بررسی انواع سبک های تفکر و تاثیر آن بر شیوه یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان

990,000تومان

توضیحات

126 صفحه

فایل word

چکیده

هدف پژوهش حاضربررسی انواع  سبکهای تفکر و تاثیرآن بر يادگيري و پيشرفت تحصيلي دانشجویان دانشکده های فنی و حرفه ای  پسران استان گلستان میباشد.

روش پژوهش ؛ از نوع همبستگي است.

یافته ها ی پژوهش بیانگر این است که بين تفكر قانون‌گذار و پيشرفت تحصيلي همبستگي مثبت 79/0 وجود دارد.وبين تفكر اجرايي و پيشرفت تحصيلي دانشجویان رابطه منفي معنادار وجود دارد. ضريب همبستگي بين اين دو متغير 77/0- را نشان مي‌دهد. همچنین بين شیوه یادگیری عميق و پيشرفت تحصيلي رابطه ی مثبت و ضريب همبستگي 78/0 وجود دارد وبين شیوه یادگیری سطحي و پيشرفت تحصيلي رابطه منفي و با ضريب همبستگي 78/0- وجود دارد. بين شیوه یادگیری عميق و تفكر قانوني ضريب همبستگي مثبت 77/0 وجود دارد همچنین بين شیوه یادگیری عميق و تفكر اجرايي رابطه مثبت با ضریب همبستگی77/0- وجود دارد.و دیگر اینکه بين شیوه یادگیری عميق و تفكر قضايي رابطه مثبت با ضريب همبستگي 76/0  وجود دارد.و بين شیوه یادگیری سطحي و تفكر قانوني رابطه ی منفی با ضریب همبستگی 76/0-  وجود دارد. بين شیوه یادگیری سطحي و تفكر اجرايي رابطه مثبت باضریب همبستگي 76/0 وجود داردودر آخر.بين شیوه یادگیری سطحي و تفكر قضايي رابطه  منفی با ضريب همبستگی  75/0- وجود دارد.در اما میتوانیم به این نتیجه رسید که بین انواع  سبکهای تفکر و تاثیرآن بر يادگيري و پيشرفت تحصيلي دانشجویان دانشکده های فنی و حرفه ای  پسران استان گلستان رابطه مثبت وجود دارد .

کلید واژه ها

 سبک های تفکر؛پیشرفت تحصیلی؛یادگیری.

 

فهرست مطالب

چکیده ‌د

فصل اول:کلیات پژوهش

1-1- مقدمه. 2

1-2-بيان مسئله. 4

1-3-ضرورت و اهميت تحقيق.. 5

1-4-اهداف پژوهش… 7

1-4-1-هدف كلي.. 7

1-4-2-اهداف جزیی.. 7

1-5-فرضیات تحقیق.. 8

1-6-سوالات تحقیق.. 8

1-7-تعاريف و اصطلاحات و واژه‌ها 9

1-7-1-تعاريف نظري.. 9

1-7-1-1- سبک های تفکر. 9

1-7-1-2- شیوه های یادگیری.. 10

1-7-1-3- پيشرفت تحصيلي.. 10

1-7-2-تعريف عملياتي.. 10

1-7-2-1- سبك‌هاي تفكر. 10

1-7-2-2- شیوه های يادگيري.. 10

1-7-2-3 – پيشرفت تحصيلي.. 11

مدل مفهومی پژوهش… 11

فصل دوم:ادبیات و پیشینه تحقیق.. 12

2-1-مرور مباني نظري.. 13

2-1-1-تفكر چيست؟. 13

2-1-2-انواع تفكر. 13

2-1-2-1- تفكر منطقي.. 13

2-1-2-1-1-مراحل تفكر منطقي.. 14

2-1-2-1-2-ويژگي افراد داراي تفكر منطقي.. 14

2-1-2-1-3-راه‌كارهايي براي پرورش تفكر منطقي.. 14

2-1-3-تفكر انتقادي.. 14

2-1-3-1-مراحل تفكر انتقادي.. 14

2-1-3-2-ويژگي افراد داراي تفكر انتقادي.. 15

2-1-3-3-راه‌هاي پرورش تفكر انتقادي.. 15

2-1-4-تفكر خلاق.. 15

2-1-4-1-مراحل تفكر خلاق.. 15

2-1-4-2-انواع تفكر خلاق.. 16

2-1-5-پرورش تفكر. 16

2-1-6-اقدامات عملي.. 17

2-1-7-سبك تفكر. 18

2-1-8-سبك‌هاي شناختي.. 19

2-1-9-انواع سبك‌ها 21

2-1-10-انواع سبك‌هاي تفكر. 23

2-1-10-1-سبك‌هاي تفكر هريسون و برامسون. 24

2-1-11-اصول سبك‌هاي تفكر. 29

2-1-12-رابطه سبك‌هاي تفكر و شيوه‌هاي تفكر. 30

2-1-13-متغيرهاي مؤثر در شكل گيري سبكهاي تفكر. 33

2-1-13-1-فرهنگ… 34

2-1-13-2-جنسيت… 35

2-1-13-3-سن.. 36

2-1-14-سبك‌هاي تفكر والدين.. 37

2-1-15-مدرسه و شغل.. 37

2-2-نظريه يادگيري.. 38

2-3-يادگيري به عنوان يك فرايند، نظريه يادگيري.. 41

2-4-يادگيري چيست؟. 41

2-5-روند جاري در نظريه‌هاي يادگيري.. 43

2-6-چگونه يادگيري در نتيجه رشد تغيير مي‌كند؟. 43

2-7-انگيزش و يادگيري.. 46

2-7-1-عوامل انگيزش… 46

2-8-انگيزش دروني و انگيزش بيروني.. 47

2-9-نظريه انتظار X ارزش اتيكنسون. 47

2-10-نظريه يادگيري اجتماعي راتر. 48

2-10-1-نظريه سبك اسنادي واينر. 48

2-11-نظريه دوئك درباره تحول شايستگي.. 48

2-12-آموزشگاه گوتنبرگ (دانشكده گوتنبرگ) 50

2-12-1-پاسك… 51

2-12-2-بيگز. 52

2-13-نقش تفاوت‌هاي فردي در شیوه هاي يادگيري.. 54

2-14-پيشرفت تحصيلي.. 57

2-15پیشینه پژوهش… 58

پیشینه داخلی.. 58

پیشینه خارجی.. 67

فصل سوم:روش شناسی پژوهش

3-1-مقدمه. 73

3-2-نوع پژوهش… 73

3-3-جامعه، نمونه و روش نمونه‌گيري.. 74

3-4-روش نمونه‌گيري.. 74

3-5-ابزارهاي پژوهش… 74

3-6-اعتبار و روائي پرسشنامه سبك‌هاي تفكر. 75

3-7-روش نمره گذاري پرسشنامه فرآيند مطالعه با شیوه يادگيري.. 79

3-8- روش تجزيه و تحليل داده‌ها 80

فصل چهارم81:تجزیه و تحلیل داده ها 81

4-1- مقدمه. 82

4-2-توصيف آماري داده‌ها 82

4-3-توزيع فراواني متغيرهاي پژوهش… 83

4-4-استنباط آماري داده‌ها 84

4-5-خلاصه تحقيق.. 88

فصل پنجم:بحث و نتیجه گیری

5-1- بحث و نتيجه گيري.. 92

5-2-محدوديت‌هاي پژوهش… 99

5-3-پيشنهادات پژوهش… 99

5-3-1-پيشنهادات مبتنی بر نتایج تحقیق.. 99

5-3-2-پيشنهادات براي پژوهش‌هاي بعدي.. 103

فهرست منابع. 105

منابع فارسی.. 105

منابع انگلیسی.. 110

Abstract 115

ضمائم. 116

 

 

 

 

فصل اول

کلیات پژوهش

1-1- مقدمه

 اصطلاح «تفكر»[1] از جمله اصطلاحات يا مفاهيم كليدي در فرهنگ و ادبيات روانشناسي است كه آنرا يكي از ويژگي‌هاي آدمي مي‌دانند، طوري كه گاهي انسان را «حيوان متفكر» تعريف كرده‌اند. اما آنچه که در زندگي براي ما اتفاق مي‌افتد، نه تنها به ميزان درست انديشيدن، بلكه به چگونگي تفكر ما نيز مربوط است. همچنین يكي از اصول اساسي روانشناسي تربيتي معاصر اين است كه سطح انديشيدن افراد، به عنوان يكي از مهمترين پيش‌بيني كننده‌هاي موفقيت و پیشرفت تحصیلی آنها در مدرسه ودانشگاه قلمداد مي‌شود(رابرت استرنبرگ[2] ،1994، 32). شيوه‌هاي متفاوت افراد در پردازش اطلاعات به عنوان ««سبك‌هاي تفكر»[3]نام‌گذاري شده است. به نظر استرنبرگ، شيوه‌هاي تفكر به عنوان شيوه‌هاي ترجيح داده شده در بكارگيري استعدادها تعريف مي‌شود. از نظر وي، سبك تفكر، روش رجحان يافته تفكر است. البته سبك تفكر يك توانايي نيست، بلكه به چگونگي استفاده فرد از توانايي‌هايش اشاره دارد (سيف، 1380،14)

به عبارت ديگر، انسان در اداره فعاليت‌هاي خود، شيوه‌هايي بر مي‌گزيند كه با آن احساس راحتي بيشتري دارد. استرنبرگ معتقد است كه شيوه‌ها متفاوت از توانايي‌ها است و مستلزم رجحان و برتري دادن است تا هوشياري در بكارگيري توانايي‌هايي يك فرد. همينطور، شيوه‌ها به تنهايي با قابليت‌ها يا توانايي، ارتباط ندارند، بلكه شيوه‌ها، نحوه بيان يا بكارگيري يك يا چند توانايي را نشان مي‌دهند از نظر استرنبرگ(1997)، تمايز بين سبك و توانايي نيز مهم است. توانايي به از عهده بر آمدن كاري به طور مناسب اشاره دارد، در حالي كه سبك، به اين كه فرد دوست دارد چگونه كار انجام دهد، اشاره مي‌كند.

بر اين اساس، با آگاهي از اين كه تفاوت در توانايي فقط مي‌تواند بخشي از تفاوت در عملكرد تحصيلي را بیان كند، تعداد زيادي از محققان، نقش با اهميت و پيش‌بيني كننده متغيرهاي روان‌شناختي متفاوت و نامرتبط به توانايي را بر پيشرفت تحصيلي سرلوحه فعاليت‌هاي پژوهشي خود قرار دادند. يكي از اين متغيرها نامرتبط به توانايي، سبك‌هاي تفكر است.

یکی دیگر از متغیرهای تاثیر گذار،  متغير شیوه[4] يادگيري است كه با توانايي يادگيري دانش‌آموزان ودانشجویان ارتباط ندارد.روش‌هاي يادگيري افراد با يكديگر فرق مي‌كند. يادگيري بعضي افراد، كلامي است، بعضي ديگر به صورت ديداري، بعضي هم با گوش دادن و عده‌اي با درگير شدن فعالانه با موضوع مورد يادگيري، بهتر ياد مي‌گيرند. رويكرد به يادگيري، متغيري عمده در تفاوت‌هاي فردي است (كديور، 1385، 289).

شیوه يادگيري با توجه به دو مولفه در فرآيند يادگيري تعريف شده است:

1- انگيزش

2- راهبردهاي يادگيري (بيگز،[5] 1979، 1992).

درچهار دهه گذشته، يكي از موارد و موضوعاتي كه نظر پژوهشگران را به خود جلب كرد، بررسي رابطه شیوه يادگيري به عنوان يك متغير تاثير گذار در پيشرفت تحصيلي است.

نتايج مطالعات مختلف بر وجود رابطه مثبت بين شیوه یادگیری عميق با پيشرفت تحصيلي و رابطه منفي بين شیوه یادگیری سطحي و پيشرفت تحصيلي تاكيد مي‌كند (انت واستيل، رامسون، 1983، به نقل از ديست، 2003)[6].

همچنين مي‌توان گفت سازه (مفهوم) سبك‌هاي تفكر به عنوان يك متغير تاثير گذار ديگر درشیوه يادگيري بسيار مهم است، زيرا سبك‌هاي تفكر، تاثير عمده‌اي بر پيامد‌هاي يادگيري فراگيران دارد (كديور، 1385،26).

بنابراين بايد به  سبك تفكري پرداخت كه مستلزم بكارگيري شیوه مطالعه خاص است و همپوشي آنها، سبب موفقيت تحصيلي بيشتر شود. پژوهش حاضر  رابطه بين سبك‌هاي تفكر و تاثیر آن بر شیوه های يادگيري و پيشرفت تحصيلي دانشجویان دانشکده های فنی وحرفه ای پسران استان گلستان را مورد بررسي قرار مي‌دهد.

 

 

 

1-2-بيان مسئله

انسانها در ابعاد مختلف، داراي تفاوت‌هايي هستند كه در توانايي‌ها، استعدادها، رغبت‌ها و سرانجام سبك تفكر، نمود پيدا مي‌كند. توجه به اين تفاوت‌ها باعث مي‌شود كه افراد در مسير تحصيلي و شغلي مناسب هدايت شوند. شايد مهمترين مساله‌اي كه بايد به آن آگاه و هوشيار بود، وجود سبك‌هاي تفكر متفاوت در افراد است. تحقيقات نشان داده‌اند كه توانايي‌هاي تحصيلي و آزمون‌هاي پيشرفت سنتي فقط بخش كمي از تغيير‌پذيري تفاوت‌هاي فردي را در پيشرفت تحصيلي توجيه مي‌كنند. (استرنبرگ و ويليامز[7]، 1997).

رابطه بين سبك تفكر و موفقيت تحصيلي، توجه زيادي را در طي چهار دهه گذشته به خود اختصاص داده است. تحقيقات نشان داده است كه برخي شيوه‌هاي تفكر مي‌تواند به عنوان عوامل پيش‌بيني كننده قابل توجهي از پيشرفت (موفقيت) تحصيلي دانشجويان و عملكرد آنها بكار گرفته شود (آلباي‌لي[8] 2006، استرنبرگ 1997، استرنبرگ و اگنر،1992).

بي توجهي به سبك‌هاي تفكر در موقعيت‌هاي مختلف منجر به اين مي‌شود كـه‌ مهمتريـن ‌و با ارزش‌ترين استعـدادها و سرمايـه‌هاي بالقـوه حذف و يا ناديده گرفته شوند.

شیوه يادگيري به عنوان يكي ديگر از منابع تفاوت‌هاي فردي در عملكرد تحصيلي است، كه با توانائي رابطه ندارد و شيوه‌ ترجيحي فرد را در مطالعه و يادگيري مطالب نشان مي‌دهد.

دانش‌آموختگان به سازگاري با كسب راهبردهاي مطالعه و يادگيري جديد به منظور موفق شدن و پيشرفت تحصيلي نياز دارند. (پري و پينز،[9] 1990،77)آنها بر اين باورند كه راهبرد مطالعه ضعيف منجر به عملكرد ضعيف و در نتيجه كنترل ضعيف شده و موجب مي‌شود كه كيفيت آموزش پايين بيايد.

در شكل‌گيري مشخصه‌هاي دانشجويان موفق، تحقيقي انجام شده كه نشان مي‌دهد، روش‌هاي تدريس (كرباي،[10]1983، رامسون، 1990)، اعمال ارزيابي (رامسون 1992 و 1983) و برنامه آموزشي (بيگتز، 1990 و رامسون 1998) همه به طور مستقيم بر عملكرد تحصيلي تاثير مي‌گذارند.

وانكيز[11] (1982) تحقيقي را در مورد رابطه بين شیوه مطالعه و رتبه‌هاي علمي اهدا شده، گزارش مي‌كند. اين تحقيق دريافت كه شيوه‌هاي مطالعه غير سازمان يافته، شیوه ی سطحي و نگرش منفي نسبت به مطالعه همواره به طور ثابت با عملكرد تحصيلي مرتبط بوده است.

تحقيقات و مطالعات ديگري كه در اين راستا انجام شد، به اين نتيجه دست يافتند كه بين شیوه يادگيري و پيشرفت تحصيلي رابطه وجود دارد (واتكينگز[12]، هاتي[13] ، 1984، به نقل از ژانگ، 2003، سدلر[14] ، اسميت[15]، تسانگ[16]، 1998). به نظر پنتريچ[17]و همكاران (1993) راهبردهاي پردازش عميق از راهبردهاي پردازش سطحي براي عملكرد مناسب‌ترهستند. شونبرگ[18]و كاسوفسكا[19] (1997 و بيكل[20] (1996) نيز دريافتند كه شیوه یادگیری عميق با پيشرفت تحصيلي رابطه مثبت دارد.

در زمينه شیوه يادگيري، تحقيقات زيادي در كشورمان انجام نشده است و اينكه ‌آيا ‌رابطه بين سبك تفكر و شیوه  يادگيري وجود دارد يا نه، نامشخـص است و يا اينكه رابطه بين اين دو متغير در پيشرفت تحصيلي دانشجویان چقدر تاثير دارد، مبهم ‌مي‌باشد.

لذا پژوهش حاضر به دنبال پاسخ اين سوال اساسي است كه آيا بين سبـك‌ تفكـر‌ دانشجویان دانشکده های فنی و حرفه ای پسران استان گلستان  با شیوه های يـادگيري و پيشرفت تحصيلي آنها  رابطه وجود دارد؟

 

 

 

1-3-ضرورت و اهميت تحقيق

در مورد اهميت و ضرورت تحقيق بايد گفت: تفاوت در شيوه و نحوه انديشيدن در افراد مختلف اين آگاهي را مي‌دهد كه فكر كردن يك ويژگي فردي است و درهر فردي به نحو خاصي نمايان مي‌شود، به طوري كه آن را به شكل يك توانايي ظاهر مي‌سازد كه براي پردازش آن كارهاي زيادي مي‌توان كرد (دوبونو، 1933، ترجمه صدري افشار، 1382،51).

سبك‌هاي تفكر به افراد كمك مي‌كند كه چرا بعضي افراد در مشاغل انتخابي خود موفقند و برخي موفق نيستند (استرنبرگ، 1998، ترجمه خسروي اهري، 1381،12).

اساساً چه نوع توان هاي ذهني ناشناخته‌اي در افراد وجود دارد كه مي‌تواند موفقيت‌هاي تحصيلي آينده را پيش‌بيني كند.

افراد به شيوه‌هاي متفاوتي مي‌انديشند. تحقيقات نشان مي‌دهد كه افراد حتي فراتر از آنچه ديگران درباره شيوه تفكرآنان درك‌مي‌كنند، مي‌انديشند. بهمين دليل است كه بين‌همسران، والدين و فرزندان معلمان و دانش‌آموزان،اساتیدودانشجویان ،روسا و كارمندان سوء تفاهم ايجاد مي‌شود.

درك درست سبك‌هاي تفكر به افراد كمك مي‌كند، مانع بروز اين سوء تفاهم‌ها شوند و در واقع درك بهتري نسبت به همديگر و خودشان پيدا كنند (استرنبرگ، 1998، ترجمه خسروي واهري، 1381 ،41).

همانطور كه در بيان مسئله عنوان شد، عوامل بسياري در پيشرفت تحصيلي‌دانشجویان تاثير دارند كه اگر هر كدام از اين عوامل به عنوان متغير بررسي شوند و‌وضوح رابطه آنها با پيشرفت تحصيلي مشخص شود، مي‌توان دلايل قوی و محكمي در اختيار متخصصان آموزش عالی قرار دارد و كمك شاياني به موفقيت و پيشرفت دانشجویان كرد.

در بيان اين پژوهش‌ها، مي‌توان رابطه بين سبك تفكر دانشجویان در پيشرفت‌تحصيلي آنان و رابطه بين شیوه يادگيري آنان در پيشرفت تحصيلي‌دانشجویان را نشان داد. به علاوه با توجه به اينكه سبك تفكر به شيوه‌هاي‌ترجيحي‌ افراد در استفاده از توانايي‌هاي فردي دانشجویان اشاره دارد (استرنبرگ،‌1997) و همچنين سبك تفكر بر نظريه خود مديريتي ذهني (استرنبرگ، 1997،‌1998) استوار است و مطرح مي‌كند همان گونه كه براي مديريت يك جامعه راه‌هاي ‌متفاوتي وجود دارد، افراد نيز براي بهره‌گرفتن از توانايي‌هاي خود از شيوه‌هـاي‌ متفاوتي استفاده مي‌كنند.

بنابراين، هدف پژوهش حاضر، يافتن سبك تفكري است كه بر پيشرفت تحصيلي اثر مثبت دارد و به دانشجویان كمك مي‌كند تا به موفقيت تحصيلي نايل گردند.

از آنجا كه شیوه يادگيري نشان دهنده انگيزش و راهبرد‌هاي متناظر با آن می باشدكه فرد براي برآوردن تقاضاي مطالعاتي خود، از آن استفاده مي‌كند. بر اين اساس، شیوه یادگیری عميق با هدف درك واقعي مطالب به كار مي‌رود و راهبرد‌هاي متناظر با اين شیوه، شامل ارتباط بر قرار كردن بين ايده‌ها و استفاده از شواهد می باشد و انگيزه غالب نيز علاقه‌مندي به ايده‌هاي بديع است (شكري  همكاران،  ،1385،10).

در مقابل، شیوه یادگیری سطحي به توليد مجدد مطالب به كمك راهبرد يادگيري طوطي‌وار ‌اشاره دارد و انگيزه اصلي در اين شیوه، ترس از شكست است(همان‌منبع)‌. بنابراين با توجه به با اهميت بودن اين متغير در پيشرفت تحصيلي تحقيق حاضر‌ در‌ پي آن است كه با شناخت اين متغير رابطه آن را با پيشرفت تحصيلي بیان كند.‌ با‌ تاييد رابطه شیوه يادگيري با  سطوح (عميق و سطحي) با پيشرفت تحصيلي‌ در‌ اين‌ پژوهش، مي‌توان كمك شاياني به سيستم آموزش عالی و اساتید ‌و ‌دانشجویان كرد تا بتوانند شیوه ای را براي مطالعه انتخاب كنند، که به موفقيت تحصيلي آنها كمك كند.

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “بررسی انواع سبک های تفکر و تاثیر آن بر شیوه یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانشجویان”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

62 − 58 =