مقایسه زمان پاسخ در اندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان

59,000تومان

توضیحات

دانشكده تربيت‌بدني و علوم ورزشی
پایان نامه برای دریافت درجه کارشناسی ارشد (M.A )
تربيت بدني و علوم ورزشي – گرایش عمومي

 

100 صفحه

 

 

فهرست مطالب

چکیده: 1
فصل اول مقدمه و کلیات
1-1 مقدمه 3
1-2 بیان مساله 5
1-3 ضرورت انجام تحقیق 9
1-4 اهداف تحقیق 10
1-4-1 هدف اصلی 10
1-4-2 اهداف فرعی 10
1-5 فرضيه‌هاي تحقيق 11
1-6 پيش فرض‌هاي تحقيق……………………………….11
1-7 قلمرو ت
حقیق 12
1-8 تعریف واژه‌ها 12
1-8-1 زمان واکنش، حرکت و عملکرد 12
1-8-2 بازیکنان زن نخبه 13
1-8-3 دست برتر 13
1-8-4 پای برتر 13

فصل دوم ادبیات و پیشینه تحقیق
2-1 مقدمه 15
2-2 اندازه‌گیری انواع زمان واکنش 16
2-2-1 آزمایش واکنش ساده 17
2-2-2 آزمایش واکنش انتخابی 17
2-2-3 آزمایش واکنش تشخیصی 18
2-3 عوامل تاثیرگذار بر روی زمان واکنش 18
2-3-1 تفاوت انواع زمان واکنش 18
2-3-2 تعداد محرک‌های معتبر احتمالی 19
2-3-3 شدت محرک‌ها 20
2-3-4 تحریک 21
2-3-5 سن 22
2-3-6 جنسیت 22
2-3-7 راست دستان در مقابل چپ دستان 24
2-3-8 دید مستقیم یا پیرامونی 26
2-3-9 تمرین و خطا 26
2-3-10 خستگی 27
2-3-11 گرسنگی 27
2-3-12 پرت کردن حواس 27
2-3-13 هشداردهی در مورد تحریک‌های قریب الوقوع 28
2-3-14 مصرف الکل و مشروبات 29
2-3-15 فعالیت ورزشی و گرم کردن 29
2-3-16 زمان عکس‌العمل و پيچيدگى حرکت 31
2-3-17 تنبیه بدنی، استرس و ترس 32
2-3-18 داروهای محرک 32
2-3-19 تعیین هدف 32
2-4 بررسی مطالعات انجام شده بر روی زمان واکنش 34
2-4-1 مطالعات انجام شده در خارج از کشور 34
2-4-2 مطالعات انجام شده در داخل از کشور 36
2-5 جمع بندی 38

فصل سوم روش تحقیق
3-1 مقدمه 40
3-2 روش و طرح كلي تحقيق 40
3-3 جامعه‌ي آماري 40
3-4 نمونه‌ي آماري و روش نمونه‌گيري 40
3-5 متغيرهاي تحقيق 41
3-5-1 متغیرهای مستقل 41
3-5-2 متغیرهای وابسته 41
3-6 ابزار اندازه‌گيري 41
3-6-1 دستگاه سنجش زمان واکنش 41
3-6-2 ترازوی پزشکی 41
3-6-3 قدسنج دیواری 41
3-6-4دستگاه اندازه‌گیری توده بدنی 41
3-7 شيوه‌ي جمع آوري اطلاعات 42
3-7-1 اندازه‌گیری زمان واکنش 43
3-7-2 زمان سنج واكنش 44
3-7-3 اندازه گیری وزن 45
3-8 روش‌هاي آماري 45

فصل چهارم نتایج
4-1 مقدمه 47
4-2 توصيف داده‌ها 47
4-3 آماراستنباطی 48
4-4 آزمون فرضیه‌ها 52
4-4-1 آزمون فرضیه اول 52
4-4-2 آزمون فرض دوم 54
4-4-3 آزمون فرض سوم 55
4-4-4 آزمون فرض چهارم 57
4-4-5 آزمون فرض پنجم 58
4-4-6 آزمون فرض ششم 60

فصل پنجم بحث و نتیجه‌گیری
5-1 مقدمه 63
5-2خلاصه تحقیق 63
5-3 یافته های تحقیق 63
5-4بحث 64

5-5 نتیجه گیری 68
5-6 محدوديت ها 68
5-6-1-محدودیت های خارج از کنترل تحقیق 68
5-7پيشنهادها 69
5-7-1 پیشنهادات برخاسته از تحقیق 69
5-7-2 پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی 69
منابع و مآخذ 70

 

 

فهرست جداول

جدول 4-1 مقایسه قد، وزن شاخص توده بدنی، سن و سابقه قهرمانی فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌های زن نخبه استان 48
جدول 4-2. میانگین وانحراف استاندارد متغیرهای اندازه‌گیری شده 50
جدول4-3 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی هندبالیستها 52
شکل4-4 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی هندبالیستها 54
جدول4-5 مقایسه زمان زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد اندام‌های تحتانی بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها 55
جدول4-6 مقایسه زمان حرکت، زمان پاسخ و زمان عکس‌العمل اندام‌های فوقانی بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها 57
جدول4-7مقایسه زمان زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد اندام‌های تحتانی بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها 59
جدول4-8مقایسه زمان زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد اندام‌های فوقانی بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها 60

 

 

فهرست شکل ها

شکل2-1 رابطه شدت محرک و زمان واکنش 21
شکل2-2 نمودار زمان واکنش در برابر درجه تحریک 21
شکل4-1. مقایسه میانگین زمان حرکت بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها براساس رشته ورزشی، اندام فوقانی-تحتانی 51
شکل4-2. مقایسه میانگین زمان واکنش بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها براساس رشته ورزشی، اندام فوقانی-تحتانی 51
شکل4-3. مقایسه میانگین زمان عملکرد بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها براساس رشته ورزشی، اندام فوقانی-تحتانی 52
شکل4-4 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی هندبالیستها 53
شکل4-5 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی فوتسالیست 54
شکل4-6 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی بین هندبالیست و فوتسالیستها 56
شکل4-7 مقایسه زمان زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های فوقانی بین فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌ها 57
شکل4-8 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد بین پای برتر و پای غیربرتر فوتسالیست‌ها 58
شکل4-9 مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد بین دست برتر و دست غیربرتر هندبالیست‌ها 60

 

 

چکیده:

هدف از این تحقیق مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد در اندام‌های تحتانی و فوقانی، اندام‌های برتر و غیربرتر بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه 323 سال استان گلستان است. روش تحقیق علی مقایسه ای بود و به همین منظور از بین 176 نفر جامعه آماری، تعداد 30 نفر به عنوان نمونه تحقیق به طور تصادفی انتخاب شدند. میانگین قد و وزن و شاخص توده بدنی هندبالیست‌ها(به ترتیب 13/5±03/158، 75/3±66/56و 62/191/18)و فوتسالیست‌ها (به ترتیب 67/3±10/158، 24/4±06/53 و 06/291/18) بود. پس از اندازه‌گیری‌های بدنی، به کمک دستگاه زمان‌سنج زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد براي سنجش مدت زمان واكنش افراد به محرك ساده اندازه شد.متغیر های وابسته در هر گروه از طریق آزمون t و برای مقایسه بین گروه‌ها نیز از روش تحلیل واریانس یکطرفه (ANOVA) استفاده شد. تمام محاسبات آماری به وسیله نرم‌افزار SPSS نسخه 16 در سطح معنی داری 05/0≥α انجام گرفت.
یافته ها نشان داد که اندام تحتانی ورزشکاران نخبه زن در رشته ورزشی فوتسال از اندامهای فوقانی شان سریع تر می‌باشد و به همین صورت در رشته ورزشی هندبال اندامهای فوقانی از اندام‌های تحتانی پاسخ سریع تری نسبت به محرک مورد نظر نشان می دهند. همچنین مشخص شد که زمان واکنش در اندامهای برتر نسبت به اندامهای غیربرتر کمتر است. نتایج نشان می دهند که با توجه به نحوه اجرای حرکات در هر دو رشته ورزشی اندامهای برتر دارای ماهیت سرعتی بیشتری هستند.
کلمات کلیدی: زمان واکنش، اندام تحتانی و اندام فوقانی، اندام برتر، فوتسال، هندبال

 

 

فصل اول

مقدمه و کلیات

1-1 مقدمه

امروزه ورزشکاران و قهرمانان به معیارهای تازه‌ای دست یافته‌اند که به مراتب بهتر از گذشته می‌باشد، بهبود رکوردهای ورزشی و جایگزینی رکوردهای نوین گواهی بر این مدعاست. چنین پیشرفتی نتیجه کاربرد صحیح علوم ورزشی، اصول تغذیه، مهارت‌های روانی، شرایط تمرین و شیوه‌های نوین آمادگی جسمانی و ترکیب بدن می باشد.
یکی از اهداف اساسی مطالعات حیطه روانشناختی ورزش، به اوج رساندن اجرای ورزشکاران است که ممکن است به علت عدم توجه صحیح وکافی، ورزشکاران شکست‌هایی را متحمل شوند و خسارت‌های جبران ناپذیری را برای خود و جامعه ورزشی به بار آورند (ابوالقاسمی، 1385).
درچند دهه اخیر تربیت بدنی با تکیه برعلومی مانند فیزیولوژی، بیومکانیک، بیوشیمی و تغذیه توانسته است به پیشرفت‌های زیادی دست یابد و برخی از عوامل موثر بر کسب موفقیت در رشته‌های گوناگون ورزشی را بیابد. دراین میان، زمان واكنش، زمان حركت وعملكرد براي اكثر ورزشكاران عامل مهمي است و كاهش آن مي‌تواند باعث بهبود بسياري از ركوردها و موفقيت ورزشكاران شود (نعیمی‌کیا،1385).
پردازش سریع و دقیق اطلاعات یکی از عوامل مهم در اجرای ماهرانۀ حرکات ورزشی است و شاخص آن زمان واکنش است (دانش‌فر، 1385). زمان واکنش به عنوان یک مهارت شناختی و روانی- حرکتی ، از عوامل مهمی است که دراجرای بهتر فعالیت‌های ورزشی نقش ارزنده‌ای را ایفاء می‌کند و یکی از عوامل بسیارمهم در اجرای بسیاری از فعالیت‌های ورزشی است و نقش تعیین کننده‌ای در آن‌ها دارد (غلامی، 1384) و می‌تواند در موقعیت‌های بی‌شماری تعیین کننده موفقیت و شکست فردی یا تیمی شود و حتی در زندگی روزمره نیز گاهی می‌تواند فصل بین مرگ و زندگی باشد (گروئیوس و همکاران، 1992). بنابراین جای تعجب نیست که در بسیاری از تحقیقات روی این مولفه روانی– حرکتی تمرکز شده است (شهبازی،1390). پژوهشگران نشان داده‌اند، زمان واکنش، خصوصا زمان واکنش انتخابی (CRT) ، تحت تأثیر ویژگی‌های فردی و عوامل محیطی بسیاری از جمله شدت و نوع محرک، سطح برانگیختگی، فعالیت بدنی، جنس، سن، و عوامل دیگر قرار می‌گیرد (نعیمی‌کیا، 1385؛ کوسینسکی ، 2006). از این رو، محققان همواره به دنبال آن بوده‌اند که دریابند زمان واکنش هنگام فعالیت بدنی چه تغییراتی می یابد و چه عواملی هنگام اجرای این‌گونه فعالیت‌ها بر آن تأثیر می‌گذارند. در این خصوص نعیمی‌کیا وهمکاران (1385) اظهار داشته‌اند همان طور که شدت فعالیت بر آثار فیزیولوژیکی ناشی از فعالیت تأثیرگذار است، احتمال می‌رود آثار روانی فعالیت نیز با تغییر شدت تغییر یابند. از این رو، ممکن است زمان واکنش نیز که عامل ادراکی-حرکتی است، هنگام اجرای فعالیت فزاینده دستخوش تغییراتی شود.
فوتسال و هندبال به عنوان دو رشته ورزشی سالنی سال‌هاست که طرفداران زیادی را بین گروه‌های سنی مختلف زنان کسب کرده است. با توجه به ماهیت این دو رشته ورزشی، ورزشکاران همواره بایست از توانایی انجام حرکت‌های سریع و دقیق و انجام عکس‌العمل‌های به موقع و سریع در اندام‌های مختلف برخوردار باشند. در این راستا محقق در نظر دارد زمان واکنش ورزشکاران هندبالیست و فوتسالیست را در اندام‌های تحتانی و فوقانی زنان نخبه استان گلستان بررسی کند تا دریابد نوع اندام (فوقانی- تحتانی،
برتر- غیربرتر) و نوع رشته ورزشی(فوتسال و هندبال) چه تاثیری بر روی زمان واکنش ورزشکاران دارد.

 

 

1-2 بیان مسئله

زمان واکنش فاصلۀ زمانی بین عرضۀ یک محرک و شروع پاسخ است. زمان واکنش (ساده ، انتخابی و تشخیصی ) به دو بخش پیش حرکتی و حرکتی تقسیم می‌شود. در بخش پیش حرکتی، اطلاعات مربوط به محرک پردازش ادراکی و شناختی می شود. در بخش حرکتی، برون‌داد حرکتی پاسخ آغاز می شود که در طول آن، عضلات خاص درگیر در عمل شروع به فعالیت می کنند(اشمیت و وریسبرگ ، 2005).
الکترومیوگرافی یا ماهیچه‌نگاری الکتریکی (EMG) ثبت شده از عضله درگیر درحرکت نشان می‌دهد که بلافاصله بعد از ارائه محرک، الکترومیوگراف تغییر چندانی نمی‌کند. اما اندکی پس از آن افزایش سریعی درفعالیت‌های الکتریکی نشان داده می‌شود که نشان‌دهنده شروع فعالیت‌های سلول‌های عصبی حرکتی و آماده شدن عضله برای انقباض است. زمان پیش حرکتی و زمان حرکتی بیان‌گر دو دوره مجزا و متفاوت قبل از پاسخ حرکتی هستند و فرآیندهای متفاوت آماده‌سازی حرکتی را منعکس می‌کنند. فرد در زمان پیش‌حرکتی، اطلاعات مربوط به محرک را پردازش ادراکی و شناختی می‌کند و در زمان حرکتی، برون‌داد حرکتی پاسخ آغاز می‌شود که درآن عضلات خاص درگیر درعمل، فعالیت‌های خود را شروع می‌کنند و برای تولید حرکت قابل مشاهده آماده می‌شوند از این‌رو می‌توان سرعت واکنش را به عنوان سرعت پردازش اطلاعات و تصمیم‌گیری قلمداد کرد (مک‌گیل ،1380).
حفظ زمان واکنش مطلوب هنگام اجرای یک فعالیت بدنی برای ورزشکاران بسیار با اهمیت است، زیرا پاسخ سریع به محرک‌های مختلف، در هنگام انجام این‌گونه فعالیت‌ها از اهمیت قابل توجهی برخوردار می‌باشد (نعیمی‌کیا، 1383). تاکنون تحقیقات انجام شده در زمینه تغییرات زمان واکنش پس از انجام فعالیت‌های بدنی و تمرینات ورزشی نتایج متفاوتی را نشان داده‌اند (نعیمی‌کیا،1385). به عنوان مثال مک‌کوی و ریک (1982) پس از انجام یک سلسله تمرینات بدنی وذهنی، کاهش معنی‌داری در زمان واکنش آزمودنی‌ها مشاهده کرده‌اند، درحالی که اویس و اسپینکز (2001) طی تحقیقاتی نشان داده‌اندکه بعد از یک فعالیت10 دقیقه‌ای با شدت‌های مختلف: کم، متوسط و زیاد، هیچ تغییری در زمان‌های واکنش ساده و انتخابی مشاهده نمی‌شود.
نقش اصلی اندام‌های تحتانی نگهداری وزن بدن و ایجاد چهارچوبی مناسب و پایدار به هنگام ایستادن، راه رفتن و دویدن است و برای حرکت اختصاص یافته‌اند. توانایی عملیاتی اندام‌های فوقانی بر روی حرکاتی پایدار دست متمرکز شده است، در حالی که اندام‌های تحتانی برای ایستادن، راه رفتن و دویدن متمرکز می‌شوند. با این حال اندام‌های تحتانی مانند سازه‌ای می‌باشند که از بسیاری از جنبه‌ها مانند اندام‌های هوایی می‌باشند ولی آزادی حرکتی کمتری دارند(اسنل وهمکاران،2000). اصلی‌ترین هدف توانایی عملکردی اندام‌های فوقانی، به ویژه دست‌ها، جابجایی دست در موقعیت‌هایی مختلف برای انجام شماری از فعالیت‌های نامحدود است که از کارهای بسیار ساده تا کاملا پیچیده را شامل می‎شود. تفاوت بین عضو برتر و غیربرتر در میان اندام‌های فوقانی نسبت به آن در اندام‌های تحتانی مشهود‌تر است (چون‌اینگ و همکاران،2008).
چون‌اینگ وهمکاران (2008) به بررسی امکان پیش بینی زمان واکنش اندام‌های فوقانی از روی زمان واکنش اندام‌های تحتانی، به همبستگی مناسبی بین این شاخص‌ها دست یافته‌اند، همچنین یوشیدا و همکاران (2010) به رابطه‌سنجی میان زمان واکنش اندام‌های تحتانی و ناپایداری زانو میان فوتبالیست‌های ژاپنی به این نتیجه رسیده اند که زمان واکنش عضلات پرونئال بلند و پرونئال کوتاه درنمونه‌های دارای ناپایداری زانو نسبت به آن در نمونه های کنترل (سالم) طولانی‌تر است.
شاخص زمان واکنش به اين دليل مهم است كه بخش اصلي بسياري از ورزش‌هاست و به‌طور گسترده‌اي براي سنجش اجرا استفاده مي‌شود (موریو همکاران،2001؛ ویلیامز و همکاران، 1999). در بسياري از مهارت‌هاي سريع، موفقيت ورزشكار بسته به سرعتي است كه وي مي‌تواند با توجه به آن، شرايط محيطي يا حركت حريف را شناسايي كند و تصميم بگيرد كه چه واكنشي انجام دهد و سپس حركت مناسب را آغاز كند. اين امر دلالت بر اين موضوع است که زمان واکنش در بسياري از ورزش‌ها نشان دهنده سرعت تصميم‌گيري است (اشمیت، 1999). لذا زمان واکنش به عنوان شاخص سرعت پردازش اطلاعات، مي‌تواند نقش بسيار مهمي در بيشتر رشته‌هاي ايفا مي‌كند. زيرا يكي از مواردي است كه كمك مي‌كند تا به ميزان سرعت افراد در پاسخگويي به محرك‌ها پي ببريم.
دربارۀ زمان واکنش اندام‌های مختلف بدنی و نوع تمرین‌ها وفعالیت‌های بدنی و ورزشی مختلف تحقیقات محدودی انجام شده‌است، که بعضا نتایج ضد و نقیضی به همراه داشته است. برای نمونه، بهشتی(1385) در اندازه‌گیری و مقایسه زمان واکنش اندام‌های ترجیحی و غیرترجیحی تحتانی و فوقانی ورزشکاران والیبالیست و فوتبالیست دانشجویان دانشکده تربیت بدنی دانشگاه تهران بیان داشت که سرعت واکنش به طور معنی‌داری در دست‌ها سریع‌تر از پاها می‌باشد به عبارت دیگر زمان واکنش دست‌ها به طور معنی‌داری کوتاه‌تر از زمان واکنش پاها می‌باشد.
با توجه به این‌که امروزه پیشرفت عملکرد ورزشی ورزشکاران رشته‌های مختلف تا حدود زیادی مدیون به‌کارگیری دانش ورزش در طراحی برنامه‌های تمرینی است، آن‌چه در اولین قدم در طراحی این برنامه‌ها اهمیت دارد اندازه‌گیری و توصیف قابلیت‌های ورزشکاران است تا بر اساس آن ارزشیابی صحیح صورت پذیرد.
اندازه‌گیری زمان واکنش و عملکرد ورزشکاران رشته‌های ورزشی مختلف، به منظور شناخت نقاط ضعف و قوت آنان مؤثر است (نعیمی‌کیا، 1385). از این رو، با یافتن شدتی از بار کار و ضربان قلب که در آن بهترین زمان واکنش حاصل می‌شود می‌توان شدت برنامه‌های تمرینی را به گونه‌ای تنظیم کرد که در آن ورزشکاران بتوانند از زمان واکنش یا سرعت عکس‌العمل مطلوبی برخوردار باشند و نیز با تغییر شدت فعالیت‌های خود، حفظ زمان واکنش مطلوب را در شدت‌های مختلف تمرین کنند. لذا سوالات مطرح در این تحقیق این است که:
 آیا بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان هندبالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟
 آیا بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان فوتسالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟
 آیا بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد اندام‌های تحتانی بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟
 آیا بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد اندام‌های فوقانی بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟
 آیا بین زمان حرکت، زمان واکنش و زمان عملکرداندام‌های ترجیحی و غیرترجیحی بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت معنی‌داری وجود دارد؟

 

1-3 ضرورت واهمیت تحقیق

يكي از مهم‌ترين عوامل اجراي ماهرانه فعالیت‌ها وحرکات ماهرانه ورزشی ورزشکاران تصميم‌گيري درباره اين كه چه كاري انجام دهند و چه چيزي را انجام ندهند می‌باشد. اين تصميم‌گيري در شرايط ويژه بايستي به سرعت و با ضريب اطمينان بسيار انجام شود. زمان واكنش نشان دهنده بسيار مهم سرعت تصميم‌گيري و كارآيي آن است كه به فاصله يا زماني بين ارائه غيرمنتظره محرك تا شروع پاسخ گفته مي‌شود.
زمان واكنش براي مطالعه جريانات حسي و ذهني به كار مي رود و در واقع، يك وسيله حياتي براي فهميدن چگونگي عمل مراحل پردازش اطلاعات يا (شناسايي محرك، گزينش پاسخ و برنامه‌ريزي پاسخ) كه در درون دستگاه اطلاعاتي انسان اتفاق مي افتد، محسوب مي‌شود. بر همین اساس هر عاملي كه يكي از مراحل پردازش اطلاعات را طولاني كند باعث افزایش زمان واکنش می‌شود (اشمیت ، 1991). شاخص زمان واکنش به اين دليل مهم است كه بخش اصلي بسياري از ورزش هاست و به طور گسترده‌اي براي سنجش اجرا استفاده مي‌شود (موری و همکاران،2002؛ عبدی و همکارن، 1389).
در بسياري از مهارت هاي سريع، موفقيت ورزشكار بسته به سرعتي است كه وي مي‌تواند با توجه به آن، شرايط محيطي يا حركت حريف را شناسايي كند و تصميم بگيرد كه چه واكنشي انجام دهد و سپس حركت مناسب را آغاز كند. اين امر دلالت بر اين موضوع دارد که زمان واکنش در بسياري از ورزش‌ها نشان دهنده سرعت تصميم‌گيري است (اشمیت،1991). از این رو زمان واکنش به عنوان شاخص سرعت پردازش اطلاعات، مي‌تواند نقش بسيار مهمي در بيشتر رشته‌هاي ورزشي ايفاء مي‌كند، چرا که نشان‌ دهندۀ سرعت افراد در پاسخگویی به محرک‌ها است. هم‌چنين مي‌تواند يكي از راه‌هاي گزينش افراد در تيم‌هاي ورزشي باشد كه لازمه آن داشتن سرعت عمل است.
دربارۀ زمان واکنش اندام‌های مختلف بدنی و نوع تمرین‌ها وفعالیت‌های بدنی و ورزشی مختلف تحقیقات محدودی انجام شده‌است، که بعضا نتایج ضد و نقیضی به همراه داشته است. برای نمونه، بهشتی(1385) در اندازه‌گیری و مقایسه زمان واکنش اندام‌های ترجیحی و غیرترجیحی تحتانی و فوقانی ورزشکاران والیبالیست و فوتبالیست دانشجویان دانشکده تربیت بدنی دانشگاه تهران بیان داشت که سرعت واکنش به طور معنی‌داری در دست‌ها سریع‌تر از پاها می‌باشد به عبارت دیگر زمان واکنش دست‌ها به طور معنی‌داری کوتاه‌تر از زمان واکنش پاها می‌باشد.
تاکنون در تحقیقات گوناگون به تاثیر عواملي همچون سن، جنسيت، تعداد محرك پاسخ، سازگاري محرك-پاسخ، تغذيه، فعاليت بدني، تمرين، آمادگي جسماني و خستگي بر زمان واکنش پرداخته شده است و مشخص شده است که زمان واکنش در بين افراد ورزشكار از اهميت ويژه‌اي برخوردار است، چرا كه مربيان و جامعه علوم ورزشي را از اين حقيقت آگاه مي‌سازد كه به هنگام تمرين و ارزيابي فعاليت‌ها مستلزم اجراي ماهرانه است تا چه اندازه عامل تاثیرگذار بر زمان واکنش را مد نظر قرار دهند و اهميت و جايگاه تفاوت‌هاي اندام‌های مختلف بدنی در فعاليت‌هاي ورزشي آشكارتر نموده و اذهان پژوهشگران ورزشي را معطوف خود مي‌سازد. منابع مختلف علمی به طور محدودی به تفاوت میان زمان واکنش دراندام‌های فوقانی و تحتانی ورزشکاران اشاره شده است و رشته‌های فوتسال و هندبال که با توجه به ماهیت سرعتی این رشته های ورزشی نیاز به اجرای حرکات و انجام واکنش های سریع و دقیق دارد، کمتر مورد بررسی قرار گرفته اند، به ویژه این که در این تحقیق زنان نخبه مورد بررسی قرار گرفته‌اند. لذا محقق در نظر دارد زمان واکنش زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های فوقانی و تحتانی فوتسالیست‌ها و هندبالیست‌های زن نخبه استان گلستان را مقایسه نماید.

 

 

1-4 اهداف تحقيق

1-4-1 هدف كلي

مقایسه زمان واکنش در اندام‌های تحتانی و فوقانی، اندام‌های برتر و غیربرتر بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه 3±23 سال استان گلستان.

1-4-2 اهداف جزئی تحقیق

1. مقايسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان هندبالیست زن نخبه استان گلستان.
2. مقايسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان فوتسالیست زن نخبه استان گلستان.
3. مقايسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی بین بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان.
4. مقايسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های فوقانی بین بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان.
5. مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد در دست برتر و غیربرتر بازیکنان هندبالیست زن نخبه استان گلستان.
6. مقایسه زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد در پای برتر و غیربرتر بازیکنان فوتسالیست زن نخبه استان گلستان.

 

 

1-5 فرضيه‌هاي تحقيق

1. بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان هندبالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت وجود دارد.
2. بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان فوتبالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت وجود دارد.
3. بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های تحتانی بین بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت وجود دارد.
4. بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد دراندام‌های فوقانی بین بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان تفاوت وجود دارد.
5. بین زمان واکنش، زمان حرکت و زمان عملکرد در پای برتر و پای غیر برتر بازیکنان فوتسالیست‌ زن نخبه استان گلستان تفاوت وجود دارد.
6. بین زمان واکنش در دست برتر و دست غیر برتر بازیکنان هندبالیست‌ زن نخبه استان گلستان تفاوت وجود دارد.

 

1-6 پيش فرض‌هاي تحقيق

 تمامی آزمودنی ها بازیکنان زن نخبه هندبالیست و فوتسالیست 26-20 سال استان گلستان بودند.
 آزمودني‌ها نحوه انجام آزمایش‌ها را بخوبي درك كرده و با صداقت به آن‌ها پاسخ دادند.
 آزمودنی ها از سلامت کامل جسمانی برخوردار می باشند و هیچگونه سابقه آسیب دیدگی، شکستگی، پارگی، و مشکل عصب بینایی و شنوایی نداشتند.
ا تمام آزمودني‌ها با ميل و رغبت در اين آزمون شركت كرده‌اند.
 شرایط تغذیه ای، زمانی و مکانی برای آزمودنی ها در روز سنجش یکسان بود.
 به آزمودنی ها توصیه شد که در دو روز قبل از آزمون از فعالیت شدید بپرهیزند.

 

 

1-7 تعریف واژه‌های نظری و عملیاتی تحقیق

1-7-1 زمان واکنش، حرکت و عملکرد

تعریف نظری:
زمان واكنش به فاصله زماني بين ارائه محرك تا شروع حركت، زمان حركت به فاصله زماني بين شروع و كامل شدن حركت و در نهايت زمان عملكرد به مجموع زمان‌هاي واكنش و حركت گفته مي‌شود (اشمیت،2005؛ کوسینسکی،2010).
تعريف عملياتي:
در این تحقیق زمان واکنش، حرکت و عملکرد با دستگاه سنجش زمان واکنش SW8(ساخت شرکت ساتراپ ایران) اندازه‌گیری می‌شود.

1-7-2 دست برتر:

تعریف نظری:
عموم بازیکنان برای پرتاب یا ضربه زدن به توپ با دست، یک دست برتر دارند، و سعی می‌کنند با آن دست پرتاب‌ها را انجام دهند(چون‌اینگ و همکاران،2008).
تعریف عملیاتی:
در این تحقیق دستی است که نمونه ها بیشتر ضربه‌های تخصصی را با آن به توپ وارد می‌کنند.

1-7-3 پای برتر:

تعریف نظری
عموم بازیکنان برای شوت کردن یا ضربه زدن به توپ با پا، یک پای برتر دارند(چون‌اینگ و همکاران،2008).
تعریف عملیاتی
در این تحقیق پایین است که نمونه ها بیشتر ضربه‌های تخصصی را با آن به توپ وارد می‌کنند.

1-7-4 بازیکنان زن نخبه

تعریف نظری:
ویژگی‌های بازیکن زن نخبه این است که از توان هوازی وبی هوازی وهوش و استعداد بالای برخوردار هستند و پنج جلسه تمرینات متفاوت را درهفته به راحتی پشت سر می‌گذارند(نعیمی‌کیا، 1385).
تعریف عملیاتی:
در این پژوهش ورزشکارانی با سابقه ورزشی3-12سال که در سال گذشته در رشته فوتسال و هندبال تیم بزرگسالان شهر گرگان فعالیت دارشتند، مدنظر می‌باشد.

 

 

فصل دوم

ادبیات و پیشینه تحقیق

2-1 مقدمه

با توجه به اینکه امروزه پیشرفت عملکرد ورزشی ورزشکاران رشته های مختلف تا حدود زیادی مدیون به کارگیری دانش ورزش در طراحی برنامه‌های تمرینی است، آن‌چه در اولین قدم در طراحی این برنامه ها اهمیت دارد اندازه‌گیری و توصیف قابلیت‌های ورزشکاران است تا براساس آن ارزشیابی صحیح صورت پذیرد(عبدی و همکاران، 1389).
در محيطي كه ما در آن زندگي مي‌كنيم محرك‌هاي زيادي در آن وجود دارند. مشخص‌ شده است كه انسان با سرعت بيشتري محرك‌هاي شنوايي را نسبت به محرك‌هاي بينايي پردازش مي‌كند. سرعت واکنش در فعاليت‌هاي ورزشي علاوه بر اين ‌كه موجب موفقيت و بهبود اجرا مي‌شود، باعث جلوگيري از آسيب نيز مي‌شود. با توجه به اهميت بالاي زمان واكنش در بسياري از موقعيت‌هاي زندگي در سال‌هاي اخير محققان بسياري علاقه‌مند به بررسي اين عامل شده‌اند تا بتوانند به درك بهتري از سيستم پردازش اطلاعات برسند (نعیمی‌کیا وهمکاران، 1385).
براي بررسي زمان واكنش با توجه به هدف مورد نظر حالات مختلفي وجود دارد كه يكي از رايج‌ترين آن‌ها زمان واكنش ساده مي‌باشد كه در آن فرد بايد به محرك غيرمنتظره با حداكثر سرعت ممكن پاسخ دهد. هر محرك براي پردازش و توليد پاسخ در انسان مسير مجزايي را طي مي‌كند. بررسي زمان واكنش براي مطالعه جريانات حسي و ذهني به‌كار مي‌رود و در واقع، يك وسيله‌ي حياتي براي فهميدن چگونگي عمل مراحل پردازش اطلاعات (شناسايي محرك، گزينش پاسخ و برنامه‌ريزي پاسخ) كه در درون دستگاه اطلاعاتي انسان اتفاق مي‌افتد، محسوب مي‌شود، لذا هر عاملي كه يكي از مراحل پردازش اطلاعات را طولاني كند، باعث افزايش زمان واكنش مي‌شود. عواملي هم‌چون سن، جنس، تعداد محرك، سازگاري محرك، پاسخ، آمادگي جسماني، خستگي، ضريب هوشي، تغذيه، ساعات مختلف شبانه‌روز، فعاليت بدني و تمرين بر زمان واكنش تاثير‌گذار است (عبدی و همکاران،1389). هم‌چنين اندازه‌گیری زمان واکنش ورزشکاران مي‌تواند به عنوان يكي از راه‌هاي گزينش افراد در تيم‌هاي ورزشي باشد. در ورزش، ورزشكاران بايد محرك‌هايي كه در محيط به صورت بينايي و شنوايي ارائه مي‌شوند را شناسايي كنند و به محرك‌هاي مربوط پاسخ دهند. اغلب در ورزش سرعت پاسخ اهميت خاصي دارد، به‌طوري كه پاسخ‌گويي سريع‌تر موجب كسب موفقيت در ورزش مي‌شود. در حين فعاليت ورزشي با توجه به افزايش مصرف انرژي زمان واكنش ساده كاهش مي‌يابد و علت آن را افزايش هزينه‌ي مصرف انرژي بدني در مقابل نياز‌هاي شناختي بيان نموده‌اند (نعیمی‌کیا و همکاران، 1389). بنابراین تحقیق پیرامون رشته‌های ورزشی که نیاز به پاسخ سریع‌تری دارند با در نظر گرفتن اندام تحتانی و فوقانی، اندام برتر یا غیر برتر ضروری به نظر می‌رسد.

 

2-2 مبانی نظری

2-2-1 انواع زمان واکنش

براساس تعریف زمان واکنش به فاصله زمانی بین ارائه غیر منتظره محرک و شروع حرکت گفته می‌شود. از این رو، زمان واکنش می‌تواند به عنوان شاخص سرعت پردازش اطلاعات، تصمیم‌گیری و آماده سازی قلمداد شود. شواهد پژوهشی نشان داده‌اند که سازماندهی وضعیت قامت، ویژگی‌های عملکرد اندام، ویژگی‌های مربوط به کنترل شی، رمزگذاری فضایی و موزون بودن، از ویژگی‌های عمل انسان به شمار می‌روند که در فاصله زمان واکنش آماده می‌شوند(مگیل وهمکاران، 1997).
در بررسی زمان واکنش و اهمیت آن در مهارت های حرکتی متخصصان از سه شیوه مختلف انجام حرکات استفاده می‌کنند که شامل زمان واکنش ساده، زمان واکنش افتراقی، زمان واکنش انتخابی بوده که از طریق این روش‌ها اندازه‌گیری زمان واکنش در محیط های ورزشی امکان پذیر می‌شود. روش اندازه‌گیری‌ این زمان‌ها در فصل3 بررسی خواهد شد.

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “مقایسه زمان پاسخ در اندام‌های تحتانی و فوقانی بازیکنان هندبالیست و فوتسالیست زن نخبه استان گلستان”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 + 4 =