new5

ارتباط سواد سلامت و میزان اعتیاد در زنان در سنین باروری شهر

توضیحات

92 صفحه

فایل word

دانشکده علوم پژشکی،گروه آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت

 

پایان نامه جهت دریافت درجه کارشناسی ارشد در رشته آموزش بهداشت

فهرست مطالب

عنوان صفحه
فصل اول: کلیات پژوهش
1-1-مقدمه 2
1-2-بیان مسئله 3
1-3-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق 5
1-4-اهداف پژوهش 7
1-4-1-هدف کلی پژوهش 7
1-4-2-اهداف ویژه پژوهش 7
1-5-سوال‌های پژوهش 7
1-6- فرضیه‌های پژوهش 8
1-7-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش 8
1-7-1-متغیر مستقل 8
1-7-2-متغیر‌های وابسته 9
1-7-3-متغیرهای زمینه 9
1-8- قلمرو پژوهش 9
1-8-1-قلمرو زمانی 9
1-8-2-قلمرو مکانی 10
1-8-3-قلمرو موضوعی 10
1-9-بهره وران از نتایج پژوهش 10
1-10-روش پژوهش 10
فصل دوم: مفاهیم، نظریه‌ها و پیشینه پژوهش
2-1-مقدمه 12
2-2-سلامت 14
2-2-1- ابعاد سلامت 14
2-2-1-1-سلامت فیزیكی 15
2-2-1-2-سلامت هوش و ذهن 16
2-2-1-3-سلامت هیجانی 16
2-2-1-4-سلامت اجتماعی 16
2-2-1-5-سلامت روحی‌ روانی 17
2-2-2- ضرورت سلامت 17
2-2-2-1-آموزش سلامت 18
2-3-سواد سلامت 18
2-4- تاریخچه سواد سلامت 19
2-5-ابعاد سواد سلامت 20
2-5-1- فهم 20
2-5-2- دسترسی 20
2-5-3-ارزیابی 21
2-5-4-تصمیم گیری 21
2-5-5- مهارت خواندن 21
2-6- ضرورت سواد سلامت 21
2-7-اعتیاد 22
2-7-1-تعریف اعتیاد 22
2-7-2- علل گرایش اعتیاد در افراد 23
2-7-2-1- علل فردی 23
2-7-2-2-علل خانوادگی 25
2-7-2-3- علل اجتماعی 28
2-7-2-3-1-دسترسی آسان به مواد مخدر 28
2-7-2-3-2- بیكاری و اعتیاد 29
2-7-2-3-3-نابرابری‌های اقتصادی و اجتماعی: 29
2-7-2-3-4-نقش دوستان ناباب 30
2-8- اعتیاد و جامعه 30
2-9-اعتیاد زنان 32
2-9-1- وضعیت اعتیاد زنان در جامعه 34
2-9-2-علل اعتیاد زنان 36
2-9-3-پیامدهای اعتیاد زنان 37
2-10-عوارض اعتیاد زنان 38
2-10-1- ابتلا به بیماری‌های روانی 39
2-10-2-ابتلا به بیماری‌های جسمی 39
2-10-3-ابتلا به بیماری‌های جنسی 39
2-10-4-کاهش فرصت ازدواج دختران معتاد 39
2-10-5-احتمال ابتلاء افراد خانواده به بیماری ایدز 40
2-10-6-موانع درمانی اعتیاد زنان 40
2-10-7-اعتیاد زنان باردار 40
2-11- اهمیت آسیب‌های اعتیاد زنان 41
2-12-چالش‌های درمان اعتیاد زنان 44
2-13-برنامه‌های موفقیت‌آمیز درمان اعتیاد زنان 46
2-14-پیشینه پژوهشی 48
2-14-1-پژوهش‌های داخلی 48
2-14-2-پژوهش‌های خارجی 49
2-15-جمع بندی فصل دوم 50
فصل سوم: روش شناسی پژوهش
3-1- مقدمه 52
3-2- طرح پژوهش 52
3-3- جامعه آماری پژوهش 53
3-4- نمونه آماری پژوهش و روش نمونه‌گیری 53
3-5- ملاکهاي ورود 53
3-6- قلمرو پژوهش 54
3-6-1-قلمرو زمانی 54
3-6-2-قلمرو مکانی 54
3-6-3-قلمرو موضوعی 54
3-7- روش و ابزار گردآوری اطلاعات 54
3-8- ابزار سنجش 55
3-8-1- پرسشنامه سواد سلامت منتظری و همکاران 55
3-9-اعتبار و پایایی پژوهش 55
3-9-1- اعتبار پژوهش 55
3-9-2- پایایی پژوهش 55
3-10- روش اجرا 56
3-10- 1-روشهای آماری تحلیل داده‌ها 56
فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
4-1-مقدمه 59
4-2-مشخصات دموگرافیک 59
فصل پنجم: نتیجه گیری و پیشنهادات
5-1- خلاصه تحقیق 68
5-2-بحث و بررسی 70
5-3-نتیجه گیری کلی 75
5-4-پیشنهادات تحقیق 75
5-5-محدودیت‌های پژوهش 76
منابع 77

 

 

فهرست جداول

عنوان صفحه
جدول 3-1- آزمون‌های آماره‌ای تعیین شده برای سنجش فرضیات پژوهش 57
جدول4-1- توزیع فراوانی میزان تحصیلات در واحدهای مورد پژوهش سال 1396 59
جدول4-2- توزیع فراوانی شغل در واحدهای مورد پژوهش سال 1396 60
جدول4-3- توزیع فراوانی روش کسب مطالب مربوط به سلامت در سوژه‌های مورد مطالعه سال 1396 60
جدول3-4- توزیع فراوانی نوع اعتیاد در سوژه‌های مورد مطالعه سال 1396 61
جدول4-5- میانگین سن سوژه‌های مورد مطالعه سال 1396 61
جدول4-6- میانگین سواد سلامت و مولفه‌های آن در سوژه‌های مورد مطالعه سال 1396 61
جدول4-7- بررسی نرمال بودن سواد سلامت با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنوف 62
جدول4-8- مقایسه سواد سلامت در سطوح مختلف متغیرهای دموگرافیک در سوژه‌های مورد مطالعه سال 1396 62
جدول4-9- نتایج آزمون توکی برای اختلاف سواد سلامت بر حسب نوع اعتیاد (ماده مورد استفاده) 63
جدول4-10- نتایج آزمون توکی برای اختلاف سواد سلامت بر حسب تحصیلات 64
جدول4-11- نتایج آزمون توکی برای اختلاف سواد سلامت بر حسب تحصیلات 65

 

 

فهرست نمودار

عنوان صفحه
نمودار 3-1-تقسیم‌بندی انواع تحقیقات 52
نمودار4-1- نمودار سواد سلامت سوژه‌های مورد مطالعه بر حسب نوع اعتیاد 64
نمودار 4-2- نمودار سواد سلامت سوژه‌های مورد مطالعه برحسب تحصیلات 65
نمودار4-3-نمودار سواد سلامت سوژه‌های مورد مطالعه بر حسب شغل 66

 

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1-مقدمه

داشتن جامعه‌ای سالم در گرو افراد سالمی است که به شیوه‌ای سالم با یکدیگر در تعامل و ارتباط هستند و این جامعه سالم راه پیشرفت را به سرعت پیموده و کمتر عاملی منفی می‌تواند در آن رخنه کند. در این میان، برخی افراد در جامعه نقش به مراتب پر رنگ تری را ایفا می‌کنند و اثر مثبت و منفی این افراد روی دیگران کاملاً محسوس است. یکی از این عوامل اثرگذار وجود زنان در جامعه است که از همان ابتدا بنیان خانواده در آغوش آنان شکل گرفته و در سایه آنان است که نهال زندگی شان ثمر می‌دهد. با اینکه بی‌شک حضور مردان در عرصه اجتماع غیر قابل انکار و مهم است، اما سایه‌ای که زن بر زندگی می‌افکند از جنس احساس و امید است و این چتر کل خانواده را پوشش می‌دهد. زن سالم نعمتی ست که وجودش گرمی بخش زندگی مرد و فرزندان است. در این رهگذر عواملی بر این حضور اثر گذار است و یکی از این عوامل که بسیار حائز اهمیت است عنصر سواد سلامت است.
سواد سلامت به عنوان یکی از ابعاد سلامت جامعه روی جنبه‌های روانی و روحی و کیفیت زندگی افراد اثر گذاشته و تبعات زیادی برای سلامت فردی، خانوادگی و اجتماعی دارد. این بعد کیفیت زندگی سبب می‌شود مشکلات جامعه کمتر گریبان فرد و خانواده را بگیرد. ظرفيـت فـرد بـراي كــسب، تفــسيرو نيــزدرك اطلاعــات اوليــه خــدمات سلامتي، كه براي تصميم گيري مناسب، لازم ميباشـد و نيز شـامل بـه كـارگيري مهـارتهـاي خوانـدن، شـنيدن، تجزيه تحليل و تصميم گيـري در موقعيـت‌هاي سـلامتي است كه لزوماً به سال‌هاي تحـصيل يـا توانـايي خوانـدن عمومي بر نمي گردد سواد سلامت نامیده می‌شود. در بعد سلامت روان زنان، سواد سلامت بیش از پیش خود را نشان می‌دهد و تاثیر این مولفه روی سلامت زنان و به تبع آن سلامت جامعه مورد تاکید قرار گرفته است. (دانوی و همکاران ، 2008).
متاسفانه، معضلی که جامعه ما را بیش از پیش تحت تاثیر تبعات منفی خود قرار داده پدیده اعتیاد زنان است. این پدیده در گذشته وجود نداشته و حریم خانواده به واسطه سلامت زنان تا حد زیادی حفظ می‌شد. اما امروزه این معضل جامعه را کما بیش درگیر ساخته و بنیان خانواده را تحت الشعاع قرار داده است. شاید علت این گستردگی و شیوع حضور هر چه بیشتر زنان در عرصه اجتماع بوده باشد. مطالعات اجتماعی موجود، زمینه‌ها و عوامل گرایش زنان به سوءمصرف مواد مخدر را بیش از هر چیز ناشی از وضعیت آشفته و مغشوش بسترهای خانوادگی قلمداد کرده‌اند و اغلب قائل به وجود رد پای یک مرد در اعتیاد زنان هستند. گفته می‌شود اغلب زنان معتاد مجرد، پدر يا برادر معتاد دارند و يا مورد يک بزه اجتماعي واقع شده‌اند و اکثر زنان معتاد متأهل، توسط همسرانشان آلوده مي‌شوند (پیرصالح، 1387؛ شیرزاد، 1389).
عوامل عاطفی یک عامل تعیین‌کننده برای مصرف مواد مخدر در بین دختران جوان است. دختران جوان ممکن است بیشتر به پاسخ‌های کلیشه‌ای به فشارهای روانی در استفاده از مواد مخدر متمایل و مستعد باشند؛ تاحدی که دختران جوان تمایل بیشتری در استفاده از داروها و مواد برای فرار عاطفی نشان می‌دهند (براون ،1382)
به علاوه، ترکیب عوامل ژنتیکی، روان‌شناختی و اجتماعی برخی زنان را نسبت به اعتیاد از دیگر زنان آسیب‌پذیرتر می‌سازد. محققان توافق دارند که برخی از افراد ضعف ژنتیکی و فردی نسبت به اعتیاد دارند.
زنان معتاد در مقایسه با دیگر زنان، مسائل و معضلات روانی بیشتری دارند. مشخص شده است که اختلالات افسردگی یا اضطراب شایع‌ترین بیماری در نزد زنان معتاد به مواد است. مطالعات نشان می‌دهد زنان معتادی که سابقه سوء استفاده جنسی داشته‌اند، اغلب افسردگی عمیق و مزمنی را تجربه کرده‌اند و نیز سطح بالایی از اضطراب و نگرانی در آن‌ها تشخیص داده شده است، درحالی‌که مردان معتاد دارای اختلال شخصیت ضد اجتماعی مشخص شده‌اند (حجتی و همکاران، 1390).
به نظر می‌رسد در کشور ما متأسفانه هنوز برنامه‌های مداخلاتی متناسب برای درمان زنان با توجه به ویژگی‌های فرهنگی و اجتماعی به‌صورت سازمان‌یافته طراحی و پیاده نشده است. در سایر کشورها با مسائل مشابه، پژوهش‌ها و اقداماتی در این خصوص صورت گرفته است. از این رو، بررسی این مسئله از بعد سواد سلامت و تلاش برای حل این می‌تواند این چالش را تا حد زیادی رفع نماید

 

 

1-2-بیان مسئله

اهميت خانواده در حفظ سلامت رواني و اجتماعي بر همگان پیداست. خانواده مأمنی ست مناسب براي رشد و شکوفايي و بالندگي اعضاي خانواده و بدون شک و در حفظ و ارتقاء سلامت جسمي و رواني تاثير فراوانی بر جای می‌گذارد. خانواده ناسالم مي‌تواند زمينه را براي ايجاد اختلال در ابعاد جسمي رواني و اجتماعي فراهم نموده و افراد را به سمت اعتياد و بزهکاري سوق می‌دهد. زنان نیمی از جمعیت انسانی جوامع راتشکیل می‌دهند و هر تلاشی جهت حفظ و ارتقاء سلامت جوامع بدون توجه به نقش زنان به شکست می‌انجامد، و علاوه بـر آن جایگاه زنان بدلیل نقـش مـادري و همسـري در سلامت دیگر اعضـاي خـانواده اهمیـت زیـادي دارد. سلامت روحی و روانی زنان یک جامعه ضامن داشتن فرزندانی سالم و بستری مطلوب و مناسب برای رشد و تعالی است (کوهی، 1378)
در این میان برخی عوامل بر تثبیت جایگاه زن و تحکیم نقش او در جامعه اثر گذار است. زنی که از همان اوایل کودکی آئین سالم زیستن را می‌آموزد، آینده‌ای روشن تر برای خود، همسر و کودکان به ارمغان خواهد آورد. یکی از این عوامل سواد سلامت است؛ که به عنوان عنصری مهم در توانایی یک زن برای درگیر شدن با فعالیت‌های ارتقای سلامت و پیشگیری برای خود و خانواده‌اش نقش بسیار مهمی را ایفا می‌کند. بدون درک کافی از اطلاعات سلامت، برای یک زن، تصمیم گیری‌هایی آگاهانه که منجر به پیامد‌های مطلوب سلامت برای خود و خانواده‌اش شود غیر ممکن خواهد بود.
سواد سلامت به عنوان ظرفيت افراد در كسب، تفسير و درك اطلاعات اوليه و خدمات سلامت كه براي تصميم گيري متناسب لازم است، تعريف مي‌شود؛ كه شامل مجموعه‌اي از مهارت‌هاي خواندن، شنيدن، تجزيه و تحليل و تصميم گيري و توانايي به كارگيري اين مهارت‌ها در موقعيت‌هاي سلامت است كه لزوما به سال‌هاي تحصيل يا توانايي خواندن عمومي باز نمي گردد (ناتبیم ، 2000)
معضلی که اخیراً دامان برخی جوامع و به تبع آن خانواده‌ها را گرفته ابتلای زنان به اعتیاد است، که همچون مانعی در راستای رشد و شکوفایی بنیان خانواده مسیر انحطاط را چنان هموار می‌نماید که دیگر راه برگشت برای جامعه و خانواده در مسیر متعارف را نخواهد داشت. زنان نيمي از جمعيت جامعه را تشکيل ميدهند و اين حقيقت در واقع و در عمل آ نچنان که بايد در تمام زمينه‌هاي حيات اجتماعي تعميم داده نشده است؛ چرا که زنان نخستين قربانيان بسياري از آسيب‌ها و انحرافات اجتماعي ميباشند. در اين ميان اعتياد اگر نه اولين، اما يکي از مهمترين آنها است. هر کجا سوء مصرف مواد مخدر آغاز مي‌شود زنان در صف نخستين قربانيان آن قرار مي‌گيرند چون علاوه بر آلودگي مستقيم، بيشترين آسيب‌ها از اعتياد پدر، برادر، همسر، فرزند و حتي دوست و همکار به آ نها وارد مي‌شود (نجاری وهمکاران، 2004)
اعتيادپديدهاي است كه از شش هزار سال پيش به تدريج در تار و پود جوامـع بشـري رسوخ كرده است؛ به طوريكه امروزه طيف وسيعي از مردمان جهان را در كام خويش فرو برده و خانواده‌هاي بسياري را به پيامدهاي ناگوارش مبتلا ساخته و امنيت جوامع را به خطر‌انداخته است. استفاده از مواد مخدر در میان زنان پیامدهـا و عواقـب جـدي در بـر دارد کـه برخـی از پیامـدها عبارتند از مطرود گردیدن، ایجاد نسل معتاد، کـاهش ارتبـاط بـا افـراد عـادي و افـزایش ارتبـاط بـا موادي‌ها با توجه به آمارهاي ارائه شده هر چند غیـر دقیـق می‌تـوان جمعیـت زنان معتاد بـه مـواد را در کشـورحدوداً 114هـزار نفریعنـی 6 تـا 8 %تخمـین زد (چاسن و همکاران، 2007).
یکی از خطرناک‌ترین پدیده‌هایی که نسل بشر را در معرض سقوط و انحطاط روانی، اخلاقی و جسمانی قرار می‏دهد و سلامت فرد و جامعه را تهدید می‌کند، اعتیاد به مواد مخدر است. گسترش و روند رو به افزایش اعتیاد به مواد مخدر در بین زنان، بنیان‌های فرهنگی، روانی و اجتماعی یک جامعه و به ویژه بنیان خانواده را به شدت متزلزل می‌سازد. آمارها نشان می‏دهد که همه گروه‌های سنی در معرض خطر اعتیاد قرار دارند. اعتیاد در کنار فقر و جهل تشکیل مثلث شومی را می‌دهند که نتیجه آن حذف نشاط، سرزندگی و پویایی از میان جامعه به ویژه جوانان است (دهقانی و عیسی‌وند، 1385).
سواد سلامت بـا این دیدگاه بنا شده کـه هـم بهداشـت و هـم سـواد، منابع ضروري براي زندگی روزانه است. سطح سواد نه تنهـا برتوانـایی افراد در اقـدام بـر اسـاس اطلاعـات بهداشتی تاثیر مستقیم دارد، بلکه باعث کنترل بیشـتر بر سلامت خود بعنوان فردي از عضـو خـانواده‌ها و اجتماعات نیز می‌گردد. سواد سلامتی حاصل تشریک مساعی عوامل اجتماعی و فردي بوده و به نگرانی‌ها و ابعاد سواد در زمینه سلامتی می‌پردازد. از این رو بررسی این اصل مهم بر روی حساس‌ترین قشر جامعه یعنی زنان مبتلا به اعتیاد در سنین باروری می‌تواند تبعات بسیار مثبتی را به دنبال داشته باشد.

 

 

1-3-اهمیت و ضرورت انجام تحقیق

هـم اكنـون سـواد سـلامت بـه عنوان يك مسأله و بحث جهاني در قرن 21 معرفي شـده است بر اين اساس سازمان جهاني بهداشت به تـازگي در گزارشي سواد سلامت را به عنوان يكـي از بـزرگ تـرين تعيين كننده‌هاي امـر سـلامت معرفـي نمـوده اسـت ايـن سازمان همچنين دركنفرانس جهـاني ارتقـاء سـلامت در مكزيــك، ســواد ســلامت را بــه صــورت مهــارت‌هاي شناختي و اجتماعي معرفي نمود كه تعيين كننده انگيزه و قابليــت افــراد بــراي دســتيابي، درك و بــه كــارگيري اطلاعات مي‌باشد به گونه‌اي كه منجر به حفـظ و ارتقـاء سلامت آنها مي‌شود (مولر و همکاران، 2008).
در مطالعه متا آنالیزی که نتایج 85 مطالعه مختلف را جمع بندی نموده است، شیوع سواد سلامت ناکافی را در آمریکا 25 درصد و شیوع سواد سلامت مرزی را 20 درصد برآورد نموده است (پاساچ اورلو و همکاران ، 2005). بررسـي‌هاي مختلف طيف گسترده‌اي از سواد سلامت ناكـافي را در كــشورهاي مختلــف نــشان مي‌دهــد. يــك بررســي سيـستماتيك توسـط اورلـو و همكـارانش (2005) در آمريكـاي شمالي روي مطالعات انجام شده در اين زمينه، نـشان داد كه حدود 26 درصد از افراد بـه طـور كلـي داراي سـواد سلامت پايين و 20 درصـد سـطح سـواد سـلامتي مـرزي داشتند.
بر اساس برخی از این مطالعات نیروهای منفی گروه همسالان ممکن است رفتار دختران و زنان را بیش از رفتار پسران و مردان تحت تأثیر قرار دهد. از نقطه نظر نابسامانی‌های روانی، رابطه بین اختلال فشار روانی پس از سانحه و اعتیاد ممکن است در بین زنان و دختران قوی‌تر از این رابطه در بین پسران و مردان باشد و سلامت روحی آنان را تحت تاثیر قرار دهد (براون و همکاران ، 2002)
مطالعه‌ای در ایران در سال 1392، نشان داد که 88 % زنان و 4/73 % مردان دارای سواد سلامت ناکافی هستند (رئیسی و همکاران، 2013)در پژوهشی دیگر، تنها 45/4 % از زنان دارای سواد سلامت کافی بودند (پیرسون و همکاران، 2009). اگر چـه در زمينـه ارتباط سواد سلامت با ساير نتايج سـلامتي بـه خـصوص كيفيـت زنـدگي بيمـاران در جوامـع ديگـر كـم و بـيش مطالعاتي انجام شده است. ولي اطلاعات پايه‌اي در زمينه سـواد سـلامت افراد مبتلا به اعتیاد در ايران وجود ندارد با توجه به اين كـه سـواد سـلامت مي‌توانـد تحت تأثيرعوامل زيادي از جمله عوامل فردي (مثل سن، جــنس، نــژاد، تحــصيلات و. . . )، اجتمــاعي، اقتــصادي، فرهنگي و زبان قرار گيرد و نتايج متفاوتي از آن در بـ ين جوامـع مختلـف گـزارش گرديـده اسـت (وان واگنر سی و همکاران، 2007).
بر اساس پژوهشی که در سال ۱۳۸۹ در میان زنان معتاد شهر تهران انجام شده است، علل شروع به مصرف مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند. در این مطالعه، انگیزه حدود نیمی از این زنان (۸/۴۷ درصد) «لاغری» عنوان شده است. “افزایش تمرکز”، “کنجکاوی”، “افزایش قدرت جنسی” از دیگر دلایل پر بسامد این مطالعه بوده است. “افزایش حافظه و سایر قوای ذهنی”، “کارایی بیشتر”، “افزایش انرژی”، “شب بیداری” در مرتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند و در نهایت “ترک سایر مواد مخدر”، “افسردگی”، “شادابی پوست”، “اضطراب” از دیگر دلایل آغاز مصرف ذکر شده‌اند (نوری و همکاران،1389)
با توجه به آمارهای ارائه شده هر چند غیر دقیق می‌توان جمعیت زنان معتاد را در کشور حدوداً114 هزار نفر یعنی 6 تا 8 درصد تخمین زد در حالی که اکثر زنان معتاد به علت ترس از آبرو و خوردن برچسب اعتیاد خود را از دیگران پنهان می‌کنند و یا به علت بودن در شهرهای کوچک که در آنجا مرکز ترک اعتیاد مخصوص بانوان وجود ندارد در نتیجه به مراکز درمانی آقایان مراجعه نمی کنند و این باعث می‌شود آمار واقعی زنان معتاد دقیق نباشد؛ که خود موجب وارد شدن زیان‌های جبران ناپذیر فردی و اجتماعی خواهد بود. چه بسا که در این مدت افراد دیگری را نیز مبتلا به اعتیاد کنند و دچار و یا ناقل بیماری‌های عفونی مثل ایدز و هپاتیت شوند (نوری وهمکاران، 1390). از آنجایی که زنان وظیفه مادری و تربیت نسل آینده را به عهده دارند و وجود مادر معتاد در خانواده می‌تواند آسیب جدی را به همسر و فرزندان و در نتیجه به جامعه وارد کند. بنابراین اعتیاد زنان را به عنوان معضلی حاد باید پذیرفت و با تدبیر برنامه‌های مناسب تلاش جدی در رفع این معضل نمود. لذا با توجه به اهمیت مسئله و انجام مطالعات محدود در زمینه اعتیاد زنان و نبود منابع کافی در این زمینه، مطالعه‌ای که بررسی نقش سواد سلامت بر میزان اعتیاد در زنان سنین باروری بپردازد ضرورت و اهمیّت انجام تحقیق را به اثبات می‌رساند.

 

1-4-اهداف پژوهش:

1-4-1-هدف کلی پژوهش

 تعیین ارتباط سواد سلامت و میزان اعتیاد در زنان در سنین باروری؛

 

1-4-2-اهداف ویژه پژوهش:

 تعیین ارتباط میان عوامل دموگرافیک (سن، تحصیلات، تأهل و ووضعیت اقتصادی) با میزان اعتیاد در زنان سنین باروری؛
 تعیین ارتباط میان دسترسی و میزان اعتیاد زنان در سنین باروری؛
 تعیین ارتباط میان مهارت خواندن و میزان اعتیاد زنان در سنین باروری؛
 تعیین ارتباط میان فهم و میزان اعتیاد زنان در سنین باروری؛
 تعیین ارتباط میان ارزیابی و تصمیم گیری و میزان اعتیاد زنان در سنین باروری؛
 تعیین ارتباط میان کاربرد اطلاعات و میزان اعتیاد زنان در سنین باروری؛
 تعیین ارتباط میان سواد سلامت و میزان اعتیاد زنان در سنین باروری؛

 

1-5-سوال‌های پژوهش

 ارتباط بین سواد سلامت و میزان اعتیاد در زنان سنین باروری چقدر است؟
 ارتباط بین سواد سلامت با عوامل دموگرافیکی (سن، تحصیلات، وضعیت اقتصادی و تأهل) چقدر است ؟
 ارتباط بین سواد سلامت با میزان دسترسی چقدر است؟
 ارتباط بین سواد سلامت با مهارت خواندن چقدر است؟
 ارتباط بین سواد سلامت با فهم چقدر است؟
 ارتباط بین سواد سلامت ارزیابی و تصمیم گیری چقدر است؟
 ارتباط بین سواد سلامت با کاربرد اطلاعات چقدر است؟

 

1-6- فرضیه‌های پژوهش:

 سواد سلامت با میزان اعتیاد در زنان سنین باروری ارتباط دارد.

 

1-7-تعاریف مفهومی و عملیاتی متغیرهای پژوهش:

متغیرهای این مطالعه از نوع زمینه‌ای و شامل: دسترسی، فهم، مهارت خواندن، ارزیابی و تصمیم گیری، و کاربرد اطلاعات سلامت و متغیرهای دموگرافیک شامل وضعیت تأهل، تحصیلات، سن، و وضعیت اقتصادی است؛ که جدول متغیرهای این پژوهش شامل:

 

1-7-1-متغیر مستقل:

سواد سلامت
سواد سـلامت عبـارت اسـت از ظرفيـت فـرد بـراي كــسب، تفــسيرو نيــزدرك اطلاعــات اوليــه خــدمات سلامتي، كه براي تصميم گيري مناسب، لازم ميباشـد و نيز شـامل بـه كـارگيري مهـارتهـاي خوانـدن، شـنيدن، تجزيه تحليل و تصميم گيـري در موقعيـت‌هاي سـلامتي است كه لزوماً به سال‌هاي تحـصيل يـا توانـايي خوانـدن عمومي بر نمي گردد (دانوی و همکاران، 2008).
میزان دسترسی
به اهمیت و ارزشی که افراد برای سلامتی خود قائل‌اند و با توجه به آشنایی و توانایی استفاده از منابع اطلاعاتی به جستجو و دسترسی سلامت می‌پردازند (قنبری و همکاران، 1394).
فهم
به توانایی درک فرد از محیط، وضعیت زندگی و کیفیت محیط و شرایطی که در آن زندگی می‌کند اشاره داردا (قنبری و همکاران، 1394).
مهارت خواندن
توانایی خواندن به صورت مطالب و متون مربوط به سلامت، به ساختار و محتوای مطالب نوشتاری در مورد سلامت تعریف می‌شود(قنبری و همکاران، 1394).

ارزیابی و تصمیم گیری
تشخیص اعتبار و اطمینان اطلاعات سلامت خاصل از منابع مختلف و قابلیت تصمیم گیری به جا و مناسب از اطلاعات سلامت اشاره دارد ( قنبری و همکاران، 1394).
کاربرد اطلاعات سلامت
یک فرایند مداوم در رابطه با اهمیت موقعیت‌ها و نیازها برای درک و نمود رفتار اطلاع یابی و کاربرد اطلاعات در زمینه‌های مهم زندگی کاربرد اطلاعات اطلاق می‌شود (ویلسون، 1997).

.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.
.

منابع

ابادینسکی، هوارد (1383)،“جامعه شناسی مواد مخدر“. ترجمه محمد علی زکریاییستاد مبارزه با مواد مخدر،پژوهشکده ملی مطالعات مواد مخدر ایران،تهران،آیینه کتاب، شماره 3: 33-40.
احمدی بتول، فرزدی فرانک و علی محمدیان معصومه (1390) “چالش‌های سياستگذاری و اجرايی سلامت زنان و راهکارهای ارتقاي آن: يک رويکرد کيفی بر اسـاس ديدگاه صاحبنظران”، فصلنامه پایش، سال یازدهم شماره اول بهمن-اسفند صص 127-137.
اردکانی یاسینی مجتبی، رفعتی علی (1383). شناخت و درمان اعتیاد، یزد: نشر طب گستر.
پیرصالح، محبوبه. (1387). بررسی علل اقتصادی، اجتماعی و روانی گرایش زنان به اعتیاد در بین گروهی از زنان مجتمع شبه خانواده شفق؛ پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته جامعه شناسی، دانشگاه تهران.
چیرینو، استفان و برینی، روبرتو و کامبیازو، جیانی و مازا، روبرتو. (1382). اعتیاد به مواد مخدر در آینه روابط خانوادگی؛ ترجمه سعید پیرمردی؛ تهران: همام.
حجتی، سوده و همکاران. (1390). طرح پژوهشی بررسی وضعیت اعتیاد زنان به مواد مخدر؛ کمیته مبارزه با مواد مخدر مجمع تشخیص مصلحت نظام.
حسین المدنی سید مهدی (1391). تاب آوري، سبك‌هاي هويتي، و صفات شخصيتي در افراد معتاد مصرف كنندگان مواد محرك، مصرف كنندگان مواد افيوني، افراد بهبودي افته ) و افراد غير معتاد. رساله دكتري روانشناسي. چاپ نشده، دانشگاه آزاد اسلامي واحد علوم و تحقيقات تهراk.
دهقانی، علی و عیسی وند، سعید، (1385)، “نقش والدین در پیشگیری از اعتیاد جوانان”، تهران، سازمان بهزیستی کشور.
رحمتی، محمد مهدی (1373) “عوامل موثر در شروع مصرف مواد مخدر با اشاره به وضعیت معتادان”، پایان نامه کارشناسی ارشد، صص 18-22.
رحیمی موقر، آفرین. (1383). شیوع و الگوهای مصرف مواد و اعتیاد زنان در ایران؛ فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی، سال سوم، شماره 12، 203-226.
شیرزاد، کبری. (1389). بررسی رابطه بین طول مدت اعتیاد و برخی ویژگی¬های اجتماعی زنان؛ پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته مددکاری اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی.
صفری، فاطمه (1383). اعتیاد و زنان، تفاوت‌های جنسیتی در زمینه سوء مصرف مواد و درمان آن، ناشر: آینه کتاب – 1383
طهراني بني‌هاشمي، آرش؛ اميرخاني، محمد امير؛ حق دوست، علي اكبر؛ علويان، مؤيد؛ اصغري فرد، هما؛ برادران، هما (1386) سواد سلامت در 5 استان كشور و عوامل مؤثر بر آن. گامهـاي توسـعه در آمـوزش پزشكي،. 9-1 :(1) 4
کوهن، مونیکا. (1382). مشاوره با زنان معتاد؛ ترجمه فریده همتی؛ تهران: برگ زیتون.
کوهی، محمد رضا (1387). آسیب شناسی شخصیت و محبوبیت زن با محوریت عفاف و حجاب، چاپ پنجم، انتشارات مشهور.
گرت، استفانی. (1379). جامعه‌شناسی جنسیت؛ کتایون بقایی؛ تهران: نشر دیگر، چاپ اول.
گروسی، سعیده و محمدی دولت‌آباد، خدیجه. (1390). تبیین تجربه زیسته زنان وابسته به مواد مخدر از پدیده اعتیاد). فصلنامه علمی- پژوهشی جامعه‌شناسی زنان؛ سال 2، شماره 1، 51-77.
لاله، محمود (1379). اعتیاد: بیماری فردی فاجعه جامعه اجتماعی. تهران: انتشارات تیمور زاده
متسون کارن(1389). پیشگیری از بازگشت به اعتیاد در زنان “کتابچه کار”، علی اکبر ابراهیمی (مترجم)، مرضیه فرشاد (مترجم)/ناشر: پیغام دانش – 09
مزینانی، ربابه. (1389). زنان و اعتياد (چكيده دهمين همايش پياپي ساليانه انجمن علمي روانپزشكان ايران). مجله روانپزشكي و روانشناسي باليني ايران (انديشه و رفتار)، دوره 16، شماره 3، پیاپی 62، 342.
نادری، علی احمد. (1379). بررسی ابعاد فرهنگی اجتماعی و اقتصادی خانواده در پیشگیری و درمان معتادان و مقابله با مصرف مواد مخدر در اردوگاه کار معتادان بیستون؛ پایان نامه کارشناسی ارشد، رشته جامعه‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اراک.
نارنجی¬ها، هومان. رفیعی، حسن. باغستانی، احمدرضا. نوری، رویا. غفوری، بهاره و سلیمانی¬نیا، لیلا. (1386). ارزیابی سریع وضعیت سوءمصرف مواد در کشور؛ مرکز تحقیقات سوءمصرف مواد، دانشگاه بهزیستی و توان‌بخشی.
نوری، رویا. رفیعی، حسن. نارنجی¬ها، هومان. باغستانی، احمدرضا. کیومرثی، علیرضا. قرقلو، بابک. دیلمی¬زاده، عباس. اکبریان، مهدی و قادری، صلاح¬الدین. (1389). بررسی روند مصرف مواد محرک در شهر تهران؛ واحد پژوهش جمعیت تولد دوباره، مؤسسه مطالعات رفتاری و اجتماعی دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدر سازمان ملل در تهران.
نوری، رویا. قرقلو، بابک. نارنجی¬ها، هومان. رفیعی، حسن و اکبریان. (1390). بررسی نیازهای زنان مصرف‌کننده مواد شهر تهران در زمینه کنترل اعتیاد و پیشگیری از ابتلا به HIV/AIDS؛ دفتر مبارزه با جرم و مواد مخدر سازمان ملل در تهران.
هانگيري، كتايون؛ عبادي، مهـدي؛ نـادري مقـام، شـهره؛ سـليماني، آتوسا؛ سربندي، فاطمه؛ معتمدي، امير؛ نقيبي، محمد مهـدي ( 1393 ( طراحي و روان سنجي ابزار سـنجش سـواد سـلامت جمعيـت شـهري ايران (18 تا 65 سال) فصلنامه پايش 13 :(5). 589-599
یارمحمدیان، محسن (1389)، “بررسی علل و عوامل گرایش نوجوانان و جوانان به اعتیاد”، نشریه دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، دوره 2، شماره1: 42-27.

Asche-Orlow MK, Parker RM, Gazmararian JA, Nielson-Bohlman LT, Rudd RR. The prevalance of limited health literacy. J Gen Intern Med 2005; 20(2): 175-184.
Chassin L, Presson CC, Rose J, Sherman SJ. (2007). What is addiction? Age related differences in the meaning of addiction, Drug Alcohol Depend;87(1):30-8
Downey LV, Zun LS. Assessing adult health literacy in urban healthcare settings. J Natl Med Assoc 2008; 100(11): 1304-1308.
Grange,gilles and christophe vayssiere,anne borgne (2005). description of tobacco Addiction in pregnant women. European journal of obstetrics gynecology. p 146- 151.
Islam A, Zaffar Tahir M. Health sector reform in South Asia new challenges and constraints. J Health Policy 2002; 60(2): 151-169.
Kohan Sh, Ghasemi S, Dodange M (2006). The relationship between health literacy and maternal prenatal care andLabor. Iranian Journal of Nursing & Midwifery Research; 3(32): 33-42.
Mellor D, Russo S, Mccabe M, Davison T, George K. Depression training program for caregivers of elderly care recipients: implementation and qualitative evaluation. J Gerontol Nurs 2008; 34(9): 8-15.
Norman CD, Skinner HA. eHEALS: The eHealth Literacy Scale. J Med Internet Res. 2006;8(4):e27. 2. Rootman I. Literacy and health in Canada: is it really a problem? Can J Public Health. 2003;94(6):405-6
Nutbeam D, kickbusch I. Advancing health literacy: A global challenge for the 21st century. Health promotion international 2000; 15(3):183-4
Paasche-Orlow MK, Parker RM, Gazmararian JA, NielsenBohlman LT, Rudd RR. The prevalence of Limited health literacy. J Gen Intern Med 2005; 20(2):175–84
Peerson A, Saunders M. Health literacy revisited: what do we mean and why does it matter? Health Promotion International 2009;24(3):285-296.
Reisi M, Javadzade H, Mostafavi F, Tavassoli E, Sharifirad Gh. Health Literacy and Health Promoting Behaviors among OlderAdults. J Health Syst Res 2013; 9(8):827-836
Reisi M, Javadzade H, Mostafavi F, Tavassoli E, Sharifirad Gh. Health Literacy and Health Promoting Behaviors among OlderAdults. J Health Syst Res 2013; 9(8):827-836
Silvestrina S, Silva CH, Hirakata VN, Goldani AA, Silveira PP, Goldani MZ. Maternal education )2013 (level and low birth weight: a meta-analysis. J Pediatr; 89(4):339-45
Statistical Center of Iran. The detailed results ofIran 2011 national population and housing census [Online] 2011; Available from: URL:
Statistical Center of Iran. The detailed results ofIran 2011 national population and housing census [Online] 2011; Available from: URL: http://www. amar. org. ir/Default. aspx?tabid=4 37. (Persian). Accessed July 12, 2012.
Vahedian-Shahroodi M, Mohammadi F, Tehtani H. A review of studies in the field of knowledge and safe behaviors of workers in Iran. Journal of Health Literacy. Summer 2016;1(1): 25-38
Von Wagner C, Knight K, Steptoe A, Wardle J. Functional health literacy and health promoting behaviour in a national sample of British adults. J EpidemiolCommunity Health 2007; 61(12): 1086-1090.
Hong Y, Fang X, Li X, Liu Y, Li M, Tai-Seale T. Self-perceived stigma, depressive symptoms, and suicidal behaviors among female sex workers in China. J transcultural nursing: official journal of the Transcultural Nursing Society / Transcultural Nursing Society. 2010;21(1):29-34.
Scott TL, Gazmararian JA, Williams MV, Baker DW (2002). Health literacy and preventive health care use among Medicare enrollees in a managed care organization. Med Care;40(5):395-404. PMID: 11961474
Chohen M. Toward a framework for women’s health (1998). Patient Education and Counseling, 33:187-197
Nutbeam D, Kickbusch I. Advancing health literacy: A global challenge for the 21st century. Health Promot2000; 15(3): 183-4.
WHO. Closing the gap in a generation: health equity through action on the social determinants of health:Commission on Social Determinants of Health final report. Geneva: World Health Organization; 2008.
Kichbush IS. Internal journal of health promotion and healthy lifestyle. Trans. Sarmast H, Moosavian MK. Tehran: Publication of the Ministry of Health; 2006.
Baker DW, Gazmararian JA, Williams MV, Scott T, Parker RM, Green D, et al. Functional health literacy and the risk of hospital admission among Medicare managed care enrollees. Am J Public Health 2002; 92(8): 1278-83.
Baker DW, Parker RM, Williams MV, Clark WS, Nurss J. The relationship of patient reading ability to selfreported health and use of health services. Am J Public Health 1997; 87(6): 1027-30.
Schillinger D, Grumbach K, Piette J, Wang F, Osmond D, Daher C, et al. Association of health literacy with diabetes outcomes. JAMA 2002; 288(4): 475-82.
Kichbush IS. Internal journal of health promotion and healthy lifestyle. Trans. Sarmast H, Moosavian MK. Tehran: Publication of the Ministry of Health; 2006.
Huesca RS, Cruz VMG, Encinas RMO, Pontoja GD. Early detection of risk factors associated with illegal drug use. Salud Mental 2002;25(3):1-11.
De Santis M, De Luca C, Mappa I, Quattrocchi T, Angelo L, Cesari E. Smoke, alcohol consumption and illicit drug use in an Italian population of pregnant women. Eur J Obstet Gynecol Reprodu Biol 2011 Nov;159(1):106-10.
Franques, P. , Auriacombe, M. , & Tignol, J. (2000). Addiction and personality. Journal of Encephale, 26, 68-78.
Kurth C, et al. (2004). Relationship of onset of cigarette smoking during college to alcohol use, dieting concerns, and depressed mood: results from the Young Women’s Health Survey. Addictsive Behaviors , Jul, 29(5):893-9.
Rizzuto D, Orsini N, Qiu C, Wang X, Fratiglioni L. Lifestyle, social factors, and survival after age 75: population based study. BMJ, 2012;345:e5568

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “ارتباط سواد سلامت و میزان اعتیاد در زنان در سنین باروری شهر”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 2 = 4