new5

هوش هيجاني و مولفه هاي آن از نگاه قرآن و روايات

39.000تومان

توضیحات

دانلود و مشاهده قسمتی از متن کامل پایان نامه :

وزارت علوم، تحقیقات و فناوری

دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم

دانشکده علوم قرآنی ميبد

 

پروژه تحقیقاتی کارشناسی ارشد رشته تفسیر قرآن مجید

موضوع:

هوش هيجاني و مولفه هاي آن از نگاه قرآن و روايات

استاد راهنما :

جناب آقاي دكتر محمد مهدي خواجه پور

نگارنده :………………

شهريور1393

چكيده

ابزار عقل برای اندیشیدن به شیوه منطقی و هوش برای اندیشیدن به شکل انتزاعی ،از مواهب خدادای است . مکاتب مختلف بشری از شناخت و تبیین همه جانبه در مورد انسان ناتوان بوده اند . اما دین اسلام به انسان به عنوان موجودی چند بعدی و دارای کارکردهای اخلاقی، توجه ویژه ای دارد. اسلام برای مدیریت رفتار انسانی، مومنان را به خودآگاهی، خودسازی و تهذیب و شناخت فضیلت ها و زیبایی ها ی اخلاقی تشویق می کند که مقدمه ای برای خداشناسی است. این کنترل رفتارهای درونی و بیرونی ،همان مدیریت هوش هیجانی است. هوش هیجانی یکی از مسائلی است که مدتی است بشر امروزی به آن توجه کرده ،ولی اسلام از قرن ها پیش به زندگی بشر در ابعاد مختلف نگریسته است . قرآن کریم، نهج البلاغه ،احادیث و روایات به عنوان مهم ترین منابع علمی –اخلاقی و تربیتی اسلام، در کنار دیگر امور زندگی، قابلیت ها و کارکرد هوش هیجانی را برای انسان ها به ویژه مؤمنان یادآور شده اند تا از طریق مدیریت عواطف و هیجانات در فعالیت های روزمره و رفتارهای انسانی –به خصوص در تعامل با انسان ها – به هدف غایی خلقت خود نزدیک شوند .

در دنیای کنونی که تکنولوژی به سرعت در حال پیشرفت است و هر لحظه بر اطلاعات انسان ها افزوده می شود، این دانش افزایی در پاره ای از موارد باعث تنیدگی هایی در زندگی بشر می گردد. نمی توان به طور کلی از این تنیدگی ها دور شد و باید راه های مقابله با آن ها را آموخت. باید کودکان را در برابر مشکلات و مسایل روانی واکسینه نماییم. در نتیجه آن ها می آموزند که در دنیای پیشرفته کنونی، چگونه زندگی نمایند تا از آسیب کمتری برخوردار باشند.

كليد واژه‌ها: هوش، هيجان، عقل،مؤلفه ها

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                                         صفحه

مقدمه. 1

بخش اول: كليات.. 4

فصل اول: طرح تحقيق.. 4

1-1-1-بيان مسئله. 5

1-1-2- پیشینه تحقیق.. 6

1-1-3- ضرورت تحقيق 7

1-1-4-اهداف و کاربردهای تحقیق.. 8

1-1-5-سؤال هاي تحقيق.. 8

1-1-6- فرضیه های تحقیق.. 8

1-1-7- روش تحقیق.. 9

1-1-8- ساختار تحقيق.. 9

فصل دوم: موضوع شناسی.. 10

1-2-1-هوش در لغت.. 11

1-2-2-هوش در اصطلاح. 11

1-2-3- هوش هيجاني در اصطلاح. 11

1-2-4- تقسيمات هوش… 12

1-2-5- جایگاه هوش هيجاني.. 14

1-2-6- رابطه بحث مهارت هاي زندگي و هوش هيجاني.. 15

1-2-7- هوش هيجاني و اهميت آن در زندگي بهتر. 17

1-2-8-نگاهی تاریخی به کاربرد واژه هوش هیجانی.. 22

فصل سوم:هوش هیجانی از نگاه اندیشمندان. 25

1-3-1-هوش هیجانی از نگاه اندیشمندان. 26

1-3-2-1-دانيل گلمن.. 26

1-3-2-2-برادبري و گريوز. 26

1-3-2-3- سيد محسن فاطمي.. 27

1-3-2-4- روون بارون. 27

1-3-2-5- ماير و سالوي.. 28

بخش دوم: مؤلفه های هوش هیجانی از نگاه قرآن و حدیث و راه های افزایش آن.. 29

2-1-فصل اول: مؤلفه های هوش هيجاني از نگاه قرآن و روايات.. 30

2-1-1- مؤلفه های درونی.. 30

2-1-1-1- خودآگاهی.. 30

2-1-1-1-1- تعریف خودآگاهی.. 30

2-1-1-1-2- خودآگاهی در قرآن و روایات 31

2-1-1-1-3- محورهای خودآگاهی.. 33

2-1-1-1-3-1- حقوق شناسی.. 33

2-1-1-1-3-2- ظرفیت شناسی.. 33

2-1-1-1-3-3- کاستی شناسی.. 34

2-1-1-1-3-4- رغبت شناسی.. 34

2-1-1-1-3-5- زیبایی شناسی.. 34

2-1-1-1-3-6- آرمان شناسی.. 35

2-1-1-2- قاطعیت«ابراز وجود». 35

2-1-1-2-1- تعریف قاطعیت.. 35

2-1-1-2-2-  قاطعیت در قرآن و روایات.. 36

2-1-1-2-3- اهمیت مهارت ابراز وجود. 37

2-1-1-2-4- محدوده شدت عمل و قاطعیت.. 38

2-1-1-2-4-1- حفظ اصول و ارزش ها 38

2-1-1-2-4-2- مقابله با دشمنان. 39

2-1-1-2-4-3- برخورد با توطئه گران منافق.. 39

2-1-1-2-4-4- اجرای حدود الهی.. 39

2-1-1-2-4-5- در برابر ستم. 40

2-1-1-3- اعتماد به نفس… 41

2-1-1-3-1- تعریف اعتماد به نفس… 41

2-1-1-3-2- اعتماد به نفس در قرآن و روایات.. 41

-3-3-1-1-2مولفه های اعتماد به نفس… 44

-1-3-3-1-1-2اطاعت و بندگی خدا 44

2-3-3-1-1-2-کرامت انسانی واحساس ارزشمندی.. 44

-3-3-3-1-1-2بی نیازی از دیگران. 45

-4-3-3-1-1-2تغافل و چشم پوشی.. 45

1-1-2-3-3-5-توکل به خدا 45

-6-3-3-1-1-2مثبت اندیشی.. 45

-7-3-3-1-1-2مسئولیت پذیری.. 46

-8-3-3-1-1-2روحیه ی مقاومت و شکست ناپذیری.. 46

-4-1-1-2خودشکوفایی.. 46

-1-4-1-1-2تعریف خود شکوفایی.. 46

-2-4-1-1-2خودشکوفایی در قرآن و روایات.. 47

-1-5-1-1-2تعریف استقلال. 49

2-5-1-1-2-استقلال در قرآن و روایات.. 50

3-5-1-1-2-راهکارهای به دست آوردن استقلال شخصیتی.. 51

3-5-1-1-2-حفظ آرامش و درونی کردن آن. 51

4-3-5-1-1-2-بینش صحیح به دنیا 51

5-3-5-1-1-2-توجه به آرامش های موقتی.. 51

2-1-2-مؤلفه های بین فردی 52

1-2-1-2-همدلی.. 52

1-1-2-1-2-تعریف همدلي.. 52

2-1-2-1-2-همدلی در قرآن و روایات.. 54

3-1-2-1-2-آثار همدلی.. 55

-1-3-1-2-1-2پیوند دهنده مردم. 55

2-3-1-2-1-2- التیام بخش… 55

-1-22-1-3-3- اعتماد آفرین 55

4-3-3-1-2-1-2-پایان دادن به مشکلات زندگی.. 55

4-1-2-1-2-مهارت های همدلی در سیره ی رضوی.. 55

2-2-1-2 -مسئولیت پذیری اجتماعی.. 56

1-2-2-1-2-تعریف مسئولیت پذیری اجتماعی.. 56

2-2-2-1-2- مسئولیت پذیری اجتماعی در قرآن و روایات.. 56

3-2-2-1-2-مؤلفه های مسئولیت پذیری.. 57

1-3-2-2-1-2-توجه به اصلاح رفتار. 57

2-3-2-2-1-2-کنترل خشم. 57

3-3-2-2-1-2-خاموشی آتش دشمنی و کینه. 57

4-3-2-2-1-2-حسن معاشرت و ارتباط موثر با مردم. 58

4-2-2-1-2-روش شناسی واکنش در برابر افراد مسئولیت گریز. 58

3-1-2-سازگاری.. 60

1-3-1-2-حل مسئله. 62

2-1-3-1-2-تعریف حل مسئله. 62

3-1-3-1-2-حل مسأله در قرآن و روایات  ……. 63

2-1-3-1-4-سه نکته مهم در مورد فرایند مسئله گشایی.. 64

2-1-3-1-5-مراحل رسیدن به حل مسئله. 66

2-1-3-2-انعطاف پذیری.. 67

2-1-3-2-1-تعریف انعطاف پذیری.. 67

2-1-3-2-2-انعطاف پذیری در قرآن و روایات.. 69

2-1-4-مدیریت استرس… 670

2-1-4-1-تعریف مدیریت استرس… 70

2-1-4-1-1-مدیریت استرس در قرآن و روایات.. 71

2-1-4-1-2-انواع محرک های تنش زا 72

2-1-4-1-2-1-عوامل طبیعی ومافوق قدرت بشری.. 72

2-1-4-1-2-2-عوامل اجتماعی.. 73

2-1-4-1-2-3-عوامل فردی یا درونی.. 73

2-1-4-1-3-شخصیت های مستعد استرس… 74

2-1-4-1-4-شخصیت های مقاوم در برابر استرس… 74

2-1-4-1-5-مهم ترین عوامل ایجاد کننده استرس… 75

2-1-4-1-5-1-عدم ارتباط با خدا……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 75………………                                                                                                                                    -1-4-1-5-2 -خودبینی و ظلم به خویشتن.. 75

2-1-4-1-5-3-ترس و اضطراب.. 75

2-1-4-1-6-راهکارها 76

2-1-4-1-6-1- روش های شناختی.. 77

2-1-4-1-6-2- روش های عاطفی – معنوی.. 77

2-1-4-1-6-3- روش های رفتاری.. 77

2-1-5- خلق عمومی.. 77

2-1-5-1-شادکامی.. 77

2-1-5-1-1- تعریف شادکامی.. 77

2-1-5-1-2- شادکامی در قرآن و روایات 78

2-1-5-1-3-عوامل شادی و نشاط در زندگی.. 81

2-1-5-1-3-1-داشتن جهان بینی صحیح. 81

2-1-5-1-3-2-استفاده از امور شادی آفرین.. 81

2-1-5-1-3-3-خوش بینی.. 81

2-1-5-1-3-4-سلامت و لذت.. 82

2-1-5-1-3-5-شوخ طبعی.. 82

2-1-5-1-4-رابطه هوش هيجاني با شادکامي.. 82

2-1-5-2- خوش بینی.. 83

2-1-5-2-1- تعریف خوش بینی.. 83

2-1-5-2-2-خوش بینی در قرآن و روایات.. 84

2-1-5-2-3-آثار خوش بینى به دیگران. 85

2-1-5-2-4-اهمیت مثبت اندیشی.. 85

2-1-5-2-5-تقسیم بندی خوش بینی.. 86

2-1-5-2-5-1-خوش بینی به خدا 86

2-1-5-2-5-2- خوش بینی به خود. 86

2-1-5-2-5-3- خوش بینی به دیگران. 86

2-1-5-2-6-مؤلفه های خوش بینی در منابع اسلامی.. 87

2-1-5-2-6-1-توجه به جنبه های مثبت زندگی.. 87

2-1-5-2-6-2-تفسیر مثبت رویدادها و مؤلفه. 87

2-1-5-2-6-3-انتظار مثبت نسبت به آینده. 87

فصل دوم:راه های افزایش هوش هیجانی.. 89

2-2-راه های افزایش هوش هیجانی.. 90

2-2-1-تعامل والدین با کودک.. 90

2-2-2-آگاهي از هيجان ها 91

2-2-3-نحوه ي رفتار والدين با فرزندان. 91

2-2-4-ایجاد محیط امن عاطفی.. 92

2-2-5-آموزش مهارت هاي اجتماعي.. 92

2-2-6-تقويت ايمان. 93

نتیجه گیری.. 94

   فهرست منابع و مأخذ……………………………………………………………………………………………….95


مقدمه

ساختار مغز انسان با وجود رشد سرسام آوری که در علوم ریاضیات و منطق داشته است، از نظر عواطف با انسان های اولیه تفاوت چندانی نکرده است. هنوز واکنش انسان در هنگام خشم، جریان یافتن خون به دست ها و افزایش ضربان قلب را در پی دارد. در واقع با وجود رشد بسیار بالای خردورزی انسان که فاصله ی زیادی با اجدادش پیدا کرده است، عواطف و احساسات او تغییر زیادی نکرده و انسان در این زمینه رشد چشمگیری نداشته است. با وجود این خیلی پیش از آن که مغز متفکر و منطقی پدید آید، مغز هیجانی وجود داشته است. در واقع بادامه ی مغز که در مسایل هیجانی تخصص دارد و مخزن خاطرات هیجانی است، در جریان تکامل نوع بشر، موجب پیدایش قشر مخ شده است. مغز انسان در قرن 21 زندگی می کند در صورتی که قلب او در درون پارینه سنگی است .

ویژگی های زندگی اجتماعی و لزوم تعامل با دیگران، کاربرد بسیاری از هیجان ها را که روزگاری از بهترین و در دسترس ترین ابزارهای بشری بودند، تحت الشعاع خود قرار داده است. در جامعه ی متمدن امروزی ماهیت مشکلاتی که برای بشر به وجود می آید، متفاوت از نوع مشکلاتی است که انسان های اولیه با آن ها رو به رو بوده اند. مشکلات امروزی ما بیشتر در قالب ارتباط های انسانی رخ می نماید که استفاده از راهکار جنگ و گریز، یعنی برخوردهای هیجانی و انفعالی شدید، در مقابله با آن ها نا کارآمد است .

سؤال این است پس باید چه کرد؟ این گونه استدلال می کند که در حال حاضر حفظ انسجام گروهی انسان ها، مقابله کارآمد با مسایل و مشکلات و در نهایت بقای آن ها، مستلزم تحولی بر مبنای هوش اجتماعی در راستای تمایز و تعدیل هیجان ها است .

واژه هوش هیجانی نخستین بار درسال 1990توسط دکتر پیتر سالودی از دانشگاه یل ودکتر جان مایر از دانشگاه نیو همیشایر مطرح شده است.

هوش هیجانی به عنوان یک مفهوم جدید در روان شناسی حاصل در هم تنیدگی دو ذهن هیجانی وعقلانی است. هوش هیجانی رابطه متقابل عقل و احساس است واز آنجا که انسان ها به طور غالب نه به طور عقلانی هستند و نه احساسی از قابلیت فرد برای انطباق با محیط اطراف وکنار آمدن با مشکلات زندگی به کارکرد ترکیبی قابلیت های عاطفی وعقلانی بستگی دارد. .

امروزه هوش هیجانی موضوع مورد بحث بسیاری از تحقیقات وپژوهش های مربوط به بررسی تفاوت های فردی شده است. توانایی پیش بینی موفقیت های زندگی ونیز نقش اساسی این سازه در اغلب اختلالات روانی می تواند از دلایل علاقه به مطالعه هوش هیجانی باشد. ماهیت آموزش پذیری، قابلیت یادگیری و قابلیت ارتقا و شکوفایی هوش هیجانی موجب گردیده تا به این پدیده بیش از پیش توجه شود لذا در این تحقیق برانیم که میزان تاثیر آن را بر پیشرفت تحصیلی و بهداشت روان مورد بررسی قرار دهیم واینکه چگونه از این پدیده می توانیم برای ارتقای سطح و کیفیت تحصیل و بهبود بهداشت روان جامعه کمال استفاده را بکنیم .

در حقيقت، اين هوش مشتمل بر شناخت احساسات خويش و ديگران و استفاده از آن براي اتخاذ تصميم‏هاي مناسب در زندگي است؛عاملي است كه هنگام شكست، در شخص ايجاد انگيزه مي‏كند و به واسطه داشتن مهارت‏هاي اجتماعي بالا، منجر به برقراري رابطه خوب با مردم مي‏شود. نظريه «هوش هيجاني» ديدگاه جديدي درباره پيش‏بيني عوامل مؤثر برموفقيت و همچنين پيش‏گيري اوليه از اختلالات رواني فراهم مي‏كند كه تكميل‏كننده علوم شناختي، علوم اعصاب و رشد كودك است.

هوش هيجاني بهترين پيش‏بيني‏كننده موفقيت افراد در زندگي و نحوه برخورد مناسب با استرس‏هاست.  این نوع هوش  با توانايي درك خود و ديگران (خودشناسي و ديگرشناسي)، ارتباط با مردم و سازگاري فرد با محيط پيرامون خويش، پيوند دارد. با وجود شهرت سريع اين مفهوم، تحقيقات تجربي در اين زمينه، تازه در آغاز راه خود است.

هوش هيجاني از پنج مولفه درون فردي، بين فردي، انطباق پذيري، مديريت استرس و خلق کلي تشکيل شده است. سطح پايين هوش هيجاني را مي توان از طريق آموزش افزايش داد افرادی که از هوش هیجانی پایینی برخوردارند قادر نیستند از سازوکارهای منسجم و منظم استفاده کنند بنابراین مستعد ابتلاء به اختلالات اضطرابی می باشند.

براي روشن شدن اين مفهوم و جايگاه آن، ابتدا دو مفهوم «هوش» و «هيجان» ذكر مي‏شوند. پس از بيان تاريخچه هوش غيرشناختي، تعاريف و الگوهاي هوش هيجاني تبيين و سپس به كاربردهاي آن اشاره مي‏شود. توجه به هیجان ها و کاربرد مناسب آن ها در روابط انسانی، درک احوالات خود و دیگران، خویشتنداری و تسلط بر خواسته های آنی، همدلی با دیگران و استفاده ی مثبت از هیجان ها در تفکر و شناخت موضوع « هوش هیجانی » می باشد را مورد بررسی قرار می دهیم.در پايان،راه های افزایش هوش هیجان بیان می شود.

بخش اول: كليات

فصل اول: طرح تحقيق

1-1-1-بيان مسئله

یکی از سؤالات مهم که بشر باآن مواجه است این است که چرا بعضی از افراد از هوش کافی برخوردارند و در زمینه تحصیلی موفق هستند و رتبه های بالایی دارند اما در زندگی اجتماعی و شغلی و روابط اجتماعی موفقیتی ندارند. دانشمندان با مطالعاتی که انجام دادند به این نتیجه رسیدند که انسان دارای دو نوع هوش می باشد یکی هوش شناختی–دیگری هوش هیجانی،دو هوش هیجانی و شناختی نیروهای نسبتا مستقل از هم هستند و عملکرد هوش هیجانی سریع ترازهوش خرد گراست.شواهد بسياري ثابت مي‌كنند افرادي كه مهارت هيجاني دارند در هر حيطه‌اي از زندگي ممتازند؛ خواه در روابط عاطفي و صميمانه، خواه در فهم قواعد ناگفته‌اي كه در خط مشي سازماني به پيشرفت مي‌انجامد، و چه در آموزش، تربيت فرزند و مسائل خانواده و چه در بخش سلامت روان و شخصيت. هوش هيجاني به عنوان يك پديده مورد توجه، نه تنها جنبه تئوريك روان‌شناختي دارد، بلكه با ارتقاي آن در ميدان عمل مي‌توان پاسخ‌هاي مناسبي براي بسياري از مشكلات نهفته زندگي يافت. اگر انسان از هوش هيجاني بالايي بهره‌مند باشد، مي‌تواند با چالش‌هاي زندگي فردي و اجتماعي خود، بهتر سازگار شود و هيجان‌هاي خود را به گونه‌اي مؤثر مديريت كند.

هوش هیجانی پیش بینی کننده موفقیت افراد در زندگی و نحوه برخورد مناسب با استرس هاست.پرورش و رشد هوش هیجانی ازاهمیت زیادی برخوردار است.افرادی که از نظر هوش هیجانی در سطح بالاتری هستند.

تحقیقات نشان داده است که ویژگی های زیر را دارا هستند:

1-  یادگیرندگان بهتری هستند.

  • مشکلات رفتاری کمتری دارند.
  • هیجان های خود را به خوبی بیان می کنند.

4- به حرف های دیگران خوب گوش می کنند.

5- از خود خشونت کم تری نشان می دهند.

6 – دوستان زیادی پیدا می کنند.

7 – خوشحال و با نشاط هستند.

8- تحمل مشکلات در آن ها زیاد است.

9- درباره اطرافیان خود احساس خوبی دارند.

1-1-2- پیشینه تحقیق:

در زمینه روان شناسی کتب مختلفی که مرتبط با موضوع این نوشتار باشد و به طور اخص به هوش هیجانی و مؤلفه های آن پرداخته باشد نگاشته شده است. اما هوش هیجانی از نگاه قرآن و حدیث کم تر مورد توجه قرار گرفته است. در زمینه هوش هیجانی می توان به کتب زیر اشاره نمود:

-منصف، گيتوني و وست ايوبري. هويت و هوش هيجاني. ترجمه پريچهر به‌کيش (طوبي).تهران:انجمن اولیا مربیان.1385.

-تراويس برادبري و جين گريوز، هوش هيجاني(مهارت‌ها و آزمون ها). ترجمه مهدي گنجي.تهران: ساوالان.پنجم:1384

-هري الدر، چگونه هوش خود را افزايش دهيد؟. ترجمه فرشاد نجفي پور.تهران:نسل نواندیش.1382.

-استیو، هین.هوش هیجانی برای همه.مترجمان:رؤیا کوچک انتظار،مژگان موسوی شوشتری.مؤسسه انتشاراتی تجسم خلاق.اول:1384.

-گلمن، دانیل.ترجمه نسرین پارسا.تهران:نسل نواندیش.1380.

-شريفي،محمد رضا. مهارت هاي زندگي در سيره ي نبوي. مشهد: قدس رضوي.ششم:1388.

-شجاعي،محمد صادق.توكل به خداراهي به سوي سلامت خود و سلامت روان.قم:موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره،مركز انتشارات. دوم:1385.

-باقريان،محمد.تصميم گيري حكيمانه. با همکاری حسن عابدی و دیگران. تهران:  مرکز آموزش مدیریت دولتی.اول: 1380 .

-اکبری، محمود. مهارت های زندگی.تهران:  فتیان. ششم:1391.

-ابراهيمي،احمد.راهكارهاي عملي آموزش اخلاق و مهارت هاي زندگي. قم: مؤسسه بوستان كتاب(مركز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم). دوم:1387.

1-1-3- ضرورت تحقيق :

هر فرد در هر موقعيتي با افراد جامعه در ارتباط است و بنا به ضرورت،معاشرت در زندگي بخشي از زندگي اجتماعي محسوب مي شود . انسان براي ارتباط مفيدتربايد اطلاعات خود را در شيوه ي اعمال مديريت در حالات روحي گفتار،اعمال و رفتار،افزايش دهد. ضرورت داشتن اطلاعات مديريت هوش هيجاني كمتر از داشتن ديگر اطلاعات زندگي نيست.امروزه دانشمندان نيز پس از قرن ها تاكيد قرآن و روايات  به ضرورت اين امر آگاه شده اند.انسان بايد بكوشد تا مديريت هوش هيجاني، هم رفتار، كردار، عواطف و احساسات خود، و هم با نوع كنش مثبت، واكنش شخص مقابل را مديريت كند تا بتواند رضايت خاطر خود و ديگران و در نهايت رضايت خالق هستي را به دست آورد. در رويكرد ديني، رابطه انسان با ديگران با عطف توجه به نيازمندي هاي بندگان خدا، رضايت كردگار را در حوزه ارتباطي انسان موحد رقم مي زند. با اين توصيف ،انسان ها نيازمند رابطه با خلق خدا هستند و در اين عرصه در رفع نيازهاي ديگران خواهند كوشيد. شناخت هاي نادرست و غلط و مهارت هاي هيجاني نابجا و نادرست  و عدم توانايي هيجان مي تواند سلامت ذهني، جسمي و رواني افراد را تهديد كند. مدارس و فرهنگ ما صرفا بر توانايي هاي تحصيلي تاكيد مي كنند و هوش هيجاني يعني مجموعه اي از صفاتي كه بي اندازه در سرنوشت افراد اهميت دارد را ناديده مي انگارند.

1-1-4-اهداف و کاربردهای تحقیق

اهداف علمی

1.تبيين جايگاه هوش هيجاني در زندگي

2.توجه به موضوع هوش هیجانی به عنوان مهم ترین عامل در موفقیت افراد در هر حیطه ای از زندگی

اهداف کاربردی

1.استفاده از این پژوهش در مراکز علمی و دانشجویان رشته روان شناسی

2.استفاده از نتیجه این پژوهش در مراکز علمی و دانشجویان رشته روان شناسی

  1. استفاده از نتایج این پژوهش در زمینه استفاده مناسب از عواطف و حالت های خلقی برای حل مشکلات و داشتن یک زندگی مفید و خلاقانه و لذتبخش می باشد.

1-1-5-سؤال هاي تحقيق

سؤال های اصلی

هوش هیجانی چیست؟و مولفه های آن در قرآن و حدیث چه جایگاهی دارد؟

سؤال های  فرعي:

1.مولفه های هوش هیجانی کدام است؟

2.چگونه می توان هوش هیجانی را افزایش داد؟

  1. موانعی که باعث عدم استفاده از هوش هیجانی می شود چیست؟

1-1-6- فرضیه های تحقیق

1.هوش هیجانی عبارت است از توانایی شناخت، درک و تنظیم هیجان هاو استفاده از آن ها در زندگی.

2.مولفه های هوش هیجانی در روانشناسی و قرآن و حدیث اموری از قبیل مولفه های درونی، مولفه های بین فردی،سازگاری،مدیریت استرس، خلق عمومی می باشد.

3.براي افزايش هوش هيجاني راه هايي وجود دارد.

1- اولين قدم براي افزايش هوش هيجاني،افزايش خودآگاهي است.

 2- ايجاد حس مسئوليت پذيري 3-آموزش مهارت هاي زندگي«كنترل خشم،همدلي، برقراري ارتباط موثر،تصميم گيري صحيح» 4-مقابله با بحران«تنظيم هيجانات به وسيله ي نوشتن،شناخت احساسات خود و ديگران»5-ايجاد زندگي شاد و با نشاط

4.استرس و نگراني ،تصوير منفي از خود،توقعات غير واقعي از زندگي و سرزنش ديگران، باعث عدم استفاده از هوش عاطفي خواهد شد و حركت افراد به سمت موفقيت متوقف مي شود.

1-1-7- روش تحقیق

 

 

 

 

 

 

 

منابع و مأخذ

  1. ال.کلینکه، کریس. مهارت های زندگی پنجم دبستان. ترجمه فهیمه فتحعلی  لواسانی. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی. سوم: 1383.
  2. ابراهيمي،احمد.راهكارهاي عملي آموزش اخلاق و مهارت هاي زندگي. قم: مؤسسه بوستان كتاب(مركز چاپ و نشر دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم). دوم:1387.
  3. ابن ابی جمهور،محمد بن زین الدین. عوالی الئالی. به کوشش مجتبی عراقی.قم:دار سید الشهدا للنشر.اول:1405ق.
  4. ابن بابویه،محمد بن علی.معانی الاخبار.به کوشش علی اکبر غفاری.قم:دفتر انتشارات وابسته به جامعه مدرسین.اول:1403.ص342
  5. استيو، هين. هوش هيجاني براي همه. ترجمه رؤيا کوچک انتظار و مژگان موسوي شوشتري. تهران: سفیر اردهال.اول:1386.
  6. اسلامی نسب، علی. روان شناسی اعتماد به نفس مبتنی بر مکاتب اسلامی و غربی. تهران:مهرداد.اول:1373.
  7. اسلامي،سيد حسين.اعتماد به نفس.تهران:مؤسسه تنظيم و نشر آثار امام خميني(رحمه الله علیه). 1383.
  8. اکبری، محمود. مهارت های زندگی.تهران: فتیان. ششم:1391.
  9. اکبری،محمود.جوان،هیجان وخویشتنداری.گروه نویسندگان حدیث. زندگی.قم:دارالحدیث.1385.
  10. امامي نائيني،نسرين.مهارت همدلی.تهران: انتشارات معاونت امور فرهنگي و پيشگيري سازمان بهزيستي كشور.1385.
  11. آمدي ، عبد الواحد . غرر الحكم.ترجمه ي محمد علي انصاري .تهران: کتابچی. هشتم.
  12. اميري، محمد كاظم. مهارت هاي زندگي. بي جا: آواي كلار. اول: 1389.
  13. باقريان،محمد.تصميم گيري حكيمانه. با همکاری حسن عابدی و دیگران. تهران: مرکز آموزش مدیریت دولتی.اول: 1380 .
  14. برادبري، تراويس، جين گريوز،هوش هيجاني(مهارت‌ها و آزمون ها). ترجمه مهدي گنجي.تهران: ساوالان.پنجم: 1392.
  15. برونو، فرانك. فرهنگ توصيفي روانشناسي. ترجمه فرزانه طاهري و مهشيد ياسايي.تهران:شباهنگ.1372.
  16. پسنديده،عباس. بررسي و تحليل شادكامي از منظر قرآن ،نشريه ي مطالعات تفسيري.تابستان 1391.سال سوم.شماره 10.
  17. پسنديده،عباس،رضايت از زندگي.قم: دارالحديث. 1388.
  18. تمیمی آمدی،عبدالواحدبن محمد.غررالحکم.به کوشش سید مهدی رجائی.قم:دار الکتاب الاسلامی.دوم:1401ق.ص.96.
  19. جعفر منش، هادي.انواع سردردها و راه هاي درمان. قم:صلوات.1387.
  20. جوادی آملی، عبدالله. کرامت در قرآن. تهران: مرکز نشر فرهنگی رجاء. 1372.
  21. حسین زاده،علی. مهارت مسأله‏ گشايى و نقش آن در زندگى .معرفت سال بيست و يكم ـ شماره 176 ـ مرداد 1391، 9ـ116
  22. حسيني كوهساري،سيداسحاق.نگاهي قرآني به فشار رواني. تهران: كانون انديشه جوان. پنجم: 1386.
  23. حمری جوینی ، شیخ الاسلام ابراهیم بن محمد . مسند امام رضا(ع).به کوشش محمد برکت.722 ق.
  24. خنيفر،حسين مژده پورحسینی. مهارت هاي زندگي. تهران: مركز نشر هاجر. يازدهم:1390.
  25. دبليو سانتراک، جان .زمينه روان‌شناسي. ترجمه مهرداد فيروزبخت.تهران: رسا.پنجم: 1388.
  26. دهخدا،علی اکبر،لغت نامه.تهران:مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.اول:1385.
  27. رضي، نهج البلاغه. ترجمه و شرح فيض الاسلام.تهران:فقیه.پنجم:1421ق.
  28. رضی، نهج البلاغه.ترجمه شهيدي.تهران:الشرکه العلمیه و الثقافه،چهاردهم:1420ق.
  29. روشائي،عليرضا.چگونه با مشكلات مواجه شويم و آن ها را قدرتمندانه حل كنيم؟.اصفهان: بينش آزادگان.اول:1389
  30. ژوزف سياروچي و همکاران، هوش عاطفي در زندگي روزمره.ترجمه اصغر نوري امام زاده اي و حبيب الله نصيري.اصفهان: نوشته.بی چا:1384.
  31. سبحانی نیا، محمد، جوان و اعتماد به نفس. تهران: با معارف اسلامی آشنا شویم.اول: 1380.
  32. سليگمن و همكاران،مارتين. ترجمه فروزنده داور پناه. كودك خوش بين، تهران: رشد.اول: 1383.
  33. سيف،علي اكبر.روان شناسي پرورشي. تهران: مؤسسه انتشارات آگاه. پنجم:1371.
  34. شجاعي،سيد محمد. بدگماني ريشه فتنه ها و اختلاف ها، قم: مهر امير المؤمنين. اول:1384.
  35. شجاعي،محمد صادق.توكل به خداراهي به سوي سلامت خود و سلامت روان.قم:موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني ره،مركز انتشارات. دوم:1385.
  36. شريفي،محمد رضا. مهارت هاي زندگي در سيره ي نبوي. مشهد: قدس رضوي.ششم:1388.
  37. طوسی،محمد بن حسن،امالی شیخ طوسی.قم:دار الثقافه.اول:1414
  38. عباس نژاد،محسن. راهنماي پژوهش در قرآن و علوم روز.مشهد:بنياد پژوهش هاي قرآني. 1390
  39. علامه طباطبايي،محمدحسین. المیزن.قم: دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم. سوم: 1362.
  40. علم الهدايي، سيدحسن . هوش هيجاني و زندگي خانوادگي. (Iranhealers.com).
  41. علی بن حسین(ع)،صحیفه سجادیه.ترجمه عید المحمد آیتی.هشتم.1391.
  42. فاطمي، محسن، هوش هيجاني.تهران: سارگل. هفتم:1385.
  43. فتحعلی خانی،محمد.آموزه های بنیادین علم اخلاق2: شهریار.اول:1379
  44. فتحعلي لواساني،فهيمه.راهنماي برنامه آموزش مهارت هاي زندگي پنجم دبستان. تهران:انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي.1383.
  45. فتي و همكاران،لادن.آموزش مهارت ها ي زندگي.تهران: دانژه.1385.
  46. فرمهيني فراهاني محسن. فاطمه پيداد. مهارت هاي زندگي. تهران: شباهنگ. اول: 1389.
  47. فلاح،محمد هادي.فرهنگ اخلاقي معصومين(ع)حرف «س». دفتر عقل.اول:1388.
  48. فلسفی،محمد تقی،شرح دعای مکارم الاخلاق از.صحیفه سجادیه،تهران:دفتر نشر و فرهنگ اسلامی.نهم:1385
  49. فنسترهايم،هربرت،بر،جين.آموزش قاطعيت.ترجمه عباس چيني.تهران:البرز. دوم:1375.
  50. قمي(شيخ صدوق). عبد الواحد .فقه الرضا.بیروت:مؤسسه آل بیت.1407.
  51. قمی،میرزا حسین نوری.قم:مؤسسه آل بیت.دوم:1408.
  52. كليني، محمد بن يعقوب، اصول كافي، تهران: دار الكتب الاسلاميه.1365.
  53. کلینی،محمد بن یعقوب.اصول کافی.ج ششم.مصطفوی.جواد.تهران:کتاب فروشی علمیه اسلامی.اول: 1378.
  54. گلمن،دانیل.هوش هيجاني.ترجمه نسرین پارسا.تهران:رشد.1380.
  55. ماهوان،سعيد.آشنايي با مهارت هاي زندگي. بی جا: ماهوان. دوم:1386.
  56. مجلسي،محمد باقر.بیروت:دار احیائ التراث العربی.دوم:1404ق.
  57. محمد بن حسن حر عاملي،وسائل الشيعه.قم.موسسه آل بيت (ع).1409 ه ق.
  58. محمدي ري شهري، محمد.ميزان الحكمه.ج6.تهران.هفتم:1376.
  59. مصباح يزدي،محمد تقي.خود شناسي براي خود سازي.قم:موسسه آموزشي و پژوهشي امام خميني (رحمه الله علیه) .سیزدهم: 1383 .
  60. مصطفوي سيد كاظم.آيين زندگي. قم:ُدفترانتشارات اسلامي وابسته به جامعه مدرسين. اول:1386 .
  61. مطهری، مرتضی. مجموعه آثار. تهران: صدرا .1389.
  62. معین، محمد.فرهنگ فارسی.ج 2.تهران:سرایش.اول:1380.
  63. منصف گيتوني و وست ايوبري، هويت و هوش هيجاني. ترجمه پريچهر به‌کيش (طوبي).
  64. مهدوي، نيلوفر. مهارت زندگي. تهران: قطره.دوم: 1388.
  65. نعيم زرزور، جمعه. ديوان امام علي (علیه السلام)، بیروت: دار الکتب العلمیه. ششم: 1342.
  66. نهج الفصاحه،ترجمه مرتضي فريد تنكابني. تهران: دفتر نشر فرهنگ اسلامی. هفتم: 1376.
  67. نوروزي،علي.چگونه زندگي كنيم؟.بی جا: زرين.اول: 1376.
  68. نوری،حسین. مستدرك الوسائل. 1388قم: مؤسسه آل بیت.دوم: 1408.
  69. هري الدر، چگونه هوش خود را افزايش دهيد؟. ترجمه فرشاد نجفي پور.
  70. الوود،هميتن،نگرش مثبت.ترجمه فهيمه نظري.تهران: البرز.1380.
  71. بحرانی،شیخ حسین.ترجمه علی اکبر غفاری.قم:کتابفروشی اسلامیه.1384.

مقاله

  1. بخشايش،عليرضا.بررسي تطبيقي نمودهاي خودشكوفايي در قرآن و روانشناسي. نشريات الهیات تطبيقي. 1390.شماره 8.
  2. خداياري فرد،محمد،چشمه نوشي،ميترا،رحيمي نژاد،عباس،فراهاني،حجت الله،اثر بخشي آموزش مؤلفه هاي هوش هيجاني بر سازگاري اجتماعي و صميميت اجتماعي.زمستان 1390،شماره 60
  3. سبحانی نیا،محمد.مجله راه و رسم زندگی.مثبت نگری.1385.شماره 63.
  4. لواساني ،سيد محمد رضا،آذربايجاني ،مسعود،الگوي اعتماد به نفس در اخلاق اسلامي ،نشريه مطالعات اسلام و روانشناسي ،بهار و تابستان 1391.سال ششم .شماره 10
  5. محمديان يار،احمد. بنكدار هاشمي، نازنين و كريم عسگري. تأثير آموزش هوش هيجاني ومهارت هاي زندگي بر سازگاري زناشويي زوج هاي جوان دانش و پژوهش در روان شناسي كاربردي. سال دوازدهم. شماره 2. 1390
  6. مسئوليت پذيري اجتماعي در دعاي مكارم الخلاق.احمد كريمي. پژوهشهاي اخلاقي. تابستان: 1390. اول: شماره4.
  7. مير دريكوندي، رحيم. هوش هيجاني، پيشينه و رويكردها از نگاه دين و روانشناسي. سال چهارم. شماره سوم. پاييز 1390

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

الملخص

أدوات العقل للتفكير في الطريقة التي يتم التفكير المنطقي والتحليلي بصورة مجردة، و بركات الهی . مختلف المدارس وشرح جميع جوانب الإنسان الإدراك البشري لم يتمكنوا من. ولكن الإسلام البشر وظائف متعددة الأبعاد اهتماما خاصا الأخلاقي. الإسلام لإدارة السلوك البشري، يؤمنون الذاتي تنقية النفس والوعي وتشجيع الفضيلة والجمال المعنوي، مما يجعل إدخال فمن في سبيل الله. سلوك الرقابة الداخلية والخارجية، وإدارة الذكاء العاطفي. الذکاء العاطفية هي واحدة من القضايا التي تم التصدي لبعض الوقت اليوم ولكن قبل قرون الإسلام، ويعتبر حياة الإنسان في كثير من الجوانب. القرآن، نهج البلاغة رأ، أقوال والتقاليد من أهم مصادر العلمي والتعليمي –اخلاقی الإسلام الجانب الآخر من الحياة، والقدرة الوظيفية والذكاء العاطفي للناس، خصوصا تم تذكير المؤمنين من خلال إدارة المشاعر والعواطف في الأنشطة اليومية والسلوك البشري خاصة عند التعامل مع البشر – الغرض النهائي من إنشائها هو تقريبا هناك. لأن الله خلق الإنسان بالعقل والذكاء، واتخاذ القرارات وتنفيذها له وقال انه خلق حياة مستقلة. ولا يمكن أن تنص على أن حياة الإنسان ليست حتمية، ولكن ما بين اثنين، يتم منح قوة الله لرجل السلطة لاستخدام هدية من العقل و تفكر في تغيير مصيرهم والتفاعل بينهم وبين زملائهم أكثر. السؤال هو أداة قوية للسيطرة على العواطف والسلوك صنع القراروالذي هو أداة التي يمكنك إدارة في الحياة الشخصية والاجتماعية؟ الرد باختصار على الرغم من أن استخدام العقل والمخابرات يمكن السيطرة النفسية للإنسان اتخذت شكل الوظيفية والسلوكية. في عالم اليوم حيث التكنولوجيا بسرعة في التقدم وستضاف كل مرة البيانات الإنسان، والمعرفة الشخصية في بعض الحالات، مما تسبب في الضغط على حياة الإنسان. لا يمكن بشكل عام بعيدا عن التوتر وتعلم طرق التعامل معهم. يجب أن يكون الأطفال في نحن تطعيم ضد مشاكل الصحة العقلية والقضايا. ونتيجة لذلك، فإنها تعلم أن العالم الحديث، للعيش، ليكون أقل عرضة للخطر. كلمات البحث: الذكاء، والعاطفة، والفكر، والمكونات.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Abstract

 

Tools reason to ponder the way that is logical and analytical thinking in the abstract, the Khdaday’s blessings. Various schools and explain all aspects of human cognition human

Have been unable to. But Islam human beings are multi-dimensional functions

Moral special attention. Islam for the management of human behavior, believe in self-Self-purification and awareness and encourage virtue and moral beauty, making the introduction of It is for God. The behavior of internal and external control, the management of emotional intelligence Emotional .hvsh is one of the issues we have been addressing for some time today

But Islam centuries ago, human life is seen in many aspects. Quran, Nahj Ol, sayings and traditions of the most important sources of scientific and educational -Akhlaqy Islam The other side of life, functional ability and emotional intelligence to people, especially Believers have been reminded by managing emotions and emotions in daily activities and Human behavior-particularly when interacting with humans – the ultimate purpose of its creation is almost There. Since God created man with reason and intelligence, and his decision-making and implementation He created the autonomous life. It’s that human life is not available, not algebra, but things Between the two, the Power of God to man is granted the authority to use the gift of reason and Thinking of changing their fate and the interaction between them and their fellows more.

The question is a powerful tool to control emotions, decision-making behavior Which is the tool with which you can manage in personal and social life? Reply brief Although the use of reason and intelligence can be controlled for human psychological Took the form of functional and behavioral. In today’s world where technology is rapidly In progress and will be added every time the human data, the personal knowledge In some cases, causing stress on the human life. Can not in general Away from the stress and to learn ways to deal with them. Children must be a We vaccinate against mental health problems and issues. As a result, they learn that the world Modern, to live, to be less vulnerable. Keywords: intelligence, emotion, intellect, components.

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “هوش هيجاني و مولفه هاي آن از نگاه قرآن و روايات”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

98 − 91 =