مسئولیت کیفری انتقال ویروس ایدز

59,000تومان

توضیحات

دانشگاه پیام نور (وزارت علوم، تحقیقات، و فناوری)

مرکز پیام نور تهران

دانشکده علوم انسانی

چکیده

از آن جا که تحقیقات پزشکی ثابت کرده است که شخص آلوده به ویروس ایدز خواهد مرد و تاکنون درمانی برای این بیمار شناخته نشده است، انتقال و سرایت و سرویس ایدز می تواند وسیله ای برای ارتکاب جنایت باشد. هدف از انجام این تحقیق با توجه به جنبه توصیفی و تحلیلی آن، بیان و کشف شرایطی است که در صورت وجود آن ها می تواند برای فردی که این ویروس را از راههای انتقال آن به دیگری منتقل می کند؛ قائل به وجود مسئولیت کیفری شد. شناخت این مسئولیت در حال حاضر و به دلیل نبود قانون خاص جهت تعقیب این رفتارها باید براساس چهارچوب قانونی موجود باشد تا بتوان شخص مسئول را به موجب آن مجازات کرد شایان ذکر است تحقیق پیش رو سعی در گردآوری اطلاعات مورد نیاز با محوریت روش کتابخانه ای بوده است.

چنانچه قصد انتقال دهنده این بیماری مبتلا کردن شخص بوده باشد و شخص مورد سرایت بمیرد می توان سرایت دهنده را به عنوان قاتل عمدی قصاص کرد. چنین شخصی را به دلیل صدماتی که قبل از وقوع مرگ در نتیجه انتقال ایدز عارض می شود، می توان براساس بعضی از مجازاتهای تعزیری و در مواردی به پرداخت دیه نیز محکوم کرد. هنگامی که انتقال این ویروس در اثر بی احتیاطی یا در صورت خطا رخ دهد و منجر به مرگ مجنی علیه گردد، قاتل غیرعمد محسوب می شود و موجب پرداخته دیه خواهد بود، لذا انتقال ایدز با توجه به صدماتی که در طی زمان بر مجنی علیه وارد می آورد، می تواند قبل از مرگ به عنوان جرمی علیه مادون نفس و با وقوع مرگ به عنوان جرمی علیه نفس باشد.

واژگان کلیدی: مسئولیت کیفری، ایدز، جرم علیه نفس، جرم علیه مادون نفس.

 

فصل اول

    کلیّات ومفاهیم                                                

 

 

 

 

مبحث اول: کلیات تحقیق

الف- بیان مسئله:

ایدز یکی از خطرناکترین بیماری هایی است که بشر از آغاز زندگی تا به حال با آن روبرو شده است. این طاعون عصر، اولین بار در سال 1981 شناسایی شد. عامل مولد این بیماری، ویروس بسیار ضعیفی بود که در کلیه ترشحات بدن موجود می باشد و یارایی مقاومت در برابر حرارت را ندارد و مدت زمان اندکی در خارج از بدن از بین می رود. لکن مهم این است که مبادا این ویروس وارد خون انسان بشود. در ابتدای پژوهش ها و شناسایی بیماران مبتلا به ایدز، موارد بیماری غالباً در میان هم جنس بازان مشاهده گردید. هر چند موطن اصلی این بیماری کشورهای غربی است، لکن امروز کل بشریت از این بلای وحشتناک ایمن نیستند. از زمان آلوده شدن بدن به این ویروس تا زمان بروز مرگ ناشی از آن ممکن است بین 6 ماه تا 10 سال طول بکشد، زیرا نوع مکانیسم عمل کننده آن به گونه ای است که خود مستقیماً سبب مرگ نمی شود، بلکه این ویروس باعث تخریب بافت های دستگاه ایمنی بدن شده و برخی از بیماری ها و عفونت ها فرصت مبتلا کردن انسان را پیدا می کند و در نهایت مرگ قربانی آن حادث می شود. این ویروس راههای انتقال مختلفی دارد از قبیل تماس های جنسی، تبادل خود و فرآورده های خونی، پیوند اعضای آلوده و هم چنین توسط مادران باردار مبتلا در هنگام بارداری یا زایمان به جنین یا نوزاد ولی مهم ترین و شایع ترین راه سرایت این بیماری آمیزش جنسی است. ایدز در حال حاضر به عنوان معضلی پزشکی، بهداشتی شناخته شده است که ابعاد اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی آن بسیار گسترده است و چهارمین علت مرگ و میر بشر به شمار می رود پیش بینی شده است که در سال های آینده مقام اول را از آن خود کند.

ب- ضرورت انجام تحقیق:

چیزی که در بررسی این پدیده کمتر به آن توجه شده است بررسی فرآیند انتقال این بیماری از بعد حقوقی آن و مسئولیت کیفری است که برای انتقال دهنده آن در صورت احراز شرایطی متصور می باشد. لذا باز کردن این مسئله از نگاه حقوق جزا و به طور اخص در زمره جرایم علیه اشخاص و سنجش قوانین کیفری یک امر ضروری می باشد.

ج- اهداف تحقیق:

هدف از نوشتن این پایان نامه این است که ابتدا کمک به دانشجویان و دانش پژوهان شود تا بهتر این بیماری را بشناسند و افراد بدانند که در مقابل انتقال این بیماری چه تکلیفی خواهند داشت و از طرفی کمک به قضات تا بهتر تصمیم گیری نمایند و انشاالله به گونه ای به دست افرادی که قانون تصویب می کنند برسد تا در مورد انتقال این بیماری هم تصمیم گیری شود و قانونی تصویب شود تا قضات در مواردی که ابهام دارند بهتر جوابگو و تصمیم بگیرند.

د-سوالهای تحقیق:

به طور کلی مرگ براساس نوع عاملی که سبب وقوع آن می شود یا آنی است، مثل این که فردی دیگری را با چاقو مضروب و مجروح کند که منجر به فوت وی گردد، یا تدریجی است که مرگ به طور آنی رخ نمی دهد، مثلاً در نتیجه ضربه ای که به سر فرد وارد می شود وی را در حالتی مانند کما یا حیات نباتی قرار دهد و بعد از مدتی فوت نماید، ولی هنگامی که عامل کشنده ای مانند ویروس ایدز وارد بدن می شود و او از این مسئله آگاهی می گردد، شخص را در حالت انتظار وقوع مرگ قرار می دهد. بدون این که حتی ابتدا در خود آثار ظاهری را احساس کند. لذا می توان مسئله را در دو مقطع بررسی کرد. اول از هنگام انتقال ویروس ایدز و قبل از وقوع مرگ و دوم با رخ دادن مرگ. به همین جهت محور بحث در زمینه مسئولیت کیفری انتقال ویروس ایدز و فردی که به عنوان منتقل کننده این ویروس مسئول است؛ موضوع می باشد.

سؤالات تحقیق عبارتند از:

1- آلوده شدن فرد توسط دیگری به ویروس ایدز قبل از وقوع مرگ و با روی دادن آن تحت عنوان چه جرائمی قابل تعقیب است؟

2- عمل فرد انتقال دهنده قبل از وقوع مرگ و بعد از آن تحت شمول کدام یک از مجازاتهای مقرر در قوانین کیفری ایران قابل بررسی است؟

ذ- فرضیه ها:

1- آلوده شدن فردی توسط دیگری به ویروس ایدز تا قبل از مرگ و به جهت صدماتی که به فرد آلوده به این ویروس وارد می شود به عنوان جرمی علیه مادون نفس و با وقوع مرگ به عنوان جرمی علیه نفس قابل تعقیب می باشد.

2- عمل فرد انتقال دهنده قبل از وقوع مرگ مشمول تعیین دیه و ارش و مجازات تعزیری و با روی دادن مرگ در صورت احراز شرایط قتل عمدی موجب قصاص و در صورت غیرعمد بودن مشمول پرداخت دیه می باشد. هم چنین در ضمن تحقیق سؤالات دیگری در ارتباط با سؤالات اصلی تحقیق طرح شده است که در جای خود به آن ها اشاره خواهد شد.

ن- پیشینه تحقیق:

اگر ما این بیماری را به عنوان عاملی که می تواند سبب وقوع جنایت شود در نظر بگیریم، می توان انتقال آن را با توجه به شرایطی واجد، بعد حقوقی (کیفری) نیز دانست. از طرفی در باب مسئولیت کیفری انتقال ویروس ایدز مقالاتی نیز وجود دارد که سعی شده با رعایت امانت در درج مطالب، از محتوای آن ها در ضمن تحقیق پیش رو استفاده شود و نظرات مطرح شده نیز مورد بررسی قرار گیرد.

و- روش تحقیق:

از آن جایی که شناسایی و توصیف مسئولیت کیفری فرد انتقال دهنده ویروس ایدز به دیگری مطلوب این تحقیق است، نوع آن جنبه نظری داشته و گردآوری اطلاعات مورد نیاز با عنایت به روش کتابخانه ای صورت گرفته است.

ه- مشکلات تحقیق:

از جمله مشکلاتی که در انجام این تحقیق با آن مواجه بودم استفاده از منابع پزشکی در زمینه بیماری ایدز و برخورد با اصطلاحات تخصصی پزشکی بود که این امر مراجعه به متخصصین این عرصه و به خصوص متخصصان بیماری های عفونی را می طلبد. از طرف دیگر کمبود منابع در ارتباط با این موضوع در نظام کیفری ایران نیز باعث گردید تا در انجام این پژوهش دقت و وقت زیادتری را صرف نمایم.

ی- ساختار تحقیق:

در یک فصل به رفتار مجرمانه ای که در جرایم علیه اشخاص ناشی از انتقال ویروس ایدز وجود دارد، پرداخته شده و در فصل بعدی عنصر روانی مجازات جرایم علیه اشخاص ناشی از انتقال ایدز مورد بررسی قرار گرفته نگارنده امیدوار است که این تحقیق مورد استفاده علاقمندان قرار گیرد و هم چنین توانسته باشد در جهت تعیین اقدام کیفری شایسته و شناخت خلاءهای قانونی احتمالی در برخورد با این پدیده گام بردارد.

مبحث دوم:مفاهیم وتعاریف

گفتار اول: مفاهیم کلی

همان طور که می دانیم انسان سالهاست که با بیماری ایدز درگیر است و تا به حال برای آن درمان قطعی پیدا نکرده امّا جوامع برای جلوگیری از گسترش آن باید راههایی را بیاندیشند ابتداً باید بیماری ایدز را شناخت بعد راههای جلوگیری آن و چگونگی انتقال این ویروس و اگر انتقال یافت فرد منتقل کننده چه مسئولیتی دارد و معنای اصطلاحی یا لغوی کلمات را باید بررسی کنیم تا بهتر به تجزیه و تحلیل آن بپردازیم.

کلمات مدنظر می تواند ویروس- بیماری- انتقال- مسئولیت- کیفری باشد که ابتدا به معنای لغوی یا اصطلاحی آن رجوع می نمائیم.

الف-مفاهیم لغوی:

ویروس: عامل بسیار کوچک زنده که غالباً سبب ایجاد عفونت و ناخوشی می شود ویروس ها در حقیقت عبارت از مولکولهای زنده ای هستند که به مناسبت کوچکی ابعادشان غالباً از صافیها نیز می گذرند و قطر بدن آن ها بین 1 تا 3 میلی میکرون می باشد.[1]

بیماری: رنجوری و با لفظ پیچیدن و دادن مستعمل است. مرض و ناخوشی و رنجوری و ناتوانی آزار، انحراف مزاج بر اثر تغییر وضع ساختمان یا عمل انساج، نادانی، دردمندی.[2]

بیماری زا: مولد امراض، مرض آور، مرض انگیز، تولید کننده مرض.[3]

مسئولیت: مصدر جعلی از مسئول، ضمانت، ضمان، تعهد مؤاخذه، مسئولیت چیزی، با کسی بودن، مسئولیت داشتن.

در اصطلاح حقوقی، تعهد قهری یا اختیاری شخص در مقابل دیگری است (خواه مالی باشد خواه غیرمالی) و آن بر دو قسم است یکی مسئولیت جزایی و آن مسئولیتی است که قابل تقویم به پول نباشد و دیگری مسئولیت مالی یا مسئولیت مدنی که مسئولیتی است قابل تقویم به پول.[4]

انتقال: از جایی به جایی رفتن (غیاث اللغات) از جایی به جایی رفتن و نقل نمودن- جابجا شدن از جایی به دیگر رفتن- نقل کردن- کوچیکدن- کوچ کردن.[5]

کیفری: منسوب به کیفر- جزایی (فرهنگ فارسی معین) جزایی (فرهنگستان).[6]

ب- مفاهیم اصطلاحی:

مسئولیت: (مدنی) تعهد قانونی شخص بر رفع ضرری که به دیگری وارد کرده است خواه این ضرر ناشی از تقصیر خود وی باشد یا ناشی از فعالیت او شده باشد.

(فقه) در همین معنی لفظ ضمان را به کار برده اند و معنی آن هر نوع مسئولیت اعم از مسئولیت مالی و مسئولیت کیفری است.[7]

مسئولیت کیفری مرادف با مسئولیت جزایی است.[8]

مسئولیت جزایی: مسئولیت مرتکب جرمی از جرائم مصرح در قانون را گویند و شخص مسئول به یکی از مجازاتهای مقرر در قانون خواهد رسید. متضرر از جرم، اجتماع است برخلاف مسئولیت مدنی که متضرر از عمل مسئول، افراد می باشند در مورد مسئولیت کیفری اسقاط حق به صلح و سازش میسر نیست (برخلاف مورد مسئولیت مدنی) و در مسئولیت جزایی علی الاصول عمد (یعنی قصد و نتیجه) شرط تحقق جرم و مسئولیت است برخلاف موارد مسئولیت مدنی که در قانون ما حتی موجود خطا و مسامحه و اهمال هم شرط آن نیست.

اصطلاح مسئولیت جزایی در مقابل اصطلاح مسئولیت مدنی قرار می گیرد.[9]

گفتاردوم:مفهوم وماهیت و ارکان مسئولیت کیفری

الف- تعریف مسئولیت کیفری:

مسئولیت کیفری از شرایط و اوصافی بحث می کند که امکان منطقی تحمیل مجازات را بر مرتکب جرم فراهم می آورد. امّا دیری است که صاحب نظران جزایی بر این باورند که مسئولیت کیفری در برابر جرم در گرو وصف خاصی و مرهون حالات ویژه ای است در نزد مرتکب، که در غیاب آن تحمیل کیفر بر او منطقاً و عقلاً ناممکن می نماید. عنایت به همین وصف خاص است که از آن به عنوان «اهلیت جزایی»[10] تعبیر می کنند. در مقام جوهر و بن مایه مسئولیت کیفری است که سبب شده تا نهاد مسئولیت کیفری موجودیتی متمایز از دو نهاد جرم و مجازات یافته و مبحثی جداگانه و دامنه دار را در بخش حقوق جزای عمومی به خود اختصاص دهد. در تعریف مسئولیت کیفری اتفاق نظر وجود ندارد.

تعریفی که حقوقدانان ارائه داده اند عبارتند از:

1) مسئولیت کیفری عبارت است از قابلیت و اعلیت شخص برای تحمل تبعات جزایی رفتار مجرمانه

2) مسئولیت کیفری عبارت است از این است که تبعات جزایی رفتار مجرمانه شخص بر او الزام یا تحمیل گردد.

3) التزام یا مجبور بودن شخص نسبت به تحمل تبعات جزایی رفتار مجرمانه خود، مسئولیت کیفری نامیده می شود[11]».

در مرحله نخست، شخص برخوردار از نوعی وضعیت و صفتی خاص است که به موجب آن قابلیت می یابد تا بار تبعات جزایی رفتار مجرمانه خود را تحمل کند. در مرحله دوم پس از تحقق این اهلیت و قابلیت در مرتکب جرم، تبعات جزایی رفتار مجرمانه به قهر بر او تحمیل می شود و سرانجام در مرحله سوم مرتکب جرم به اجبار و ناگزیر تبعات جزایی رفتار خود را تحمل می کند[12]؛ لذا با توجه به سه مرحله فوق الذکر می توان این تعریف را از مسئولیت کیفری ارائه داد: مسئولیت کیفری عبارت است از قابلیت یا اهلیت شخص برای تحمل تبعات جزایی، که بر این اساس تبعات جزایی رفتار مجرمانه شخص بر او الزام یا تحمیل شده و شخص ناگزیر از تحمل این تبعات است.

 

 

ب- مسئولیت از نظر منطقی:

برای این که بتوان شخصی را از لحاظ منطقی مسئول دانست، علاوه بر وجود وظیفه، وجود عوامل دیگری نیز ضروری است. این عوامل را می توان به صورت زیر خلاصه کرد:

1- وجود وظیفه در انجام یا خودداری از انجام عمل که خود این وظیفه ممکن است در اثر مقررات قانونی یا روابط اجتماعی به وجود آمده باشد.

2- اطلاع از وجود وظیفه، زیرا مطلقاً نمی توان شخص را که نسبت به وظایف خود آگاهی ندارد، مسئول شناخت.

3- توانایی در انجام وظیفه، به فرض آن که دو عامل اول تحقق پیدا کند، مطلقاً نمی توان کسی را که از انجام وظیفه عاجز است، مسئول شناخت.[13]

ج- مبنای مسئولیت کیفری:

دیدگاهها و نظریات متعددی وجود دارد.

بعضی معتقدند که اساس مسئولیت کیفری براساس آزادی و اختیار استوار است. عده ای دیگر در مقام نقد این نظر برآمده و آن را حاصل میراث اندیشه های سست قدیمی می دانند و آن را خلاف اصول عملی می شناسند.

دیدگاه دیگری نیز درباره مبنای مسئولیت وجود دارد، که مسئولیت را برمبنای وحدت شخصیت و تمایل اجتماعی قرار داده است. عده ای نیز قدرت بر رفتار عادی را مبنای مسئولیت کیفری می دانند، قانونگذار ما گرچه به صراحت به این موضوع نپرداخته است امّا از مواد مختلف قانون مجازات اسلامی که فقط اشخاص دارای اراده و اختیار را مسئول شناخته است، چنین بر می آید که تابع نظریه اختیار است.[14]

د- ارکان مسئولیت کیفری:

1-اسناد مادی و اسناد معنوی مسئولیت کیفری[15]:

اسناد مادی در قلمرو جزایی عبارت است از (انتساب جرم به فاعل معین) این نوع اسناد به دو رابطه فرعی تجزیه می شود، اول انتساب فعل مجرمانه به فاعل. دوم انتساب نتیجه مجرمانه به فعل مجرمانه. لذا با توجه به موضوع انتقال ویروس ایدز، براساس این نظریه باید فعل مجرمانه و فاعل آن را شناسایی کنیم و هم چنین ارتباط بین نتایج مجرمانه ای که می تواند ناشی از فعل مجرمانه (انتقال ویروس ایدز) باشد را هم در نظر آوریم. از طرفی رابطه نخست عمدتاً در حوزه آیین دادرسی و مربوط به دلایل اثبات اتهام است.

زیرا مقام تعقیب کننده یا شاکی (متضرر از انتقال ویروس ایدز) ناگزیر است که برای اثبات دخالت متهم در جرم اتهامی همچون متن، قرائن و اماراتی بدین منظور علیه متهم گردآوری کرده و به مقام قضایی ارائه دهد. امّا آنچه به حقوق جزای ماهوی مربوط است و در پیدایش مسئولیت کیفری متهم تأثیر دارد، برقراری رابطه دوم، یعنی رابطه انتساب و سببیت، میان فعل و نتیجه مجرمانه است. اسناد معنوی در نظریه حاضر، رکن دوم مسئولیت کیفری را می سازد. وقتی گفته می شود که جرم، اسناد یا انتساب معنوی به فاعل دارد، یعنی فاعل (اهلیت) و (قابلیت) این را دارد که تبعات کیفری رفتار مجرمانه خود را متحمل شود.

هم چنین اسناد معنوی بدون تحقیق (تقصیر جزایی) پدید نمی آید.

2- اهلیت جزایی و تقصیر ارکان مسئولیت کیفری:

اهلیت جزایی: بین مسئولیت کیفری و اهلیت جزایی رابطه تنگاتنگ وجود دارد و از شخص واجد اهلیت کراراً به مسئول تعبیر می شود. توانایی تحمل مجازات جنبه بالقوه و موسوم به اهلیت جزایی و الزام به تحمل مجازات جنبه بالفعل و همان مسئولیت کیفری در معنای مصطلاح کلمه است.

تقصیر: در این نظریه تقصیر به عنوان رکن دیگر مسئولیت کیفری محسوب می شود. با توجه به قرار گرفتن اهلیت جزایی در کنار تقصیر، این نکته استنباطی می شود که منظور از تقصیر، معنای محدود آن است.[16]

همان طور که اشاره شد، برای تعیین ارکان مسئولیت کیفری دو نظریه وجود دارد. عده ای اسناد مادی و معنوی را به عنوان ارکان مسئولیت کیفری می شناسند و عده ای نیز قائل به وجود اهلیت جزایی و تقصیر به عنوان ارکان مسئولیت کیفری هستند. در واقع هنگامی که می گوییم شخص دارای توانایی تحمل مجازات است، مسئولیت واقعی و بالفعل حاصل شده است. به عبارت دیگر برای این که شخص در برابر رفتاری که انجام داده پاسخگو باشد و ملزم به تحمل تبعات کیفری آن گردد. (مسئولیت واقعی) پس در یک جمع بندی کلی ارکان مسئولیت کیفری عبارت است از اسناد مادی که خود دارای دو جزء انتساب فعل مجرمانه به فاعل و انتساب نتیجه مجرمانه به فعل ارتکابی فاعل است و هم چنین اسناد معنوی که دارای دو جزء اهلیت جزایی و تقصیر است.

لذا با توجه به موضوع تحقیق که شناسایی مسئولیت کیفری انتقال ویروس ایدز می باشد. شناسایی عواملی چون شناخت فعل مجرمانه، نتایج حاصل از آن و قصد مرتکب در انجام این کار، دارای اهلیت است که در فصل دوم و سوم به بررسی و تجزیه و تحلیل آن خواهیم پرداخت.

گفتار سوم: ویروس ایدز و راههای انتقال آن

هدف شناخت ویروس و بیماری ایدز، راههای انتقال آن به انسان و صدمات ناشی از آن است تا بدانیم این ویروس چگونه می تواند به عنوان عاملی برای وقوع جنایت باشد.

الف- : ویروس و بیماری ایدز

ایدز بیماری است که عامل آن با حمله به سیستم دفاعی و ایمنی بدن و ایجاد اختلال در آن، فرد مبتلا را در مقابل انواع بیماری ها و عفونت ها تضعیف نموده و نهایتاً باعث مرگ او می شود نام (Acguired immuno Deficiency Syndrom)AIDS) یا سندرم نقص ایمنی اکتسابی[17] به دلیل همین ماهیّت بیماری بر آن اطلاق می گردد. عامل مولد بیماری ایدز طبق یک توافق بین المللی به نام ویروس نقض ایمنی اکتسابی انسان معروف می باشد که اصطلاحاً از آن تحت عنوان HIV نیز یاد می شود. در سال 1981 میلادی این بیماری ناشناخته در آمریکا گزارش گردید عامل این بیماری نوپدید که در سال 1983 توسط محققین انستیتو پاستور فرانسه مشخص گردید ویروس HIV و بیماری مذکور را ایدز نامیدند.

پیش بینی می شود، ایدز تا سال 2020 میلادی همچنان اولین علت مرگ در جهان خواهد بود. لذا به همین دلیل است که از ایدز به عنوان بزرگترین بلای جامعه بشری بعد از جنگ جهانی دوم در قرن بیستم یاد می شود.

ب-  راه های انتقال ویروس ایدز

1- تماس جنسی

2- از طریق دریافت خون و فرآورده های خونی

3- از طریق ابزار برنده که آلوده به ویروس ایدز باشد.

4- از راه مادر به کودک.

مهم ترین راه انتقال ویروس HIV در ایران و برخی دیگر از کشورهای جهان، استفاده افراد معتاد از سرنگ مشترک، بوده است. به طوری که در ایران راه آلودگی 65% موارد آلوده شده با ویروس مولد بیماری ایدز، مصرف سرنگ یا سوزن مشترک جهت تزریق مواد مخدر بوده است. راه دیگر انتقال از طریق مادر آلوده به جنین طی دوران حاملگی و زایمان است. هم چنین شیر مادر آلوده نیز می تواند سبب انتقال آلودگی به کودک گردد.[18]

ج- موارد عدم انتقال  ویروس ایدز

ویروس بیماری ایدز نمی تواند از راه تنفس، گوارش، یا از طریق برخورد اتفاقی با افراد آلوده منتقل گردد. هم چنین ویروس این بیماری از هیچ کدام از راه های زیر نمی تواند انتقال پیدا کند: تماس معمولی در محل کار، یا اجتماع با بیمار، دست دادن و لمس بدن یا روبوسی با افراد بیمار، ظروف غذا خوری مشترک، عطسه و استخر شنای عمومی، استفاده از البسه، تماس معمولی با اشیاء (مانند گوشی تلفن) و …

هم چنین در مورد اکثر قریب به اتفاق مشاغل به استثنای کارکنان آزمایشگاه ها، پرستاران، افرادی که با زباله های تولید شده در بیمارستان ها سر و کار دارند، پرسنل اورژانس و هر شغل دیگری که در آن امکان تماس با خون وجود داشته باشد، محل کار به عنوان عامل خطر برای آلوده شدن به HIV مطرح نمی باشد.

در ورزش هایی که در آن تماس مستقیم بدنی وجود دارد و هم چنین احتمال خونریزی هست، خطر انتقال HIV وجود دارد. از لحاظ تئوری اگر یک ورزشکار آلوده به HIV، زخم یا جراحت پوستی داشته باشد که خونریزی نموده و مایعات از آن خارج شوند و در عین حال با جراحت پوستی، بریدگی و یا غشاهای مخاطی ورزشکار دیگر تماس پیدا کند، ویروس منتقل خواهد شد.[19]

در جامعه، گروه هایی که از نظر آلوده شده به ویروس در معرض خطر زیادی قرار دارند که عبارتند از: مردان هم جنس باز، فواحش، استفاده کنندگان از مواد مخدر تزریقی، انتقال به نوزاد از طریق مادران آلوده، افراد مبتلا به هموفیلی، تالاسمی یا دریافت کنندگان فرآورده های خونی.[20]

د-  صدمات ناشی از انتقال ویروس ایدز

این ویروس نوعی از سلول های بدن انسان را مورد حمله قرار می دهد. در این حال بدن هم شروع به ترشح موادی علیه ویروس می کند که به آن ها آنتی بادی گفته می شود. براساس علائم بالینی و آزمایشگاهی از زمان ورود ویروس به بدن دو دوره وجود دارد:

الف) دوره آلودگی: در این دوره علی رغم وارد شدن ویروس به بدن، امّا هیچ علامت بالینی مشهود نیست.

ب) دوره بیماری[21]: کاهش تدریجی نیروی دفاعی و ایمنی سلولی در فرد آلوده باعث می شود تا فرد آلوده وارد مرحله ظهور علائم بالینی و بیماری ایدز گردد.[22]

به همین دلیل کلمه ایدز به مرحله نهایی آلودگی به ویروس ایدز اطلاق می شود که در حدود 25% افراد پس از 5 سال از ورود ویروس، در حدود 25% پس از ده سال از ورود ویروس و در حدود 25% پس از 15 سال از ورود ویروس به بدن ظاهر می گردد. یعنی در مجموع حدود 75% افراد آلوده پس از 15 سال به مرحله ایدز می رسند. علل این اختلاف را در نوع ویروس، راه ورود آن، میزان ویروس وارد شده، وضعیّت قبلی سیستم ایمنی میزبان، وجود عفونت های هم زمان، وضع تغذیه و بهداشت و شاید زمینه های ژنتیک می دانند. پس از رسیدن به مرحله نهایی ایدز، متوسط طول عمر بالغین حدود دو سال است و بیمار نهایتاً به علت یکی از بیماری های فرصت طلب یا سرطان ها فوت خواهد کرد.[23]

یک شخص آلوده به عفونت HIV را هنگامی می گوییم دچار ایدز شده، که به بعضی از بیماری های مرتبط با ایدز دچار گردد. این بیماری ها شامل عفونت های فرصت طلب (عفونت هایی که فقط در افرادی که سطح ایمنی آن ها کاهش یافته) ایجاد بیماری می کند. بعضی از انواع سرطان ها و اختلالات سیستم عصبی ممکن است باعث از دست دادن حافظه گردند.

عفونت های فرصت طلب، عفونت هایی هستند که ممکن است به وسیله باکتری ها، ویروس ها و قارچ ها ایجاد شوند و اغلب می توانند مرگبار و کشنده باشند. از جمله شایع ترین بیماری هایی که در افراد مبتلا به ایدز دیده می شود، عفونت شدید ریه می باشد. هم چنین بیماری سل از جمله عفونت های باکتریایی است که در بیماران مبتلا به ایدز دیده می شود.[24] در مبتلایان به ایدز و افرادی که دچار کاهش ایمنی هستند این ویروس می تواند موجب التهاب سلولهای حساس به نور در پشت چشم و در نتیجه کوری شود. از دیگر بیماری هایی که افراد مبتلا به ایدز دچار آن می شوند بیماری های سیستم گوارشی می باشد، از جمله بیماری های مری که عمدتا در افراد آلوده به HIV رخ می دهد بیش از یک سوم بیماران ایدزی را درگیر می کند. هم چنین بیماری های معده، بیماری های دستگاه صفراوی و کیسه صفرا، بیماری های کبدی و بیماری های روده کوچک و بزرگ از جمله عوارض ابتلاء به عفونت HIV می باشد.[25]

سرطان های مرتبط با ایدز

1- سرطان گردن رحم

سرطان گردن رحم یکی از شایع ترین سرطان ها در خانم ها می باشد. خانم هایی که سطح ایمنی بدن آن ها کاهش یافته است (مثلاً در مبتلایان به ایدز) در خطر ایجاد سرطان گردن رحم می باشد. در نهایت این سرطان ممکن است به سایر قسمت های بدن مثل کبد و ریه ها گسترش پیدا کند.

2– سارکم کاپوزی

سارکم کاپوزی نوعی سرطان پوست است که سابقاً بسیار نادر بوده و رشد آهسته ای داشته است. با این حال امروزه این بیماری در افراد مبتلا به ایدز به میزان زیادی دیده می شود.

3-لنفوم ها

لنفوم ها گروهی از بیماری ها هستند که در آن ها، سلول های ایمنی سرطانی شده و به صورت غیر قابل کنترلی در یک غده لنفاوی تکثیر می یابند.

نکته برای درمان بسیاری از بیماری هایی که بر شمرده شده است استفاده از بعضی از داروها و روش های درمانی خود دارای صدمات و آسیب هایی بر بدن فرد بیمار می باشد که می توان گفت به نحوی ناشی از همان آلودگی به ویروس HIV می باشد.

نحوه درمان بیماری ایدز: هنوز هیچ معالجه ای برای عفونت HIV کشف نشده است امّا ایجاد داروهای مؤثر باعث شده است این بیماری از یک بیماری سریعاً کشنده به یک بیماری مزمن تبدیل شود. از وقتی که این درمان های ترکیبی با استفاده از چند داروی ضد ویروس در درمان ایدز به کار رفته است. میزان مرگ و میر در مبتلایان به ایدز در کشورهای پیشرفته، به میزان زیادی کاهش یافته است. با این حال برای اکثر مبتلایان به ایدز که در کشورهای عقب افتاده و جهان سوم زندگی می کنند. آینده مأیوس کننده ای وجود دارد فقط تعداد کمی از آنها به درمانهای جدید دسترسی پیدا می کنند. در مورد سایر افراد که تحت درمان قرار نمی گیرند؛در عرض ده سال نیمی از آنها خواهند مرد.

1- دهخدا، علی اکبر، 1373، لغت نامه دهخدا، جلد چهاردهم، چاپاول از دوره جدید، نشر دانشگاه تهران، ص 20569

2- همان،ص 4581.

1- دهخدا، علی اکبر، 1373، لغت نامه دهخدا، جلد دوازدهم ، چاپ اول از دوره جدید، نشر دانشگاه تهران، ص 18465

2- فرهنگ فارسی معین، ص 2966، ج دوم، پاییز 1372.

3- دهخدا، علی اکبر، 1373، لغت نامه دهخدا، جلد یازدهم ، چاپ اول از دوره جدید، نشر دانشگاه تهران، ص 16611

4- جعفری لنگرودی،محمد جعفر،1372، ترمینولوژی حقوق،چاپ ششم، کتابخانه گنج دانش،ص 642..

5- همان،ص644..

1- همان ، ص 642.

2- Penal Capacity.

1- میر سعیدی، سید منصور، 1386،مسئولیت کیفری(قلمرو وارکان)، چاپ دوم، انتشارات میزان ، ص 21. هم چنین در مورد مسئولیت جزایی نگاه کنید به: جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقوق، انتشارات گنج دانش، چاپ نوزدهم، 1387، ص 642.

2- همان، ص 22.

1- صانعی، پرویز، 1380، حقوق جزای عمومی، چاپ اول، انتشارات طرح نو ، ص 474.

1- زارعت، عباس، 1385 ،حقوق جزای عمومی، ج اول، چاپ اول، انتشارات شمشاد، صص 223-221.

2- همان، ص 105.

1- همان، ص 110.

1- عزیز محمدی- سوسن، محمد مسعود وکیلی، و بیژن قبادیان، 1380 ، جهان در دام ایدز، چاپ اول، ناشر گلرنگ یکتا ، ص 3.

1- کمیته پیشگیری و مبارزه با ایدز،بی تا ، شناخت ایدز و مقابله با آن، نشر متین ، صص 10-8.

1- ورکوهی، امیرخشایار، و پریسا گران قدر، 1380، ایدز و عفونت HIV، چاپ اول، دانشگاه علوم پزشکی ، صص 17-16.

2- عزیز محمدی- سوسن، محمد مسعود وکیلی، و بیژن قبادیان، 1380 ، جهان در دام ایدز، چاپ اول، ناشر گلرنگ یکتا ، ص 11.

1- the period of illness.

2- کمیته پیشگیری و مبارزه با ایدز،بی تا ، شناخت ایدز و مقابله با آن، نشر متین ، صص 13-14.

3- مسعود، احمد،1380،ایدز، چاپ اول، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران ، ص 45.

4- آدلر، مایکل،فرهاد همت خواه، 1385، راهنمای پزشکی خانواده( ایدز)، چاپ دوم، انتشارات عصر کتاب ، ص 14.

1- دزفولی، عبدالرضا،1379، ایدز( سندرم نقص ایمنی اکتسابی) چاپ اول، نشر سالی ، ص 179.

 

فهرست منابع

قسمت اول: منابع فارسی

الف: کتابها

1- آدلر، مایکل،فرهاد همت خواه، 1385، راهنمای پزشکی خانواده( ایدز)، چاپ دوم، انتشارات عصر کتاب

2-آقایی نیا، حسین، 1387‍، حقوق کیفری اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)، چاپ چهارم، انتشارات میزان

3-احسان پور، سیدرضا،1384، مسئولیت کیفری انتقال ایدز، نشریه گواه، دوره جدید، شماره 5-4

4-احسان پور، سیدرضا،1387، ایدز و حقوق کیفری، شماره پنجم،فصلنامه حقوق پزشکی

5- اصغری، عبدالرضا، 1387 ، سن مسئولیت کیفری در حقوق جزای اسلام و حقوق موضوعه، انتشارات انصار

6-باصری، علی اکبر،1388، حقوق مبتلایان بهHIV، چاپ اول، انتشارات خرسندی

7-پور بافرانی، حسن، 1388، حقوق جزای اختصاصی (جرایم علیه اشخاص)، انتشارات جنگل

8- جعفری لنگرودی،محمد جعفر،1372، ترمینولوژی حقوق،چاپ ششم، کتابخانه گنج دانش

9-دزفولی، عبدالرضا،1379، ایدز( سندرم نقص ایمنی اکتسابی) چاپ اول، نشر سالی

10-دهخدا، علی اکبر، 1373، لغت نامه دهخدا، جلد چهاردهم، چاپاول از دوره جدید، نشر دانشگاه تهران

11- ذاکری، حجت ا…، 1377،بررسی و تحلیل قتل عمد و مجازات آن در اسلام، نشر مؤسسه فرهنگی انتشاراتی بهشت اندیشه

12-زارعت، عباس، 1385 ،حقوق جزای عمومی، ج اول، چاپ اول، انتشارات شمشاد

13- سالکی، محمدرضا، 1387 ،دوره مقدماتی حقوق جزای عمومی، چاپ اول، انتشارات جنگل

14- شاکری، ابوالحسن و اسفندیار مرادی کندلاتی، سال دوم،  بررسی رکن روانی قتل عمد با کار نوعاً کشنده، پژوهشنامه حقوق و علوم سیاسی، شماره پنجم

15-شامبیاتی، هوشنگ، 1384 ، حقوق کیفری اختصاصی، (جرایم علیه اشخاص)، ج اول، چاپ نهم، انتشارات مجد

16- شهید ثانی، ترجمه علی شیروانی، 1386،شرح المعه، چاپ هفتم، انتشارات دارالعلم

17- صادقی، محمد هادی، 1384، حقوق جزای اختصاصی، چاپ هشتم، انتشارات میزان

18- صانعی، پرویز، 1380، حقوق جزای عمومی، چاپ اول، انتشارات طرح نو

19- صناعی زاده، حسین،  1387،پزشکی قانونی، چاپ اول، مؤسسه انتشارات دادگستر

20- طاهری، محمدعلی،1385، خشونت ساختاری و فرآیند عدالت کیفری، چاپ اول، انتشارات محراب فکر

21- عباسی، محمود، لادن عباسیان، 1388 ، اصول راهنمای بین المللی ایدز و حقوق بشر، تدوین برنامه مشترک ملل متحد برای ایدز و دفتر کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد، چاپ اول، نشر مؤسسه فرهنگی حقوقی سینا

22- عزیز محمدی- سوسن، محمد مسعود وکیلی، و بیژن قبادیان، 1380 ، جهان در دام ایدز، چاپ اول، ناشر گلرنگ یکتا

23- فرهودی نیا، حسین، 1381،جرائم ناقص، چاپ اول،  انتشارات فروزش

24- قانون اساسی جمهوری اسلامی

25- قانون مجازات اسلامی

26-کمیته پیشگیری و مبارزه با ایدز،بی تا ، شناخت ایدز و مقابله با آن، نشر متین

27- گلدوزیان، ایرج،1380، بایست های حقوق جزای عمومی، چاپ چهارم ، انتشارات میزان

28- مسعود، احمد،1380،ایدز، چاپ اول، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی و خدمات درمانی تهران

29- مصطفوی، سید مصطفی و سید رضا احسان پور، 1386،مسئولیت کیفری ناشی از انتقال ایدز و عوامل رافع آن، مطالعه تطبیقی در حقوق ایران، کانادا و فقه امامیه دو فصلنامه علمی- تخصصی مطالعات میان رشته ای معارف اسلامی و حقوق سال هشتم. شماره دوم

30- میر سعیدی، سید منصور، 1386،مسئولیت کیفری(قلمرو وارکان)، چاپ دوم، انتشارات میزان

31- میرمحمد صادقی، حسین،1386 ،جرایم علیه اشخاص، چاپ اول، نشر میزان

32- میرمحمد صادقی، حسین، 1374،تحلیل مبانی حقوق جزا، چاپ دوم، مرکز انتشارات جهاد دانشگاهی

33- محسنی، مرتضی،1376 ،دوره حقوق جزای عمومی (مسئولیت کیفری)، جلد سوم، چاپ اول، کتابخانه گنج دانش

34- نجیب حسنی، محمود، ترجمه سید علی عباس نیای زارع،  1386 ،رابطه سببیت در حقوق کیفری، چاپ دوم،  انتشارات دانشگاه علوم اسلامی رضوی

35- نوکنده ای، عزیز، 1383 ،تحلیل حقوقی قتل عمد، انتشارات حقوقدان

36- ورکوهی، امیرخشایار، و پریسا گران قدر، 1380، ایدز و عفونت HIV، چاپ اول، دانشگاه علوم پزشکی

قسمت دوم: منابع انگلیسی

37- Ellfon  cotherine frances quinn, criminal law, pearson education limined 1996-2000

38- Dodds, Catherine, Adam bourne, matthew weait, responses To criminal prosecutions  for Hiv transmission among gay men wih Hiv in Emgland and wales

From:

http//www.rhmjourhal.org.uk

39- Australian fede ration of aids organlsationsc INS, criminal prosecution of HIV transmission.

From:

WWW.afao.org.au

 

 

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “مسئولیت کیفری انتقال ویروس ایدز”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 2 = 1