new5

151 صفحه

فایل Word

فهرست مطالب

چکیده 1

 

فصل اول: كلیات تحقیق

1-1-مقدمه 3
1-2- بیان مسئله 4
1-3- ضرورت و اهمیت انجام تحقیق 5
1-4- پیشینه تحقیق 6
1-5- اهداف تحقیق 7
1-5-1-هدف اصلی 7
1-5-2-اهداف جزئی 7
1-6- فرضیات تحقیق 7
1-6-1-فرضیه اصلی 7
1-6-2- فرضیه‌های جزئی 7
1-7- سوالات تحقیق 7
1-7-1- سوال اصلی 7
1-7-2-سوالات جزئی 7
1-8- تعاریف متغیرهای پژوهش به لحاظ مفهومی و عملیاتی 7
1-8-1- تعاریف مفهومی 8
1-8-2- تعاریف عملیاتی 8

 

فصل دوم: مبانی نظري

2-1-مقدمه 10
2-2-هویت 10
2-2-1-مفهوم هویت در معماری 12
2-2-1-1-مفهوم هویت در معماری بومی 13
2-2-1-2- مفهوم هویت در شهرسازی 14
2-2-2-بررسی مولفه هویت و معنا 15
2-2-3-انواع هویت 16
2-2-3-1-مولفه‌های هویت بخش 17
2-2-4-معیارهای شناسایی هویت شهری 19
2-2-5-نظریه مکاتب پیرامون هویت شهری و حفظ هویت 20
2-2-6- عوامل القاگر هویت 21
2-2-6-1-اجتماعي- فرهنگي 22
2-2-6-2-شرایط زیست محیطی 24
2-2-6-3-كالبدي 25
2-2-7- عوامل تاثیرگذار بر هویت 25
2-3-فضا 28
2-3-1- فضای شهری 31
2-3-2- انواع فضاهای شهری 34
2-3-3- شاخص‌های مطلوبیت فضا 36
2-3-4- نماهای شهری 38
2-3-5-نماهای شهری و بحران هویت 40
2-3-6- نماهای شهری (کالبد) ازعوامل اصلی موثر بر هویت 42
2-4- چارچوب نظری پژوهش 43

 

فصل سوم: روش تحقیق

مقدمه 47
3-1- تحلیل سایت 47
3-1-1-معرفی اجمالی استان کردستان و شهرستان سنندج 47
3-3-1-1-اقلیم کردستان 48
3-3-1-2-جمعیت و نیروی انسانی 48
3-3-1-3-وجه تسمیه کردستان 49
3-1-2-شهرستان سنندج 49
3-1-2-1-ويژگي‌هاي جغرافيايي شهر سنندج 50
3-1-2-1-1-کوه‌‌‌‌ها وقله‌‌‌ها 51
3-1-2-1-2-ویژگی‌های اقلیمی 51
3-1-2-1-2-1-آب و هوا 51
3-1-2-1-2-2-دما 52
3-1-2-1-2-3-رطوبت 52
3-1-2-1-2-4-بارندگی 53
3-1-2-1-2-5- روز‌های یخبندان 54
3-1-2-1-2-6-باد 54
3-1-2-1-2-7-بررسی تابش آفتاب در سنندج 57
3-1-2-1-2-8-لرزه خیزی‌‌‌‌‌: 57
3-1-2-2-جغرافیای انسانی 58
3-1-2-2-1-جمعیت و تحولات جمعیت 58
3-1-2-2-1-1-جمعیت شهر سنندج قبل از سرشماری 1335 58
3-1-2-2-1-2-جمعیت شهر سنندج بعد از سرشماری 1335 تا 1390 59
3-1-2-3-جغرافیایی تاریخی 62
3-2-روند شکل گیری شهر سنندج 63
3-2-1-تاریخچه شهر سنندج 64
3-2-1-1-زمان و چگونگي احداث شهر: 65
3-2-1-2-ساختار كالبدي – فضايي شهر سنندج در دوره صفويه و قاجاريه: 65
3-3-بررسی وضعیت طبیعی منطقه از نظر ویژگی‌های ژئومورفولوژی 68
3-3-1-ناهمواری و توپوگرافی 68
3-3-2-وجه تسميه شهر سنندج(سنه يا سنه دژ) 69
3-3-3- موقعیت محدوده مورد مطالعه 70
3-3-4- موقعیت محله بر روی عکس هوای 71
3-3-5- ورودی‌های محله 71
3-3-6-ساختار و نوع شبکه ارتباطی 72
3-3-7-عناصر اصلی محله 73
3-3-8-کاربری‌‌‌ها 76
3-3-9-فضاهای پر و خالی 77
3-3-10-ساختار فعالیتی 77
3-3-11-کیفیت ابنیه 78
3- 4- روش تحقیق 78
3- 5- تکنیک گردآوری داده‏های تحقیق 79
3- 6- اعتبار (روایی) و پایایی تکنیک تحقیق 79
3-7-قلمرو مکانی تحقیق 81
3-8-جامعه آماری و واحد تحلیل 82
3-9-شیوه تعیین حجم نمونه و روشهای نمونهگیری 83
3-10-مفاهیم و متغیرهای تحقیق 83
3-11-استراتژي تحليل 84

فصل چهارم : معرفی و تحلیل داده‌‌‌ها

1-4- یافته‏های توصیفی 86
4- 1- 1- ویژگی‏های جمعیتی پاسخگویان 86
4- 1- 1- 1- جنسیت 86
4- 1- 1- 2- سن 87
4- 1- 1- 3- سطح تحصیلات 89
4- 1- 1- 4- وضعیت مالکیت منزل مسکونی 90
4- 1- 1- 5- مدت زمان سکونت در محله سرتپوله 91
4- 1- 1- 6- وضعیت شغلی 93
4- 1- 2- توصیف گویه‏های متغیر مستقل تحقیق 94
4- 1- 3- توصیف گویه‏های متغیر وابسته تحقیق 98
4- 2- یافته‏های استنباطی 100
4- 2- 1- پاسخ به سؤالات تحقیق 100
4- 2- 1- 1- وضعیت محیط کالبدی در محله سرتپوله شهر سنندج چگونه است؟ 100
4- 2- 1- 2- وضعیت هویت در محله سرتپوله چگونه است؟ 103
4- 2- 1- 3- هر کدام از مؤلفه‏های محیط کالبدی به عنوان عامل تسهیل کننده تا چه اندازه در هویت محله مورد مطالعه تأثیرگذار هستند؟ 106
4- 2- 2- آزمون و تفسیر فرضیه‏های تحقیق 107

فصل پنجم: بحث و نتیجه گیری

5-1- بحث 111
5-2-نتیجه گیری 117
5-3- راهکارهای طراحی 121
5-4- ضوابط كلّي طراحي 124
5-4-1- مديريت تغييـر 125
5-4-2- دريافت مضامين نهفته در بافتهـاي تـاريخي 125
5-4-2-1- پيوستگي 126
5-4-2-2- يكپـارچگي 126
5-4-2-3- زيبايي 126
5-4-2-4- سنّت و هويت 127
5-4-3- اصـول و ضـوابط مـدون طراحـي در بافـت تاريخي 128
5-5-وجوه خـاص طراحـي 128
5-6- پیشنهادات پژوهشی 130
5-6-1- پیشنهادات کاربردی 130
منابع 131

فهرست جداول

عنوان صفحه
جدول2-1: نظریات مطرح شده در ارتباط با هویت مکانی 18
جدول2-2: دیدگاه‌های صاحب نظران در رابطه با حفظ هویت 21
جدول2-3: بررسی رابطه بین مولفه‌های کیفی فضا 26
جدول2-4: دیدگاه نظریه پردازان در مورد فضاها 33
جدول2-5: انواع فضاهای شهری 35
جدول 2-6: مولفه‌های کیفیت محیط از دیدگاه نظریه پردازان 38
جدول2-7: رویکردهای مطرح در مطالعه نمای شهری در مطالعات معاصر 43
جدول 3-1: میانگین متوسط میزان تابش خورشید در ایستگاه سنندج طی سالهای 1995 57
جدول3-2: انرژی خورشیدی تابیده شده بر سطوح قائم در عرض جغرافیایی 35 درجه 57
جدول 3-3: حجم و رشد جمعیت شهر سنندج طی سال‌های (90- 1335 ) 60
جدول3-4: ميزان آلفاي کرونباخ گويه‌هاي ابعاد هویت 80
جدول3-5: ميزان آلفاي کرونباخ گويه‌هاي ابعاد کیفیت محیط کالبدی 80
جدول 3-6: اجزا و عناصر فرمول کوکران برای برآورد حجم نمونه 83
جدول 4- 1: توزیع عددی و درصدی پاسخگویان برحسب جنسیت 86
جدول 4- 2: شاخص‏های مرکزی و پراکندگی سن پاسخگویان 87
جدول 4- 3: توزیع عددی و درصدی پاسخگویان برحسب رده سنی 88
جدول4- 4: توزیع عددی و درصدی پاسخگویان برحسب سطح تحصیلات 89
جدول 4- 5: توزیع عددی و درصدی پاسخگویان برحسب وضعیت مالکیت منزل مسکونی 90
جدول 4- 6: شاخص‏های مرکزی و پراکندگی مدت زمان سکونت پاسخگویان در محله 91
جدول 4- 7: توزیع عددی و درصدی پاسخگویان برحسب مدت زمان سکونت در محله 92
جدول 4- 8: توزیع عددی و درصدی پاسخگویان برحسب نوع شغل 93
جدول 4- 9: توزیع درصدی نگرش پاسخگویان درباره محیط کالبدی محله سرتپوله از بُعد ظاهری 95
جدول 4- 10: توزیع درصدی نگرش پاسخگویان درباره کیفیت محیط کالبدی محله سرتپوله از بُعد کیفی 96
جدول 4- 11: توزیع درصدی نگرش پاسخگویان درباره کیفیت محیط کالبدی محله سرتپوله از بُعد زیبایی‏شناختی 97
جدول 4- 12: توزیع درصدی نگرش پاسخگویان درباره هویت به لحاظ بعد فضایی 98
جدول 4- 13: توزیع درصدی نگرش پاسخگویان درباره هویت به لحاظ بعد بصری 99
جدول4- 14: توزیع درصدی نگرش پاسخگویان درباره هویت به لحاظ بعد شناختی 99
جدول 4- 15: آزمون تی تک ‏نمونه‏ای جهت نشان دادن معنی‏داری اختلاف میانگین مشاهده شده و مورد انتظار کیفیت محیط کالبدی 103
جدول 4- 16: آزمون تی تک‏نمونه‏ای جهت نشان دادن معنی‏داری اختلاف میانگین مشاهده شده و مورد انتظار هویت 105
جدول 4- 17: روش رگرسیونی و متغیرهای وارد شده در تحلیل 106
جدول 4- 18: خلاصه مدل رگرسیونی 106
جدول 4- 19: معنی‏داری مدل از طریق تحلیل واریانس یک‏طرفه (ANOVA) 106
جدول 4- 20: ضرایب استاندارد نشده و استاندارد شده متغیرها و معنی‏داری آن‏ها در مدل* 107
جدول 4- 21: متغیرها و آماره‏های توصیفی 108
جدول 4- 22: رابطه (همبستگی) بین ابعاد محیط کالبدی و ابعاد هویت 108
جدول 5-1:رابطه (همبستگی) بین ابعاد محیط کالبدی و ابعاد هویت 119
جدول 5-2: معنی‏داری مدل از طریق تحلیل واریانس یک‏طرفه (ANOVA) 120
جدول 5-3: ضرایب استاندارد نشده و استاندارد شده متغیرها و معنی‏داری آن‏ها در مدل* 120
جدول5-4: راهکارهای طراحی در جهت افزایش هویت از بعد کالبدی 121
جدول5-5: راهکارهای طراحی در جهت افزایش سرمایه اجتماعی 124
جدول5-6: ضوابط و دستورالعملهاي طراحي معماري در بافتهاي تاريخي در تطبيق با وجوه خاص طراحي معماري در آنها 129

 

فهرست اشکال

عنوان صفحه

شکل3-1: استان کردستان 47
شکل 3-2: هرم سنی جمعیت استان کردستان در سال 1385 49
شکل 3-3: نمایی از بافت قدیم سنندج، منبع: دانشنامه گردشگری و ایرانشناسی 50
شکل 3-4: موقعیت خورشید در عرض 35 درجه خصوصيات اقليمی 51
شکل 3-5: بیوکلیماتیک ساختمانی سنندج 53
شکل3-6: نمونه بارندگی و دمای سنندج 54
شکل 3-7:نمودار گلباد شهر سنندج 56
شکل3-8: نقشه ی پهنه بندی خطر نسبی زمین لرزه 58
شکل 3-9: نقشه کلی شهر سنندج 62
شکل 3-10: نمای شهر سنندج 63
شکل 3-11: هسته اولیه پیدایش شهر سنندج را در جوار روستایی به نام سینه و بر ارتفاعی که هم اکنون ارگ شهر بر آن واقع است نشان می‌دهد‌‌‌. 1)محل استقرار ارگ 2)روستای سینه 3)رود دره بیان 4)رودخانه قشلاق 5)ارتفاعات آبیدر‌‌‌. 66
شکل 3-12: 1)میدان والی‌‌‌. 2)ارگ حکومتی‌‌‌. 3)میدان علاف خان‌‌‌. 4)میدان کلیسا و کلیسا‌‌‌. 5)مسجد جامع 6و7)مسجد 8)آرامگاه پیر عمر 9تا 13) عمارت‌های خوانین 14 تا 16)کاروانسرا 17)نقاره خانه 18)توپخانه و باروتخانه 19)نماز خانه 20)حمام 67
شکل 3-13: سطوح ارتفاعی در شهر سنندج 69
شکل 3-14: وضعیت توپوگرافی و ناهمواری در سطح شهر 69
شکل 3-15: موقعیت محدوده مورد مطالعه 70
شکل 3-16: موقعیت محله بر روی عکس هوایی 71
شکل 3-17: ورودی‌های محله 71
شکل شماره3-18: خیابان‌های اطراف محله 72
شکل 3-19: عناصر اصلی محله 73
شکل‌های 3-20، 3-21، و 3-22: عناصر اصلی محله 75
شکل 3-23: کاربری‌های محله 76
شکل 3-24: فضاهای پر و خالی محله 77
شکل 3-25:ساختار فعالیتی 77
شکل 3-26: کیفیت ابنیه 78
شکل3- 27: موقعیت محله سرتپوله در شهر سنندج 82
شکل4- 1: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر محیط کالبدی از بُعد ظاهری در محله سرتپوله 100
شکل 4- 2: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر محیط کالبدی از بُعد کیفی در محله سرتپوله 101
شکل 4- 3: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر محیط کالبدی از بُعد زیبایی‏شناختی در محله سرتپوله 101
شکل 4- 4: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر کلی محیط کالبدی در محله سرتپوله 102
شکل4- 5: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر هویت به لحاظ بعد فضایی در محله سرتپوله 103
شکل 4- 6: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر هویت از بُعد بصری در محله سرتپوله 104
شکل 4- 7: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر هویت از بُعد شناختی در محله سرتپوله 104
شکل 4- 8: نمره‏های مورد انتظار و مشاهده‏شده متغیر کلی هویت در محله سرتپوله 105
شکل 5-1: بناهای نوسازی شده همجوار با مسجد دارالاحسان 112
شکل 5-2: ورودی مقبره‌‌‌هاجرخاتون (محله سرتپوله) 113
شکل 5-3: خانه‌های نوسازی شده در مجاورت عمارت آصف 113
شکل 5-4: نماسازی ا در مجاورت اماکن تاریخی با رویکرد حفظ هویت محله 114
شکل 5-5: نماهای مینیمالی گامی در مسیر کاهش حس مکان 115
شکل 5-6: نماهای جدید در محله‌های جدید 116
شکل 5-7: نمونه‌‌ای از ناهماهنگی نماها با بافت تارخی محله 117

 

فهرست نمودار

عنوان صفحه

نمودار2-1: مولفه‌های هویتی شهر و ارتباط آن با فضاها 13
نمودار2-2: سلسله مراتب معنا 16
نمودار2-3: مولفه‌های هویت مکانی 18
نمودار2-4: مدل مفهومی تحقیق: تاثیر محیط کالبدی نماها بر هویت محله 45
نمودار 3-1: تعداد روزهای یخبندان در سنندج 54
نمودار 3-2: میانگین سرعت باد 55
نمودار 3-3 : نمودار نرخ رشد سالانه جمعیت شهر طی سال‌های (90 – 1335 ) 61
نمودار 3-4: نمودار نحوه تغییرات جمعیت شهر سنندج 61
نمودار 3-5: توزیع نسبی جمعیت بر حسب وضع سکونت شهرستان 61
نمودار 3-6: هرم سنی جنسی جمعیت شهرستان 62
نمودار 4- 1: توزیع درصدی پاسخگویان برحسب جنسیت 87
نمودار 4- 2: توزیع فراوانی سن پاسخگویان در قالب نمودار هیستوگرام 88
نمودار 4- 3: توزیع درصدی پاسخگویان برحسب رده سنی 89
نمودار 4- 4: توزیع درصدی پاسخگویان برحسب سطح تحصیلات 90
نمودار 4- 5: توزیع درصدی پاسخگویان برحسب وضعیت مالکیت منزل مسکونی 91
نمودار 4- 6: توزیع فراوانی مدت زمان زندگی پاسخگویان در محله سرتپوله در قالب نمودار هیستوگرام 92
نمودار 4- 7: توزیع درصدی پاسخگویان برحسب مدت زمان سکونت در محله 93
نمودار 4- 8: توزیع درصدی پاسخگویان برحسب نوع شغل 94

 

 

چکیده

هدف از انجام پژوهش حاضر شناسایی میزان تاثیر کالبدی نماها بر هویت شهر سنندج به ویژه بافت قدیم بود. بدین منظور محله سرتپوله شهر سنندج که جزو بافت های قدیمی شهر سنندج بود به عنوان قلمرو مکانی پژوهش انتخاب شد. تحقیق حاضر از لحاظ رویکرد به موضوع و مسأله مورد بررسی، یک تحقیق کمّی است و به لحاظ ماهیت جزو تحقیقات پیمایشی از نوع توصیفی- تحلیلی است. جهت سنجش مفاهیم و متغیرها و جمع¬آوری اطلاعات مورد نیاز، از پرسشنامه محقق‏ساخته با سؤالات بسته استفاده شد‌‌‌. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه افراد 15 الی 60 ساله ساکن در محله سرتپوله شهر سنندج بود که از این میان حجم نمونه از طریق فرمول کوکران 312 نفر به عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. متغیر مستقل (محیط کالبدی) به لحاظ سه بُعد ظاهری (10 گویه)، کیفی (15 گویه) و زیبایی‏شناختی (4 گویه) و متغیر وابسته (هویت) نیز از طریق سه بُعد پیوند فضایی (3 گویه)، بصری (5 گویه) و شناختی(7 گویه) سنجیده شد. نمره های سنجش متغیرها بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت نمره گذاری شد. تجزیه و تحلیل داده ها از طریق نرم افزار spss20 انجام شد. برای تحلیل داده‏های تحقیق هم از آماره‏های تک‏متغیری شامل جداول توزیع فراوانی، شاخص‏های مرکزی (شامل میانگین، میانه و نما)، شاخص‏های پراکندگی (شامل حداقل و حداکثر مقدار، دامنه تغییرات، واریانس، انحراف معیار و کجی) و نمودارهای دایره‏ای و میله‏ای برای یافته‏های توصیفی، و آزمون‏های تی تک‏نمونه‏ای، تحلیل رگرسیون چندمتغیره و ضریب همبستگی پیرسون برای پاسخ به سؤالات و بررسی فرضیه‏های تحقیق (تحلیل استنباطی) استفاده شده است‌‌‌. نتایج نشان داد میان ساکنان محله سرتپوله، افزایش یا ارتقای شاخص‏های محیط کالبدی محله با افزایش با ارتقای شاخص‏های هویت همراه است و برعکس‌‌‌. به‏عبارت دیگر، در تأیید فرضیه اصلی تحقیق می‏توان گفت که توجه به عوامل و فعالیت‏های هویت ساز نماها بر پایه نگرش به عوامل محیطی می‏تواند موجب افزایش هویت در بافت‎‏ها و محله‏های تاریخی‌‌ای شود که ساختمان‌های فرسوده در آن بازسازی می‌شوند و ناهمگونی میان بافت‌های قدیم و جدید مشهود است‌‌‌. لذا در بازسازی، بازطراحی و ساماندهی نماهای ساختمان‌‌‌‌ها در محله‏های قدیمی همچون چون سرتپوله بایستی به نکات فوق توجه ویژه‏ای مبذول نمود‌‌‌.

 

فصل اول
كلیات تحقیق

شهر بزرگترین نماد تمدن بشری است، که بشر آن را برای آسایش و امنیت خود بناکرده است و برای سکونت و زندگی، شهر خانه ای است بزرگ و همان گونه که خانه باید از صفات و مزایایی برخوردار باشد تا سکونت و زندگی را مطلوب و آسایش بخش سازد ،شهر نیز باید دارای کیفیات و ویژگی هایی برای تأمین آسایش و راحتی باشد. اما مسأله اینجا است که معماران و دست اندرکاران ،هنرشناسان و خبرگان از مدت ها پیش به اینکه خانه باید سیمای مطلوبی داشته باشد توجه کرده اند، اما کمتر به موضوع سیمای شهر توجه شده است. سیما و منظرشهری و چگونگی و کیفیت آن، از حقوق مسلم شهروندان است و این موضوع از این جهت که انسان ها از شهر و سیمای آن تأثیر می پذیرند و از آن مهم تر آن که این تأثیر در رفتار انسان ها نسبت به محیط و نسبت به دیگر شهروندان متجلی می گردد حائز اهمیت است. مسأله ای که امروزه به طور چشمگیر در سیما و منظر شهری شهرهای امروز به چشم می خورد این است که سیما و منظر شهرهای امروز فاقد هویتند. (خالقی و صبح خیز، 1393: 1) در این زمینه دو دیدگاه متمایز وجود دارد؛ عده ای از متخصصصان و کارشناسان آن را مقوله ای صرفاً فرهنگی می دانند و معتقدند که سیما و منظر شهری و چگونگی آن متأثر از فرهنگ جامعه است. در مقابل، جمعی دیگر را عقیده بر این است که چهره ی مخدوش ،عبوس و آفت زده ی سیمای کنونی شهرها ی ما حاصل بی توجهی و کم کاری های دست اندرکاران مربوطه و هم چنین حرکت شتاب آلود برای نوسازی طی دهه های اخیر می باشد و برای اثبات ادعاهای خود به این نکته اشاره می کنند که در گذشته های نه چندان دور ،شهرهای کشورما ازسیمای منسجم و هماهنگی و هویتی مطلوب برخوردار بوده است. زیرا شکل گیری سیمای امروزی شهر که نشانی از فرهنگ، اقلیم، اعتقادات، ذوق و هنر مردمان این سرزمین نداشته است و از بازتاب هویت ایرانی _اسلامی که بیانگر تمدن و فرهنگ غنی این سرزمین است نیز عاجز است.
هویت پدیده ای است که در بستر تاریخی یک جامعه شکل می گیرد. با گذر زمان این حس هویت در فرد درونی می شود و رفتار فرد را هدایت و نهایتاً جامعه را یکپارچه میکند. وحدت رفتاری ایجاد شده در سطح جامعه، کالبدی را جستجو می نماید تا نیازهای رفتاری و روانی فرد و جامعه را برطرف نماید. شهر های امروزی نیز با طرح خاص خود، رفتاری خاص را طلب می نماید که در کالبد خاص خود قابلیت اجرا می یابد. شهر های امروزی با مرکزیت نما شکل می گیرد، با محوریت مجتمع های مسکونی توسعه می یابد و با شکل گیری شهرک ها در پهنه خود منتشر می شود (یزدانی و یاری، 1386: 38)
بنابراین، کیفیت نماهای شهری ، چه از لحاظ جذب سرمایه و گردشگر، چه از لحاظ حفاظت محیط زیست و چه از لحاظ بهبود کیفیت زندگی شهروندان، نقش قابل ملاحظه ای در اوضاع اقتصادی و اجتماعی ملل خواهد داشت. امروزه، درک ماهیت و ویژگی های نماهای شهری و نماهای حاکم بر آن و نقش آن در زندگی شهری، منجر به توجه هر چه بیشتر به مفاهیمی شده است که یکی ازآن ها هویت بخشی فضاها و عملکردهای متعدد آن می باشد .
کالبد شهر، بالأخص نماهای شهری به بازنمایی این رابطه پرد اخته و ارزش ها را عینیت می بخشند. در این راستا توجه شهرداری ها، سازمان های نظام مهندسی و دیگر ارگان های موثر در طراحی نمای ساختمان ها با هویت ایرانی اسلامی و تلاش این ارگان ها در جهت هماهنگ سازی نماهای شهری و توجه به طرح های راهبرد ی به جای طرح های ساختاری در طراحی نماهای شهری ضروری است.

 

1-2- بیان مسئله

انسان ازگذشته تا به امروز بر اساس باور واندیشه هایی زندگی میکند که این اعتقادات و تفکرات فرهنگ او را شکل می دهند. فرهنگ نیز خود یکی از عوامل مهم در به وجود آمدن هویت فرد یا جامعه است به صورتی که مسئله هویت به یکي از موضوعات و مفاهیم مورد توجه بشرتبدیل شده است و فعالیت های انسان در جهت احراز و یا معرفي هویت و مکان و مقامي است که آرمان های منبعث از جهان بیني او برایش تعیین مي کند. لذا توجه به باطن و معناي اشیاء و اعمال مي توانند به عنوان یکي از مهم ترین عوامل هویت دهنده فرد و اجتماع و شهر ایفاي نقش نماید. هویت، حلقه اتصال زنجیر باورها و عقاید است. هویت هر فرد معناي گذشته و حال اوست. هویت باعث میشود که یک جامعه از جامعه ی دیگر متمایز شود و این ویژگی در هنر هم به صورت نمادین منعکس می شود .
معماری ارزشمند گذشته ایران بدون شک به عنوان یک معماری پر محتوا و شاخص در جهان شناخته می شود .معماری این سرزمین با چند هزار سال سابقه پر بار در چند دهه اخیر متاسفانه با تقلید و مد به سوی بی هویتی رفته است و در حال حاضر هیچ نشانه ای از آن معماری با شکوه در فضای شهری به چشم نمی خورد .امروزه معماری ایران دچار سردرگمی شدید شده است که نه تنها اثری از فرهنگ و هنر معماری در آن نیست بلکه از هیچ گونه از الگوهای معماری غربی و شرقی با ویژگی های سبک مدرن پیروی نمی کند . ما هر روزه در بناها و بخصوص در نمای آنها شاهد طراحی هایی هستیم که بدون در نظر گرفتن عوامل مختلف انجام می شود ، نمایی که بیشترین نقش را در زندگی روز مره مردم یک جامعه بازی می کند و می توان آن را یکی از مهمترین اجزای بنا و فضای شهری نامید که وظیفه سنگینی را در هویت بخشی یا منعکس کردن هویت یک جامعه بر عهده دارد .
در شهرسازی امروز کشور، شکل شهر با مسائل مهمی مواجه است که در این بین عدم توجه به جنبه های کیفی شهر، عدم توجه به ویژگی های شهرسازی سنتی و عدم وجود رویکرد مناسب به گسترش های سریع شهری قابل توجه است. هویت موضوعی است که تفاوت سیمای شهر قدیم ایرانی و سیمای شهر معاصر را موجب گشته است. آنچه مسلم است در تمامي تغییر و تحولات شهرسازی ایران در طول زمان وجه مشترکي بنام زیبایي و تناسب کلي شهري وجود دارد. بنابراین می توان گفت اگر فضای شهری ایرانی واجد هویت بوده است و این هویت در فرهنگ، محیط، کالبد و معنا خود را می نمایاند، در فضای شهری امروز چنین نیست. توجه به شهرسازي و معماري قدیم نشان دهنده همدلي با آن است و سیماي شهرهاي بي هویت کنوني حاصل التقاط فرهنگي امروز است. زبان معماری ایران در این دوره زبانی کثرت گراست که در آن فردیت گرایی و خودمحوری وجه غالب است.(نصر، طاهره ،1392)
نما در لغت نامه دهخدا به معنای صورت ظاهری هر چیزی، آنچه كه در معرض دید و برابر چشم است، آنچه از بیرون سوی دیده می شود، منظره خارجی بنا و عمارت، قسمت خارجی ساختمان و نماسازی، فن روسازی ساختمان و ساختن نمای عمارت است.در سالهای اخیر پس از مطرح شدن دوباره اهمیت فضاهای عمومی و ارزش زندگی شهری، نما اهمیت دوباره ای یافته است. نما در عمل درون ساختمان را از بیرون و فضای خصوصی را از فضای عمومی جدا می كند. نما حاكی از موقعیت فرهنگی سازندگان ساختمان است و نشانگر میزان نظم طرح ساختمان، امكانات و ذوق تزیین و خانه آرایی طراح و مالك است. یك نما به مثابه معرفی وضعیت ساكنان ساختمان در بین عموم است. نما در واقع صورت ساختمان و بهترین بیان حالتی است كه فرد طراح یا مالك از خود در برابر بیرون دارد. نماهای داخل ساختمان بیشتر جنبه خصوصی دارند، لیكن نماهایی كه به سمت كوچه و بافت شهر باز میشوند، جنبه عمومی تر دارند.
نمای هر ساختمان موثر در مجموعه شهری است كه در آن حضور دارد و این تاثیر را در بدنه خیابانها یا میدانها كه در آن قرار گرفته است می گذارد. اگر به نمای ساختمان واحدی، بدون در نظر گرفتن نمای دیگر ساختمانها فكر شود، همگونی نمای شهری در كلیت از بین میرود. تناقض بین جنبه شهری و بیان فردی نما در صورتی میتواند از بین رود كه ساختمان جزیی از شهر در نظر گرفته شود و ارتباطات آن با محیط اطراف چند جانبه باشد. نمای رو به كوچه و خیابان باید تابع عوامل همبستگی بین نماهای اطراف باشد. اما در عین حال بر اساس تركیبی از اجزا مختلف بر حسب عملكرد، ابعاد و مصالحشان شخصیت خاص خود را دارد. بنابراین وجوه پشت و جلوی ساختمان از یك طرف دارای نمود اجتماعی و از طرف دیگر نمود مشخص ساكنان خود است بنابراین نمای هر ساختمان باید هم با فضای عمومی همبستگی داشته باشد و هم بتواند حجم داخلی ساختمان را بیان نماید. (جهانبخش، پروین ،1392)
نتیجه آن که می توان با شناسایی اصول شکل دهنده فضاهای شهری ایرانی، شناخت نیازهای جامعه انسانی و شناخت ارزش های فرهنگی جامعه به نظام پایدار برنامه ریزی برای شهر معاصر اندیشید.

 

 

1-3- ضرورت و اهمیت انجام تحقیق

امروزه موضوع هویت در معماری و شهرسازی ا ز اهمیت ویژه ایی برخوردار است زیرا هنر معماری همیشه یکی از مهمترین نشانه‌های هویت و انعکاس دهنده فرهنگ و اداب و روسوم یک جامعه به حساب می‌اید‌‌‌. در سیمای شهری نیز هویت قابل تأمل است‌‌‌. در بین بخش‌‌‌‌ها وفضاهای معماری نمای ساختمان به عنوان خارجی ترین پوسته و خالق نمای شهری نماد وتعریف کننده هویت فضای شهری است.نما را می‌توان صورت بنا و نقطه تلاقی معماری و طراحی شهری تعریف کرد که بیشترین ارتباط را با فضای بیرون و مردم دارد.این موضوع باعث میشود که نمای ساختمان از اهمیت ویژه ایی برخوردار شود‌‌‌. (یوسف پور، 1394)

1-4- پیشینه تحقیق
ﻋﻠﯿﺮﻏﻢ ﺗﻮﺟﻪ داﻧﺸﮑﺪهﻫﺎی ﻣﻌﻤﺎری و ﺷﻬﺮﺳﺎزی ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻣﺴﺎﺋﻞ زﯾﺮ ﺑﻨﺎﯾﯽ ﻫﻤﭽﻮن ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻫﻮﯾﺖ، ﻣﻌﻤﺎری ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان دﭼﺎر اﻏﺘﺸﺎش و بی هویتی اﺳﺖ .ﺿﻌﻒ در ﺷﻨﺎﺳﺎیی ‌‌‌، ﻣﺸﮑﻼت آﻣﻮزﺷﯽ‌‌‌، ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺧﻮدی‌‌‌، ﺗﺒﻠﯿﻐﺎت ﻓﺮﻫﻨﮓ ﺑﯿﮕﺎﻧﻪ، ﻧﺒﻮد ﻗﻮاﻧﯿﻦ و ﺿﻮاﺑﻂ ﻣﻨﺴﺠﻢ و ﮐﺎرآﻣﺪ، ﺿﻌﻒ راﻫﮑﺎرﻫﺎ یﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﺷﻬﺮ ی در ﻣﻌﻤﺎر ی و ﺷﻬﺮﺳﺎز یﻣﻮﺿﻮﻋﺎتی ﻫﺴﺘﻨﺪ ﮐﻪ در ﺑﺤﺮان ﻫﻮﯾﺖ ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ ﻣﻌﻤﺎر ی و ﺷﻬﺮﺳﺎز ی ﻣﻌﺎﺻﺮ اﯾﺮان ﻧﻘﺶ دارﻧﺪ .در این راستا پژوهش‌های زیادی در ﺑﺮرسی راﺑﻄﻪ ﻓﺮﻫﻨﮓ و ﻧﻤﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮی و دﺳﺘﺎوردﻫﺎ ی ﺑﻮمی در ﺷﮑﻞ دهی ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻫﺎ یﺷﻬﺮی ایرانی صورت گرفته است که در ذیل به تعدادی از این مقالات اشاره می‌شود :
مقاله ﻣﻼﺣﻈﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ در ﺷﮑﻞ دﻫﯽ ﺑﻪ ﻧﻤﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮی ﺑﺎ ﺗﮑﯿﻪ ﺑﺮ ﺳﺎﺧﺘﺎر ﻧﻤﺎﻫﺎی ﺷﻬﺮی اﯾﺮاﻧﯽ در دوران اﺳﻼﻣﯽ نویسندگان دﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤﺪ ﻧﻘﯽ زاده ودﮐﺘﺮ ﺑﻬﺎدرزمانی، ﻣﻬﻨﺪس اﺳﻼمﮐﺮمی
مقاله تاثير بهسازي و بازسازي نماهاي ساختمان بر سيماي شهر مطالعه موردي شهر مراغه نویسندگان پروین جهانبخش و پریسا نامی (کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری).
مقاله عناصر کالبدی ـ کارکردی شکل دهنده به هویت بافت‌های تاریخی شهر ایرانی اسلامی نویسندگان عبدالهادی دانشپورو الهام شیری مقاله بررسی نقش نمای ساختمان در هویت بخشی به فضای شهری نویسندگان جعفریوسف پورو محمد مسعودی وشکی همچنین در راستای صیانت از هویت ایرانی و اسلامی و به منظور ساماندهی سیما و منظر شهری و ضرورت بهره گیری از تدابیر و ابزارهای لازم در فرایند هدایت و کنترل طرح‌های نمای ساختمان‌‌‌‌ها در تهران، دستورالعمل ساماندهی مشتمل بر چند تبصره و ماده ابلاغ گردیده است .
در بررسی مسائل زیبایی شناسی در فضاهای شهری میتوان به کتابهای آفرینش نظریه معماری، نقش علوم رفتاری در طراحی محیط (جان لنگ) و زیبایی شناسی در معماری (گروتر) اشاره نمود که در هر یک میزان تجربه بصری شهروندان در فضای شهری و عوامل تأثیرگذار بررسی شده است‌‌‌. همچنین با توجه به بومی بودن ضوابط و مقررات ساختمانی، مقالاتی در مورد میزان تأثیرگذاری و اجرایی بودن این ضوابط در نماهای شهری گردآوری شده است‌‌‌. از آن جمله میتوان به مقالات زیر اشاره نمود: مطالعات کامران صفامنش و دیگران (1380) با عنوان ضوابط ساختمانی برای ایجاد هویت و هماهنگی در سیمای شهرها؛ و همچنین مطالعات ساسان صالحی میلانی (1380) و علی عمرانیپور (1386) که هر یک به نحوی ابعاد مختلف مسأله را گشودهاند.
در این میان مطالعات علیرضا بندرآباد (1394، 10-13) نشان میدهد که مبانی نظری تدوین معیارهای شکل شهر تحت عناوین مختلفی همچون «شکل خوب» مورد تحقیق قرارگرفته است و یا «شکل پایدار شهر»، مطرح شده اند.
1-5- اهداف تحقیق
1-5-1-هدف اصلی
• شناسایی میزان تاثیر کالبدی نماها بر هویت شهر سنندج به خصوص بافت قدیم
1-5-2-اهداف جزئی
• شناسایی میزان تاثیر بعد ظاهری محیط کالبدی نماها بر هویت بافت قدیم شهر سنندج؛
• شناسایی میزان تاثیر بعد کیفی محیط کالبدی نماها بر هویت بافت قدیم شهر سنندج؛
• شناسایی میزان تاثیر بعد زیبایی شناختی محیط کالبدی نماها بر هویت بافت قدیم شهر سنندج؛

1-6- فرضیات تحقیق
1-6-1-فرضیه اصلی
• محیط کالبدی نماها بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است
1-6-2- فرضیه‌های جزئی
• بُعد ظاهری محیط کالبدی نماها بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است.
• بُعد کیفی محیط کالبدی نماها بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است.
• بُعد زیبایی شناختی محیط کالبدی نماها بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است.

1-7- سوالات تحقیق
1-7-1- سوال اصلی
• محیط کالبدی نماها تا چه اندازه بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است؟
1-7-2-سوالات جزئی
• بُعد ظاهری محیط کالبدی نماها تا چه اندازه بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است؟
• بُعد کیفی محیط کالبدی نماها تا چه اندازه بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است؟
• بُعد زیبایی شناختی محیط کالبدی نماها تا چه اندازه بر هویت محله سرتپوله شهر سنندج تأثیرگذار است؟

1-8- تعاریف متغیرهای پژوهش به لحاظ مفهومی و عملیاتی
در این پژوهش متغیر مستقل محیط کالبدی است که تاثیر سه بعد ظاهری، کیفی و زیبایی شناختی محیط کالبدی بر هویت که خود از سه بعد فضایی، بصری و شناختی تشکیل شده است مورد بررسی قرار می گیرد به همین منظور لازم است تعریفی مفهومی از متغیرهای پژوهش ارائه داد تا خواننده با آن آشنایی پیدا کند و سپس شیوه انجام روش تحقیق در قالب تعریف مفهومی تعریف شود.

1-8-1- تعاریف مفهومی
هویت
احساس تعلق خاطر به مجموع‌های مادی و معنوی است که عناصر آن از قبل شکل گرفته اند.هویت به معنای احساس تعلق و این همانی با محیط در نظر گرفته شده و معیارهایی چون احساس امنیت، خاطره انگیزی، حس تعلق و وابستگی به منظور ارزیابی هویت تدوین شده‌‌‌اند (دانش پور، 1379: 25).
محیط کالبدی
محیط کالبدی شامل محیطی عینی، فیزیکی با فضاهای طبیعی و مصنوعی است که یک مکان را تشکیل می‌دهند و ادراکات انسان از محیط بر آن تأثیر گذار است.

1-8-2- تعاریف عملیاتی
هویت
به منظور سنجش متغیر وابسته هویت ابتدا ابعاد آن مشخص شده و در قالب سه بعد فضایی، بصری و شناختی در قالب پرسشنامه خود محقق که مورد تایید اساتید مربوطه قرار گرفته است مورد بررسی قرار می گیرد. ساختار سوالات مربوط به متغیر هویت در قالب سه بعد شامل 3 سوال مربوط به بعد فضایی، 5 سوال مربوط به بعد بصری و 6 سوال مربوط به بعد شناختی است. سوالات بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت (بسیار زیاد (1) تا بسیار کم (5) می باشد
محیط کالبدی
به منظور سنجش متغیر مستقل محیط ابتدا ابعاد آن مشخص شده و در قالب سه بعد ظاهری، کیفی و زیبایی شناسی در قالب پرسشنامه خود محقق که مورد تایید اساتید مربوطه قرار گرفته است مورد بررسی قرار می گیرد. ساختار سوالات مربوط به متغیر محیط کالبدی در قالب سه بعد شامل 10 سوال مربوط به بعد ظاهری، 15 سوال مربوط به بعد کیفی و 4 سوال مربوط به بعد زیبایی شناختی است. سوالات بر اساس طیف 5 گزینه ای لیکرت (بسیار زیاد (1) تا بسیار کم (5) می باشد.

 

فصل دوم
مبانی نظري

 

2-1-مقدمه
این فصل به تعریف و تشریح مفاهیم پایه و موضوعات مرتبط با تاثیر فضاهای شهری در هویت بخشی به شهر می‌پردازد‌‌‌. مسلما تشریح این مفاهیم در شناخت و درک بهتر از ماهیت فضای شهری و تاثیر آن بر هویت شهری به عنوان یکی از موضوعات اساسی در ارتقاء کیفیت فضای شهری در شهرهای معاصر‌‌‌، بسیار حائز اهمیت می‌باشد‌‌‌. این فصل از چهار بخش تشکیل شده است‌‌‌. بخش اول مفاهیم مربوط به هویت، تعاریف نظریه پردازان، هویت بخش، عوامل تاثیر گذار بر هویت و رابطه آن با طراحی معماری و شهری به عنوان موضوعات کلیدی در معماری فضاهای شهری بررسی می‌شود‌‌‌. در بخش دوم مفهوم فضا، فضای شهری و فضای عمومی به عنوان مفاهیم پایه مورد بررسی قرار می‌گیرد‌‌‌. با توجه به نظریات ارائه شده در بخش سوم، چارچوب نظری پژوهش و مدل مفهومی پژوهش مشخص می‌شود.‌‌‌. بخش چهارم، به نتیجه گیری از مطالب بیان شده در بخش‌های قبلی اختصاص دارد.

2-2-هویت
در لغتنامه دهخدا، هويت چنين تعريف شده است: “هويت عبارتست از تشخص كه گاه بر وجود خارجى اطلاق می‌شود و گاه بر ماهيت با تشخص كه عبارت از حقيقت جزئيه است‌‌‌. هويت مرتبة ذات ناب را گويند و مرتبة احديت و لاهوت اشارت است از آن (دهخدا، 1343: 349)
در فرهنگ معين هويت به ذات بارى تعالى، هستى، وجود و آنچه موجب شناسایی شخص باشد معنى شده است، یعنی آنچه باعث تمایز فرد از دیگری شود‌‌‌. از این رو هویت در خلأ مطرح نمی‌گردد، بلکه الزاما،ً یک خود وجود دارد و یک غیر و گرنه شناسایی معنا پیدا نمی‌کند (میرمقتدایی، به نقل از کاردان، 1383: 32).
همچنین در تعريفى دیگر آمده است: “هويت عبارت است از حقيقت جزئيه، يعنى هرگاه ماهيت با تشخص لحاظ شود، و گاه به معناى وجود خارجى است و مراد تشخص است و هويت گاه بالذات و گاه بالعرض است (معین، 1378: 5228)
هویت در تعریف متداول احساس تعلق خاطر به مجموع‌های مادی و معنوی است که عناصر آن از قبل شکل گرفته اند.هویت به معنای احساس تعلق و این همانی با محیط در نظر گرفته شده و معیارهایی چون احساس امنیت، خاطره انگیزی، حس تعلق و وابستگی به منظور ارزیابی هویت تدوین شده‌‌‌اند (دانش پور، 1379: 25).
فرد با حضور و رشد یافتن در جمع، علاوه بر آنکه دارای هویت شخصی یعنی نام، منزلت اجتماعی و روابط مشخص با دیگران می‌گردد، با گرفتن عناصر مشترکی که فرهنگ خوانده می‌شود، هویت جمعی می‌یابد و با مجموعة این مسائل دارای تاریخ مشترک می‌شود (پاکزاد، 1385: 102)
آنچه اثری را در نگاه عموم باهویت یا بی هویت جلوه می‌دهد، تعلق یا متعلق آن به هویت جمعی و پایدار است‌‌‌. در این نگاه اثر باهویت اثری است که هویت آن در راستای هویت جمعی باشد، همچون یک بنای تاریخی در یک بافت تاریخی، و اثر بی هویت اثری است که هویت آن در تعارض با هویت جمعی باشد، مانند یک بنای مدرن در یک بافت تاریخی (حجت، 1384: 56).
اهمیّت هویت جمعی تا آنجاست که اگر فرد در اجتماعی قرار گیرد که نتواند خود را جزیی از آن به حساب آورد، قادر به تثبیت هویت شخصی خود نیست‌‌‌. یکی از دلایل احساس رهاشدگی و مطرود بودن مهاجران در جامعه‌‌ای که به آن وارد می‌شوند، انقطاع میان هویت شخصی آنها و هویت جمعی و اجتماع است، زیرا هویت معین و منسجم در چارچوبی خاص قرار می‌گیرد که دارای محدودیت‌های مشخص است و این محدودیت‌‌‌‌ها تا حد زیادی توسط اجتماع تعریف می‌شود (غراب، 1390: 64).
جامعه شناسان مفهوم هویت را دو بخش می‌داند؛ اول، یکی شدن با خود، دوم، مشارکت با دیگران در بعضی از اجزای ذاتی‌‌‌. در واقع فرآیند هویت را یک سیستم کنترل می‌دانند که مجموعه ای از هنجارها و ناهنجارها را در فرد به وجود می‌آید‌‌‌. در نظام‌هاي مختلف فكري، هويّت پديده‌‌‌‌ها با محك‌هاي متفاوتی سنجيده مي‌شود؛ در جامعه اي با معيارهاي پايدار ارزشي، هم چون جامعه سنّتي مكتبي، محك‌‌‌هايي معین و مشخص، و در جامعه اي با معيارهاي ارزشي ناپايدار، هم چون جامعه مدرن مدني، محك‌‌‌هايي نامعين ملاك ارزيابي هويّت قرار مي‌گيرند‌‌‌. صدرالمتالهين هويّت هر موجودي را عبارت از شیوه خاص وجود او مي‌داند، در انسان هويّت واحدی است كه متشان به شئون مختلف مي‌شود‌‌‌. افراد انساني را مشخصاتي هست كه به واسطۀ آن‌‌‌‌ها هر يك از ديگري متمايزند و تا آخر عمر وحدت شخصيت در آن‌‌‌‌ها باقي است و به آن هويّت گويند (سجادی، 1363)
راپاپورت هويتّ را خصوصيتي از محيط، که در شرايط مختلف تغيير نمي کند يا خصوصياتي که موجبات قابليت تميز و تشخيص عنصري را از عناصر ديگر فراهم مي‌آورد و عناصر شهري را از يکديگر متمايز مي‌سازد تعريف مي‌کند‌‌‌. در اين تعريف راپاپوت بر دو نکته تأکيد دارد اول اين که، هر هويّت محيطي متضمن يک محتواي دروني است که ذات و ماهيت خودش را مشخص مي‌سازد و دوم آنکه داراي مرزي است که آن را از بيرون و غير خودش جدا مي‌سازد.

2-2-1-مفهوم هویت در معماری
فن و هنر معماری از مهمترین نشانه‌‌‌‌ها و ویژگی‌های فرهنگ هر قوم و هر دوره ی تاریخی و نشان دهنده فضای زیست انسان در هر زمان است‌‌‌. معماری همواره و در همه حال تابع ضوابط معینی است و و پیوندی استوار و ناگسستنی با فرهنگ، الگوهای رفتاری و ارزش‌های جامعه دارد و به همین سبب سبک معماری هر دوره، انعکاسی از فرهنگ و هنر آن دوره به حساب می‌آید‌‌‌. همچنان که تغییرات در معماری با تغییراتی که در سایر عرصه‌های زندگی به وقوع می‌پیوندد متناسب است و این تغییرات لازمه ی معماری پویا وزنده است تا بتواند به نیازهای انسان جدید پاسخ گوید‌‌‌. به این ترتیب، آیا می‌توان هویت معماری را در فرهنگ‌‌‌‌ها و سنت‌های جامعه که در هر دوره تاریخی شکل گرفته است جستجو نمود؟ و یا اینکه هویت معماری چیزی مجزا از سبک‌‌‌‌ها و اصول معماری است؟ (غراب، 1390: 71)
هر سبک جدید معماری بر اصول، روش‌‌‌‌ها و سنت‌های سبک‌های پیشین استوار است و به همین علت بین سبک‌های گوناگون معماری در گذشته رابطه چنان مستحکمی در میان است که تعیین حدود در آن‌‌‌‌ها دشوار می‌نماید‌‌‌. در این میان اصول و روش‌‌‌‌ها در بین سبک‌های مختلف برگرفته از فرهنگ، سنن و الگوهای رفتاری مشابه نشأت گرفته است‌‌‌. معماری همساز و همگام با زمان و مکان خود و این زمان است که بر اساس ماهیت خویش فرهنگ‌‌‌ها، سنن و الگوهای رفتاری را می‌سازد و یا در آن تغییراتی ایجاد می‌کند (پاکزاد، 1385: 106).
شاید معماری مبتنی بر سنت باشد اما دیگر متعلق به آن نیست‌‌‌. سنت متعصب حاصل یک جهان نگری مداوم و تقلیدی است که امروز منسوخ شده است‌‌‌. آیا هنوز هم باید هویت معماری را در سبک‌‌‌‌ها و اصول معماری گذشته جستجو کرد، مگر در اصول و سبک‌های معماری اینگونه نبوده که هر سبک متناسب با زمان و نیازهای جامعه دچار تغییر و دگرگونی می‌شده، ایا می‌توان گفت که ظهور معماری جدید که بر اساس همان فرهنگ و الگوی رفتاری انسان در زمان خویش و بر اساس نیازها و امکانات جدید و نه بر اساس فرهنگ و الگوهای رفتاری انسان در زمان خویش و بر اساس نیازها و امکانات جدید و نه بر اساس فرهنگ، نیازها و امکانات جدید و نه بر اساس فرهنگ و محدودیت‌های گذشته شکل گرفته است باعث گسست پیوندهای محکم و استوار بین برخی از مظاهر و جلوه‌های زند گی با فرهنگ، جامعه و در نتیجه از بین رفتن معماری سنتی و هویت معماری شده است؟ اگر اینگونه است تمامی سبک‌های معماری که باعث رشد، پیشرفت و تکامل معماری شده است به دلیل آنکه سبک قبلی خود را دگرگون کرده و یا تکامل بخشیده معماری سنتی و هویت معماری در زمان خویش را از بین برده است و اصولاً انسان‌‌‌‌ها وظیفه نداشته‌‌‌اند که عمر و توان خویش را صرف کشف یا اختراع ایده‌های جدید و برپایی چمیم دستاوردهایی نمایند و می‌بایستی گرایش به سنت‌‌‌‌ها و راه‌های گذشته داشته باشد‌‌‌. تا حدودی می‌توان گفت که این دیدگاه‌‌‌‌ها و نظریه سنت گرایان متعصب می‌باشد (غراب، 1390: 76).
هر چند با کمی تامل می‌توان سنت گرایی آنان را با پیشرفت همان سنت در طول زمان به چالش کشید زیرا ممکن است همان چیزی که امروز مدرن است فردا سنت شود‌‌‌. بسیاری معتقداند سنت چیزی در گذشته نیست، سنت همیشه با ماست و خواهد بود‌‌‌. سنت نیاز و اعتقاد ما در دورانی است که در آن به سر می‌بریم‌‌‌‌‌‌.
مقوله هویت محیط بعنوان عاملی براي تقویت پیوند انسان با محیط و غنا بخشیدن به فعالیتش در آن در زمره یکی از مهمترین جنبه‌هاي کیفی در نظر مردم سهولت در ادراك معناي محیط و بالاخره هویت محیط و قابلیت احراز آن که به فرهنگ و عادات مردم بس تگی دارد را بدنبال داشته وبهحس رضایت آنان از محیط منجر میشود‌‌‌. در حقیقت وقتی مردم توانائی شناسایی محیط راداشته باشند، می‌توانند بر اساس طرح ذهنی مطلوب از آن دست به انتخاب بزند‌‌‌. البته از آنجاییکه این انتخابها بر مبناي فرهنگ انجام میپذیرد، براي سهولت در ادراك محیط و آگاهی ازهویت آن بایدبنیان فرهنگی آنها راشناسایی کرد (غراب، 1390: 77)..
پس اگر هویت معماری را در فرهنگ و سنت معنا کنیم، معماری که بر اساس فرهنگ و سنت امروز و نه گذشته باشد معماری با هویتی است و این هویت همیشه با ما خواهد بود.