دانلود پایان نامه آداب دعا از منظر قرآن و سنّت

59,000تومان

توضیحات

مشاهدخ قسمتی از متن کامل :

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد خوی

(دانشکده علوم انسانی)

پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد«M.A»

رشته الهیات و معارف اسلامی «علوم قرآن وحدیث»

موضوع:

آداب دعا از منظر قرآن  و سنّت

استاد راهنما:

دكتر محبوب مهدویان

استاد مشاور:

دكتر عزیز علی زاده سالطه

نگارش:

……

تابستان   89

 

 

فهرست مطالب

چکیده— 1

مقدمه— 2

بیان مساله—- 3

سوالات تحقیق—- 3

هدف تحقیق– 6

پیشینه ی تحقیق— 6

روش تحقیق—— 8

اهمیت تحقیق—– 8

فصل اول: تبیین واژگان و اصطلاحات

1-1) معنای آداب در لغت— 11

2-1) معنای اصطلاحی آداب—– 13

3-1) كاربردهای قرآنی آداب —- 14

4-1) واژگان مرتبط با آداب—— 15

1-4-1) واژه های قریب المعنی—— 15

1-1-4-1) تعظیم— 17

2-1-4-1) توقیر — 18

3-1-4-1) تكریم — 19

5-1) ادب از منظر قرآن —- 21

6-1) ادب از منظر روایات– 22

7-1) اهمیت ادب از نگاه بزرگان—— 23

8-1) اقسام ادب— 23

9-1) فراگیری ادب—– 23

10-1) آثار ادب— 23

1-10-1) پوشش ضعفها—- 24

2-10-1) كم شدن لغزشها— 24

3-10-1) حسن خلق– 24

11-1) معنای لغوی دعا—– 24

12-1) دعا در اصطلاح—– 25

13-1) مفهوم دعا در كاربرد قرآنی—- 27

14-1) واژگان مرتبط با واژه دعا—— 31

1-14-1) ندا—– 31

1-1-14-1) ارتباط ندا با دعا—— 32

2-1-14-1) فرق دعا و ندا— 32

2-14-1) سؤال– 33

1-2-14-1) ارتباط سؤال با دعا— 34

2-2-14-1) تفاوت دعا و سؤال— 34

3-14-1) تضرع—— 35

1-3-14-1)ارتباط تضرع با دعا– 36

4-14-1)جئر—- 36

5-14-1)استغاثه—— 37

1-5-14-1)ارتباط استغاثه با دعا– 38

6-14-1) ذكر—- 39

نتیجه مبحث– 40

فصل دوم:آداب و شرایط استجابت دعا

مقدمه — 43

1-2) اعتراف به منشاء الهی توفیق دعا —- 43

2-2) اقرار به گناه —– 46

3-2) اقامه ی نماز قبل از دعا —- 48

4-2) اقرار و اظهار ایمان و اسلام —- 49

5-2)اظهار اطاعت از دستورات الهی —— 52

6-2)خوف و رجاء —- 54

7-2) ضرورت اخلاص در دعا — 57

8-2) اقرار به علم و حکمت خداوند — 58

9-2)اهتمام به زمان در دعا —— 60

10-2) اهتمام به مکان در دعا — 63

11-2) احوال دعا —– 65

نتیجه مبحث– 67

فصل سوم: پیامبران الهی و آداب دعا

مقدمه— 70

1-3) دعای حضرت آدم (ع) —– 70

2-3) دعای حضرت نوح (ع)—- 71

3-3) دعای حضرت ابراهیم (ع)—— 73

4-3) دعای حضرت عیسی (ع)– 76

5-3) دعای حضرت موسی(ع)— 77

6-3) دعای حضرت شعیب(ع)— 80

7-3) دعای حضرت سلیمان (ع)– 81

8-3) دعای حضرت زكریا (ع)— 84

9-3) دعای حضرت ایوب(ع)—- 85

10-3) دعای حضرت یعقوب(ع)—— 88

11-3) دعای حضرت یوسف(ع)—— 90

12-3) دعای حضرت یونس(ع)– 94

13-3) دعای پیامبر اكرم (ص) — 96

نتیجه مبحث– 100

فصل چهارم : ادب دعا در محضر خداوند

مقدمه—- 102

1-4) لزوم رعایت آداب دعا—— 103

2-4) آداب باطنی دعا– 105

1-2-4) دعا با توجه— 106

2-2-4)  دعا با قلب پاك—- 107

3-2-4) دعا همراه خوف و رجاء—– 107

4-2-4) دعا با حال ذلت و گدایی—– 108

5-2-4) خوش گمانی به خدا(حسن ظن)—- 109

6-2-4) اصرار در دعا—– 111

3-4) آداب ظاهری دعا—— 113

1-3-4) آداب قبل از دعا— 113

1-1-3-4) گفتن بسم الله—— 113

2-1-3-4) حمد و ثنا—- 114

3-1-3-4) صدقه دادن— 117

4-1-3-4) صلوات—— 117

5-1-3-4) طهارت جسمی و روح—— 119

4-4) آداب همراه دعا(آداب در حال دعا)—- 120

1-4-4) دستها را به سوی آسمان بلند كردن—– 120

2-4-4) عمومیت دادن به دعا—- 122

3-4-4)پنهانی دعا كردن—- 124

4-4-4) دعای جمعی– 125

1-4-4-4) دنباله گوینده آمین در دعا  شریك است—— 126

5-4-4)با تأنی دعا كردن— 126

6-4-4) اظهار خشوع—— 128

7-4-4) گریه در حال دعا– 129

8-4-4) انگشتر فیروزه یا عقیق در دست راست كردن—- 131

9-4-4)واسطه قرار دادن اهل بیت علیهم السلام—— 133

5-4) آداب بعد از دعا– 135

1-5-4) دست بر سروصورت كشیدن—— 135

2-5-4) ختم كردن دعا با صلوات—– 136

3-5-4)ذكر ماشاءالله لا قوة الا بالله العلی العظیم—— 137

4-5-4) دعا كننده بعد از دعا بهتر از قبل باشد– 138

6-4) آداب دعا در همه حال—— 139

1-6-4) عمل صالح— 139

2-6-4)امر به معروف و نهی از منكر—– 141

3-6-4)شكر نعمت—- 143

4-6-4) لقمه ی حلال– 144

نتیجه مبحث– 146

نتیجه گیری كلّی— 148

منابع و مآخذ– 150

چكیده انگلیسی—– 157

 

 

 

 

چكیده:

ارتباط با خداوند راههای متعددی دارد كه یكی از شاخص ترین آنها دعا می باشد و چنانكه هر امری آداب و شرایط خاص خود را ایجاب می كند ، این موضوع نیز از این قاعده مستثنی نبوده و هدف اصلی این پایان نامه كه با عنوان آداب دعا از منظر قرآن و سنّت می باشد آشنایی با آداب و شرایط دعا و شناساندن شیوه‌ی ارتباط با خدا و ادب رویارویی با پروردگار وهمچنین برخی نكاتی دیگر كه رعایت آنها در تكمیل دعا و نیكو كردن آن نقش اساسی دارند ؛ و بهترین منبع برای آشنایی هر چه بهتر با جزئیات این امر قرآن ، كتاب مقدّس آسمانی و سیره‌ی عملی انبیاء الهی و ائمه اطهار (ع) می باشد . به همین منظور در فصل اول از بررسی جمیع معانی لغوی می‌توان گفت كه دعا به معنی خواندن وندا آمده است و ادب دعا چیزی است كه مردم ادیب آن را فرامی گیرند ، چون آنها را به نیكی ها فرا می خواند و از زشتی بازمی‌دارد و در اصطلاح عبارت است از هیأت زیبا و پسندیده‌ای كه چه از نظر شرع و چه از نظر عقل سزاوار است بر طبق آن داده شود و در ادامه ضمن بررسی واژگان قریب المعنی ، به ادب دعا از دیدگاه قرآن و روایات و بزرگان دین نیز اشاره اجمالی داشته و ارتباط هر یك از آنها را متذكّر شده ایم . در فصل دوم كه با عنوان آداب و شرایط استجابت دعا مطرح است كه رعایت هر یك از عناوین مطرح شده در آنها چه از نظر باطنی نظیر اخلاص و خوف و رجاء توأم با اقرار به گناه و چه از نظر ظاهری مثل مكان (مسجد، كعبه) و در زمان (هنگام اذان و اقامه ،نزول باران ) از اهمیت خاصی برخوردار است .فصل بعدی كه  باعنوان پیامبران الهی و آداب دعا تنظیم یافته به چگونگی و سیره‌ی عملی و نظری انبیاء الهی در كیفیت دعا كردن پرداخته و آدابی نظیر نسبت دادن هرگونه كوتاهی به خود و بذل و بخشایش به خدا، طلب بخشایش به مؤمنین ، تلاش در جهت جلب رحمت الهی و اظهار نهایت درجه فقر و نیاز خویش به رحمت پروردگار را ، مورد تأكید قرار داده است و بالاخره در فصل پایانی كه ادب دعا در محضر خداوند است لزوم پایبندی به جایگاه طرف مقابل دعا و خوش گمانی به قبولی آن و نیز توأم ساختن آن با صدقه و صلوات همراه با طهارت جسمی و روحی و عمومیت دادن به آن و غیره مطرح و از زوایای  متعددی بررسی شده است.

 

 

 

مقدمه

این كه انسان باید بداند چه چیزهایی از پروردگار خویش طلب كند و چه عبارتی را در این مرتبه استخدام نماید تعبیر به ادب در دعا می شود . قرآن و عترت به ما آموخته اند كه چگونه دعا كنیم و چه چیزهایی را جهت سعادت دنیا و آخرت خویش از حضرت حق مسألت نماییم.

در قرآن اغلب آیاتی كه به عبارت ربّنا مزین شده بیانگر این واقعیت است كه اهل ایمان را ارشاد فرماید تا چه چیزهایی را با چه جملاتی از خداوند تبارك و تعالی طلب كنند.

«$oY­/u‘ Ÿw ùø̓è? $oYt/qè=è% y‰÷èt/ øŒÎ) $oYoK÷ƒy‰yd ó=ydur $uZs9 `ÏB y7Rà$©! ºpyJômu‘ 4» (آل عمران/8).

(خدایا قلب ما را بعد از هدایت آلوده نكن و برنگردان و رحمتت را بر ما هدیه كن).

« $uZ­/u‘ $uZù=yèô_$#ur Èû÷üyJÎ=ó¡ãB y7s9 `ÏBur !$uZÏF­ƒÍh‘èŒ Zp¨Bé& ZpyJÎ=ó¡•B y7©9 » (بقره/128)

(خدایا ما را از مسلمین قرار ده و نسل ما را از ایمان آورندگان برتو قرار ده).

«!$oY­/u‘ $oYÏ?#uä ’Îû $u‹÷R‘‰9$# ZpuZ|¡ym ’Îûur ÍotÅzFy$# ZpuZ|¡ym $oYÏ%ur z>#x‹tã ͑$¨Z9$# » (بقره/201)

(خدایا در دنیا و آخرت بر ما نیكی عطا كن و ما را از آتش نگه دار).

و دهها آیات دیگر كه همانند آیات فوق ، ادب در دعا را به ما می آموزند .

آنچه را كه ما در این رساله پیرامون آن بحث می كنیم ، این است كه علاوه بر اینكه باید در ظاهر در محضر خداوند متعال باادب باشیم در باطن خود نیز با مراقبت هایی كه انجام می دهیم  می كوشیم تا سخنی غیر حق و غیر ذكر نگوئیم و انگیزه های گناه آلود و شیطانی را به دل خود راه ندهیم.

 

 

بیان مسأله

دعا دارای آداب و شرایطی است در آموزه های دینی ما به آن اشاره گردیده است كه با توجه به آن آداب و شرایط و تفكر در محتوای متعالی و دل انگیز دعاها و مناجات هایی را كه اولیای خداوند بر زبانشان جاری گشته ، اهل دل درك می كنند كه آن دعاها و نجواهای عاشقانه با خدا با رعایت آداب و شرایط تا چه حدی روح و جان آدمی را تهذیب كرده و ایجاد امیدواری و تلاش و كوشش در رسیدن به مطلوب مؤثر است از این رو در این رساله به تفصیل ، به آداب و شرایط دعا كه پاره ای مربوط به مقبولیت و درستی دعا و بخش دیگر مربوط به كمال و تمامیت و آراستگی آن همراه با ذكر برخی موانع و بازدارنده از اجابت و برآورده شدن نیازها پرداخته می شود در حقیقت این پژوهش در صدد ارائه پاسخ به این سؤالات است كه دعا و آداب آن از منظر قرآن و سنت چگونه تبیین شده است و همچنین آداب ظاهری و باطنی دعا در اجابت دعا تأثیر دارد و این آداب از سوی دعاكننده باید رعایت شود یا خیر. و لذا هدف از ارائه این موضوع آشنا شدن با آداب و مقارنات دعا است تا اینكه بتوان در پرتو نگاه قرآن و سنت نسبت به این مسأله عوامل و شرایط آن پی برد و با بهره گیری از آداب دعای انبیاء از خاك به افلاك رسید.

 

سؤالات تحقیق:

سؤال اصلی

– دعا و آداب آن در قرآن و سنت چگونه تبین شده است؟

سؤالات فرعی

  • آداب ظاهری دعا چه تأثیری در اجابت دعا دارد؟
  • آداب باطنی دعا چه تأثیری درمقبولیت دعا دارد؟
  • دعا كننده باید دارای چه شرایطی بوده و چه آدابی را رعایت نماید؟

جواب سؤال اصلی:

دعا در فرهنگ قرآن و اهل بیت(ع) فقط یك درخواست خشك و بی روح نیست بلكه باید گفت دعا باطن قرآن است دعا رابطه ی معنوی میان خالق و مخلوق ورشته ی پیوند میان عاشق و معشوق است دعا روی آوردن بنده ی  فقیر، محتاج به درگاه خداوند بی نیاز و مشتاق است چنانكه فرمود: اگر به درگاه من نیایید و از من چیزی درخواست نكنید به شما توجهی نمی كنم(فرقان/77)1

و با توجه به كلام نورانی خداوند كه فرمود: « $tBur àMø)n=yz £`Ågø:$# }§RM}$#ur žwÎ) Èbr߉ç7÷èu‹Ï9  » (ذاریات/56) باید گفت دعا هدف خلقت است دعا آداب بسیار دارد و روایات و احادیث هم به آن اشاره دارند كه مهمترین آنها عبارتند از دعا باید پنهانی باشد و دعای آشكار و دعایی كه در نماز جماعت و در پیش دیگران خوانده می شود بدون شك نیك است اما اگر در شب درمیان انسان و خدا برقرار شود از جهت اخلاص وعمق ارتباط با خدا با دعای آشكارتفاوت دارد از این رو پیامبر می فرماید: دعای پنهانی برابر است با هفتاد دعای آشكار و همچنین با توجه به آیه ی « þ’ÎTqãã÷Š$# ó=ÉftGó™r& ö/ä3s9 4 »( غافر/60) دعا باید مقید به خشوع و خضوع  و مقید به فروتنی و اظهار ذلت باشد اگر خالی از این قیود و شروط باشد و از دلی سخت و سوخته برخیزد و بخواهد برای خدای خود امر و نهی كند هرگز مستجاب نخواهد شد.

 

 

سؤالات فرعی:

جواب سؤال 1:

دعای ظاهری اگر خالی از تمایل و اظهار درخواست با تمام وجود و بیم و هراسی دائم باشد بی اثر خواهد بود در واقع مانند جسدی می باشد كه روح نداشته باشد بنابراین دعاكننده باید ظاهری مانند گدای بینوایی داشته باشد كه در خانه كریمی رفته كه با گریه و زاری و اصرار التماس          می كند تا خواسته اش را برآورده نماید،در غیر این صورت دعاكننده نخواهد بود بلكه امر كننده می باشد نه التماس كننده در چنین حالتی هرگز خداوند از او اطاعت نخواهد كرد.

جواب سؤال 2:

اگر دعا با توجه باشد هم خوف به همراه دارد و هم طمع ، ترس از گناه كه مبادا انسان را مبغوض خدا كند و در نتیجه مانع اجابت دعا شود اما از طرفی فضل و كرم خداوند باعث طمع انسان به استجابت دعا می شود خداوند می فرماید : در حال خوف و طمع دعا كنید دعاكننده باید توجه داشته باشد كه مخاطب او مالك و خالق اوست پس باید با تمام وجود توجهش به دعای خود باشد و معلوم است حرف زدن بدون توجه در حقیقت بی اعتنایی به مخاطب است هر چند خداوند متعال این بی اعتنایی را می بخشد اما نباید انتظار اجابت دعا را داشت انسان همه هستی خود را از خدا دارد و هیچ چیز او از خودش نیست و در دعا باید به این فقر و ذلت خود توجه داشته باشد و با همان حال دعا كند دلی كه پر از وسوسه های شیطانی و هواهای نفسانی است نمی تواند با مبداء خیر و كمال مطلق در ارتباط باشد.

جواب سؤال 3:

مراعات چند شرط برای دعاكننده لازم و ضروری است شرط اول دعاكننده آن است كه مقام عبودیت و بندگی و به بیان دیگر نیاز دائمی خود را نسبت به خالق خود بشناسد یعنی به مقام خود آگاه بوده و بداند كه فقر مطلق است و غنی مطلق اوست« $pkš‰r¯»tƒ â¨$¨Z9$# ÞOçFRr& âä!#ts)àÿø9$# ’n<Î) «!$# ( ª!$#ur uqèd ÓÍ_tóø9$# ߉‹ÏJysø9$# » (فاطر/15)

شرط دوم این است كه خدای خود را به وصف بی نیازی مطلق بشناسد و بداند كه خدا بر اسرار درونی او آگاه و در برآوردن نیازهای او تواناست و هیچ چیز در برابر قدرتش مانع نخواهد بود و شرط سوم آن است كه بداند خداوند متعال از همه كس به او نزدیك تر است شرط چهارم داشتن اخلاص در دعا است یعنی فقط خدا را بخواند و كس دیگری را شریك او قرار ندهد و شرط پنجم آن است که خواسته اش طلب حقیقی باشد نه آنچنان که امری را طلب کند ولی آنگاه كه نصیب او شد از آن صرف نظر كند و شرط ششم دعاكننده ادب است یعنی با خضوع و رعایت جوانب بندگی دست به دعا بردارد و بهترین ادب عبودیت ندیدن خود و اعتراف به كوتاهی و تقصیر در درگاه الهی است همچنان كه روش انبیا و امامان چنین بوده است شناخت آداب دعا و انجام شرایط آن در اثر بخشی دعا و استجابت آن مؤثر است ، علاوه بر طهارت باطنی ، طهارت ظاهری نیز از آداب دعا به شمار می رود . و همچنین تغذیه از حلال و پرهیز از حرام و صدقه دادن و مداومت بر فرایض نیز از آداب دعا و شرایط استجابت آن است.

 

هدف تحقیق

هدف اصلی از نگارش این رساله آشنایی با آداب و شرایط دعا و شناساندن شیوه سخن گفتن و ادب ورویارویی با خدا و نیز پاره ای از آداب كه نگاهداشت آنها در تكمیل دعا ونیكوكردن آن نقش اساسی دارند با تكیه بر آیات الهی و روایات ائمه معصومین(ع) و گفتار علمای اخلاق به بیان آنها پرداخت و راهكارهایی را ارائه كرد.

 

 

پیشینه تحقیق

بعد از مطالعه كتب نوشته شده در خصوص موضوع تحقیق یا موضوعات مرتبط با آن ، مشخص گردید شرایط و آداب دعا به طور جدی مورد توجه واقع نشده و در نتیجه كارهای مهمی در این زمینه صورت نگرفته است این موضوع به طور پراكنده در لابه لای بحثهای علوم قرآن در بعضی كتب روایی و اخلاق مورد بحث قرار گرفته است و گاهی هم در تفاسیر، ذیل برخی آیات چون آیه 77 سوره فرقان و آیه های آخر سوره مائده ذكری از آن به بیان آمده است.

مهمترین كتاب در این موضوع عده الداعی ، نجاح الساعی (ابن فهد حلی) كه توسط محمد حسین نائیجی به ترجمه درآمده است كه در باب چهارم تحت عنوان كیفیت دعا به اقسام آداب دعا پرداخته شده است.

و كتاب دیگر اسرار خاموشان (شرح صحیفه سجادیه) كه توسط محمد تقی خلجی به شرح و توضیح مطالب آن پرداخته شده است كه در این كتاب مفهوم و آداب و شرایط و استجابت آن به نگارش درآمده است.

كتاب دیگری كه مقداری به شرایط و آداب دعا پرداخته مفتاح الفلاح شیخ بهایی كه در مقدمه آن به بحث پرداخته است.

كتاب دیگر میزان الحكمه كه توسط محمدی ری شهری به نگارش درآمده و در جلد 4 آن احادیث مربوط به آداب دعا و برخی شرایط و آداب دعا گردآوری شده است.

كتاب كافی منبع دیگری است كه توسط كلینی به نگارش درآمده و در جلد 4 ترجمه سید جواد مصطفوی تحت عنوان كتاب دعا در ابواب مختلف به بحث پرداخته است.

كتاب دیگر بحارالانوار كه توسط علامه مجلسی به نگارش درآمده و در جلد 90 و 91 آن به روایات و احادیث مربوط به دعا اشاره گردیده است.

و در كتابهای دیگری چون معراج السعادة احمد نراقی و اخلاق سید عبدالله شبر نیز مقداری به بحث آداب پرداخته شده و مباحثی  را مطرح كرده اند.

با جستجوی فراوان در سایت های مختلف پایان نامه هایی تحت عنوان آداب دعا از منظر قرآن و سنت یافت نگردید ولی پایان نامه هایی به این مضمون وعناوینی شبیه به این به نگارش درآمده است و مقالاتی كم و بیش مرتبط  با این موضوع  نیز نوشته شده كه به ذكر سه مورد آن                 می پردازیم:

1- آداب دعا     نویسنده محمود لطیفی                  نشریه نامه جامعه            شماره پنجم

2- آداب دعا    منابع مقاله ترجمه تفسیر المیزان        جلد 15 طباطبایی ، سید محمد حسین

3- آداب دعا     منابع مقاله مجله مشكوه                   رضا وحدتی

 

 

روش تحقیق

در این رساله از روش تحقیق توصیفی و تحلیلی از نوع اسنادی بهره گرفته شده است و از منابع قابل استناد ، آداب دعا در قرآن و روایات اسلامی مورد بررسی قرار گرفته و با مراجعه به منابع اولیه و اصلی تحقیق شامل : قرآن كریم ، تفاسیر و احادیث و كتب اخلاقی ، لغت و همچنین كتب معتبر تألیف شده در این مورد ، و فیش برداری از مطالب مهم و ضروری ، و فراهم آوردن مجموعه فیش ها و فصل بندی به صورت رایانه ای جمع بندی و استدلال شده و به صورت مدون ارائه گردیده است.

 

 

اهمیت تحقیق

آداب دعا موضوعی بسیار مهم و اساسی در زندگی فردی و اجتماعی انسان هاست در كتاب خدا ـ قرآن ـ و سنت از آن بحث شده است لذا می توان ادعا كرد كه ما با نیایش و مناجات و رعایت آداب آن می توانیم به فراخنای عالم هستی راه یابیم  و به خالق خویش تقرّب جوئیم.

با مراجعه به آیات قرآن و تفسیر و احادیث معصومین (علیه السلام) متوجه می شویم كه خداوند در قرآن كریم طرز دعا خواندن و روش مطلوب آن را آموزش داده است خداوند می فرماید:

«(#qãã÷Š$# öNä3­/u‘ %Y敎|Øn@ ºpuŠøÿäzur 4 ¼çm¯RÎ) Ÿw =Ïtä† šúïωtF÷èßJø9$# » (اعراف/55)

(پروردگار خود را به زاری و نهانی بخوانید كه او از حدگذرندگان را دوست نمی دارد).

در هر صورت ادب خواستن و طلب از بارگاه حق تعالی مؤثرترین چیز در دعاست اینكه بدانیم از چه كسی درخواست می كنیم ، چه می خواهیم و چگونه می خوانیم.

تا به حال در مورد آداب دعا در مرحله تحقیق كارهایی بطور جدی مورد توجه واقع نشده لازم است فعالیتهای در این زمینه انجام گیرد تا فرا راه خوانندگان پاكدل قرار گیرد باشد تا بخوانند و بدانند و بكار گیرند و با ایمان به خدا ، خدا را بخوانند و خواسته های خویش را از او بخواهند و بر رشد و شكوفایی خویش بیفزایند و با بهره مندی از آموزه های پیراسته «قرآن وعترت » زندگی دینی را بپویند و بپایند و بنده ی خدا باشند و به پیشگاه« قرب و رضوان» پروردگار راه یابند و رستگاری بزرگ را دست یابند(ان شاء الله)

بسیاری از مردم آگاهی چندانی از آداب دعا در زندگی ندارند حتی تصور می كنند كه انسان باید از خداوند چیزهایی بطلبد كه از دیگران ساخته نیست؛ اما این یك تصور باطل است در حالی كه رعایت آداب دعا موجب كمال دعا و رفعت مرتبه و فزونی تأثیرگذاری آن می شود اما چنان نیست كه اصل پذیرش و تأثیرگذاری دعا به آن منوط باشد.

ما می توانیم در مسائل آموزشی و تربیتی با بهره گیری از اقیانوس بیكران قرآن و سنت درباره دستورات خاص و رعایت مقرراتی برای دعا استفاده فراوان ببریم.

 

 

 

 

منابع و مأخذ:

  • قرآن كریم، ترجمه ی محمدمهدی فولادوند، چاپ دوم، قم،مركز طبع و نشر قرآن جمهوری اسلامی ، 1386ش.
  • نهج البلاغه،ترجمه محمد دشتی، چاپ بیست و یكم،قم، انتشارات نشر الهادی، پاییز81.
  • صحیفه ی سجادیه، امام سجاد(علیه السلام)، ترجمه ی محمد صلواتی،چاپ اول، انتشارات فرهنگ مردم با همكاری نشر مبارك، 1381ش.
  • مصباح الشریعه و مفتاح الحقیقه،امام صادق(علیه السلام)،ترجمه ی عبدالرازق گیلانی، چاپ اول، تهران،انتشارات پیام حق، 1387ش.
  • ابن فارس، احمد،معجم مقاییس اللغة،تهران،انتشارات اسماعیلیان،جمادی الآخر1404.
  • ابن منظور،محمد بن مكرم،لسان العرب،قم،انتشارات نشر ادب و داراحیاء بیروت،1416ق و محرم 1405ق.
  • احسائی ، محمد بن علی بن ابراهیم ، عوالی اللالی ، قم ، انتشارات سیدالشهدا 1304هـ .
  • احمد بن علویه ـ ازبك خان،دائرة المعارف بزرگ اسلامی، زیرنظر كاظم موسوی بجنوردی،چاپ اول،تهران ،ناشر مركز دائرة المعارف بزرگ اسلامی 1375ش.
  • احمدی،حسن،دعاهای قرآن،تهران،انتشارات اسلامی1377ش.
  • ازهری ، احمد ، تهذیب اللغه ، قاهره ، بی تا.
  • اسدی كبوتر آبادی ، اكبر ، نردبان آسمان ( مجموعه ای از درسهای اخلاق آیت الله بهاءالدین ، قم ، انتشارات پارسایان ، 1375 هـ ش .
  • آمدی تمیمی،عبدالواحد،غررالحكم ودرالكلم،چاپ اول، قم،چاپ دفتر تبلیغات اسلامی حوزه ی علمیه قم ،بی تا.
  • امین ، هیئت محمد ، آداب اسلامی ، ترجمه سید صادق شفایی زاده ، انتشارات داراالانصار 1385هـ ش .
  • انصاری ، محمد ، آداب دعا و ادعیه قرآنی ، قم ، انتشارات شاكر 1384 ش.
  • انصاری ، خواجه عبدالله ، شرح منازل السائرین ، ترجمه شرح عبدالرازق لاهیجانی كاشانی ، قم ، انتشارات آیت اشراق ، 1386هـ ش .
  • انوری ، جواد ، فرهنگ بزرگ سخن ، چاپ اول ، انتشارات مهارت زمستان 1381.
  • بابایی ، احمد علی ، برگزیده تفسیر نمونه ، چاپ سیزدهم ، تهران ، انتشارات دارالكتب الاسلامیه 1382 ش.
  • بخاری ، محمد بن اسماعیل ، صحیح البخاری ، بیروت ، انتشارات بیروت 1401 ق.
  • بندریگی ، محمد ، فرهنگ جدید عربی فارسی (منجد الطلاب) ،تهران ، انتشارات علمی ، 1378 ش.
  • تميمی، قاضي نعمان بن محمد ، دعائم الاسلام، بيروت، انتشارات دارالمعارف،1383ق.
  • توسی ، حسن ، مصباح المتهجد ، به تصحیح اسماعیل الانصاری الزنجانی،قم، 1401 ق .
  • ثقفی تهرانی ، محمد ، تفسیر روان جاوید ،چاپ سوم،تهران ، انتشارات برهان، 1398 ق.
  • جزایری ، نورالدین ، فروق اللغات ، نجف ، انتشارات دارالكتب ، 1380هـ .
  • جعفری ، یعقوب ، تفسیر كوثر ،بی جا، بی تا .
  • جوادی آملی ، عبدالله ، یاد معاد ، تهران ، مركز نشر فرهنگی رجاء ، 1370 هـ ش.
  • جوادی و جمعی از همكاران ، دائرة المعارف تشیع ، تهران ، انتشارات علمی فرهنگی 1373 هـ .
  • حجتی ، سید محمد باقر ، در حریم كعبه ، تهران ، نشر مشعر ، 1380 هـ .
  • حر عاملی ، وسائل الشیعه ، قم ، مؤسسه آل بیت ، 1409 ق
  • حسینی دشتی ، معارف و معاریف ، چاپ اول ، قم ، انتشارات اسماعیلیان ، مؤسسه نشر اسلامی ، پائیز 69ش .
  • حكیمی ، محمدرضا ، جامعه سازی قرآنی ، تهران ، دفتر نشر فرهنگ اسلامی ، 1378 ش.
  • حلّی ، ابن فهد ، عده الداعی و نجاح الساعی ، ترجمه محمد حسین نائیجی ،چاپ اول ،قم ، انتشارات مطبوعات دینی ، پائیز 1384 ش.
  • حلّي حسني، سيدبن طاووس، اقبال الاعمال، قم ، انتشارات مكتب الاعلام الاسلامي، 1416ق.
  • ——، فلاح السائل، قم،دفتر تبليغات اسلامي، بي تا.
  • خرمشاهی ، بهاءالدین ،دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی،تهران،انتشارات دوستان ـ ناهید ، 1377 هـ .
  • خزائلی ، ایزدی ، تحلیلی بر دعاهای انبیاء در قرآن ، چاپ اول ، قم ، انتشارات گنج عرفان ، 1383 هـ .
  • خلجی ، محمد تقی ، اسرار خاموشان (شرح صحیفه سجادیه) ، ویراستار سید محمد موسوی ، چاپ اول ،بی جا، انتشارات پرتو خورشید، بی تا .
  • (امام ) خمینی (ره) ، روح الله ، شرح چهل حدیث ، چاپ سی و ششم ، تهران ، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (ره) ، 1385 هـ ش.
  • خوانساری ، آقاجمال الدین ، شرح غررالحكم ، چاپ اول ، تهران ، نشر دانشگاه تهران ، 1366 ش.
  • دهخدا ، علی اكبر ، لغت نامه ، زیر نظر دكتر محمد معین ، تهران ، چاپخانه دولتی ، ایران ، 1377 ش.
  • دیلمی ، حسن ، ارشاد القلوب ، مترجم سید هدایت الله مترجمی ، انتشارات بوذر جهرمی مصطفوی ، جمادی الاول 1380 ق .
  • راغب اصفهانی ، حسین بن محمد ، المفردات فی قریب القرآن ، تهران ، المكتبه المرتضویه ، بی تا .
  • راوندی ، سعید بن عبدالله ،الدعوات، قم ، مدرسة الامام المهدی ، 1407 ق .
  • رحیمی نیا ، مصطفی ، ترجمه المنجد ، چاپ سوم ، تهران ، انتشارات صبا ، پائیز 86.
  • رشاد ، علی اكبر ، دانشنامه امام علی علیه السلام ، تهران ، مركز نشر آثار پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی ، 1380 .
  • روحانی ، محمود ، المعجم الاحصائی الالفاظ القرآن الكریم ، چاپ اول ، مشهد ، انتشارات آستان قدس رضوی ، 1366ـ 1368 .
  • زمخشری ، محمود بن عمر ، الكشاف ، قم ، منشورات البلاغه ، 1415 ق .
  • زوزانی ، حسین ، المصادر ، مشهد ، كتاب فروشی باستان ، 1345 .
  • زیدان ، عبدالكریم ، المستفاد من قصص القرآن ، بیروت ، مؤسسه الرساله 1418 ق 1997 م .
  • سبحانی ، جعفر،آئین وهابیت ، قم ، انتشارات دارالقرآن كریم،1366 ش.
  • سید قطب ، فی ضلال القرآن ، بیروت ، انتشارات دارالشروق ، 1408 ق .
  • شانوری،محمّد، مستدرك الوسائل، بی جا ، بی تا.
  • شبر ، سید عبدالله ، اخلاق ، چاپ سیزدهم ، قم ، انتشارات هجرت 1387 ش.
  • شعرانی ، ابوالحسن، نثر طوبی (دائرة المعارف لغات قرآن مجید) ، چاپ دوم ، تهران ، انتشارات كتاب فروشی اسلامی ، 1352 ش .
  • شوشتری ، عباس ، فرهنگ كامل لغات قرآن ، چاپ سوم ، چاپ علامه طباطبایی، بی تا.
  • صدوق ، ابو جعفر محمد بن علی بن حسین (ابن بابویه) ، الخصال ، قم ، مؤسسه نشر اسلامی، بی تا.
  • —- ، عیون الاخبار الرضا ، چاپ اول ، قم ، انتشارات پیام علمدار 1387.
  • — ، من لایحضره الفقیه ، تهران ، انتشارات دارالكتب الاسلامیه .
  • طباطبایی ، سید محمد حسین ، المیزان ، ترجمه سید محمد باقر موسوی همدانی ، چاپ پنجم و بیست چهارم ، قم ، انتشارات اسلامی وابسته به حوزه علمیه قم ، 1386 هـ ش.
  • طبرسی ، ابوالفضل ، مشكاة الانوار ، ترجمه عبدالله محمدی و مهدی هوشمند ، قم ، انتشارات دارالثقلین ، 1379 هـ ش.
  • طبرسی ، شیخ حسن ، مكارم الاخلاق ، ترجمه سید ابراهیم میر باقری ، تهران ، انتشارات فراهانی 1365 هـ ش.
  • —، الاداب الدينيّة للخزانة المعينية، ترجمه احمد عابدی، بی‌جا،انتشارات زائر، بی‌تا.
  • طبرسی ، فضل ابن حسن ، مجمع البیان فی تفسیر القرآن ، مترجم علی كرمی ، تهران ، انتشارات فرهنگ و ارشاد اسلامی 1380 ش.
  • طریحی ، فخرالدین ، مجمع البحرین ، چاپ دوم ، تهران ، انتشارات دفتر نشر و فرهنگ اسلامی 1408 ق 1367 ش .
  • طوسی ، ابو جعفر محمد بن الحسن بن علی ، التبیان فی تفسیر القرآن ، قم ، انتشارات مكتب الاعلام الاسلامی 1409 ق .
  • — ،تهذیب الاحكام ،تهران،انتشارات دارالكتب الاسلامیه 1365 ش .
  • — ، مصباح المتهجد ، بیروت ، مؤسسه فقه الشیعه ، 1411 ق .
  • طیب ، سید عبدالحسین ، اطیب البیان فی تفسیر القرآن ، چاپ دوم ، تهران ، انتشارات اسلام 1387 ش .
  • عروسی حویزی ، عبد علی بن جمعه ، نور الثقلین ، قم ، انتشارات علمی ، بی تا .
  • العسگری ، ابی هلال ، معجم الفروق اللغویه ، چاپ چهارم ، بیروت ، انتشارات دارالآفاق الجدیده ، 1977 ق .
  • علاف ، ادیب ، الدعا فی القرآن ، دمشق ، انتشارات الفارس ، 1420 ق .
  • عیاشی ، محمد بن مسعود ، تفسیر العیاشی ، تهران ، انتشارات علمی اسلامی ، بی تا .
  • غفاری ، ابراهیم ، آئین نیایش ، مشهد ، انتشارات بنیاد پژوهشهای اسلامی آستان قدس رضوی ، 1373 .
  • فیض كاشانی ، محسن ، التحفة السینه ، مشهد ، انتشارات كتابخانه آستان قدس رضوی ، میكرو فیلم ، بی تا.
  • —– ، تفسیر الصافی ، تهران ، انتشارات اسلامیه ،بی تا.
  • الفیومی ، احمد بن محمد بن علی ، المصباح المنیر ، چاپ سوم ، انتشارات داراالهجره ، 1425 ق .
  • القبانچی ، سید حسن ، مسند الامام علی (ع) ، چاپ اول ، بیروت ، مؤسسه الاعلمی ، 1421 ق .
  • قرائتی ، محسن ، تفسیر نور ، چاپ یازدهم ، تهران ، مركز فرهنگی درسهایی از قرآن ، 1383 ش .
  • قرشی ، سید علی اكبر ، احسن الحدیث ، چاپ سوم ، تهران ، انتشارات بنیاد بعثت ، 1377 ش.
  • —- ، قاموس قرآن ، چاپ هفتم ، تهران ، انتشارات دارالكتب الاسلامیه ، بی تا.
  • قرطبی ، ابی عبدالله محمد بن احمد الانصاری ، الجامع الاحكام القرآن ، بیروت ، انتشارات داراحیاء التراث العربی ، 1405 ق .
  • قشیری ، مسلم ، صحیح مسلم ، بیروت ، انتشارات داراحیاء التراث ، بی تا.
  • قمی ، عباس ، سفینة البحار ، چاپ چهارم ، قم ، انتشارات اسوه ، 1427 هـ ق .
  • — ، مفتاح الجنان ، ترجمه موسوی دامغانی ، چاپ سیزدهم ، تهران ، انتشارات الهادی ، تابستان 81 .
  • قمی ، علی بن حسین ، الامامة و التبصره ، بیروت ، مؤسسه آل بیت الاحیاء التراث .
  • كاشانی ، ملا فتح الله ، منهج الصادقین ، چاپ دوم ، تهران ، انتشارات كتاب فروشی اسلامی ، 1344.
  • كلینی ، محمد بن یعقوب ، كافی ، تهران ، انتشارات علمیه اسلامیه ، بی تا.
  • مجلسی ، محمد باقر ، بحار الانوار ، چاپ دوم ، بیروت ، انتشارات وفاء 1403 ق .
  • — ، حلیة المتقین ، چاپ ششم ، انتشارات پیمان ، 1382 .
  • محمدی ری شهری ، محمد ، میزان الحكمه ، مترجم حمید رضا شیخی ، چاپ پنجم ، انتشارات دارالحدیث ، 1384 ش.
  • مدرسی ، كمال نژاد ، محمد تقی ـ مصطفی ، دعا پرواز روح و راه زندگی ، انتشارات مؤسسه مطلع الفجر ، 1371 .
  • مشكینی ، علی ، مصباح المنیر ، قم ، انتشارات یاسر ، 1362 .
  • مصطفوی ، حسن ، التحقیق فی كلمات القرآن ، تهران ،بنگاه ترجمه و نشر كتاب،1360 .
  • مطهری ، مرتضی ، بیست گفتار ، چاپ دوازدهم ، تهران ، انتشارات صدرا ، 1308 .
  • معین ، محمد ، فرهنگ فارسی ، چاپ هفدهم ، تهران ، انتشارات امیر كبیر ، 1380 .
  • مغنیه ، محمد جواد ، تفسیر كاشف ، تهران ، انتشارات دارالكتب ، 1424 ق .
  • مكارم شیرازی ، ناصر ، تفسیر نمونه،تهران،انتشارات دارالكتب الاسلامیه 1374هـ ش .
  • ملكی تبریزی ، میرزا جواد ، المراقبات ، قم ، انتشارات رسالت ، 1375 .
  • ممدوحی كرمانشاهی ، حسن ، شهود و شناخت (ترجمه و شرح صحیفه سجادیه) ، قم ، نشر بوستان كتاب ، 1383 .
  • مهیار ، رضا ، فرهنگ ابجدی ، تهران ، انتشارات حیدری ، 1375.
  • میر خلف زاده ، احمد ، قصص الدعا ، چاپ اول ، قم ، 1380 .
  • نراقی ، ملا احمد ، معراج السعادة ، چاپ اول ، قم ، نشر شهاب الدین ،1386.
  • نفیسی ، علی اكبر ، فرهنگ نفیسی ، ناظم الاطباء افست مروی ، بی تا.
  • نوربخش، جواد، فرهنگ نوربخش، بي‌جا، انتشارات يلدا قلم ، 1379ش.
  • نوری ، حسین ،مستدرك الوسائل ، قم ، مؤسسه آل البیت لاحیاء التراث ، 1409 ق.
  • هاشمی رفسنجانی ، اكبر ، فرهنگ قرآن ، قم ، انتشارات بوستان كتاب ، 1383 هـ ش.
  • هیثمی ،ابن حجر، مجمع الزوائد ، چاپ دوم ،بی جا، انتشارات دارالكتب ، 1408 ق.
  • الواسطی اللیثی ، علی بن محمد ، عیون الحكم والمواعظ ، قم ، انتشارات دارالحدیث .

Abstract

There are  different ways  to connect  to God one  of  which  is  through  saying Prayers , and  since  there  are  special  ways  for every  affair   , this is  not  an exception either   ,   and the main objective of  the present study  which is titled “ prayers customs based on qoran and sonnah ” is to become familiar with prayers

Manners  and  familiarizing ways of  connection to God  and  courty  of  facing with the lord and  also some other tips which are in  fluential in  complementing

prayers  and making it better .   the  best resources to get more familiar with its details are the holy script qoran and prophet` s and Imam` s deeds and behaviour.

Thus ,  in  the  first chapter  based on  verbal concept we can  say  that  prayers Mean to call and address and its manner is something  that men of  letters learn It since it calls them to good and prevents from bad and it means a beautiful and Elegant from which based on religion and  /  or  wisdom  it `­­ s better  to perform

Accordingly .  following the researcher has reviewed the glossary of words and Has had a glance on courtesy from the qoran and traditions viewpoint and their  Relationships .  The  second  chapter  titled  “ manners  and  conditions for  the Acceptance of prayers ” prescribes following every one of  the  aforementioned.

Titles either inwardly like purity  , fear and hope  along  with confession to sin or Out wardly  like the   place ( mosque  , ka` aba) and  the  time ( azan and Igama Raining time ) . the next chapter titled the holy prophets and manners of prayers .

And practical and theoretical tradition of the holy prophets in saying prayers and Emphasizes charging kinds of deficiencies to and own and assigning generosity .

To the God , begging forgiveness of the believers , trying to get God `s mercy and Stating the maximum degree of poverty and the need to God `s mercy. Finally in The last chapter which  includes  prayers manners  in  the presence  of God the Researcher has reviewed the necessity to bound to the other end of the prayers and

Being optimist its acceptance and join it with alms and salawat along with physical And spiritual purity and its generalization.

Islamic Azad University of Khoy

Facutty of Humanities

Masteso degree thesio

Title:

Lituryy from peropective of Quean & Sunnot

 

 

 

 

 

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “دانلود پایان نامه آداب دعا از منظر قرآن و سنّت”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

41 + = 51