران اوقات فراغت به طور طبیعی با فعالیت­های روزانه مدرسه تلفیق شده است. این فعالیت­ها عین برنامه است و جزیی از فعالیت­های تربیتی دانش آموزان به شمار می رود و تحت عنوان «فعالیت­های آزاد» تلقی می شود. محتوای فعالیت های آنها شامل سرگرمی ها و گردهمایی ها، فعالیت­های عقیدتی، هنرهای زیبا، آواز، موسیقی، نمایش­نامه، کارهای تصویری، قصه گویی، طراحی و نقاشی، فعالیت های حفظ محیط زیست، بازی های گروهی، مشارکت و اداره بخش هایی از امور مدرسه (کتابخانه، پذیرایی، امور بهداشتی مراقبت و محافظت از دانش آموزان کوچکتر، اردوها و مسافرت­های دانش آموزی است (همان).

مالزی: آموزش هنر و موسیقی و مهارت­های زندگی، جزو درس هستند که در برنامه جدید در کشور مالزی به آن توجه شده است و تقریباً یک پنجم از ساعات برنامه مدرسه ای به فعالیت­هایی مانند ورزش، هنر، فعالیت های باشگاهی تعلق دارد که در چهار سطح مدرسه ای، منطقه­ای، ایالتی و ملی برگزار می شود(همان).

روسیه: در کشور روسیه بر فعالیت­های فوق برنامه و آموزش های تکمیلی و فعالیت­های خارج از مدرسه بسیار تاکید شده است و این برنامه ها به طور مستقیم زیرنظر مدرسه کنترل نمی شوند اما به صورت غیرمستقیم، از سوی مدرسه، بچه ها به سوی مراکز دیگر فرستاده می شوند. این فعالیت­ها با فراهم کردن موقعیت­های اضافی و تکمیلی برای رشد اخلاقی، ذهنی، بدنی کودکان و نوجوانان طراحی شده است و محتوای فعالیت­های فوق برنامه در چهار محور کلی (علوم اجتماعی، تکنولوژی و علوم طبیعی، فرهنگ و هنر، ورزش و سیاست) ارائه می شود (همان).

در جامعه ما نیز فعالیت­های قابل تقدیری در سال­های گذشته انجام گرفته اما مطالعات تطبیقی وضعیت آموزش غیررسمی کشورمان با کشورهای در حال توسعه و توسعه یافته، نشان ازکمبود زیر ساخت­های مناسب دارد. بررسی برنامه­های درسی و عدم استقبال از پژوهش­ در زمینه کارکرد تشکل­ها به ویژه سازمان­دانش­آموزی دلیلی براین ادعاست.

حال آينده سازان جامعه ما هم که  كودكان و نوجوانان می­باشند، براي شناخت حيات اجتماعي، در كنار آموزش­هاي رسمي و تئوريك بايد با زندگي عملي منطبق بر آرمانهاي عقيدتي و ملي آشنا شوند. در جامعه جوان اسلامي ما، بيش از هر جامعه ديگر چنين ضرورتي وجود دارد تا نوجوانان و جوانان براي زندگي اجتماعي سالم در كنار ديگران آماده شوند (راهنمای تشکیلات دانش­آموزی، 1383).

بهترين روش براي رسيدن به اين مقصود، شركت دادن دا­نش آموزان در فعاليت­هاي گروهي و منا­سب­­ترين محل براي اجراي دقيق و تحقق آن طراحي تشكيلاتي پويا و هماهنگ است. تقریبا اولین جرقه­های چنین تشکیلاتی ازسال 1304 با تاسیس سازمان پیش­آهنگی زده شد. اما در روند کار این سازمان به دلیل اوضاع اجتماعی وقفه­هایی ایجاد ­شد و نهایتا در سال 1364 توسط مجلس شورای اسلامی منحل گردید. انحلال پیش­آهنگی خلاء اساسی در نظام تعلیم­وتربیت ایجاد کرد. گرچه معاونت­پرورشی با راه­اندازی کانون­ها وتشکل­های مختلف  پیشرفت­هایی داشت اما هم­چنان جای یک تشکل مقتدر دانش­آموزی خالی بود . سرانجام سازمان دانش آموزی با چنين چشم­اندازي ايجاد گرديد.

در تعریف سازمان دانش­آموزی که سهم اساسی در تربیت و هدایت نسل انسانی ( دانش آموزان وافراد زیر 18 سال ) دارد  آمده است، به عنوان یک سازمان عمومی غیر دولتی، باهدف  زمينه سازی تعليم و تربيت اسلامي دانش آموزان در ابعاد مختلف فردي و اجتماعي براي كسب فضايل اخلاقي و كمالات انساني بر اساس تعاليم عاليه اسلام و براي بسط مشاركت فعال دانش آموزان در عرصه هاي مختلف انقلاب و كشور، هم­چنین برنامه ريزي براي استفاده مفيد از اوقات فراغت دانش آموزان و آماده سازي آنان براي پذيرش مسؤوليت­هاي فردي و اجتماعي تحت نظارت وزارت آموزش وپرورش تاسیس شده است (اساس­نامه سازمان­دانش­آموزی. 1378).

گرچه مسؤولان رده­های تعلیم­وتربیت در گفتارشان اهمیت و ضرورت سازمان­دانش­آموزی را گوش­زد می­کنند، لیکن آنچه در عمل مشاهده می­گردد نشان از این دارد که به باور قلبی نرسیده­اند. وضعیت کنونی فعالیت­های سازمان­دانش­آموزی در مدارس به خصوص مدارس شهرستان­ها و مناطق، خود دلیلی بر این باور است. حال با گذشت بیش از12 سال از عمر سازمان دانش­آموزی وعدم پژوهش در این زمینه، مساله اصلی این است، روند    عمل­کرد سازمان­دانش­آموزی در اهداف، ساختار و برنامه­ها چگونه بوده و چگونه باید باشد تا بتواند جایگاه اصلی خود را در نظام تعلیم­وتربیت تثبیت نماید.

ضرورت و اهميت تحقیق :

ضرورت حيات اجتماعي و عمق بخشيدن به روابط اجتماعي نوجوانان و جوانان مستلزم آموزش مناسب است. بنابراين در هر جامعه سا­لم و زنده لازم است كه در نظام تعليم و تربيت، جايگاه مناسبي براي اين امر مهم پيش­بيني شود. دراین راستا حرکت و فعالیت دراموراجتماعی این فرصت را فراهم می کند که ویژگی­های درون یک جوان یا نوجوان رشد کند و فرصت بروز شکوفایی استعدادهای نهفته درقبال این حرکت جمعی و روحیه همکاری بدست آید. یکی از راههای بروز استعدادها، فعالیت در تشکل­های مختلف از جمله تشکل­های دانش­آموزی می­باشد.

تشکل­ها از سالهای قبل به صورتهای مختلف تحت عنوان سازمان­های مردم نهاد (NGO) شروع به فعالیت کرده­اند. اگرچه فعالیت این­گونه تشکل­ها وسازمان­ها درسراسر تاریخ وجود داشته اما سازمان­های غیردولتی آن­گونه که امروزه در سطح بین­الملل دیده می­شود در دو قرن اخیر توسعه یافته­اند که می­توان به سازمان صلیب سرخ جهانی 1963  و سازمان پیش آهنگی 1907 اشاره کرد. درایران نیز سازمان پیش­آهنگی ازسال 1304 شروع به فعالیت کرد و با توجه به مشکلات موجود جامعه گاهی فعالیت­های آن متوقف می­شد، تا  این­که نهایتا در سال 1364 توسط مجلس شورای اسلامی منحل گردید.  انحلال پیش­آهنگی نوعی خلاء درسیستم آموزش غیررسمی کشور به خصوص برای نوجوانان وجوانان ایجاد کرد  تا جایی­که مقام معظم رهبری نیز بارها در فرمایشات خود بررسیدگی به امور جوانان تاکید داشته­اند در سال 1366 ایشان در پیامی خطاب به مجمع رسیدگی به امور جوانان فرمودند: نقش عظیم جوانان ونوجوانان پسر ودختر تنها در جامعه بشری با محاسبه آینده  ومسؤولیت­های بالقوه در کنار مسؤولیت­های بالفعل این قشر عظیم نمودار می­گردد واز این رو ­است که نادیده گرفتن مسئولیت اجتماعی سیاسی و فرهنگی نسل نوپا وکودک انگاشتن آن­ها حتی در سنین بالا­ی بلوغ به صورت آفت اجتماعی پدیدار می­شود واین مجمع باید در دگرگون­سازی آن و ایجاد ذهنیت واقع­گرایانه نسبت به این نسل برومند طرحی نو و اساسی دراندازد.

در جای دیگر از این پیام خطاب به بزرگسالان می­فرمایند: که پدران ومادران ومربیان ومعلمان واستادان باید بدانند که تعلیم وتربیت این نسل نه در تعلیم وتربیت رسمی منحصر و نه از تعلیم وتربیت عمومی جداست، زیرا که این دو باهم پیوسته و وابسته­اند و نسل نوپا شریک طبیعی کلیه فعالیت­های سیاسی، اجتماعی واقتصادی و فرهنگی نسل پیشین است. از این رو باید در مرحله بعد نخست برای برنامه­ریزی نظارت در امور جوانان تشکیلات مناسبی به­ وجود آید ودر مرحله بعد از این تشکیلات شرایط را برای تصمیم­گیری دختران وپسران جوان فراهم کند برای آنان شغل مفید و مولد ایجاد کند، رشته­های تحصیلی و گذراندن اوقات فراغت به­گونه­ای که بازمینه­های تحصیلی و شغلی آینده آنها متناسب باشد وبه بیگاری وبیکاری نکشاند، چاره­اندیشی کند، برای حل مشکلات ویژه جوانان از خود آنها کمک بگیرد. آنها رابه سوی کارهای گروهی تکامل  یافته رهنمود سازد شرافت وارزش کار را به آن­ها بیاموزد، نیروی خلاقه وذوق هنری، کنکاش­گری وحقیقت­جویی ونو­طلبی آنان را به سوی کمال هدایت کند وبا تشکیل جلسات سخنرانی، بحث درمورد حقوق انسانی وآزادی فردی، ایجاد نمایشگاه­های هنری و تربیت گشت­های مسافرتی، علمی، تحقیقی وایجاد گارگاه­های گروهی وانجمن­ها وباشگاه­های ورزشی، فرهنگی ودینی، اجتماعی، حرفه­ای ومحلی و وارد کردن نماز جماعت، دعاونیایش دست جمعی در زندگی جوانان به عنوان برنده­ترین سلاح برضد پوچی وهرزه­گری وفساد واعتیاد به رشدوپرورش آنان کمک می­کند(بهرینی، 1383 : 15).

 ازاینجا بود که معاونت پرورشی وزارت آموزش وپرورش به دنبال جایگزین برای پیش­آهنگی بود. ولی به دلیل تنگناهای زمان جنگ، عملی نشد تا این­که درسالهای بعد کانو­ن­های پرورشی شروع به فعالیت کردند و با استقبال گسترده­ای روبرو شدند، اما هنوز جای یک تشکل دانش­آموزی که اهداف بلند مدت پرورشی را پی­گیری کند خالی بود. لذا در سال 72 تشکیلات پویندگان در 8  استان وسال بعد به تمام استا­­ن­ها تعمیم داده شد  و تحت عنوان پیشتازان و فرزانگان فعالیت خود را آغاز کردند. سرانجام با تصویب سازمان دانش آموزی در سال 78 ادامه ماموریت پیشتازان وفرزانگان به سازمان دانش آموزی منتقل شد. اهمیت این سازمان زمانی بیشتر بر ما آشکار می شود که بدانیم، چه بسا اجتماعات زیادی در سازمان­های مختلف  به منظور انجام کارها یا اجرای برنامه­هایی تشکیل شده است و غالبا به علت عدم آشنایی افراد با اصول همکاری اجتماعی و مسئولیت­­پذیری با شکست و ناکامی مواجه شده اند. در صورتی که اگر افراد این اجتماعات، از دوران کودکی و نوجوانی با همکاری­های دسته جمعی آشنا شوند و اصل تقسیم کار و قبول مسؤولیت را بیاموزند، مسلما در کارشان موفق خواهند بود. تشکل­های دانش­آموزی از جمله سازمان­دانش­آموزی باچنین رویکردی در مدارس شروع به کار کردند. با وجود اینکه سازمان دانش آموزی به دليل کارکرد آموزش غيررسمي به عنوان مکمل آموزش رسمي  توانایی کمک رسانی زیادی خصوصا در امر مشارکت­های اجتماعی و کارهای گروهی به دانش آموزان و مربیان را  دارد ویکی از اهداف آن نیز همین بوده در صورتی که نتواند با اهداف آموزشی درست پیش رود و یا این­که هماهنگ با نظام آموزشی کشور نباشد نه تنها به اهداف بلند مدت نظام آموزشی کشور کمک نمی کند چه بسا زیان­های مادی و معنوی زیادی نیز به بار خواهد آورد. بنابراین مسؤولیت سنگین و حساس سازمان­دانش­آموزی وعملکرد چند ساله، این ضرورت را ایجاب می­کند که در اهداف، ساختار و برنامه­ها مورد بررسی و نقد قرار گیرد تا ضمن شناسایی فرصتها و تهدیدهای فراروی سازمان­دانش­آموزی با توجه به ضروریات زمانی و مکانی نسبت به اصلاح و پیشنهاد الگوی بهینه اقدام گردد.

  اهداف تحقیق

  هدف کلی

  • نقد اهداف، ساختار و برنامه هاي سازمان دانش آموزي ايران

 اهداف جزئی 

  • بررسی معایب و محاسن اهداف سازمان دانش­آموزی از نظر متخصصین،کارشناسان واسنادومدارک.
  • بررسی معایب و محاسن ساختار تشکیلاتی سازمان دانش­آموزی از نظر متخصصین،کارشناسان واسنادومدارک.
  • بررسی معایب ومحاسن برنامه­ها و روش­های آموزشی سازمان دانش­آموزی از نظر متخصصین،کارشناسان واسنادومدارک.
  • شناسایی فرصت­ها و تهدیدهای فرا روی سازمان دانش­آموزی.

  پرسش هاي تحقیق

  • از نظرکارشناسان، متخصصین و بررسی اسنادومدارک اهداف سازمان­دانش­آموزی دارای چه محاسن و معایبی است؟

2- از نظر کارشناسان، متخصصین و بررسی اسنادومدارک ساختارتشکیلاتی سازمان دانش­آموزی دارای چه محاسن و معایبی است؟

3- از نظر کارشناسان، متخصصین و بررسی اسنادومدارک برنامه­ها سازمان دانش­آموزی دارای چه محاسن و معایبی است؟

4 – با توجه به نتیجه بررسی اسناد و مدارک و مصاحبه با کارشناسان و متخصصین فرصت­ها و تهدیدهای پیش روی سازمان دانش­آموزی کدامند؟

تعريف واژه­ها و اصطلاحات کلیدی

سازمان غیر دولتی: به کلیه موسساتی اطلاق می­شودکه توسط گروهی از اشخاص حقیقی یا حقوقی به صورت داوطلبانه تاسیس شده باشد واهداف غیر دولتی وغیر سیاسی را مطابق با اسا­سنامه خود پیگیری کند (تشکل­های غیردولتی جوانان. 1381: 9) .

سازمان دانش آموزی: سازمانی عمومی وغیردولتی با مقررات خاص که برای اعتلای شخصیت دینی، اخلاقی، عقلانی، عاطفی ،علمی واجتماعی دانش آموزان وایجاد زمینه مشارکت همه جانبه آنان درزمینه های اعتقادی ،فرهنگی ،سیاسی وغیره تحت نظارت آموزش وپرورش در سال 78 تاسیس شده است (تشکل­های دانش­آموزی، 1389).

پیش آهنگی:  تربیتی است جامع که اطفال وجوانان را بوسیله دستورات و قوانین عملی، علمی، دینی واخلاقی متدین و متخلق به اخلاق حسنه و وطن­پرست نموده وبا ورزش ومطالعه در طبیعت و اشتغال به صنایع ساده برای زندگی، مستعد و آماده می­سازد (شکرائی، 1314).

تشکل دانش­آموزی: منظور از تشکل دانش آموزي مجموعه­اي از دانش آموزان هستند که فعاليت هاي تعريف شده اي را به صورت داوطلبانه، مستمر، فراگير و مصوب در عرصه هاي مختلف اعتقادي، فرهنگي، اجتماعي، هنري، سازندگي، ورزشي، علمي، دفاعي، امدادي و غيره به صورت سازمان يافته در داخل و يا به صورت مکمل درخارج از مدرسه انجام مي دهند، مي باشد ( اداره کل امور تربیتی، 1389).

آموزش­های غیررسمی: تمام آموزش­هایی که برای حفظ انگیزه و ایجاد چالش در یادگیرنده به منظور تجربه در فضای آزاد، خارج از برنامه رسمی توسط رسا­نه ها ، تشکل­ها و یا مدارس تحت عنوان فوق برنامه ارائه می شود واستفاده از آنها جنبه اختیاری دارد.

 

 

 

 

 

 

فصل دوم

ادبیات تحقیق

 مروری بر دیدگاه­ها:

 

کارشناسان علوم مختلف راجع به تعليم و تربيت و آثار مترتب بر آن از ديرباز سخن گفته، هريک به گونه­اي ديدگاه هاي خود را بيان داشته اند زيرا در چند دهه اخير پيش­رفت و موفقيت­هاي علمي قابل توجهي در پرتو سرمايه­گذاري در زمينه تعليم و تربيت و توجه وافر به فرآيند اهميت و جايگاه آن صورت گرفته است.از اين طريق بسياري از کشورها از مرحله توسعه نيافتگي عبور کرده، استانداردهاي زندگي را به طور مداوم افزايش داده­اند. زيرا تربيت فرزندان سالم، جامعه سالم مي خواهد. لذا در ميان عناصر گوناگون تربيت و چگونگي درهم آميزي اين عناصر يعني مدرسه، خانه، جامعه، آموزش­های رسمی و غیررسمی براي دستيابي به مقاصد از پيش تعيين شده، نياز به بررسي دقيق ارتباط بين آنان ملاحظه مي شود.

 

منابع و مآخذ

  

 منابع فارسي:

ابراهیم­زاده، عیسی(1383). فلسفه تربیت. تهران. انتشارات پیام­نور

احمدوند، محمدعلی (1389).آشنایی با فعالیت­های تربیتی و اجتماعی. تهران: بامشادسبز

احمدی، علی اصغر(1379). نقش اولیاء در گذران اوقات فراغت. نشریه پیوند. تابستان 79

اداره کل امور تربیتی وزارت آموزش وپرورش(1389). تشکل­های دانش آموزی(نگاهی به فعالیتها وبرنامه­ها). انتشارات مهربرنا.

آشنا، حسام­الدین (1371). پیش آهنگی درجهان.نشریه تاریخ(گنجینه اسنادی). شماره 7و8. صص 24-2

اکتشافی. تهران: انتشارات قدیانی.

امیری، آذرمیدخت (1390)، نقش شورای دانش­آموزی در توسعه­ی صلاحیت­های سیاسی و اجتماعی دانش­آموزان دوره راهنمایی شهر مرودشت. شورای تحقیقات آموزش و پرورش فارس.

ایران (پیش نویس دوم). تهران: پژوهشکده ي تعلیم و تربیت.

بحرینی(1383). شرحی بر اساس­نامه سازمان دانش آموزی جمهوری اسلامی ایران. انتشارات سازمان دانش آموزی فارس

بدیعی، مجید (1381). بررسی نقش تشکیلات دانش­آموزی در روحیه نظم و انضباط فردی و گروهی   دانش­آموزان پسر دوره راهنمایی ناحیه 3 شیراز. شورای تحقیقات آموزش و پرورش فارس

بهشتی،عفت (1379). بررسی تاثیر فراوانی و نوع اردوها و بازدیدها در تغییررفتار دانش آموزان مقطع راهنمایی شهر اصفهان. شورای تحقیقات آموزش و پرورش اصفهان.

پژوهشکده تحقیقات اسلامی(1389). تعلیم و تربیت در اسلام.  ناشر. زمزم هدایت

جرالدل، گوتک (1389). مکاتب فلسفی و آراء تربیتی. ترجمه پاک­سرشت، محمدجواد. قم: انتشارات مهر.

خسروشاهی، حبیب (1389). آموزش و پرورش در عصر جهانی شدن؛ چالش­ها و راهبردهای مواجهه با آن. فصلنامه مطالعات راهبردی جهانی شدن. شماره 1. صص 196-153.

دارابی، مهری (1357). بررسی کارکرد نهادهای آموزشی وتربیتی در توسعه فرهنگ و هنر کشور. ماهنامه مهندسی فرهنگی. سال سوم شماره 23و24.

رشیدی، علیرضا (1389). نقش نهادهای آموزش غیررسمی در شکل­گیری ارزشهای فردی و اجتماعی. ماهنامه مهندسی فرهنگی. سال چهارم شماره 41و42.

روزنامه خراسان رضوی (1390). نظر اسلام درمورد اوقات فراغت. انتشار  17863 .

روزنامه دنیای اقتصاد، شماره ۲۷۵۰ به تاریخ ۱۱/۷/۹۱، ص۳۰

زارعی، فردین(1383). بررسی رابطه بین تعهد سازمانی و ادراک کارکنان از رفتار سیاسی مسؤولین در سازمان آموزش و پرورش استان فارس و نواحی چهار گانه شهر شیراز. دانشگاه شیراز

زاهدی، مرتضی(1377). فلسفه فعالیت­های تربیتی. تهران . انتشارات آوای نور

سازمان دانش­آموزی(1390). رهنمودهای اجرایی تشکیل گروه پیشتازان و فرزانگان در مدرسه. انتشارت سازمان دانش­آموزی جمهوری اسلامی ایران

سازمان ملی جوانان (1381). بررسی وضعیت تشکلهای غیر دولتی جوانان. تهران: موسسه فرهنگی قلم.

شاهرودی، فروغ (1382). تعلیم وتربیت درایران باستان. نشریه زبان وادبیات فردوسی. شماره  9.  صص12-10.

شکرالهی، محمد (1314). پیش آهنگی وفوائد آن. نشریه روان شناسی وعلوم تربیتی. شماره 93، صص29-26.

شمشیري، بابک. ( 1387 ). “فعالیت هاي اردویی در طبیعت، حلقه ي مفقوده در نظام آموزش

شمشیری، بابک (الف1385) تعلیم و تربیت از منظر عشق و عرفان. تهران. انتشارات طهوری

شمشیری، بابک (ب1385). ارائه ي الگوي نظري به منظور جهت دهی و سامان دهی فعالیت هاي امور تربیتی در نظام آموزش و پرورش ایران، با اقتباس از آموزه هاي عرفان اسلامی. مجله ي علمی پژوهشی علوم اجتماعی و انسانی دانشگاه شیراز . دوره ي بیست و پنجم. شماره ي 4. صفحات: 113-124

طهماسبی، فرهاد (1386). نقش تشکلهای دانش آموزی در تربیت اجتماعی. نشریه روان شناسی وعلوم تربیتی. شماره1. صص100-83.

عراقی،علی(1383). دانستنی­ها و مهارت­های اعضاء تشکیلات دانش­آموزی پیشتازان و فرزانگان( دوره متوسطه). تهران. انتشارات سنا

علاقه­بند، علی (1391). جامعه­شناسی ­آموزش­وپرورش. تهران: نشر روان.

فضائی، یوسف (1357). پیدایش و تکامل خط­نویسی. نشریه علوم انسانی«گوهر». شماره 63.

فلیپ­جی، اسمیت (1390). فلسفه آموزش و پرورش. ترجمه بهشتی­فصائی، سعید. انتشارات آستان قدس رضوی.

کاظمی، علی­محمد (1389). تاریخچه پیشاهنگی. ماهنامه طلوع. سال دوم.  شماره 18.

کاکو جویباري، علی اصغر . ( 1382 ). سند و منشور اصلاح نظام آموزش و پرورش در

کریمی، عبدالعظیم(1385). تربیت در طبیعت. تهران نشر عابد

کریمی، عبدالعظیم. ( 1373 ). تربیت آسیب زا. تهران: انتشارات انجمن اولیاء و مربیان

کریمی، عبدالعظیم.( 1383 ). رویکردي نمادین به تربیت دینی با تأکید بررو شهاي

گوهری، علی(1390). روش پیش­آهنگی در پرورش و آموزش. تهران. انتشارات آشیانه کتاب.

الماسی، علی­محمد (1388). آموزش وپرورش تطبیقی. تهران: رشد

مدیریت تشکلهای دانش آموزی (1389). تشکیلاتی سطح2. تهران. انتشارات تحفه

مزروعی،حسین (1386). بررسی میزان تحقق اهداف کانونهای فرهنگی. دانشگاه اصفهان.

معیري، محمد طاهر. ( 1364 ). مسائل آموزش و پروش. تهران: انتشارات امیرکبیر.

ملکی، حسن(1389). آشنایی با فعالیت­های تربیتی اجتماعی. تهران. انتشارات آییژ.

ملکی، حسن. ( 1379 ). آشنایی با فعالیت هاي تربیتی اجتماعی. زنجان: انتشارات سلاله

نرم افزارهای سازمان­دانش­آموزی ایران.

و پرورش ایران”. مجموعه ي مقالات اولین همایش آموزش یادگیري غیر رسمی. دانشگاه شیراز.

ویسی، غلامرضا(1384). اهداف و مبانی تعلیم و تربیت اسلامی. نشریه مربیان. شماره 16

یزدان­پناه، علی­نقی. عراقی، علی(1383). دانستنی­ها و مهارت­های تشکیلات دانش­آموزی. تهران انتشارات سنا

منابع انگلیسی:

 

   Abdullah, Soykan & Emin Atasoy (2012). Historical  development  of  non-formal  environmental  education  in Turkey. Procedia.social and behavioral sciences.46.736 – 743

Alberta,C (1990) .Environmental and Outdoor Education, Canada.

Cottrell,S,Raadik,J(2010).The North American Conservation Education Strategy: Benefits of Outdoor Skills to Health, Learning and Lifestyle. Association of Fish and wildlife Agencies.

Eaton,D(1998).Cognitive and Affective Learning in Outdoor Education. University of Toronto.

Henderson,B,Potter,T(2001).Outdoor Adventure Education in Canada. Seeking the Country Way Back in, Canadian Journal of Environmental Education.

Henderson,K,Deborah Bialeschki,M(2007).Overview of Camp Research, American Camp Association, USA.

Nishi, Ikebukuro (2009). Aperspective on education for sustainable development :  historical development of environmental education in Indonesia.international journal of educational development.29.621 – 627

Pudin,S,Tagi,K(2004).Environmental Education in Malaysia and Japan, Ambigavathi Periasamy Association, Malaysia.

   Selda Al, Rehan Midlli Sari, Nimet Candas Kahya (2012). A different perspective on education: Montessori and Montessori  school architecture. Procedia.social and behavioral sciences.46.1866 – 1871

Wilson,N(2009).Impact of Extracurricular Activities on Students, University

سایت­های داخلی و خارجی:          

 

http://www.elsevier.com/locate/ijedudev. 91/10/28                                                                      http://www.sciencedirect.com. 91/10/28                                                                                       http: // www.pishfar.ir. 91/11/15                                                                                      http://pishahangeastara.persianblog.ir 91/11/15                                                                           http://www.noorlib.ir. 91/10/14                                                                                                                     scot. o rg. 18/5/2013                                                                                    .http://www  http://www.alinejadmaryam.blogfa.com

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “نقد اهداف، ساختار و برنامه هاي سازمان دانش آموزي ايران”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

16 − = 7