بررسی مقایسه‌ای الگوی گذران اوقات فراغت جوانان و والدین آنها

59,000تومان

توضیحات

دانلود و مشاهده قسمتی از متن کامل پایان نامه :

دانشگاه پيام نور
مرکز پرند

استاد راهنما
دکتر فرهاد نصرتي نژاد
استاد مشاور
دکتر مهناز جليلي

تقدیم به خانواده‌ام
به پاس تعبیر عظیم و انسانی ایشان از واژه ایثار
به پاس عاطفه‌ی سرشار و گرمای امید بخش وجودشان که در سردترین روزگاران بهترین پشتیبانند.
به پاس قلب‌های بزرگشان که فریادرس است و سرگردانی و ترس در پناهشان به شجاعت می‌گراید،
و به پاس محبت‌های بی‌دریغشان که هرگز فروکش نمی‌کند.

سپاس
‘من لم یشکرالمخلوق لم یشکرالخالق’
شکر و سپاس خداوند منان را که جز به لطف و اراده و خواست او،هيچ امري تحقق نمي يابد و تنها اوست که داناي مطلق و بي همتاست و انسان هر چه دارد از لطف و عنا يت اوست.اينک که در سايه‌ی عنايت حضرت حق کار تدوين و نگارش اين اثر علمي به پايان رسيده است،شایسته است از راهنمائي ها و مساعدت هاي بي دريغ استاد ارجمندم جناب آقاي دکتر فرهاد نصرتي نژاد در مقام استاد راهنما که همواره مرا در کنکاش و تعمق بيشتر و حرکت به سمت نوگرايي تشويق نمودند، و اين پژوهش مرهون زحمات، همیاری بي‌شائبه و راهنمائي هاي ارزنده ايشان است، صميمانه تشکر و قدرداني نما يم.
همچنين ازاستاد گرانقدر سرکار خانم دکتر مهناز جليلي در مقام استاد مشاور، برای کمک ومساعدت شان دزمینه‌های مختلف کمال تشکر را دارم.
افتخار دارم تا مراتب سپاس خویش را به استاد بزرگوارم سرکار خانم دکتر پروانه دانش در مقام استاد داور که بر غناي علمي اين پژوهش افزودند، نیز اعلام نمايم.

……………
فروردین1393
چکیده
پژوهش حاضر به قصد بررسي مقايسه‌اي الگوي گذران اوقات فراغت جوانان و والدين آنها در سال 1392 انجام شده است. جمعیت نمونه‌ی این پژوهش 404 نفر است که در بین 202 نفر از جوانان 24-16 سال با والدین آنها در شهر تهران با استفاده از شیوه‌ی نمونه‌گیری خوشه‌ای چند مرحله‌ای انتخاب شده‌اند. همچنین روش تحقیق در این پژوهش، پیمایش و ابزار اصلی گردآوری اطلاعات در آن، پرسشنامه است. مطالعه‌ی حاضر در قالب چارچوب نظري تحقيق با استفاده از الگوی فراغت بر مبنای نُه الگوی اصلی؛ رسانه محور،
ورزش محور، تفریح محور، سفر محور، بازی محور، آموزش محور، مذهب محور، تعامل محور و هنر محور
انجام شده است. نتایج حاکی از آن استکه به طور ميانگين میزان اوقات فراغت والدین 3 ساعت و 49 دقیقه و در بین جوانان 4 ساعت و 16 دقیقه است پس میزان فراغت در بین جوانان و والدین آنها کمتر از حد متوسط است درحالی‌که میزان فراغت در بین جوانان بیش از والدین است. طبق نتایج بدست آمده بین متغیرهای مدت زمان تماشای تلویزیون، ماهواره، استفاده از اینترنت، رفتن به سینما، رفتن به تئاتر و پرداختن به ورزش، پرداختن به بازی و رفتن به دید وبازدید در بین جوانان و والدین در سطح معناداری کمتر از 0.01 درصد رابطه وجود دارد. و بین متغیرهای مدت زمان پرداختن به ورزش، سفر و دید و بازدید در بین جوانان و والدین متفاوت است، و نیز بین متغیرهای مدت زمان استفاده از رسانه‌ها در بین جوانان و والدین دارای تفاوت معناداری است. در پایان نتایج بررسی الگوی گذران اوقات فراغت براساس چارچوب نظری تحقیق نشان
داده است که بیشترین الگوی فراغتی در بین جوانان و والدین آنها براساس مدت زمان؛ ورزش محور و
رسانه محور است درحالی‌که کمترین الگوی فراغتی در بین والدین بازی محور است. نیز قابل ذکر است که در بین رسانه محور، تلویزیون داخلی و در بین ورزش محور، پیاده‌روی با اقبال بیشتری در بین جوانان و والدین آنها مواجه بوده است.

واژه‌های کلیدی: فراغت، الگوی فراغت، جوانان، والدین

فهرست مطالب
عنوان صفحه
فصل اول: کلیات تحقیق
1-1- مقدمه……… 1
1-2- طرح مسئله……… 3
1-3- سؤالات پژوهش… 8
1-4- اهميت و ضرورت پژوهش…… 8
1-5- اهداف پژوهش….. 10
1-6- قلمرو تحقيق (موضوعی، زمانی، مکانی)… 10
فصل دوم: بررسی ادبیات نظری و تجربی
2-1- مقدمه……… 12
2-2- تحقيقات پيشين……….. 12
2-2-1- تحقیقات داخلی……. 12
2-2-2- تحقیقات خارجی….. 21
2-2-3- جمع‌بندی……. 23
2-3- تاریخچه‌ی اوقات فراغت از آغاز پیدایش انسان تا امروز….. 23
2-4- مبانی نظری تحقیق…… 25
2-4-1- اوقات فراغت به منزله‌ي وقت آزاد……. 28
2-4-2- اوقات فراغت به منزله‌ي فعاليت………. 29
2-4-3- اوقات فراغت به منزله‌ي حالتي ذهني يا حالتي از بودن……… 29
2-4-4- اوقات فراغت به منزله‌ي مفهوم کل‌نگر و همه‌جانبه……. 30
2-4-5- اوقات فراغت به منزله‌ي شيوه‌اي از زندگي… 30
2-5- نظریه پردازان مرتبط با اوقات فراغت……. 31
2-5-1- تورستين وبلن………. 31
2-5-2- ژوفر دومازيه…. 32
2-5-3- ماکس کاپلان……….. 34
2-5-4- مارتي، اچ نومير…….. 35
2-5-5- استنلي پارکر… 36
2-5-6- هايدي روزن باوم…… 37
2-5-7- نوربرت الياس……….. 38
2-5-8- کريس روجک………. 39
2-5-9- پي‌ير بورديو….. 41
2-6- چارچوب نظري تحقيق………. 43
فصل سوم: روش شناسی تحقیق
3-1- مقدمه……… 49
3-2- روش تحقیق……. 49
3-3- جامعه آماری……. 49
3-4- حجم نمونه………. 50
3-5- فرمول حجم نمونه…….. 50
3-6- واحد تحليل……… 50
3-7- روش نمونه‌گيري و نحوه‌ي محاسبه‌ي آن……… 50
3-7-1- روش انتخاب بلوک‌های نمونه…. 51
3-7-2- روش انتخاب خانوار در بلوک نمونه…. 51
3-8- روش تجزيه و تحليل اطلاعات…….. 52
3-9- تعاريف مفهومي و عملياتي متغيرها……… 52
3-9-1- جوان…… 52
3-9-2- والدين…. 53
3-9-3- اوقات فراغت… 53
3-9-4- رسانه محور…. 54
3-9-5- ورزش محور…. 57
3-9-6- تفريح محور…. 58
3-9-7- سفر محور……. 58
3-9-8- بازي محور…… 59
3-9-9- آموزش محور……….. 60
3-9-10- مذهب محور………. 61
3-9-11- تعامل. محور………. 61
3-9-12- هنر محور…… 62
3-10- تعريف مفهومي و عملياتي متغيرهاي زمينه‌اي…….. 62
3-10-1- جنس……….. 63
3-10-2- سن…… 63
3-10-3- سطح تحصيلات…. 63
3-10-4- شغل…. 63
3-10-5- درآمد……….. 63
3-10-5-1- ميزان هزينه ماهانه خانواده………. 63
3-10-5-2- ميزان هزينه ماهانه فرزند…. 63
3-11- پايگاه اجتماعي- اقتصادي… 64
3-12- روايي و اعتبار…. 65
3-12-1- روايي… 65
3-12-2- اعتبار… 65

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده‌ها
4-1- مقدمه……… 67
4-2- يافته‌هاي توصيفي…….. 67
4-2-1- توصيف ويژگي‌هاي فردي……….. 67
4-2-1-1- جنس والدين……. 67
4-2-1-2- جنس جوانان……. 67
4-2-1-3- سن والدين………. 68
4-2-1-4- سن جوانان………. 68
4-2-1-5- تحصيلات والدين………. 69
4-2-1-6- تحصيلات جوانان………. 69
4-2-1-7- وضعيت اشتغال والدين……… 70
4-2-1-8- وضعيت اشتغال جوانان………. 70
4-2-1-9- ميانگين هزينه خانواده در ماه……… 71
4-2-1-10- ميانگين هزينه جوانان در ماه……. 71
4-2-1-11- شاخص پايگاه اقتصادي- اجتماعي…….. 72
4-2-2- توصيف متغيرهاي تحقيق………. 73
4-2-2-1- ميزان فراغت…….. 73
4-2-2-1-1- ميزان فراغت جوانان و والدين در شبانه‌روز………. 73
4-2-2-2- تلويزيون داخلی… 74
4-2-2-2-1- ميزان تماشاي تلويزيون داخلی……….. 74
4-2-2-2-2- نحوه‌ي تماشاي تلويزيون بين جوانان و والدين در شبانه روز………. 75
4-2-2-2-3- ميزان تماشاي نوع برنامه‌هاي تلويزيوني بين جوانان و والدين…….. 76
4-2-2-3- شبکه‌های تلویزیونی ماهوارهای…… 77
4-2-2-3-1- ميزان تماشاي برنامه‌هاي شبکه‌های ماهوارهای…..
در بين جوانان و والدين 77
4-2-2-3-2- نحوه‌ي تماشاي برنامه‌هاي شبکه‌های ماهوارهای……
بين جوانان و والدين در شبانه روز 78
4-2-2-3-3- ميزان تماشاي نوع برنامه‌هاي شبکه‌های ماهوارهای………..
بين جوانان و والدين 79
4-2-2-4- راديو‌‌ی داخلی…… 80
4-2-2-4-1- ميزان گوش‌دادن به راديو بين جوانان و والدين در شبانه روز……… 80
4-2-2-4-2- نحوه‌ي گوش دادن به راديو بين جوانان و والدين در شبانه روز…… 81
4-2-2-4-3- ميزان گوش دادن به نوع برنامه‌هاي راديويي……..
بين جوانان و والدين 81
4-2-2-5- اينترنت……. 82
4-2-2-5-1- ميزان استفاده از اينترنت بين جوانان و والدين در شبانه روز……… 82
4-2-2-5-2- نحوه‌ي استفاده از اينترنت بين جوانان و والدين در شبانه روز……. 83
4-2-2-5-3- ميزان استفاده از اينترنت در بين جوانان و والدين…….. 83
4-2-2-6- سينما……… 84
4-2-2-6-1- تعداد دفعات مراجعه به سينما….
در بين جوانان و والدين در طول سال 84
4-2-2-6-2- نحوه‌ي رفتن به سينما در بين جوانان و والدين در طول سال……. 85
4-2-2-6-3- نوع فيلم‌هاي مورد علاقه جوانان و والدين… 85
4-2-2-7- تئاتر… 86
4-2-2-7-1- تعداد دفعات مراجعه به تئاتر…..
در بين جوانان و والدين در طول سال 86
4-2-2-7-2- نحوه‌ي رفتن به تئاتر جوانان و والدين در طول سال… 86
4-2-2-7-3- نوع تئاتر مورد علاقه در بين جوانان و والدين….. 87
4-2-2-8- ورزش……… 88
4-2-2-8-1- ميزان پرداختن به فعاليت‌هاي ورزشی………
در بين جوانان و والدين در طول هفته 88
4-2-2-8-2- نحوه‌ي ورزش کردن جوانان و والدين در طول هفته…. 89
4-2-2-8-3- نوع ورزش‌هاي مورد علاقه در بين جوانان و والدين….. 89
4-2-2-9- پارک، کوه، رستوران، مراکز خرید، کنسرت و موزه… 90
4-2-2-9-1- تعداد دفعات پارک رفتن در طول هفته……. 90
4-2-2-9-1-1- تعداد دفعات و نحوه‌ي پارک رفتن والدین……. 90
4-2-2-9-1-2- تعداد دفعات و نحوه‌ي پارک رفتن جوانان……. 91
4-2-2-9-2- تعداد دفعات کوه رفتن در طول ماه…. 91
4-2-2-9-2-1- تعداد دفعات و نحوه‌ي کوه رفتن والدین………. 91
4-2-2-9-2-2- تعداد دفعات و نحوه‌ي کوه رفتن جوانان………. 92
4-2-2-9-3- تعداد دفعات رفتن به رستوران در طول ماه………. 93
4-2-2-9-3-1- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن به رستوران در بین والدین… 93
4-2-2-9-3-2- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن به رستوران در بین جوانان… 94
4-2-2-9-4- تعداد دفعات رفتن به مراکز خريد در طول ماه….. 95
4-2-2-9-4-1- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن به مراکز خرید در بین والدین……. 95
4-2-2-9-4-2- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن جوانان به مراکز خرید………. 96
4-2-2-9-5- تعداد دفعات رفتن به کنسرت در طول سال……… 96
4-2-2-9-5-1- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن والدین به کنسرت……. 96
4-2-2-9-5-2- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن جوانان به کنسرت……. 97
4-2-2-9-6- تعداد دفعات رفتن به موزه در طول سال….. 98
4-2-2-9-6-1- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن والدین به موزه…. 98
4-2-2-9-6-2- تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن جوانان به موزه….. 98
4-2-2-10- مسافرت… 99
4-2-2-10-1- تعداد دفعات رفتن به سفر بین جوانان و والدین در طول سال…. 99
4-2-2-10-2- نحوه‌ي رفتن به سفر در بين جوانان و والدين…. 100
4-2-2-10-3- نوع سفر در بين جوانان و والدين…. 100
4-2-2-11- بازی……… 101
4-2-2-11-1- ميزان پرداختن به بازي در بین جوانان و والدین در شبانه روز…. 101
4-2-2-11-2- نحوه‌ي پرداختن به بازي در بین جوانان و والدین….. 102
4-2-2-11-3- نوع بازي در بين جوانان و والدين…. 102
4-2-2-12- کتاب…….. 103
4-2-2-12-1- ميزان مطالعه‌ی کتاب….. 103
4-2-2-12-2- نوع مطالعه‌ی کتاب……… 104
4-2-2-13- روزنامه….. 105
4-2-2-13-1- میزان مطالعه‌ی روزنامه……….. 105
4-2-2-13-2- نوع مطالب روزنامه………. 106
4-2-2-14- مجلات….. 107
4-2-2-14-1- میزان مطالعه‌ی مجلات……….. 107
4-2-2-14-2- نوع مجلات… 108
4-2-2-15- کلاس‌های آموزشی…. 109
4-2-2-15-1- میزان شرکت در کلاس‌هاي آموزشي……… 109
4-2-2-15-2- نوع کلاس‌ها……….. 110
4-2-2-16- اعمال مستحبي………. 111
4-2-2-16-1- میزان انجام اعمال مستحبي در شبانه روز………. 111
4-2-2-17- میزان و نحوه‌ي شرکت جوانان در مراسم دعا، نمازجمعه و…….
نماز جماعت 112
4-2-2-17-1- میزان و نحوه‌ي شرکت جوانان در مراسم دعا، روضه و…….. 112
4-2-2-17-2- میزان و نحوه‌ي شرکت جوانان در نمازجمعه…. 112
4-2-2-17-3- میزان و نحوه‌ي شرکت جوانان در نمازجماعت………. 113
4-2-2-18- ميزان و نحوه‌ي شرکت والدين در مراسم دعا، نماز جمعه و…..
نماز جماعت 114
4-2-2-18-1- ميزان و نحوه‌ي شرکت والدين در مراسم دعا، روضه و…….. 114
4-2-2-18-2- میزان و نحوه‌ي شرکت والدین در نماز جمعه…. 114
4-2-2-18-3- میزان شرکت والدین در مراسم نماز جماعت….. 115
4-2-2-19- تعامل (ديد و بازديد)………. 116
4-2-2-19-1- میزان و نحوه‌ي ديد و بازديد از اقوام در بین والدین……….. 116
4-2-2-19-2- میزان و نحوه‌ي دید و بازدید از اقوام در بین جوانان……….. 117
4-2-2-20- دید و بازدید از دوستان و آشنایان…….. 118
4-2-2-20-1- میزان و نحوه‌ي دید و بازدید از دوستان و آشنایان…..
در بین والدین 118
4-2-2-20-2- میزان و نحوه‌ي دید و بازدید از دوستان و آشنایان….
در بین جوانان 119
4-2-2-21- رفتن به پارتی… 119
4-2-2-21-1- ميزان و نحوه‌ي رفتن به پارتي در بين جوانان……….. 119
4-2-2-21-2- ميزان و نحوه‌ي رفتن به پارتي در بين والدين……….. 120
4-2-2-22- فعاليت‌هاي هنري…… 121
4-2-2-22-1- میزان پرداختن به فعاليت‌هاي هنری…….. 121
4-2-2-22-2- انواع فعاليت‌هاي هنري… 122
4-2-2-23- اولویت بندی فعالیت‌های مربوط به اوقات فراغت……….. 123
4-3- يافته‌هاي استنباطي…… 124
4-3-1- آزمون سؤالات تحقيق……. 124
4-3-1-1- تلويزيون داخلی… 124
4-3-1-1-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي مدت زمان تماشاي تلويزيون داخلی در بين جوانان و والدين آن‌ها 124
4-3-1-2- شبکه‌های ماهواره‌ای….. 125
4-3-1-2-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي مدت زمان تماشاي شبکه‌های ماهواره‌ای در بين جوانان و والدين آن‌ها 125
4-3-1-3- راديوی داخلی……. 126
4-3-1-3-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي مدت زمان گوش دادن به راديو
در بين جوانان و والدين آن‌ها 126
4-3-1-4- اينترنت……. 126
4-3-1-4-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي مدت زمان استفاده از اينترنت
در بين جوانان و والدين آن‌ها 126
4-3-1-5- سينما……… 127
4-3-1-5-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي تعداد دفعات رفتن به سينما….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 127
4-3-1-6- تئاتر… 128
4-3-1-6-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي تعداد دفعات رفتن به تئاتر……
در بين جوانان و والدين آن‌ها 127
4-3-1-7- ورزش……… 129
4-3-1-7-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان پرداختن به ورزش……..
در بين جوانان و والدين آن‌ها 129
4-3-1-8- تفريح………. 129
4-3-1-8-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان پرداختن به تفريح……….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 129
4-3-1-9- مسافرت…… 130
4-3-1-9-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي تعداد دفعات رفتن به مسافرت
در بين جوانان و والدين آن‌ها 130
4-3-1-10- بازي……… 130
4-3-1-10-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان پرداختن به بازي‌ها…….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 130
4-3-1-11- مطالعه‌ی کتاب……….. 131
4-3-1-11-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان مطالعه‌ی کتاب……….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 131
4-3-1-12- مطالعه‌ی روزنامه…….. 132
4-3-1-12-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان مطالعه‌ی روزنامه……
در بين جوانان و والدين آن‌ها 132
4-3-1-13- مطالعه‌ی مجلات…….. 132
4-3-1-13-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان مطالعه‌ی مجلات………
در بين جوانان و والدين آن‌ها 132
4-3-1-14- اعمال مستحبي………. 133
4-3-1-14-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان پرداختن به……….
اعمال مستحبي در بين جوانان و والدين آن‌ها 133
4-3-1-15- تعامل(ديد و بازديد‌ها)…….. 133
4-3-1-15-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي تعداد دفعات رفتن به….
ديد و بازديدها در بين جوانان و والدين آن‌ها 133
4-3-1-16- فعاليت‌های هنري……. 134
4-3-1-16-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي ميزان پرداختن به……….
فعاليت‌هاي هنري در بين جوانان و والدين آن‌ها 134
4-3-1-17- رسانه محور……. 135
4-3-1-17-1- ضريب همبستگي و مقايسه زوجي رسانه محور(تلويزيون داخلی،..
شبکه‌های ماهواره‌ای،…) در بين جوانان و والدين آن‌ها 135
4-4- جمع‌بندی……….. 136

فصل پنجم: جمع‌بندي و نتيجه‌گيري
5-1- مقدمه……… 139
5-2- بحث و نتيجه‌گيري……. 139
5-3- مشکلات و محدودیت‌های تحقيق……….. 150
5-4- پيشنهادات تحقيق…….. 150
منابع و مأخذ
الف- فهرست منابع فارسی….. 153
ب- فهرست منابع لاتین……… 160
پيوست
– پرسشنامه………. 162
فهرست جداول
2-1- تلخيص رويکرد‌هاي نظریه‌پردازان در موضوع اوقات فراغت……… 43
2-2- الگوی اصلی چارچوب نظری تحقیق…….. 47
3-1- متغير‌هاي رسانه محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها…… 54
3-2- متغير ورزش محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها… 57
3-3- متغير تفريح محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها… 58
3-4- متغير سفر محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها….. 58
3-5- متغير بازي محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها…. 59
3-6- متغير آموزش محور، مؤلفه‌ها و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها…. 60
3-7- متغیر مذهب محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها……….. 61
3-8- متغير تعامل محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها… 61
3-9- متغير هنر محور و ویژگی‌های مربوط به سنجش آن‌ها…… 62
3-10- متغيرهاي زمينه‌اي، مؤلفه‌ها و ويژگي‌هاي مربوط به سنجش آن‌ها……….. 62
3-11- متغيرهاي پايگاه اقتصادي– اجتماعي، مؤلفه‌ها…….
و ويژگي‌هاي مربوط به سنجش آن‌ها 64
4-1- توزیع فراواني نسبي والدین برحسب جنس…… 67
4-2- توزیع فراواني نسبي جوانان برحسب جنس…… 67
4-3- توزیع فراواني نسبي والدین برحسب سن………. 68
4-4- توزیع فراواني نسبي جوانان برحسب سن……… 68
4-5- توزیع فراواني نسبي والدين برحسب تحصيلات……… 69
4-6- توزیع فراواني نسبي جوانان برحسب تحصيلات……… 69
4-7- توزیع فراواني نسبي والدين برحسب اشتغال…. 70
4-8- توزیع فراواني نسبي جوانان برحسب اشتغال…. 70
4-9- توزیع فراواني نسبي پاسخگویان برحسب هزینه خانواده در ماه……….. 71
4-10- توزیع فراواني نسبي پاسخگویان برحسب هزینه جوانان در ماه……… 71
4-11- توزیع فراواني نسبي والدین برحسب پايگاه اقتصادي– اجتماعي……. 72
4-12- توزیع فراواني نسبي جوانان و والدین برحسب میزان فراغت…..
در طول شبانه روز 73
4-13- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب تماشای تلویزیون داخلی… 74
4-14- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي تماشای تلویزیون داخلی 75
4-15- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب میزان تماشای………..
نوع برنامه‌های تلویزیون داخلی 76
4-16- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب میزان تماشای شبکه‌های ماهواره‌ای…… 77
4-17- توزیع فراوانی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي تماشای شبکه‌های ماهواره‌ای…. 78
4-18- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب میزان تماشای………..
نوع برنامه‌های شبکه‌های ماهواره‌ای 79
4-19- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب میزان گوش دادن به رادیو……… 80
4-20- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي گوش دادن به رادیو……..
در شبانه روز 81
4-21- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب میزان گوش دادن به نوع………..
برنامه‌هاي رادیویی 81
4-22- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب میزان استفاده از اينترنت……….. 82
4-23- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي استفاده از اینترنت…….. 83
4-24-توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان استفاده از اینترنت….. 83
4-25- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب تعداد دفعات مراجعه به سينما 84
4-26- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي رفتن به سينما…. 85
4-27- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نوع فیلم‌های مورد علاقه……….
در سینما 85
4-28- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب تعداد دفعات مراجعه به تئاتر…. 86
4-29- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي رفتن به تئاتر…….. 86
4-30- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نوع تئاتر مورد علاقه… 87
4-31- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان پرداختن به فعالیت‌های ورزشی.. 88
4-32- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي ورزش کردن……… 89
4-33- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نوع ورزش‌های مورد علاقه… 89
4-34- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب تعداد دفعات و نحوه-ي………..
رفتن به پارک 90
4-35- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي…
رفتن به پارک 91
4-36- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ی…
رفتن به کوه 91
4-37- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي…
رفتن به کوه 92
4-38- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي رفتن………..
به رستوران 93
4-39- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي………..
رفتن به رستوران 94
4-40- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي….
رفتن به مراکز خرید 95
4-41- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي…
رفتن به مراکز خرید 96
4-42- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي………..
رفتن به کنسرت 96
4-43- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي…
رفتن به کنسرت 97
4-44- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي…
رفتن به موزه 98
4-45- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب تعداد دفعات و نحوه‌ي….
رفتن به موزه 98
4-46- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب تعداد دفعات رفتن به سفر……… 99
4-47- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي رفتن به سفر… 100
4-48- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نوع سفر….. 100
4-49- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان پرداختن به بازي……. 101
4-50- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي بازی کردن… 102
4-51- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نوع بازی…. 102
4-52- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان مطالعه‌ي کتاب………. 103
4-53- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نوع کتاب مورد مطالعه…….. 104
4-54- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان استفاده از روزنامه در شبانه روز. 105
4-55- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نوع مطالب روزنامه……… 106
4-56- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان استفاده از مجلات درشبانه روز.. 107
4-57- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نوع مطالب مجلات……… 108
4-58- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب میزان استفاده از کلاس‌های آموزشي… 109
4-59- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب نوع کلاس‌های آموزشی…… 110
4-60- توزیع نسبی پاسخگویان برحسب ميزان اعمال مستحبي درشبانه روز….. 111
4-61- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب میزان و نحوه‌ي شرکت در……
مراسم دعا 112
4-62- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب میزان و نحوه‌ي شرکت در……
نماز جمعه 112
4-63- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب میزان و نحوه‌ي شرکت در……
نماز جماعت 113
4-64- توزیع نسبی والدین برحسب میزان و نحوه‌ي شرکت در……….
مراسم دعا، روضه 114
4-65- توزیع نسبی والدین برحسب میزان و نحوه‌ي شرکت در نماز جمعه……… 114
4-66- توزیع نسبی والدین برحسب میزان و نحوه‌ي شرکت در……….
نماز جماعت 115
4-67- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب میزان و نحوه‌ي……
ديد و بازديد از اقوام 116
4-68- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب میزان و نحوه‌ي……
دید و بازدید از اقوام 117
4-69- توزیع فراوانی نسبی والدین برحسب نحوه‌ي………..
ديد و بازديد از دوستان و آشنایان 118
4-70- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب میزان ونحوه‌ي…….
دید و بازدید از دوستان وآشنایان 119
4-71- توزیع فراوانی نسبی جوانان برحسب ميزان و نحوه‌ي رفتن به پارتی……… 119
4-72- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نحوه‌ي رفتن به پارتي…… 120
4-73- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب ميزان پرداختن به….
فعالیت‌های هنری 121
4-74- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب نوع فعالیت‌های هنری…… 122
4-75- توزیع فراوانی نسبی پاسخگویان برحسب اولویت پرکردن اوقات فراغت….. 123
4-76- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان تماشاي تلويزيون داخلی…
در بين جوانان و والدين آن‌ها 124
4-77- توزيع ميانگين متغيرهاي ميزان تماشاي تلويزيون داخلی………
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 124
4-78- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان تماشاي شبکه‌های ماهواره‌ای….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 125
4-79- توزيع ميانگين متغير‌هاي ميزان تماشاي شبکه‌های ماهواره‌ای……….
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 125
4-80- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان گوش دادن به راديو……….
دربين جوانان و والدين آن‌ها 126
4-81- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان استفاده از اينترنت…
دربين جوانان و والدين آن‌ها 126
4-82- توزيع ميانگين متغيرهاي ميزان استفاده از اينترنت………
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 127
4-83- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به سينما……
در بين جوانان و والدين آن‌ها 127
4-84- توزيع ميانگين متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به سينما….
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 127
4-85- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به تئاتر………
در بين جوانان و والدين آن‌ها 128
4-86- توزيع ميانگين متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به تئاتر……
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 128
4-87- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان پرداختن به ورزش……….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 129
4-88- توزيع ميانگين متغيرهاي ميزان پرداختن به ورزش………
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 129
4-89- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان پرداختن به تفريح…
در بين جوانان و والدين آن‌ها 129
4-90- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به سفر………
در بين جوانان و والدين آن‌ها 130
4-91- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان پرداختن به بازي‌….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 130
4-92- توزيع ميانگين متغيرهاي ميزان پرداختن به بازي‌………..
در بين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 131
4-93- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان مطالعه‌ی کتاب……
در بين جوانان و والدين آن‌ها 131
4-94- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان مطالعه‌ی روزنامه….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 132
4-95- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان مطالعه‌ي مجلات….
در بين جوانان و والدين آن‌ها 132
4-96- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان پرداختن به اعمال مستحبي….
دربين جوانان و والدين آن‌ها 133
4-97- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به ديد و بازديدها..
دربين جوانان و والدين آن‌ها 133
4-98- توزيع ميانگين متغيرهاي تعداد دفعات رفتن به ديد و بازديدها…….
دربين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 134
4-99- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان پرداختن به کارهاي هنري………
در بين جوانان و والدين آن‌ها 134
4-100- توزيع ضريب همبستگي متغيرهاي ميزان پرداختن به رسانه‌ها……
دربين جوانان و والدين آن‌ها 135
4-101- توزيع ميانگين متغيرهاي ميزان پرداختن به رسانه‌ها….
دربين جوانان و والدين آن‌ها در اوقات فراغت 135

فصل اول

کلیات

1-1 مقدمه
در اجتماعات سنتی گذشته، کار و فراغت از یکدیگر تفکیک ناپذیر بودند و چنان با زندگی در هم آمیخته بودند که اعضای آن جوامع اساساً با مسئله‌ای به نام فراغت رو به رو نبوده‌اند. ظهور و پیدایش مفهوم فراغت به شکل علمی و نظام دار را باید در دوره‌ی صنعتی شدن جوامع جستجو کرد (مهدوي و مولایی،1:1381). زیرا قبل از آن کارِ افراد چه به صورت گروهی و چه انفرادی شکل خلاقی داشت و فرد در حین کار احساس فراغت نیز می‌نمود. به طور مثال بررسي‌هاي جامعه ‌شناسان نشان داده‌اند که از 8760 ساعت عمر انسان در يك سال 6830 ساعت (78 درصد) آن صرف كار و نيازهاي ضروری زندگي ازجمله خوابیدن، غذا خوردن، آمد و رفت، استحمام و غيره می‌شود و 1930 ساعت باقي مانده یعنی حدود 80 شبانه روز (22 درصد) كل وقت انسان يك سال را اوقات فراغت تشكيل می‌دهد، كه اين رقم در كشور ايران به بيش از 3 ماه مي‌رسد (عصاره،120:1373).
دومازيه، در كتاب به سوي يك تمدن اوقات فراغت را چنين تعريف مي‌كند، مجموع فعاليت‌هايي كه شخص پس از رهايي از تعهدات و تكاليف شغلي، خانوادگي و اجتماعي با ميل و اشتياق به آن‌ها مي‌پردازد و هدف آن استراحت، تفريح يا توسعه‌ي دانش خود يا به كمال رساندن شخصيت خود با ظهور استعدادها، خلاقیت‌ها و بالاخره گسترش مشاركت آزادانه اجتماعي است (کار بخش راوري،261:1381).
اوقات فراغت فرصت‌هایی است كه در آن فرد از هرگونه وظيفه‌اي رهاست و به فعاليت‌هايي می‌پردازد كه دلخواه او است. آنگاه كه ذهن انسان فراغت مي‌يابد، امكان خلاقيت فراهم مي‌شود.
ويل دورانت در اين باره مي‌گويد: ‘تمدن، حاصل اوقات فراغت ملت‌هاست. مردماني كه خور و خواب و شكار و غارت همه‌ي شب و روز آن‌ها را پركرده بود، هيچ تمدني نيافريدند. معماري ماندگار، شعر زيبا، ماشين‌ها، كتاب‌ها، ارتباطات، اختراعات، اكتشافات و همه‌ي وسايل رفاهي بشر زاییده اوقات فراغت او هستند’.
اوقات فراغت، از يك سو فرصتي مناسب براي خود یابی، خودسازي، خود شکوفایی، خلوت با خود، راز و نياز با خالق هستي، بازانديشي و محاسبه و مراقبه‌ي وجودي، رشد استعدادها، بروز خلاقیت‌ها و نوآوری‌ها و نيز آرامش و خشنودي است و از‌سوي ديگر زمينه‌ساز بسياري از نابهنجاري‌ها و آسيب‌هاي فردي و اجتماعي به شمارمي‌آيد (آقائي،261:1386).
اوقات فراغت را مي‌توان مهمترين و دلپذيرترين اوقات بشردانست. اين اوقات براي مؤمنان لحظه‌هاي نيايش با معبود، براي عالمان ساعات توفيق و تفكر و براي هنرمندان زمان ساختن و ابداع است و در عين حال براي عده‌اي اين اوقات به جاي فراغت، ملال‌آورترين لحظات است (سازمان ملي جوانان،262:1381).
در منشور فراغت که در ماه جولاي سال 2000 به تصويب هیئت ‌مدیره‌ی جهاني فراغت رسيد، چنين آمده است: ‘تأمين فراغت براي کيفيت زندگي همان قدر اهميت دارد که تأمين سلامت و آموزش’ (روجک،11:1388).
در واقع ازآنجاکه فراغت به عنوان یک پدیده‌ی فرهنگی اجتماعی هم از ساخت اقتصادی اجتماعی جامعه تأثیر می‌گیرد و هم بر آن تأثیر می‌گذارد و از طرفی هم موضوع مشترک میان تمامی اقشار جامعه است.
بنابراین پژوهش مذکور با هدف بهبود امور اجتماعی و خیر و صلاح عمومی و به مصداق این عبارت جامعه شناس فرانسوی امیل دورکیم که می‌گوید:’اگر معتقد بودم جامعه‌شناسی به درد اصلاح نمی‌خورد، زحمت یک روز تجربه آن را بر خود هموار نمی‌کردم’ انجام می‌گیرد تا شاید قدمی در راه چنین مشکلاتی بر داشته شود زیرا تا زمانی که انسان‌ها مشغول کار و فعالیت‌اند به امور دیگری نمی‌پردازند و زمانی که بیکار می‌شوند، به فکر فرو می‌روند که چه کار کنند و وقت آزادشان را چگونه پُر‌کنند.

1-2 طرح مسئله
گرچه اوقات فراغت پديده‌اي است كه با تمدن صنعتي پیوند دارد، اما افلاطون و ارسطو، دو فيلسوف بزرگ يونان باستان نيز در آثار خود به اين موضوع پرداخته‌اند. اوقات فراغت نيز مانند ساير جنبه‌هاي زندگي بشر، در طول قرون و اعصار ثابت نمانده و تغييرات عظيمي را در روند تاريخي خود شاهد بوده است. اما مهمترين برهه‌اي که تغيير و تحولي بنيادي در اوقات فراغت پديد آورد، انقلاب صنعتي بود. با پديد آمدن انقلاب صنعتي در قرن هجدهم، در مفهوم اوقات فراغت تغييري ماهوي به وجود آمد. اوقات فراغت به عنوان مفهوم جدیدی که محصول جدایی کار از خانه، پیشرفت‌های فناوری و تقسیم کار اجتماعی است این فرصت را مهیا کرد که انسان از اجبارها و محدودیت‌های نظم اجتماعی مدرن رها شود (كيويستو،80:1380).
بنابراین دیدگاه‌ها و تعاریف متفاوتی پیرامون آن شکل گرفته است که اوقات فراغت را از سه بُعد (زمان، فعالیت و حالتی از بودن) مورد تعریف و مطالعه قرار می‌دهند (تورکيلدسن،31:1382).
چون فرد معمولاً مي‌تواند در اوقات فراغت همان چیزی را که می‌پسندد انجام دهد، شخصیت نهایی خود را بازیابد و آن را ابراز کند، بنابراین قابلیت‌های فرد غالباً در عرصه‌ی اوقات فراغت جلوه‌گر می‌شود. از طرف دیگر، فعالیت‌های اوقات فراغت از چنان اهميتي برخوردار است که از آن به مثابه آیینه‌ي فرهنگ جامعه یاد می‌کنند. در نتیجه چگونگی گذران اوقات فراغت افراد یک جامعه به میزان زیادی معرف خصوصیات فرهنگی آن جامعه است. پی‌پر ، اظهار می‌دارد موجوديت و اصالت فرهنگ در هر جامعه‌اي بر مبناي اوقات فراغت افرادي كه در آن جامعه زندگي مي‌كنند قرار دارد (سلسله مباحث فرهنگ،25:1383).
ژوفر دومازیه ، جامعه‌شناس فرانسوي، معتقد است که حتی در جوامع کشاورزی که دارای کتابت هم بوده‌اند نمی‌توان از فراغت به معنی امروزی آن سخن گفت. بنابراين، در چنين تمدني، دو شرط لازم براي پيدايش فراغت تحقق يافته است: نخست، كار از شكل اجبار فرهنگي و اجتماعي به در آمده، شكل مسئوليت آزاد فرد را دارد. شرط دوم، جدا شدن کار از فعاليت‌هاي ديگر انسان است. از نظر دومازيه اين دو شرط ضروري، تنها در زندگي اجتماعي تمدن‌هاي صنعتي و پس از صنعت وجود دارد و نبود آن‌ها در تمدن‌هاي باستاني سنتي به معناي نبود فراغت است (ساروخاني،764:1370).
بنابراین آنچه که امروز از آن تحت عنوان فراغت یاد می‌شود با کیفیت یاد شده پدیده‌ای مدرن و متأخر است چرا که در دنیای پیشامدرن به دلیل ماهیت در هم تنیده زندگی و کار اساساً فراغت به معنای امروزی آن معنا نداشت. در واقع در دوره جدید است که با جدایی کار از خانه، ظهور پدیده‌ی ساعت کاری و زمانمند شدن کار و زندگی، اوقات فراغت به عنوان یک بخش از زندگی روزمره بروز یافته و اهميت پیدا کرده است. جایگاه و اهمیت این پدیده به اندازه‌ای است که چگونگی گذران آن می‌تواند نشانه‌ای از جایگاه طبقاتی افراد دانست و حتی طبقات اجتماعی با مدیریت اوقات فراغت خود تلاش می‌کند خود را از یکدیگر جدا کنند.
اگرچه انحاي گذران اوقات فراغت بسته به شرايط اجتماعي و تاريخي متفاوت است، اما در ميان جوانان به دليل خصايص ويژه دوره جواني معمولاً با آسيب‌هاي بيشتري همراه است. افزايش سالهاي تحصيل، ديررسي ورود انسان به بازار کار و افزايش سن ازدواج، دوران جواني را طولاني کرده است. انسان جديد از کودکي مستقيماً به بزرگ‌سالی قدم نمي‌گذارد بلکه دوره‌اي در زندگي او وجود دارد که با فقدان يا کمي مسئوليت همراه است از اين رو اوقات فراغت در آن سهم بزرگي يافته است. در اين دوران گاه رفتارهايي از فرد سر مي‌زند که ازسوی جامعه تأييد و تجويز نمي‌شود و گاه انحرافي تلقي مي‌شود. انتخاب چگونگي گذران اوقات فراغت تحت تأثير عواملي مانند سن، جنس، طبقه‌ي اجتماعي و… قرار دارد و بر اساس اين عوامل مي‌توان رویه‌هایی را در آن مشاهده کرد. اين رويه‌ها ما را به الگوهاي فراغتي افراد هدايت مي‌کند. الگوهای فراغتي نا مناسب به خصوص در قشر جوان مي‌تواند آن‌ها را از چارچوب‌هاي پذيرفته شده در جامعه دور ساخته و آسيب‌هايي را در اين گروه اجتماعي موجب شود.
نياز به اوقات فراغت مربوط به يک قشر خاص نيست اما ازآنجاکه ايران در رديف کشور‌هاي جوان قرار دارد، توجه خاص به فراغت و ايجاد امکانات براي گذراندن اوقات فراغت جوانان مي‌تواند نقش مؤثري در شکل‌گيري شخصيت آنان و همين طور سازندگي جامعه داشته باشد.
تحقيقات متعدد در اين باره نشان مي‌دهد کمبود امکانات تفريحي و عدم برنامه ريزي در اجراي صحيح سياست‌هاي اجتماعي و اقتصادي جوانان را به سوي فعالیت‌های ناسالم و انواع تفريحات
آسيب زا سوق مي‌دهد و ممکن است مبنايي براي بروز کج‌روی در اين قشر فراهم آورد (سلگي،39:1382).
مطالعاتي كه در حوزه جامعه‌شناسي اوقات فراغت انجام شده است نشان مي‌دهد كه اساساً اوقات فراغت، مسئله آفرين نيست، بعضي از انواع اجراي اوقات فراغت مسئله آفرين است. يكي از الگوهاي مسئله آفرين گذران اوقات فراغت، الگوي اوقات فراغت خانه محور، فردي و خصوصي شده است (ابرکرومبي و ديگران،341:2000). اين الگو،از جمله الگوهاي رايج در بسياري از کشورها است که باعث بروز مسائل متعددي گرديده است (سعيدي،205:1383). اوقات‌ فراغت‌ خانه محور، فردي و خصوصي شده، بر اعتماد بين شخصي، مشارکت اجتماعی و انسجام اجتماعي تأثيرگذاشته و سرمايه‌ اجتماعي را كاهش‌ مي‌دهد (غفاري،90:1379).
چگونگي اوقات فراغت بستگي تام به ويژگي‌هاي شخصيتي، توانايي، قابليت و باورهاي فرد، امکانات، فرهنگ و ارزش‌هاي جامعه دارد. ازسوي ديگر تحولات اجتماعي، پيشرفت سريع علوم و تکنولوژي، نقش فعال رسانه‌ها چهره‌ي جديدي به زندگي بشر داده است. بنابراین اوقات فراغت بايد باتوجه به زندگي کنوني انسان‌ها مورد بررسي قرار گيرد (طهماسبيان،5:1379).
با این وجود سهم وسایل ارتباط جمعی در پرکردن زمان فراغت در جامعه‌ي امروز بسیار با اهميت است، زیرا رسانه‌ها نقش کليدي و حساس در اطلاع رساني دارند و از منابع اطلاع رساني در دسترس و
با‌صرفه‌ای هستند که تمام جزئيات را با کيفيت مطلوبي عرضه مي‌کنند و در اختيار عموم
قرار مي‌دهند (کانينگهام ،2002: 45).
يکي از ويژگي‌هاي منحصر به فرد دنياي امروز، وجود ارتباطات وسيع و گسترده‌ی انساني است، گسترش ارتباطات به ويژه ارتباطات الکترونيک، جامعه‌ي جديد را چنان از جوامع پيشين متمايز ساخته که عصر نو را عصر ارتباطات و جامعه‌ی امروز را جامعه‌ي اطلاعاتي خوانده‌اند. در چنين
جامعه‌اي رسانه‌ها و وسايل ارتباط جمعي به عنوان کليدي در ارتباطات، نقشي بس مهم ايفا مي‌کنند. رسانه‌هاي جمعي از ميان تمام ابزارها و فنون جديد، بيشترين تأثیر فرهنگي را دارند. اين رسانه‌ها در پيدايش عادات تازه، تغيير در باورها و خلق و خوي و رفتار انسان‌ها، تکوين فرهنگ جهاني و نزديک کردن جوامع يکسان نبوده و تابع متغير رشد فرهنگي، اقتصادي و اجتماعي هر جامعه است. وسايل ارتباط‌جمعي اصلي عبارتند از: وسايل چاپي (کتاب‌ها، مجلات و روزنامه‌ها)، شبکه‌هاي راديويي و تلويزيوني، ماهواره‌ای و اينترنت که به عنوان وسيله ارتباط‌جمعي به شدت در حال گسترش است. در ميان وسايل ارتباط‌جمعي، روزنامه، راديو، تلويزيون داخلی و شبکه‌های تلویزیونی ماهواره‌ای بيش از هر رسانه ديگري وقت افراد جامعه را به خود اختصاص مي‌دهند و اين به خاطر ويژگي‌هايي است که آن‌ها دارا هستند. (دادگران،1370:120).
به هر جهت رسانه‌ها تأثير بسيار زيادي بر افکار مخاطبان خود دارند (بهار،159:1384). ژوديت لازار معتقد است: ‘‌در جوامع غربي (به نظر ما در تمامي جوامع) رسانه‌ها نسبت به بقيه‌ي نهاد‌هاي آموزشي در شکل‌گيري افکار عمومي نقش بسيار مهمي دارند’ (لازار،147:1380).
از این منظر مدیریت اوقات فراغت جوانان اهميت بسیار دارد، چرا که فرصت مناسبی است برای انتقال ارزش‌ها، هنجارها و قواعد زندگی جمعی و به یک معنا جامعه‌ پذیر کردن آن‌ها. البته باید در نظر داشت که در کنار وسایل ارتباط‌جمعی همچون تلویزیون داخلی، وسائل و ابزارهای جدیدی در این حوزه بروز و ظهور کرده است که به دلیل خاستگاه متفاوتشان می‌توانند مشکلاتی را از نظر ارایه هنجارهایی متفاوت و گاه متعارض از هنجارهای مرسوم جامعه، به وجود آورند. خصوصاً که حتی خانواده‌ها نیز نمی‌توانند به صورت کامل نظارت تام و تمامی بر نحوه‌ي استفاده از آن‌ها داشته باشند. اگر به گسترش و توسعه استفاده از این وسایل جدید گذران اوقات فراغت توجه داشته باشیم اهميت مسئله بیش از پیش روشن می‌شود. صرف نظر از مخاطرات بالقوه‌ای که از ناحیه وسایل نوین ارتباط‌جمعی وجود دارد، این مسئله نیز دارای اهمیت است که جوانان آینده‌سازان هر جامعه‌ای هستند لذا بررسی چگونگی گذران اوقات فراغت آن‌ها به دلیل تأثیرهای اجتماعی که بر آینده یک جوان می‌گذارد اهمیت دارد. پس جهت‌گيري رسانه‌هاي نوين به سمت اکنون است و نه سنت گذشته. مبتني بر تعامل و ارتباط دو سويه و چند سويه است. اين ویژگی‌های رسانه نوين که با تکامل فناوري‌هاي ارتباطي و اطلاعاتي پيوند خورده است، در گذر تاريخي نوآوری‌های رسانه‌اي بي‌سابقه است. لذا بررسي چگونگی گذران اوقات فراغت آن‌ها به دلیل تأثیرهای اجتماعی که بر آینده یک جوان می‌گذارد اهميت دارد.
بررسي تاريخي حضور و ظهور رسانه‌ها و هم چنين نمايان شدن نوجوانان و جوانان به عنوان زود پذيرندگان تكنولوژي (راجرز و شوميكر،347:1369)، نشان مي‌دهد، هنگامي كه اين دو مهم همراه هم شوند (يعني نوجوانی و جواني در مسير پذيرش رسانه‌اي جديد قرار گيرد)، جامعه همواره با
چالش‌هايي رو به رو مي‌شود (عاملي،245:1385).
براساس اعلام مستندات مکتوب معاونت مطالعات و تحقيقات ملي جوانان، بيش از 24 ميليون نفر از جمعيت کشور را جوانان تشکيل مي‌دهند. با توجه به اين كه ايران كشوري بسيار جوان است و جوانان آينده سازان فرداي جامعه و والدين فرزندان فردا خواهند بود، توجه به فعالیت‌های فعلي آنان حائز اهميت بوده و بر مسئولين و متخصصان اين حوزه است كه به سادگي از كنار فعالیت‌های فرهنگي آنان نگذرند. جوانی و جوان بودن هم به عنوان یک فرهنگ، هم یک گروه سنی به واسطه‌ی آن‌که از اجبار به کار و فعالیت اقتصادی معاف و گاه محروم هستند فرصت بیشتری برای فراغت نسبت به گروه‌های اجتماعی دیگر دارند و جایگاهی که فراغت به لحاط تربیتی، آموزشی و رشد هویتی دارد (امامی: 21:1389). این پژوهش سعی در شناخت جایگاه رسانه‌ها در الگوهای فراغتی جوانان و والدین آنها و تفاوت بین الگوی فراغتی این دو گروه اجتماعی دارد، زیرا خانواده‌ در برآورده‌ ساختن‌ نيازهاي‌ فراغتي‌ جوانان‌ بيشترين‌ سهم‌ را ايفا مي‌كند و برخي‌ از آداب‌ و رسوم‌ و سنت‌هاي‌ مذهبي‌ و ملي‌ خانواده‌هاي‌ ايراني‌ در شكل‌گيري‌ اوقات‌ فراغت‌ جوانان‌ نقش‌ تعيين‌كننده‌اي‌ دارند و در نهایت بهبود کيفيت اوقات فراغت در وهله اول نيازمند شناخت وضع موجود است. پس همسو کردن زمان فراغت والدین با جوان می‌تواند کمک کند تا چالش‌ها و آسیب‌ها کاهش یابد و فضایی برای مشارکت جوانان فراهم آید. دنیس گیور معتقد است که اوقات فراغت، فرصتي به جوان مي‌دهد تا انرژي‌هايش را آزاد کند و به خلاقيت و خود شکوفايي نايل شود وليکن در صورتي که اين فرصت‌ها به هرز رود و نتواند جوان را به مشغوليت برانگيزد، زمينه‌ساز انحرافات و کجروي‌هاي او خواهد بود (شرفی،322:1370). از‌سوي ديگر، توجه نکردن به علايق و خواسته هاي اين گروه سني خسارات جبران ناپذيري به بار مي‌آورد، گذشته از آن در سال‌هاي اخير به دليل توسعه تکنولوژي اطلاعات و ارتباطات، الگوي گذران اوقات فراغت در حال ظهور است و در واقع رسانه‌ها نقش با اهميتي در پرکردن وقت آزاد جوانان، ايفا مي‌کنند. اين در حالي است که مديريت نادرست استفاده از اين رسانه‌ها از‌سوي خانواده‌ها، ناخواسته می‌تواند پيامدهاي سوئي براي جوانان در پي داشته باشد.
در مورد نحوه‌ي گذران اوقات فراغت و شیوه‌ها و وسایل مورد استفاده در گذران اوقات فراغت، تحقيقات متعددي انجام شده است. در اين پژوهش ضمن توجه به چگونگي گذران اوقات فراغت والدين و جوانان تهراني، سعی شده است که به بررسی مقایسه‌ای الگوی فراغت در بین جوانان و والدین آن‌ها پرداخته شود و نیز در پي آن هستيم که بدانيم سهم رسانه‌ها در الگوي گذران اوقات فراغت تا چه حد است؟

1-3 سؤالات پژوهش
سؤال اصلي
 آيا بين چگونگی گذران اوقات فراغت در ميان جوانان و والدين آن‌ها تفاوت وجود دارد؟
سؤالات فرعي
 الگوي گذران اوقات فراغت جوانان تهراني چيست؟
 الگوي گذران اوقات فراغت والدين تهراني چيست؟
 رسانه‌ها در الگوي گذران اوقات فراغت جوانان و والدين آن‌ها چه جايگاهي دارند؟
 نحوه‌ي گذران اوقات فراغت جوانان و والدین آن‌ها چگونه است؟
1-4 اهمیت و ضرورت پژوهش

منابع و مآخذ

منابع و مآخذ
الف- فهرست منابع فارسی
– آقا، هما (1371)، کيفيت گذران اوقات فراغت دانش آموزان شهر شيراز در سال‌های 1356 تا 1367، معاونت پژوهشي دانشگاه شيراز
– آقايي، سهيلا (1386)، بحثي پيرامون اوقات فراغت، نشریه‌ي ماهانه‌ي پيوند، شماره333 و 335
– ابراهيمي، قربانعلي و همکاران (1390)، اوقات فراغت و عوامل اجتماعي مؤثر بر آن: مطالعه موردي افراد 64-15 سال شهرستان جويبار، مجله‌ي جامعه شناسي کاربردي، سال بيست و دوم، شماره‌ي پياپي (44)، شماره‌ي چهارم
– اردکانيان، عباس (1389)، اهميت آموزش اوقات فراغت در ارتقاي سلامت جامعه،
برگ فرهنگ، تهران: مرکز اطلاعات جهاد دانشگاهي
– ازکيا، مصطفي (1382)، روش‌های کاربردي تحقيق، تهران: انتشارات کيهان
– اسدي، علي (1352)، فراغت، تعاريف و ديدگاه‌ها، سمينار ملي رفاه اجتماعي، سازمان برنامه و بودجه، تهران: کميته‌ي گذران اوقات فراغت
– احمدوند، محمدعلي (1372)، روانشناسي بازي، چاپ اول، انتشارات پيام نور
– اسميت، فيليپ دانيل (1383)، درآمدي بر نظريه فرهنگي، ترجمه‌ی حسن پويان، تهران: دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، مرکز بين‌المللي گفتگوي تمدن‌ها
– استوري، جان (1386)، مطالعات فرهنگي در مورد فرهنگ عامه، ترجمه‌ی حسين پاينده،
تهران: انتشارات آگه
– اشرف الکتابی، منوچهر (1379)، بررسی تغییرات نحوه گذران اوقات فراغت در خانواده-هاي شهر تهران طی سه نسل، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران
– اوصانلوي، اکبر (1368)، چگونگي گذراندن اوقات فراغت دانش آموزان دوره متوسطه شهرتهران
– امامی، هدی (1389)، جوانان و اوقات فراغت، نشریه‌ی کتاب ماه علوم اجتماعی، شماره33
– امجديان، كيومرث (1378)، بررسي نيازهاي دانش آموزان پسر دوره متوسطه شهر تهران در زمينه بهره گيري از اوقات فراغت، پايان نامه‌ی كارشناسي ارشد،
– تهران: دانشگاه علامه طباطبایی
– ببي، ارل (1381)، روش تحقيق در علوم اجتماعي، ترجمه‌ي رضا فاضل،
تهران: نشر دانشگاه تهران
– برازنده، عليرضا (1377)، بررسي عوامل مؤثر بر چگونگي گذران اوقات فراغت كارمندان بانك مركزي جمهوري اسلامي ايران، پايان‌نامه‌ی كارشناسي ارشد، رشته مديريت امور فرهنگي، تهران: دانشكده علوم اجتماعي، دانشگاه علامه طباطبائي
– بهار، مهري (1384)، تلويزيون عامل تغيير يا آسيب آفريني فرهنگي، فصلنامه‌ي انجمن ايراني مطالعات فرهنگي و ارتباطات، شماره‌ی پياپي 2 و 3، دوره اول
– بهروزی، محمد (1384)، ارزشیابی دوره‌ی ضمن خدمت آموزش خانواده
– پهلوان، منوچهر (1384)، جامعه شناسي جوانان، بابل: نشر کمال‌الملک
– ترکاشوند، علي (1386)، اسرار تاريخي اوقات فراغت، نشریه‌ی ايران،شماره3680(16/4/86)
– تندنويس، فريدون (1375)، نحوه‌ي گذران اوقات فراغت دانشجويان دانشگاه هاي سراسر کشور با تأكيد بر فعالیت‌های ورزشي(رساله‌ي دکترا)، دانشگاه تهران،
دانشكده تربيت بدني و علوم ورزشي
– تندنويس، فريدون (1381)، نحوه‌ي گذران اوقات فراغت دانشجويان دانشگاه هاي تهران با تأكيد بر فعالیت‌های ورزشي، تهران، انتشارات دانشكده تربيت بدني
– توسلی غلام عباس (1385)، جامعه شناسی کار و شغل، تهران: انتشارات سمت، چاپ چهارم
– تورکيلدسن، جورج (1382)، اوقات فراغت و نيازهاي مردم، ترجمه‌ي عباس اردکانيان و عباس حسني، تهران: انتشارات نوربخش
– توتونچي ملکي، سعيد (1388)، نظریه طبقه مرفه: بررسي افکار يک اقتصاددان نهادگرا،
هفته نامه پنجره، شماره 6
– تيبا، مجتبي (1388)، بررسي رابطه پايگاه اجتماعي- اقتصادي و چگونگي گذران
اوقات فراغت در بين دانشجويان جوان 29-18 سال، پايان نامه‌ی کارشناسي ارشد،
دانشکده علوم اجتماعي، دانشگاه علامه طباطبايي دانشگاه تهران
– حاج عبدالباقي، زهرا (1385)، گذران اوقات فراغت دانش آموزان متوسطه شهر تهران،
پايان نامه‌ی كارشناسي ارشد رشته علوم اجتماعي، دانشگاه آزاد اسلامي واحد رودهن
– جلالي فراهاني، مجيد (1389)، مديريت اوقات فراغت و ورزش‌های تفريحي، چاپ سوم، تهران: انتشارات دانشگاه تهران
– خليلي، ناصر و ابراهيم دانشور (1378)، روش تحقيق و كاربرد آن در مديريت، تهران:
نشر آذين
– خواجه نوري، بيژن و مقدس، علي اصغر (1387)، بررسي عوامل اجتماعي و فرهنگي مؤثر برميزان گذران اوقات فراغت، مورد مطالعه: دانش آموزان دبيرستاني شهرستان آباده. پژوهشنامه‌ي علوم انساني و اجتماعي، نيمه‌ي دوم
– دادگران، سید محمد (1370)، روانشناسی اجتماعی، تهران: انتشارات مروارید
– دادگران، سید محمد (1382)، مباني ارتباطات جمعي، تهران: انتشارات فيروزه
– دلاور، علی (1۳۷۴)، مبانی نظری و عملی در علوم انسانی و اجتماعی، تهران: نشر رشد،
چاپ سوم
– دلاور، علی (1382)، روش تحقیق در روانشناسی و علوم تربیتی. تهران: مؤسسه‌
نشر ویرایش
– دواس، دی. ای. د (1382)، پيمايش در تحقيقات اجتماعی، ترجمه هوشنگ نايبی، تهران:
نشر ني
– دواس، دي. اي. د (1383)، پيمايش در تحقيقات اجتماعي، ترجمه هوشنگ نايبي، تهران:
نشر ني
– راوندی، مرتضی (1368)، تاریخ اجتماعی ایران، جلد چهارم، تهران: انتشارات اميرکبير
– رابرتسون، يان (1377)، درآمدي بر جامعه، ترجمه‌ي حسين بهروان، چاپ سوم، انتشارات آستان قدس رضوي
– راجرز، اورت ام و اف. فلويد شوميکر (1369)، رسانش نوآوری‌ها، رهيافتي ميان فرهنگي، ترجمه‌ی عزت الله کرمي و ابو طالب فنايي، شيراز: مرکز نشر دانشگاه شيراز
– رباني، رسول و شيري، حامد (1388)، اوقات فراغت و هويت اجتماعي، فصلنامه‌ی تحقيقات فرهنگي، دوره دوم، شماره 8
– رجبي، فريبا (1388)، ورزش و اوقات فراغت، نشريه‌ي ماهنامه اصلاح و تربيت، شماره 93
– رستمي، محدود (1373)، بررسي نحوه‌ي گذران اوقات فراغت دانش آموزان شهر کرمانشاه، شوراي تحقيقات سازمان آموزش و پرورش استان کرمانشاه
– رئيسي، فاطمه (1386)، نحوه‌ي گذراندن اوقات فراغت و ارايه‌ي راهکارهايي جهت بهبود کيفيت، فصلنامه‌ي مطالعات فرهنگي- دفاعي زنان، سال سوم، شماره‌ي4
– رفعت جاه، مريم و همکاران (1389)، تبيين جامعه شناختي فعاليت‌هاي فراغتي دختران جوان فصلنامه‌ي شوراي فرهنگي اجتماعي زنان، سال 13، شماره‌ي50
– روزن باوم، هايدي (1367)، خانواده به منزله ساختاري در مقابل جامعه، ترجمه‌ی مهدي صادق مهدوي، تهران: نشر دانشگاهي
– روجک، کريس (1388)، نظريه‌ي اوقات فراغت(اصول و تجربه‌ها)، ترجمه‌ي عباس مخبر، تهران: نشر ثمر
– سازمان ملي جوانان (1380)، جوانان و اوقات فراغت، تهران: سازمان ملي جوانان
– سازمان ملی جوانان (1381)، بررسی وضعیت اوقات فراغت جوانان، تهران: نشر اهل قلم
– ساروخاني، باقر (1370)، درآمدي بر دایره‌المعارف علوم اجتماعي، تهران: نشر كيهان
– ساروخانی، باقر (1382)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، جلد دوم: بینش‌ها و فنون، چاپ چهارم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
– ساروخاني، باقر (1383)، روش‌های تحقیق در علوم اجتماعی، جلد اول: اصول و مبانی، چاپ نهم، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
– ستوده، هدايت اله (1384)، آسيب شناسي اجتماعي، تهران :انتشارات آواي نور
– سرمد، زهره و ديگران (1380)، روش‌های تحقيق در علوم رفتاري، تهران: آگاه، چاپ چهارم
– سلسله مباحث فرهنگ (1383)، تهران، معاونت پژوهشی جهاد دانشگاهی اصفهان
– سمناني، محمد سالار (1355)، تفريحات سالم در اسلام. قم: کميل
– سعيدي، علي اصغر (1383)، تحول مفهوم اوقات فراغت، فصلنامه‌ي مطالعات جوانان، شماره6
– سلگی، محمد، بهرام صادق پور و همکاران (1382)، بررسی وضعیت اوقات فراغت جوانان، پژوهش و تحقیق سازمان ملی جوانان، گزارش ملی جوانان، تهران: انتشارات اهل قلم
– شاطریان و همکاران (1391)، تحلیل فضایی نحوه و میزان گذران اوقات فراغت، نمونه موردی بافت قدیم و بافت جدید شهر کاشان، فصلنامه‌ی مطالعات توسعه اجتماعی- فرهنگی
– شرفي، محمدرضا (1370)، دنياي نوجوان، تهران: انتشارات تربيت، چاپ اول
– شفیعی، سمیه سادات (1387)، مطالعات جنسيتي اوقات فراغت به سوي تبيين سبك زندگي، تهران: پژوهشکده‌ی تحقيقات استراتژيك گروه پژوهش‌های فرهنگي و اجتماعي
– شيخ، سعادت (1374)، چگونگي پرداختن به فعالیت‌های فراغت بين جوانان و نوجوانان، تهران: شوراي ملي جوانان
– صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران (1365)، نظر سنجي از مردم تهران درباره‌ي اوقات فراغت، تهران: صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران
– طهماسبی، رضا و بابا شاهی، جبار (1386)، نقش مذهب، معنویت در جهانی شدن، فصلنامه‌ی مطالعات مدیریت، شماره 56
– طهماسبيان، پري و ديگران (1379)، زنان و اوقات فراغت، چاپ اول، تهران: نشر ياسمن
– عاملي، سعید رضا (1385)، فرد‌گرايي جديد و تلفن همرا، تکنولوژي فردگرايي و
هويت گلو بال، مديا جورنال، ش2
– عبدلی، بهروز (1386)، مبانی روانی و اجتماعی تربیت بدنی و ورزش، چاپ دوم، تهران: بامداد
– عصاره، علیرضا (1373)، برنامه ریزی اوقات فراغت، ماهنامه‌ي تربیت، سال هشتم،
شماره‌ی دهم، وزارت آموزش و پرورش
– غفاري، غلامرضا (1387)، پيوند و تعامل اوقات فراغت و سرمايه اجتماعي در ميان
جوانان ايراني، مطالعات جوانان، ش13
– غفوري، فلور (1390)، چگونگي الگوي گذران اوقات فراغت در بين نوجوانان و
جوانان 24-12 سال شهرتهران، تهران: مركزتحقيقات، مطالعات و سنجش برنامه‌اي صداوسيما
– فصلنامه مديريت آموزش و پرورش (1374)، سال چهارم، شماره يک
– فکوهی، ناصر (1384)، پي‌ير بورديو: پرسمان دانش و روشنفكري، مجله علوم اجتماعي دانشگاه فردوسي مشهد
– قاسمي، يارمحمد (1373)، بررسي اوقات فراغت جوانان شهر ايلام، اداره کل آموزش و پرورش استان ايلام
– قلي زاده، شهناز (1381)، بررسي تأثير وسايل ارتباط جمعي (تلويزيون) بر اوقات فراغت نوجوانان و جوانان شهر تهران، پايان‌نامه‌ي كارشناسي ارشد دانشكده‌ي روانشناسي و
علوم اجتماعي دانشگاه آزاد اسلامي
– کاربخش راوري، ماشاالله (1381)، جوانان و اوقات فراغت، نشريه‌ي ماهانه‌ي پيوند،
شماره‌ي 275-273
– کاظمي، عباس (1387)، بررسي سبک‌های فراغتي در ميان دانشجويان کشور و
عوامل همبسته با آن، تهران: پژوهشگاه فرهنگ و معارف اسلامي
– كرباسي، منیژه، وكيليان، منوچهر (1385)، مسائل نوجوانان و جوانان، تهران: نشر پيام نور
– کرلينجر، فرد، ان (1366)، مباني پژوهش در علوم رفتاري، ترجمه‌ي حسن پاشا شريفي و جعفر نجفي زند، جلد اول، تهران: آواي نور
– کوشافر، علی اصغر (۱۳۸۱)، اصول و مبانی تربیت بدنی، چاپ اول، تبریز: نشر
دانشگاه آزاد اسلامی
– کوهستاني، حسينعلي (1378)، پژوهشي در اوقات فراغت و راه‌های بهره‌وري از آن، مشهد: نشر تيهو
– کيويستو، پيتر (1380)، انديشه‌هاي بنيادي در جامعه شناسي، ترجمه منوچهر محسني، تهران: نشر ني
– كوزر، لوئيس (1380)، زندگي و انديشه بزرگان جامعه‌شناسی، ترجمه‌ي محسن ثلاثي، تهران: نشر علمي
– كوزر، لوئيس (1384)، نظريه‌هاي جامعه شناسي در دوران معاصر، ترجمه‌ی محسن ثلاثي، تهران: نشر علمي
– گیدنز، آنتونی (1376)، جامعه شناسی، ترجمه‌ی منوچهر صبوری، چاپ دوم، تهران: نشر نی
– لازار، ژوديت (1380)، افکار عمومي، ترجمه‌ي مرتضي کتبي، تهران: نشر ني
– مرکز آمار (1386)، طبقه بندي فرهنگ و فراغت ايران، گزيده‌ي مطالب آماري، سال 18، شماره‌ي2
– محسنی، منوچهر (1379)، نگرش‌ها و رفتارهای فرهنگی ایرانیان، فصلنامه‌ی علمی- پژوهشی رفاه اجتماعی، سال دهم، شماره39 تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
– محمودي اشکوري، حسين (1369)، بررسي وسايل ارتباط جمعي و گذران اوقات فراغت، پايان نامه‌ي کارشناسي ارشد، دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران
– مسلمي پطرودي، رقيه (1389)، بررسي تأثير سرمايه فرهنگي بر اوقات فراغت،
مطالعه موردي شهرستان جويبار، پايان نامه کارشناسي ارشد
– معین، محمد (1375)، فرهنگ معين، تهران: انتشارات امیرکبیر، جلد دوم، چاپ نهم
– مك لوهان، مارشال (1377)، براي درك رسانه، ترجمه‌ی سعيد آذری، تهران: مركز تحقيقات، مطالعات و سنجش برنامه اي صدا و سيما
– منادي، مرتضي (1386)، اوقات فراغت و چالش‌های جهاني شدن مقايسه دو نسل،
مجله مطالعات فرهنگي و ارتباطات، شماره‌ي8
– موموندي، افسر (1380)، بررسي چگونگي گذران اوقات فراغت نوجوانان و جوانان
شهر ورامين، طرح پژوهشي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي استان تهران
– موظف رستمي، محمدعلي (1379)، اصول برنامه ريزي اوقات فراغت، چاپ اول، تهران: انتشارات گويه
– مهدوي، محمد صادق و مولايي، نرگس (1381)، مطالعه جامعه شناختي نحوه‌ي گذران اوقات فراغت مردان متأهل شاغل پس از کار روزانه از نگاه همسرانشان شهر اراک، فصلنامه‌ي تخصصي جامعه شناسي، سال اول، شماره‌ي2
– وبلن، تورستاين (1383)، نظريه طبقه مرفه، ترجمه‌ی فرهنگ ارشاد، تهران: نشر نی
– هاشمي نژاد، شهلا و محتشمي، شايسته (1368)، گذران اوقات فراغت مردم تهران، تهران: مركز تحقيقات، مطالعات و سنجش برنامه اي صدا و سيما
– هیوود، لس و همکاران (1380)، اوقات فراغت، ترجمه‌ي محمد احسانی، تهران:
نشر امید دانش
– یوسفی، باقر (1375)، چگونگی گذران اوقات فراغت، فصلنامه‌ی مدیریت در آموزش و پرورش، سال چهارم، شماره‌ی1

ب- فهرست منابع لاتين
– Abercombie, N. et al (2000), “Contemporary British Society”, Policy Press.
– Bodar, F(2000), Evaluation of the liesare Activities Students inTurkey, Sportpisc 255 .No.6, pp:175-188.
– Cunningham, G.B (2003), Media Coverage of Women’s Sport: a new look at an old problem, physical educator. 60 (2), Pp. 43-49.
– Elias, Norbert (1939), The Civilizing Process. Oxford: Blackwell.
– Elias, Norbert, Eric Dunning(1986), Quest for Excitement: Sport and Leisure in the Civilizing Process. Oxford: Blackwell.
– Parker, S(1971), The Future of Work and Leisure, London: Mac Gibbon & kee.
– Torkildsen, George (2000), Leisure and Recreation Management, London: Routledge

پیوست

« بررسي مقايسه‌اي الگوي گذران اوقات فراغت جوانان و والدين آنها در شهر تهران»
پاسخگوي محترم، با سلام. پرسشنامه حاضر براي انجام تحقيق دانشگاهي درباره« بررسي الگوي گذران اوقات فراغت جوانان و
13- در شبانه روز تا چه اندازه به هر يک از فعاليت هاي زير مي پردازيد ؟

* نام فعاليت خيلي زياد زياد كم خيلي کم اصلا
1 چت کردن
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11 ساير(نام ببريد)………..

14
22- هر يک از ورزش‌ها زير را تا چه اندازه انجام مي دهيد؟
* نام فعاليت خيلي زياد زياد كم خيلي کم اصلا
1 دو و ميداني
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12 ساير(نام ببريد)……

23- هر یک از اقدامات زير را چند بار انجام مي دهيد و معمولاً با چه کساني انجام مي دهيد؟
*
موارد
اصلاً
(بعدی) 1- برحسب هفته،ماه،سال 2- با چه کساني انجام می‌دهید؟
تنها باخانواده با دوستان با فرزندان ساير……….
1 پارک رفتن 0 در هفته…. بار
2 0 درماه…… بار
3 0 درماه…… بار
4 0 درماه……. بار
5 0 درسال….. بار
6 رفتن به موزه 0 درسال…. بار

24- در سال به طور متوسط چند بار به سفر می‌روید؟ …. بار اصلاً 0 سؤال27
25

Abstract
The present article which is conducted in 1392, investigates the patterns of leisure of youth and their parents .In this study some 202 among 404 citizens in 16-24 years old with their parents were selected in Tehran, using multi-stage cluster sampling method. The research method is survey and the data collection tool is the questionnaire.
This study uses the theoretical framework based on nine main patterns: free pattern; media center, sports center, recreation center, Travel-centered, play-based, learning-centered, faith-based, transaction-based and art-centered done. Results indicate that the average amount of parents leisure time is 3 hours, 49 minutes and 4 hours and 16 minutes is the youngsters. Thus, average leisure time among youth and their parents is lower than average. But youth leisure time is more than their parents. The results obtained between the variables of time watching TV, Satellite, internet use, going to the movies, going to the theater and paying attention to sports, to engage in play and visiting relatives, are significantly less than 0.01 percent. Between the variables of time dealing with sports, traveling and visiting the difference between youth and parents, and between variables and duration of the media is significant. The pattern of results is based on the theoretical framework of leisure. Research has shown that most of the youngsters and their parents pattern of leisure is sports- based, and media-based While the smallest model for parents is game-based. It is also noteworthy that the youth and their parents prefer the media, domestic television and the sports center and walking.

Keywords:leisure, leisure patterns, youth, parents

PAYAM NOOR UNIVERCITY

SUBMITTED IN PARTIAL FULFILMENTOF THE REQUIRMENTS
FOR THE DEGREE OF M.SC
IN SOCIOLOGY

TITLE
A COMPARATIVE STUDI OF LEISURE PATTERNS OF YOUNG PEOPLE AND THEIR PARENT

BY
…………………..

SUPERVISOR
DR. FARHAD NOSRATI NEJAD

ADVISOR
DR. MAHNAZ JALILI

APRIL 2014

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “بررسی مقایسه‌ای الگوی گذران اوقات فراغت جوانان و والدین آنها”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

+ 35 = 36