تاثیر بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه شهرستان خاتم

59,000تومان

توضیحات

دانشکده کشاورزی

بخش اقتصاد کشاورزی  

پايان نامه تحصيلی برای دريافت درجه کارشناسی ارشد

 رشته کشاورزی گرايش اقتصاد

تاثیر بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه شهرستان خاتم

چکيده

فعالیت‌های کشاورزی نمونه ای بارز از فعالیت‌های توام باریسک و بعضی مواقع نا اطمینانی است به طوری که این بخش به دلایل مختلف همچون پدیده‌های ناگوار جوی، آفت‌ها، انواع بیماری‌های گیاهی و تغییر در قیمت‌ها از دیر باز با نبود اطمینان و ریسک در مورد میزان تولید محصول و قیمت روبه رو بوده است. لذا لحاظ کردن ریسک در مدل‌های برنامه ریزی ریاضی کشاورزی و یافتن تدبیری جهت کاهش ریسک تولید در این بخش و مقابله با خسارت وارده ضرورت می‌یابد.بیمه درآمدی یکی از موارد مهم کاهش ریسک در بخش کشاورزی به شمار می‌آید. این بیمه یک الگوی جدید بیمه ای است که عملکرد و قیمت محصول را همزمان بیمه می‌کند. آنچه که در این میان اهمیت فراوانی دارد، این است که کشاورز باید بتواند، برای حوادثی که هنوز روی نداده است، هزینه ای را پرداخت کند. از این رو در تحقیق حاضر ابتدا اثر بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه و سود ناخالص شهرستان خاتم مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده بیانگر تاثیر بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه و درآمد منطقه مطالعاتی بوده است به طوری که با اعمال بیمه سطح زیر کشت و سود ناخالص منطقه افزایش می‌یابد. در ادامه به تعیین حق بیمه درآمدی برای محصولات، پرداخته شدکه نتایج حاکی از این بود که کشاورز برای بیمه کردن محصول گندم به صورت بیمه درآمدی، حاضر است تا حداکثر دو درصد از سود ناخالص کل را به عنوان حق بیمه درآمدی پرداخت کند و در صورتی که حق بیمه از این مقدار بیشتر تعیین شود کشاورز به بیمه‌های عملکرد روی می‌آورد.

واژگان کلیدی: بیمه درآمدی، الگوی کشت بهینه، سود ناخالص، حق بیمه

فهرست

عنوان                                                                                                                صفحه

 فصل اول: مقدمه

1-1- مقدمه. 2

1-2- تعریف مسئله. 4

1-3- ضرورت تحقیق.. 5

1-4- مفاهیم پایه ای در بیمه محصولات کشاورزی.. 6

1-4-1- بیمه. 6

1-4-2- بیمه کشاورزی.. 7

1-4-3- مورد بیمه. 7

1-4-4- خطرات تحت پوشش…. 7

1-4-5- ضریب خطر. 7

1-4-6- حداکثر تعهد بیمه گر. 7

1-4-7- سطح پوشش…. 7

1-4-8- سطح تضمین شده. 8

1-4-9- حق بیمه. 8

1-4-10- حق بیمه عادلانه. 8

1-4-11- ذخایر احتیاطی.. 8

1-4-12- هزینه اجرایی.. 9

1-4-13- حق بیمه واقعی.. 9

1-4-14- نرخ بیمه 9

1-4-15- بیمه تک خطر 9

1-4-16- بیمه چند خطر. 9

1-4-17- غرامت… 10

1-4-18- بار مالی دولت… 10

1-4-19- گزینه. 10

1-4-20- بیمه عمومی.. 10

1-4-21- بیمه تکمیلی.. 10

1-4-22- بیمه عملکرد یا محصول 11

1-4-23- بیمه قیمت 11

1-4-24- بیمه درآمدی 11

1-5- فرضیه‌ها 12

1-6- اهداف تحقیق.. 12

 فصل دوم: مروری بر مطالعات انجام شده

2-1- مقدمه. 14

2-2- مطالعات انجام شده در داخل.. 14

2-3- مطالعات انجام شده در خارج.. 20

فصل سوم :مبانی نظری

3-1- مقدمه. 26

3-2- ریسک و بیمه درآمدی.. 28

3-3- مفهوم ریسک…. 30

3-4- منابع ریسک در کشاورزی.. 31

3-5- مدیریت ریسک…. 32

3-6- چگونگی تصمیم گیری کشاورزان در شرایط وجود ریسک     33

3-7- بيمه محصولات کشاورزی مناسب ترين راهکار مديريت ريسک     33

3-8- ویژگی‌های خطرات قابل بیمه شدن. 34

3-9- عملیات بیمه در جهان. 35

3-10- موانع و چالش‌های فراروی بیمه کشاورزی در ایران  38

3-11- مدل‌های برنامه ریزی ریاضی.. 42

3-12- مدل‌های برنامه ریزی ریسکی.. 42

3-13- مدل برنامه ریزی ریسکی درجه دوم. 43

3-14- مدل تارگت-موتاد. 44

3-15- مدل موتاد. 45

3-16- معیار تصمیم گیری ماکزیمین 48

3-17- معیار تصمیم گیری تاسف بزرگ یا مینی ماکس 49

3-18- روش هیزل بر اساس مدل موتاد. 50

3-19- تابع هدف و محدودیت‌های روش هیزل بر اساس مدل موتاد  51

3-20- ابزار گردآوری داده‌های تحقیق.. 52

3-21- قلمرو زمانی تحقیق.. 52

3-22- جامعه آماری و قلمرو تحقیق.. 52

3-23- روش تجزیه و تحلیل اطلاعات… 52

3-24- آشنایی با منطقه مورد مطالعه. 52

3-24-1- وضعیت جغرافیایی و جمعیتی محدوده مطالعاتی.. 52

3-25- پیشینه تاریخی منطقه. 53

3-26- سیمای کشاورزی منطقه. 53

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها و گزارش نتایج

4-1- مقدمه. 56

4-2- تشریح فعالیت‌ها، محدودیت‌ها و میزان موجودی منابع در مدل برنامه ریزی خطی   56

4-2-1- محدودیت زمین زراعی.. 57

4-2-2- محدودیت آب… 57

4-2-3- محدودیت نیروی کار. 58

4-2-4- محدودیت کود شیمیایی و سم.. 59

4-2-5- محدودیت ماشین آلات… 59

4-2-6- محدودیت سرمایه. 60

4-3- تابع هدف… 61

4-4- تشریح فعالیت‌ها و محدودیت‌ها در مدل‌های ریسکی   62

4-5- تدوین الگوهای برنامه ریزی خطی.. 63

4-5-1- الگوی برنامه ریزی خطی جهت کالیبره کردن مدل با توجه به الگوی کشت منطقه  63

4-5-2- الگوی برنامه ریزی خطی بدون در نظر گرفتن ریسک…. 66

4-5-3- الگوی برنامه ریزی خطی تحت شرایط ریسکی.. 70

4-5-4- الگوی برنامه ریزی خطی در شرایط بیمه ای بدون در نظر گرفتن ریسک…. 73

4-5-5- الگوی برنامه ریزی خطی تحت شرایط ریسکی و بیمه ای.. 77

4-6- تخمین مدل در شرایط با و بدون ریسک…. 81

4-6-1- مدل کالیبره شده با توجه به شرایط و الگوی کشت منطقه. 81

4-6-2- مقایسه الگوی کشت منطقه با الگوی کشت بهینه با و بدون ریسک…. 82

4-6-3- تعیین محدوده مناسب حق بیمه درآمدی و تاثیر آن بر سطح زیر کشت منطقه. 91

4-7- خلاصه. 97

فصل پنجم: نتیجه­گیری و پیشنهادات

5-1- مقدمه. 99

5-2- جمع بندی.. 99

5-3- پیشنهادات… 100

6- منابع و مآخذ. 101

فهرست جداول

عنوان                                                                                                                         صفحه

جدول ‏3‑1: انواع محصولات و عوامل خطر قهری و طبیعی تحت پوشش بیمه. 40

جدول ‏4‑1: نیاز آبی محصولات زراعی (واحد:متر مکعب) 57

جدول ‏4‑2: متوسط تعداد نیروی کار مورد نیاز برای هر یک از محصولات… 58

جدول ‏4‑3: متوسط مقادیر مصرف کود اوره، فسفات و سم در یک هکتار. 59

جدول ‏4‑4: متوسط ساعت کار مورد نیاز ماشین آلات… 60

جدول ‏4‑5: سود ناخالص و هزینه متغیر در هکتار محصولات مختلف… 62

جدول ‏4‑6: کشت فعالیت‌ها و نام متغیرهای به کار برده شده در الگوها 66

جدول ‏4‑7: کشت فعالیت‌ها و نام متغیر‌های به کار برده شده 73

جدول ‏4‑8:  نتایج حاصل از کالیبره کردن مدل. 81

جدول ‏4‑9: توزیع نیروی کار در دوره‌های مختلف و مصرف آب… 81

جدول ‏4‑10:  نتایج حاصل از الگوی کشت منطقه در شرایط 83

جدول ‏4‑11: نتایج حاصل از تخمین الگوی کشت منطقه در شرایط ریسک…. 85

جدول ‏4‑12: نتایج حاصل از تخمین الگوی کشت منطقه در شرایط بیمه ای 86

جدول ‏4‑13: نتایج مربوط به مدل‌های معمولی و ریسکی و تغییرات آن. 88

جدول ‏4‑14: نتایج حاصل از تغییرات در ضرایب محصولات بیمه درآمدی.. 91

جدول ‏4‑15: نتایج حاصل از تغییرات در ضرایب محصولات بیمه درآمدی.. 92

جدول ‏4‑16: نتایج حاصل از تغییرات در ضرایب محصولات بیمه درآمدی.. 93

جدول ‏4‑17: نتایج حاصل از تغییرات در ضرایب محصولات بیمه درآمدی.. 94

جدول ‏4‑18: نتایج حاصل از تغییرات در ضرایب محصولات بیمه درآمدی.. 96

فهرست نمودار

عنوان                                                                                                                         صفحه

نمودار ‏3‑1: مقایسه بیمه درآمدی با بیمه عملکرد و قیمت… 28

1- فصل اول

        کلیات تحقیق

1-1- مقدمه

يكي از ويژگي‌هاي بارز فعاليتهاي توليدي بخش كشاورزي، وابستگي زياد آن به طبيعت و شرايط غيرقابل كنترل و گاهي غيرقابل پيش بيني محيطي مي باشد. بنابراين توليد كشاورزي در شرايط طبيعي يكي از پر مخاطره ترين نوع فعاليت‌هاي اقتصادي محسوب مي شود. طغيان آفات، انواع بيماري‌هاي گياهي و دامي، تغييرات ناگهاني دما، كمبود و پراكنش نامناسب بارندگي و بروز خشكسالي‌هاي پياپي و پيامدهاي ناشي از آن و نيز وقوع بلاياي طبيعي مانند سيل و زلزله، ممكن است خسارت‌هاي زيادي به كشاورزان و بخش كشاورزي وارد كند. بنابراین ناپایداری و مخاطره آمیز بودن شرایط سبب شده که کشاورزی یک فعالیت توام با ریسک تلقی گردد.

شدت ریسک معمولا رابطه منفی با سطح توسعه کشورها دارد بطوریکه در کشورهای جهان سوم تحمل ریسک ناشی از عوامل اقتصادی و طبیعی به علت نداشتن پشتوانه مالی برای کشاورزان خرده پا سخت تر است، نتایج بسیاری از مطالعات حاکی از ریسک گریز بودن کشاورزان دارند (داس و همکاران، 1995). ریسک در کشاورزی ممکن است از ناحیه تولید، قیمت، اعتبارات و یا پذیرش تکنولوژی جدید باشد. نوع و شدت ریسکی که کشاورزان با آن روبرو هستند با نوع سیستم کشاورزی، مشخصات آب و هوایی، سیاست‌ها و مجموعه تشکیلات نهادی تغییر می‌کند. ریسک باعث می‌شود که کشاورزان به طور محافظه کارانه ای منابع خود را به فعالیت‌های مختلف تخصیص دهند. آنها الگوی محصولات را با تنوع بیشتری نسبت به آنچه که از نظر اجتماعی بهینه است، دنبال می‌کنند ودر اکثر موارد نسبت به پذیرش تکنولوژی‌های جدید به دلیل توام بودنشان با ریسک تمایل نشان نمی‌دهند (فردوسی و همکاران، 1373)

با توجه به تاثیر گریز ناپذیر مخاطره‌های تولیدات کشاورزی بر اقتصاد جامعه روستایی، در صورت عدم حمایت دولت از کشاورزان در قالب سیستم‌های حمایتی و مدیریتی، صدمات زیادی به آنها وارد می‌شود و در اکثر موارد ادامه فعالیت را از آنها سلب می‌کند. از این رو دولت‌ها در راستای جبران خسارت‌های برخاسته از خطرها، اقدام‌های گوناگونی انجام می­دهند (جعفر زاده، 1378 ). بی ثباتی در درآمدهای مزرعه و آسیب دیدن تولیدکنندگان در اکثر کشورهای در حال توسعه و حتی در بسیاری از کشورهای توسعه یافته از ناحیه عوامل کنترل ناپذیر و ریسک­هایی که از طریق روش­های مدیریت ریسک کنترل شدنی نیست، فشارهایی بر دولت­های این کشورها وارد آورده و آنها را مجبورساخته است تا برنامه‌هایی را در جهت ثبات درآمدهای تولیدکنندگان از قبیل پرداخت­های جبرانی، تعیین قیمت­های تضمینی، قیمت­های هدف و خریدهای اعتباری و یا بیمه محصولات کشاورزی تهیه و تدوین کنند (فورتان وهت[1]، 1994). به عبارت دیگر در کشورهای در حال توسعه لزوم طراحی و اجرای برنامه‌های حمایتی بیشتر و کارا را آشکار ساخته است (بانک جهانی، 1999). تعیین سیاست‌ها و تدوین برنامه‌های مناسب در بخش کشاورزی، علاوه بر این که مستلزم آگاهی لازم از شرایط تولید در واحدهای زراعی می­باشد، تا حدود زیاری نیز بستگی به میزان آگاهی برنامه ریزان از فرایند تصمیم گیری زارعین و عکس العمل آنها نسبت به انواع سیاست‌های کشاورزی دارد (سلطانی و همکاران، 1378). کشاورزان در تصمیم گیری برای کشت محصولات زراعی خود هدف‌های مختلفی همچون حداکثر درآمد خالص، حداقل کردن هزینه‌ها، استفاده حداکثر از نیروی کار خانوادگی و دستیابی به سطوح مشخصی از درآمد برای تامین حداقل نیاز ضروری خانواده خویش توجه دارند (محمدی و ترکمانی، 1380).

بنگاه‌ها  و موسسات مختلف اقتصادی به شکل‌های مختلف با استفاده بهینه از منابعشان سرو کار دارند به طوری که به دست آوردن ترکیبی از محصولات که بتواند بیشترین درآمد را از مصرف هزینه ثابتی برای زارع داشته باشد و یا کمترین هزینه جهت ایجاد یک درآمد ثابت را در بر داشته باشد، اهمیت ویژه ای دارد. یکی از متداول ترین ابزارهای اقتصاد کشاورزی برای رسیدن به این هدف استفاده از برنامه ریزی ریاضی می‌باشد که در چند دهه گذشته به طور وسیع برای تعیین برنامه بهینه در رشته‌های مختلف کشاورزی مورد استفاده قرار گرفته است. در این روش برنامه ریزی با مشخص بودن بازده فعالیت‌ها، هزینه‌های متغییر، میزان منابع در دسترس و میزان نهاده‌های مورد نیاز برای تولید محصول، مدل بهینه با حداکثر بازده یا حداقل هزینه مشخص می‌شود. افزون بر آن مطالعات متعددی ریسک گریزی زارعان را به دلیل ریسکی بودن تولید محصولات کشاورزی، نشان می‌دهند به طوری که این رفتار ریسک گریزانه در تصمیم گیری‌های کشاورزی و الگوی کشت بهینه تاثیر دارد. لذا برای طراحی الگوی بهینه کشت، ریسک و نبود حتمیت باید به عنوان فاکتوری مهم وارد مدل شود تا نتایج واضح تری بر اساس ترجیحات مدیر مزرعه به دست آید.

بيمه كشاورزي مي تواند با افزايش ريسك پذيري بهره برداران و به تبع آن، افزايش احساس امنيت در كشاورزان، زمينه لازم براي استفاده مناسب و كارا از عوامل توليد و همچنين سرمايه گذاري در استفاده از فناوري نوين و در نتيجه افزايش بهر ه وري در بخش كشاورزي را فراهم كند و موجب كاهش نوسان‌ها در توليد محصولات كشاورزي و درآمدي كشاورزي شود (ترکمانی، 1383).

مفهوم بیمه در بخش کشاورزی عبارت است از تضمین جبران بخشی از خسارات داده و ستاده‌ها و عوامل بالفعل لازم برای عملیات اقتصادی، در فاصله پیش از تولید تا مصرف محصولات، و در برابر خطرات تهدید کننده غیر قابل پیشگیری به شرط آنکه پیش بینی احتمال وقوع خطرات امکان پذیر باشد (نیکویی و ترکمانی، 1381). بیمه محصولات کشاورزی ساز و کاری برای مشارکت در ریسک است که در عمل موجب انتقال ریسک از بیمه گزاران به موسسات بیمه کننده دولتی یا خصوصی می‌شود و باعث افزایش خاطر کشاورزان نسبت به درآمد آینده شان می‌شود (نلسون و لیمان[2]. 1987). بنابراین بررسی آثار آن بر بخش کشاورزی لازم و ضروری به­نظر می­رسد. لذا در مطالعه حاضر به بررسی اثرات بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه شهرستان خاتم پرداخته می‌شود. این فصل پس از طرح تعریف مسئله به بیان ضرورت تحقیق و در پایان به فرضیات و اهداف تحقیق می­پردازد.

1-2- تعریف مسئله

بخش کشاورزی به دلیل برخورداری از رشد مستمر و پایدار اقتصادی، تأمین امنیت غذایی، بازدهی سرمایه، ارزآوری، ارزبری کمتر، ایجاد عدالت اجتماعی در قیاس با سایر بخشهای اقتصادی کشور از قابلیت‌های خاصی برخوردار است به نحوی که توانسته است نقش بسیار بارزی در عرصه اقتصادی کشور داشته باشد. این بخش نقش حیاتی را در اقتصاد ایران بر عهده دارد زیرا حدود 11 درصد تولید ناخالص ملی، 23 درصد اشتغال و تأمین غذای بیش از 80 درصد جامعه را پوشش می‌دهد (فیتا[3]، 2006). حدود 40 درصد جمعیت کشور در مناطق روستایی زندگی می­کنند که شغل اکثر آنها کشاورزی است، بنابراین کشاورزی در اقتصاد روستایی ایران، بسیار مهم است و سهم آن در معیشت روستاییان به خصوص کشاورزان خرده­پا که اغلب منبع درآمد دیگری ندارند، بسیار حائز اهمیت است (نوریسعید، 1378). علاوه بر این، تولید در بخش کشاورزی تفاوت­هایی با سایر زمینه­های تولیدی و تجاری دارد، که مهمترین آنها اتکاء زیاد فعالیت‌های این بخش به طبیعت و مواجه شدن با طیف وسیعی از خطرات و حوادث طبیعی مانند سیل، تگرگ، سرما و گرما، آفات و امراض نباتی می­باشد که فعالیت در این بخش را به فعالیتی پرخطر و توأم با ریسک تبدیل کرده است (اندرسن[4]، 2003). از اینرو اتخاذ تدابیر امنیتی و مدیریتی برای کاهش و کنترل ریسک تولید در این بخش ضرورتی اجتناب ناپذیر می‌نماید. بیمه محصولات کشاورزی به کشاورزان کمک می­کند تا به منظور کاهش ریسک، بهترین برنامه‌های مدیریتی و استراتژی‌های پایدار را به کار ببرند (هاگ و همکاران[5]، 2003). بنابر ضرورت‌هایی که ذکر شد، تشکیل صندوق بیمه محصولات کشاورزی در کشور توسط شورا انقلاب در دی ماه 1358 در بانک کشاورزی به نام صندوق کمک به تولید کنندگان خسارت دیده محصولات کشاورزی و دامی‌تصویب گردید (یزدانی و کیانی راد، 1383). وجود ریسک عملکرد، قیمت، درآمد و در نتیجه احتمال وقوع خسارت از یک طرف و پرداخت هزینه ای به نام حق بیمه از طرف دیگر، تصمیم در مورد مناسب ترین الگوی کشت را پیچیده تر می­سازد. مدیر واحد زراعی در  تعیین الگوی بهینه کشت علاوه بر در نظر گرفتن محدودیت‌های مختلف باید میزان و نوع ریسک حاصل از هر یک از فعالیت‌ها را مد نظر آورده و با توجه به آن در رابطه با بیمه کردن یا بیمه نکردن آنها و در صورت بیمه کردن، انتخاب نوع بهینه بیمه تصمیم گیری نماید (فلسفیان و همکاران، 1384). مطالب فوق اهمیت بیمه محصولات کشاورزی بخصوص بیمه درآمدی را به عنوان مهم­ترین ابزار مدیریت ریسک در بخش کشاورزی نشان می­دهد. لذا در مطالعه حاضر کوشش می­شود به سوالات زیر پاسخ داده شود:

کاهش  ریسک درآمد از طریق بیمه درآمدی چه تاثیری بر الگوی کشت بهینه و درآمد کشاورزان شهرستان خاتم خواهد داشت؟

تاثیر تغییر حق بیمه بر الگوی کشت بهینه و درآمد کشاورزان شهرستان خاتم چگونه است؟

1-3- ضرورت تحقیق

يكي از ويژگي‌هاي بارز فعاليت­هاي توليدي بخش كشاورزي، وابستگي زياد آن به طبيعت و شرايط غيرقابل كنترل و گاهي غيرقابل پيش بيني محيطي مي باشد. بنابراين توليد كشاورزي در شرايط طبيعي يكي از پر مخاطره ترين نوع فعاليت‌هاي اقتصادي محسوب می­شود. با توجه به موارد ذکر شده تعیین الگوی کشت بهینه بهره برداری‌های کشاورزی، اهمیت ویژه ای دارد به طوری که با استفاده از این الگو می­توان حداکثر درآمد حاصل از میزان معینی از نهاده‌ها و یا حداقل هزینه ایجاد ترکیب خاصی از محصولات را تعیین کرد. بنابراین استفاده از روش‌هایی در چارچوب برنامه ریزی ریاضی همراه با مخاطره برای برنامه ریزی اقتصاد کشاورزی ضروری می­باشد (ترکمانی و کلایی، 1378).

بیمه محصولات کشاورزی بیشترین قابلیت را برای مقابله با ریسک دارد و یکی از مناسب ترین سازوکارها برای ایجاد سرمایه گذاری در بخش کشاورزی به شمار می‌آید که با تحت پوشش قرار دادن طیف وسیعی از خطرات در اکثر کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه به کار می‌رود. بیمه می‌تواند به گونه ای در خور توجه، امنیت کشاورزان را افزایش دهد و برای کشاورزان، توانایی حفاظت در برابر ریسک، جلوگیری از ازبین رفتن محصول و ثبات درآمد را در برابر پرداخت حق بیمه ای اندک به ارمغان آورد.

تاکنون مطالعات زیادی در زمینه بیمه محصولات زراعی و اثرات آن بر درآمد و مطلوبیت کشاورزان انجام گرفته است ولی تاثیر تغییرات حق بیمه، به خصوص بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه و درآمد بررسی نگردیده است  لذا در این مطالعه سعی بر این است که علاوه بر بررسی اثر بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه و درآمد منطقه، تاثیر تغییر حق بیمه بر الگوی کشت بهینه و درآمد نیز بررسی شود.

1-4- مفاهیم پایه ای در بیمه محصولات کشاورزی

1-4-1- بیمه

بیمه عقدی است که به موجب آن یک طرف تعهد می‌کند در ازای دریافت وجه یا وجوهی از طرف دیگر در صورت وقوع یا بروز حوادث، کل یا بخشی از خسارت وارده بر او را جبران نماید (قانون بیمه ایران، 1316). شخصی که متعهد می‌شود را بیمه گر[6]، طرف دیگر را بیمه گذار[7]، وجهی را که بیمه گذار به بیمه گر می‌پردازد حق بیمه[8] و آنچه را که بیمه می‌شود موضوع بیمه می‌نامند. قراردادی که بین بیمه گر و بیمه گذار بسته می‌شود را قرارداد بیمه می‌گویند.

1-4-2- بیمه کشاورزی

فرآیند اقتصادی دوسویه ای است که طی آن قراردادی به منظور جبران خسارت احتمالی و یا هدف نیل به امنیت غذایی فی مابین بهره بردار بخش کشاورزی (حقیقی یا حقوقی) و صندوق بیمه محصولات کشاورزی منعقد می‌گردد. این قرارداد را بیمه نامه، بهره بردار را بیمه گذار و صندوق بیمه را بیمه گر می‌نامند (بیمه کشاورزی، تنوع خدمات و تعرفه‌ها، 88-1387).

1-4-3- مورد بیمه

عبارت است از انواع محصولات زراعی، باغی، دام، طیور، آبزیان، و منابع طبیعی که طبق شرایط و ضوابط اعلام شده در بیمه نامه، تحت پوشش خدمات بیمه کشاورزی قرار می‌گیرد (بیمه کشاورزی، تنوع خدمات و تعرفه‌ها، 88-1387).

 

1-4-4- خطرات تحت پوشش

عواملی خطری که تحت پوشش بیمه قرار دارد، خطرات تحت پوشش نامیده می‌شود (کیانی راد، 1383).

1- Fourtan and Hueth

2- Nelson and Loehman

3- Fita

4- Anderson

5- Haq and ekal

6- Insurer

7- Insured or Insure

8- premium

 

1-     منابع ­و مآخذ

  • آل احمد، ع. (1380). تعیین الگوی کشت بهینه بخش زراعت شهرستان سمنان، پایان نامه کارشناسی ارشد اقتصاد کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.
  • اسدی، ه. سلطانی، غ. (1379). بررسی حاشیه ایمنی و تعیین الگوی کشت بهینه فعالیت‌های زراعی با بهره گیری از روش برنامه ریزی خطی، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال هشتم، شماره 31.
  • احمدی، م. (1378). بررسی عوامل مؤثر بر عضویت کشاورزی در تعاونی‌های تولید روستایی در قالب الگوی انتشار نوآوری‌ها. پایان نامه کارشناسی ارشد، تهران: دانشکده کشاورزی، دانشگاه تربیت مدرس.
  • اکبری، ن. زاهدی کیوان، م. زاهدی کیوان، م. (1387). اندازه گیری ریسک کشت محصولات زراعی در استان همدان با استفاده از برنامه ریزی ریاضی تحت شرایط ریسک و نبود قطعیت، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال شانزدهم، شماره 64.
  • بسکابادی، الف، شاهنوشی، ن، محمدزاده، ر، باریکانی، الف. (1389). بررسی واکنش پنبه کاران استان خراسان نسبت به ریسک قیمتی در چارچوب انتظارات عقلایی. مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال 18، شماره 69، 79-93.
  • ترکمانی، ج. (1377).  تأثير بيمه بر کاهش ريسک گندم کاران، جلد اول. تهران: مؤسسه پژوهش‌های برنامه ریزی و اقتصاد کشاورزی.
  • ترکمانی، ج. (1388). بررسی اثرات بیمه محصولات کشاورزی در کاهش ریسک و نابرابری درآمدی بهره برداران مطالعه موردی در استان فارس، مجله تحقیقات اقتصاد کشاورزی، جلد 1، شماره 1
  • ترکمانی، ج، فلسفیان، آ. (1383). مقایسه و ارزیابی انواع بیمه محصولات کشاورزی: کاربرد مدل برنامه ریزی توام با ریسک تارگت موتاد. فصلنامه پژوهشی صندوق بیمه محصولات کشاورزی، شماره 2، 28-5.
  • ترکمانی، ج. قربانی، م. (1378). عوامل موثر بر تقاضای بیمه محصولات کشاورزی: مطالعه موردی شهرستان ساری، مجله علوم کشاورزی ایران، شماره 27، 21-2.
  • ترکمانی، ج. کلایی، ع. (1378). تاثیر ریسک بر الگوی بهینه بهره برداران کشاورزی: مقایسه روش‌های برنامه ریزی توام با ریسک موتاد و تارگت موتاد. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 25.
  • ترکمانی، ج؛ موسوی، ن. (1389). بررسی اثرات بیمه محصولات زراعی بر کارایی تولید و مدیریت ریسک در کشاورزی مطالعه موردی استان فارس. مجله تحقيقات اقتصاد کشاورزی، شماره3، 1-26.
  • جعفرزاده، ع. (1378). اهمیت بیمه محصولات کشاورزی در جبران خسارتهای طبیعی. فصلنامه صنعت بیمه، شماره 55.
  • چیذری، ا. قاسمی، ع. (1378). کاربرد برنامه ریزی ریاضی در تعیین الگوی کشت بهینه محصولات زراعی. فصلنامه اقتصادی کشاورزی و توسعه، شماره 27.
  • حاجی رحیمی، م. ترکمانی، ج. (1376). کاربرد برنامه ریزی هدف در تعیین برنامه بهینه واحد‌های کشاورزی: مطالعه موردی استان آذربایجان غربی. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 20.
  • حسن شاهی، م. (1386). تاثیر ریسک بر الگوی کشت و درآمد کشاورزان: مطالعه موردی بخش کشاورزی شهرستان ارسنجان. مجله پژوهش و سازندگی در زراعت و باغبانی، شماره 77.
  • راستگو، ح. رضوانفر، ا. (1386). بررسی عوامل موثر در توسعه بیمه محصولات راهبردی کشاورزی در شهرستان خدابنده. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 58.
  • زارع، م. ابراهیمی، م. (1390). تأثیر بیمه محصولات زراعی بر الگوی کشت بهینه و درآمد کشاورزان منطقه ارزوئیه شهرستان بافت، فصلنامه اقتصاد و توسعه کشاورزی، جلد 25، شماره 3، 321-313.
  • سلطانی، غ. اسدی، ه. (1379). بررسی حاشیه ایمنی و تعیین الگوی کشت بهینه فعالیتهای زراعی با بهره گیری از روش برنامه ریزی خطی، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال هشتم، شماره 31، 86-71.
  • سلطانی، غ. زیبایی، م. کهخدا، ا. (1378). کاربرد برنامه ریزی ریاضی در کشاورزی. سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران.
  • شاهنوشی، ن. (1383). گزینه مناسب پرداخت حق بیمه محصولات عمده زراعی مطالعه موردی شهرستان تربت حیدریه. فصلنامه پژوهشی صندوق بیمه محصولات کشاورزی، شماره 2.
  • عبدالهی عزت‌آبادی، م. بخشوده، م. (1386).بررسی امکان استفاده از بیمه منطقه‌ای محصولات کشاورزی در ایران: مطالعه موردی پسته، مجله علمی‌کشاورزی، شماره 1، جلد 3.
  • عزیزی، پ. پیشرو، ح. (1390). ارزیابی بیمه محصولات کشاورزی ایران با رویکرد کشاورزی پایدار، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، علمی‌پژوهشی، سال هشتم، شماره 31.
  • عمادزاده، م. زاهدی کیوان، م. آقایی، ک. (1387). تعیین الگوی بهینه کشت محصولات زراعی مزرعه در شرایط ریسک و نبود قطعیت با استفاده از برنامه ریزی خطی بازه ای، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال هفدهم، شماره 67.
  • فردوسی، ر. (1373). نقش بیمه در تولید محصولات کشاورزی: مطالعه موردی محصول پنبه، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران.
  • قربانی، ب. کرباسی، ع. فرهمند، ز. (1379). بررسی عوامل موثر بر پذیرش بیمه محصولات کشاورزی، خلاصه مقالات سومین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران، مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • کلایی، ع. (1380). استفاده از الگوی برنامه ریزی چند هدفی توأم با مخاطره برای بهبود کارایی هدف‌ها و الگوی بهینه کشت بهره بردان کشاورزی، مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال نهم، شماره 34.
  • کیانی راد، ع. یزدانی، س. (1383). بیمه درآمدی؛ الگویی جدید در مدیریت ریسک محصولات بخش کشاورزی. مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال دوازدهم، شماره 47.
  • کیهان پور، ع (1382). بیمه محصولات کشاورزی و 8 کشور جهان. نشریه صبح و اقتصاد
  • محمدی، ه. ترکمانی، ج. (1380). کاربرد مدل برنامه ریزی هدف توام با ریسک در بررسی پذیرش فناوری نوین از سوی ذرت کاران استان فارس. فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال 9، شماره 33، 233-25.
  • محمدیان، م. چیذری، ا. مرتضوی، ا. (1384). تأثیر کنترل ریسک قیمتی برنج در شرایط بورس کالا بر الگوی کشت بهینه مطالعه موردی استان گلستان منطقه گنبد، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال سیزدهم، شماره 49.
  • مهرابی، ح. برزو، ف. کیانی راد، ع. (1389). تدوین الگوی بیمه درآمدی محصولات ذرت دانه ای و سیب زمینی در استان کرمان. مجله اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال نوزدهم، شماره 75.
  • نوری سعید، م. (1378). بیمه و نقش آن در توسعه اقتصادی، مجموعه مقالات دومین همایش سراسری مسئولین وکارشناسان صندوق بیمه محصولات کشاورزی، تهران، انتشارات صندوق بیمه محصولات کشاورزی.
  • نیکویی، ع. ترکمانی، ج. (1376). عوامل موثر بر تقاضای بیمه محصولات زراعی استان فارس، خلاصه مقالات سومین کنفرانس اقتصاد کشاورزی ایران، مشهد، دانشگاه فردوسی مشهد.
  • یزدانی، س. کیانی راد، ع. (1383). بیمه درآمدی الگوی جدید در مدیریت ریسک محصولات بخش کشاورزی، فصلنامه اقتصاد کشاورزی و توسعه، سال دوازدهم، شماره 47.
  • پایگاه اطلاعاتی صندوق بیمه محصولات کشاورزی ایران، aiiri. gov. ir
  • پایگاه اطلاعاتی موسسه پژوهش‌های برنامه ریزی اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، agri. peri. Ir

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  • Abdollahi Ezatabadi, M. and Bakhshodeh, M. (2007). Investigating the possibility of using regional agricultural insurance in Iran. A case study of pistachio. Scientific Journal of Agriculture. 30: 37-50. (in Persian)
  • Abourizk, S. (2002). Risk and uncertainty in construction. Available at: http://www. construction. ualberta. ca/papers. html
  • Ahsan, S. M. , A. Ali and N. Kurian (1982) , Toward a theory of agricultural insurance, American Journal of Agricultural Economics, (64) : 520-529
  • Anderson, J. R. (2003). Impacts of climate variability in Australian agriculture. Review of Marketing and Agricultural Economics: 49 (31).
  • Arriaza, M. Limon, J. A. G. (2002). Comparative performance of selected mathematical programming models. Agricultural systems 77 (2003) 155-171.
  • Berg, E. (2002). Assessing the farm level impacts of yield and revenue insurance: an expected value-variance approach.contributed paper submitted fir the Xth congress of the European Association of Agricultural Economists (EAAE) 28-31 August 2002 Zaragoza (spain).
  • Barnett , J.  and K. H. Coble.  (1999). Understanking Crop Insurance Principles : A.  Primer for Farm Leaders.  Agricultural Economics Research Paper No 209, Department of Agricultural Economics , Mississipi State University.
  • Binici, T. Zulaf, C. R. (2006). Determining wheat crop Insurance premium based on area yield Insurance scheme in konya province, Turky. Journal of sciences 6 (5) : 1148-1152.
  • Claassen, R. Roberts, M. J. (2005). Extent, location, and characteristic of land cropped due to Insurance subsidies. Prepared for presentation at the American Agricultural Economics association Annual meeting, providence, Rhode Island, july 24-27.
  • Clark, S; White, B. (2002). A survey of farmer’s attitudes, management strategies and use of weather and seasonal forecasts for coping with climate variability in the perennial pasture zone of SE Australia. Australian Journal of Experimental Agriculture, 42-60.
  • Das, P. S. and Kar,A (1995). Decision making under uncertainty: Bayesian approach: A case study of Aman paddy in Midnapore district” , Indian Journal of Agricultural Economics, 50: 59-68.
  • Duncan, J. R. B. myers. (2000). Crop Insurance under eatastrophic Risk. American Journal of Agricultural Economics. 82: 842-855.
  • Frascr, R. W. (1992). Anaralysis of willingness- to- pay for crop insurance. Aus. J. Agric. Econ. 36: 83-95.
  • Goodwin, B. K. , M. C. Roberts & K. H. Coblee. (2000). Measurement of price Risk in Revenue Insurance: Implication if Distributional Assumptions. Journal of Agricultural and Rsource Economics , 25 (1) : 1975- 214.
  • Goodwin, B. K. (1993). An empirical analysis of the demand for multiple peril crop insurance. American Journal of Agricultural Economics, 75: 425-434.
  • G, E. P, S. (2008). The Main Determin of Insurance Purchase an Emprical Study on Crop Insurance Policies France. Paper prepared for presentation at the 12th EAAE congress ‘Peaple, Food and Environments: Global Trends and European Strategies’, Gent (Belgium), 26-29 August 2008.
  • Hazel, P. R. Norton, R. D. (1986). Mathematical Programming for Economic Analysis in Agriculture. Macmillan, New York.
  • Hueth, Darell and W. Hartly Fourtan. (1994). Economics of Agricultural Crop Insurance: Theory and evidence. Kluwer Academic Publishers. Norwell. MA
  • Just, R. E. andD. Zillberman. (1986). Does the Law of Supply Hold under UncertaintyThe Economic Journal, (96) : 514-524
  • Kaylcn, M. S , E. T. loehman and P. V. Preckcl. 1989. Farm-Level analysis of agricultural insurance: A mathematical pregramming approach. Agric. Sys. 30: 235-244.
  • Lingered, S; Kostov, A. (2003). Risk management: a general framework for rural development. Journal of Rural Studies: 19 :40, 123-137.
  • Mahul, D. Wright (2000). Designing Optimal Crop Revenue Insurance, paper presented at the Annual Meeting of the American Association of Agricultural Economics.
  • Mishra, P.K. (1999). Planning for the Development and Operation of Agricultural Insurance Schemes, Development and Operation of Agricultural Insurance Schemes in Asia. Report of the APO Seminar on Agricultural Insurance Held in Manilia, Philippines, pp: 27-40.
  • Nelson, C. H. and Loehman, E. T. (1987) ,”Further toward a theory of agricultural insurance”, American Journal of Agricultural Economics 69
  • Olarinde, L. O. Manyong, V. M. (2008). Analysis optimum and Alternative farm plans for risk averse grain crop farmers in kaduna state, Northern, Nigeria. World journal of Agricultural sciences4 (1) : 28-35.
  • Pannell, D. (2003). Uncertainty and adoption of sustainable farming systems. Drench:Clawer Press.
  • Ramaswami, B. (1993). Supply response to agricultural insurance: Risk reduction and moral hazard effect. American Journal of Agricultural Economics. 75: 914-925
  • Rio, P. (1999). Adoption of rice production by technology by the Urinal farmers. Journalof Research, 24 :1.
  • Roberts, M. J. O’ Donoghue,  Key, N. (2007). Does crop Insurance affect crop yields. Paper prepared for presentation at the annual meeting of the AAEA, Portland, Oregon, July 29- August 1.
  • Robison , L. J. and P. J. Barry.( 1987).  The Competitive Firm s Response to Risk.  New York , Macmillan
  • Salami, H; Ahmadabadi, M. (2001). Factors affecting farmers’ willingness to buy sugar beet insurance: A case study of Khorasan Province. Agricultural Bank of Iran. Tehran.
  • Skees, J; Blank, R; Barnat, B. (1997). Designing and rating an area crop insurance contract.
  •  Turvey, C. G. (1992). An economic analysis of alternative farm revenue insurance policies. Canadian Journal of Agricultural Economics. 40: 403-426.
  • Vandeveer, M. L. and Young, C. E. (2001). The Effects of the Federal Crop Insurance Program on Wheat Acreage. Economic Research Service. USDA. 21-30
  • M. L. (2002). Demand for area crop insurance among litchi producers in northern Vietnam. Agricultural Economics Journal, 26,173-184
  • Vladu,M. I. Novak, J. L. Duffy, P. (2004). Optimal crop Insurance options for Alabama cotton-peanut producers: A Target-MOTAD Analysis. Southern Agricultural Economics Association Annual meeting, Tulsa , Oklahoma, February
  • Wenner, M. and D. Arias. (2003). Agricultural Insurance in Latin America: Where are we Paper Presented in International Conference on Paving the Way Forward for Rural Finance. American Journal of Agricultural Economics. 68: 6534-659.
  • Wiliams, J. R, Carriker, G. L, Barnaby, G. A, and Harper, G. K. (1993). Crop insurance and disaster assistance designs for wheat and grain sorghum. American Journal of Agricultural Economics, 75: 435-447.
  • World Bank (1999). Dealing with Commodity Price Volatility in DevelopingCountries: Aproposl for a Market – Based Approach“, International task Force on Commodity Risk Management in Developing Countries, Discussion Paper (Septimber) , Washington DC.
  • Zant, w. (2008). Hot stuff : Index Insurance for Indian smallholder pepper Growers. World Development vol. 36, No. 9, pp. 1585-1606.

Abstract

Agricultural activity is obvious type of unsafely and risky activities that this part had dealt with lack of trust amount of production and price as unpleasant atmosphere phenomena, calamities, kind of plant diseases and change in prices. So considered risk in agricultural management model, finding different path for decreasing production risks and checking received damage has been necessary.

Revenue insurance is one of the important risk mitigation in the agricultural sector is considered. This is a new model of insurance is insurance that insures the same performance and price. Which farmer ought to pay expense for decreasing risk in happened yet. Therefore at first this research considered effect crop revenue insurance on optimum cultivation pattern and gross profit in khatam city. Results of this survey showed that using revenue insurance could increase productions and gross profit in this area.

Continue to determine the premium income for deals were Suggested that the farmer to insure wheat as an income insurance, is now up to two percent of  the gross total income as premium paid and the premium is determined by the amount of additional, farmer brings the performance insurance.

Key words: Revenue insurance, optimal cropping patterns, Gross profit, premiums

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “تاثیر بیمه درآمدی بر الگوی کشت بهینه شهرستان خاتم”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

− 1 = 4